tiểu luận tư tưởng hồ chí minh về đạo đức cách mạng

Có thể nói rằng, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng được bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam.Nền đạo đức đã được hình thành hàng ngàn năm suốt chiều dài lịch s

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA VŨNG TÀU

ĐỀ TÀI: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

TÊN: NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO

VŨNG TÀU 2017

Mục Lục

LỜI MỞ ĐẦU 2

CHƯƠNG I NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH 3

CHƯƠNG II NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC 8

A Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức 8

B Quan điểm về chuẩn mực đạo đức cách mạng 9

1 Trung với nước hiếu với dân 9

2 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư 10

3 Thương yêu con người 11

4 Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung 11

C Những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới 12

D Một số lời dạy của Bác về đạo đức và lối sống………12

CHƯƠNG III VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH VÀO VIỆC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC SINH VIÊN HIỆN NAY 16

1 Thực trạng đạo đức sinh viên Việt Nam hiên nay 16

2 Vân dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng đạo đức sinh viên 20 3 Liên hệ với bản thân………26 TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI MỞ ĐẦU

Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-1969) Bác là một nhà lãnh tụ vĩ đại của Đảng Cộng sản Việt Nam, Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới Trước khi mất bác đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta một di sản vô cùng to lớn –

đó là tư tưởng về đạo đức cách mạng Có thể nói rằng, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng được bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam.Nền đạo đức đã được hình thành hàng ngàn năm suốt chiều dài lịch sử dân tộc và

kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông cũng như tinh hoa đạo đức của nhân loại

và dựa trên nền tảng tư tưởng đạo đức cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa có chọn lọc những giá trị đạo đức của dân tộc, và những đạo đức của thời đại, và xuất những tư tưởng đạo đức mới, phù hợp với yêu cầu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới và hướng tới việc xây dựng con người mới có đủ đức, đủ tài phục vụ đất nước và đưa đất nước đi lên sánh vai với các cường quốc trong khu vực

Bản thân tôi là một công dân Việt Nam, là một con người trong thời đại mới,

là chủ nhân và là thế hệ trẻ tương lai của tổ quốc Nên tôi đã và đang phải cố gắng hơn nữa, tích cực trau dồi hơn nữa về kiến thức chuyên môn trong học tập cũng như tích cực tham gia mọi phong trào hoạt động của đoàn trường và xã hội như: cắm trại hè, phát động phong trào lượm rác bãi biển Vũng Tàu, khuyên góp giúp đỡ trẻ em mồ côi trong tỉnh, thi đua chạy việt dã của tỉnh, hội thao bắn súng của huyện…Qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm, lấy tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức làm nền tảng để xây dựng cho bản thân mình một lối sống đạo đức tốt, xứng đáng là một công dân Việt Nam Cũng như tất cả mọi người để xây dựng cho

bản thân mình một đạo đức tốt và lấy tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức làm nền tảng cơ bản để sống và làm việc theo tấm gương của Bác.

CHƯƠNG I:

NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ

CHÍ MINH

* tư tưởng đạo đức hồ chí minh bắt nguồn từ 4 truyền thống:

1) Truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam

Truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, Đạo đức truyền thống Việt Nam được hình thành trong suốt quá trình lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nướccủa dân tộc

Trước tiên, đó là chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước, đây chính là truyền thống đạo đức quý báu nhất, nguồn gốc sức mạnh xuyên suốt lịch sử dân tộc

Thứ hai, đó là tinh thần nhân nghĩa, đề cao đạo lý làm người, khuyên con người sống có tình, có nghĩa, nhân đức, thủy chung vẹn tròn chữ Trung, chữ Hiếu

Thứ ba, đó là hành vi ứng xử nhân ái trong gia đình và xã hội, truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái “lá lành đùm lá rách” trong hoạn nạn khó khăn

“Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng”.Thứ tư, là truyền thống cần cù, dũng cảm, sáng tạo trong sản xuất và chiến đấu,đồng thời ham học hỏi và luôn biết mở rộng cửa đón nhận tinh hoa văn hóa nhân loại

2) Tư tưởng đạo đức phương đông và phương tây.

Tư tưởng đạo đức phương Đông, phương Tây Đạo Khổng Tử Đạo đức Khổng Tử thấm vào tư tưởng, tình cảm Hồ Chí Minh không phải là giáo điều “tam cương”, “ngũ thường” mà là tinh thần nhân nghĩa, đạo tu thân, sự ham học hỏi, đức

tính khiêm tốn, ôn hòa, cách xử thế có tình có lý Đạo Phật Phật giáo là duy tâm, nhưng Người cũng chỉ ra nhiều điều hay trong đạo đức Phật giáo mà nó đã đi vào

tư duy, hành động, cách ứng xử của người Việt Nam như tư tưởng vị tha, từ bi, bác

ái, cứu khổ, cứu nạn, thương người như thể thương thân

Chúa Giêsu Hồ Chí Minh đã gặp Giêsu khi đặt chân lên những mảnh đất phương Tây Có thể nói đây là miếng đất chịu ảnh hưởng lâu ngày tư tưởng nhân áicủa Giêsu Ăngghen đã nói đến 2 những nhân tố tích cực của đạo cơ đốc khi nó mới ra đời Nó là sự phản ứng lại chế độ tàn bạo đương thời đối với quần chúng bị

áp bức

3) Quan điểm tư tưởng của Mác, Ăngghen – Lê Nin về đạo đức.

Quan điểm của Mác, Ăngghen, Lênin về đạo đức Theo quan điểm của Mác–Lênin, đạo đức cách mạng có những đặc trưng cơ bản sau:

- Đạo đức cách mạng là sự phù hợp giữa lợi ích cá nhân và lợi ích chung

 Đó là sự trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng của giai cấp vô sản vàkhông ngừng vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của cuộc cách mạng đó

 Đó là thực hành chủ nghĩa tập thể, đoàn kết, gắn bó mật thiết với nhân dân

 Là lao động trung thực và tận tâm vì chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản

 Đạo đức cách mạng là đấu tranh không mệt mỏi cho tinh thần nhân đạo và chủ nghĩa nhân đạo cộng sản

4) Tài năng bẩm sinh và hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh

Thực tiễn hoạt động của Hồ Chí Minh Ngoài nguồn gốc lý luận còn phải đề cập cơ sở thực tiễn, tác động của thực tiễn đến sự hình thành phát triển tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh Bởi chính trong hoạt động thực tiễn mà từng bước Hồ Chí Minh tìm ra quy luật, khái quát nhận thức của mình thành lý luận

Lý luận lại được kiểm nghiệm trong thực tiễn Trải qua quá trình hoạt động thực tiễn, tư tưởng về đạo đức của Hồ Chí Minh phát triển từ lòng yêu nước,

thương dân, tha thiết bảo vệ những giá trị truyền thống của dân tộc lớn lên thành tưtưởng đạo đức cách mạng

CHƯƠNG II:

NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

ĐẠO ĐỨC

A: quan điểm về vai trò và sức mạnh đạo đức.

* đạo đức là cái gốc của người cách mạng.

Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức là nền tảng và sức mạnh của người cách mạng, người khẳng định đạo đức là nguồn gốc nuôi dưỡng và phát triển của con người, là cái gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối Người cách mạng phải có đạođức cách mạng làm nền tảng thì mới hoàng thành dược nhiệm vụ cách mạng vẻ vang vì sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Người Việt: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây thì phải có gốc ,không có gốc thì cây héo

Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo dược nhân dân” người quan niệm đạo đúc tạo ra sức mạnh, nhân tốquyết định sự thắng lợi của mọi công việc: “Công việc thành công hoặc thất bại, điều do cán bộ tốt hay kém” Quan niệm lấy đức làm gốc của Hồ Chí Minh không

có nghĩa là tuyệt đối hóa mặt đức, coi nhẹ mặt tài Người cho rằng có tài mà

không có đức là người vô dụng nhưng có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó Cho nên, đức là gốc nhưng đức và tài phải kết hợp với nhau để hoàn thành nhiệm vụ cách mạng

Như vậy tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh đạo đức trong hành động, lấy hiệu quả thục tế làm thước đo Chính vì vậy Hồ Chí Minh luôn đặt đạo đức bên cạnh tàinăng, lời nói đi đôi với hành động và hiệu quả trên thực tế Người có nói;

- “ phải lấy kết quả thiết thực đã góp sức bao nhiêu cho sản xuất mà đo ý chí cách mạng của mình Hảy kiên quyết chống bệnh nói suông, thói phô trương hình thức Lối làm việc không nhằm mục đích năng cao sản xuất”.

- “ Đạo đức là thước đo lòng cao thượng của con người”

- “ Đạo đức là động lực giúp con người vượt lên trong mọi hoàn cảnh Có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó khăn gian khổ, thất bại cũng không lùi bước, chán nãn ; khi gặp thuận lợi và thành công cũng vẫn giữ tinh thần khiêm tốn”

* Đạo đức là nhân tố tạo nên sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội.

Theo Hồ Chí Minh, sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội chưa phải là ở ý tưởngsâu xa, ở mức sống vật chất dồi dào, ở tư tưởng được tự do giải phóng, mà trước hết là ở những đạo đức tốt đẹp, ở phẩm chất của những người cộng sản ưu tú, bằngtấm gương sống và hành động của mình, chiến đấu cho ý tưởng đó trở thành hiện thực

Hồ Chí Minh cho rằng phong trào cộng sản công nhân quốc tế trở thành lục lượng quyết định vận mệnh của loài người không chỉ do chiến lược và sách lược thiên tài của cách mạng vô sản, mà còn do những phhamr chất cao quý làm cho chủ nghĩa cộng sản trở thành một sức mạnh vô địch

B: quan điểm về chuẩn mực đạo đức cách mạng

1: Trung với nước, hiếu với dân.

Trung, hiếu là phẩm chất quang trọng nhất, bao trùm nhất

Trung, hiếu là những khái niệm đã có trong tư tưởng đạo đức truyền thống Việt Nam và phương Đông, song đôi nội dung hạn hẹp: “ trung với vua, hiếu với cha mẹ” Hồ Chí Minh đã kế thừa, vận dụng đưa vào nội dung mới: trung với nước là trung thành với sự nghiệp dụng nước và giữ nước Nước là của dân, còn nhân dân

là chủ đất nước

Trung với nước, hiếu với dân là suốt đời phấn đấu hi sinh vì độc lập tự do tổ quốc, vì CNXH Cán bộ đảng viên phải suốt đời phấn đấu cho Đảng Với nhân dân

là đầy tớ trung thành của nhân dân

Tư tưởng Hồ Chí Minh về trung với nước, hiếu với dân thể hiện quan điểm

của người về mối quan hệ và nhiệm vụ của mỗi cá nhân với cộng đồng, đất nước

Hình ảnh: Hồ Chí Minh về trung thực, kính trong và lễ phép với nhân dân

2: Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Cần là lao động cần cù siêng năng, có kế hoạch, sáng tạo năng suất cao, tự lực

Kiệm là tiết kiệm thì giờ, sức lao động, tiền của chủa nhân dân, của đất nước

và bản thân

Liêm là “ luôn tôn trọng và giữ gìn của công”, không phân phạm một đồng

xu, hạt thóc của nhà nước, nhân dân, trong sạch, không tham địa vị giàu sang

Chính là không tà thẳng thắng, đứng đắn, đối với mình không được tự cao tựđại, phải khiêm tốn học hỏi, phát triển cái hay, sữa chữa cái dở

Cần kiệm liêm chính rất cần thiết đối với cán bộ đảng viên, là thước đo của sự giàu

có về vật chất, vững mạnh về tinh thần, sự văn minh của dân tộc

Chí công vô tư là công bằng, công tâm, không thiên tư, thiên vị, làm bất cứ việc gì chỉ biết vì đảng, vì tổ quốc, vì nhân dân vì lợi ít cách mạng, chí công vô tư

là tính tốt có thể gồm 5 điều; nhân, nghĩa, chí, dũng, liêm

Rèn luyện phẩm chất Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư là để vững vàng vượt qua mội thữ thách

3: Thương yêu con người.

Tình yêu thương con người là phẩm chất đạo đức cao đẹp nhất, người cách mạn là ngòi giàu tình cảm yêu thương nhân dân, có tình yêu rộng lớn dành cho người cùng khổ, người lao động bị áp bức, bốc lột, nghiêm khắc với mình, độ lượng với người, là tình yêu bạn bè, đồng chí, chó thái độ tôn trọng mọi người

4: Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung

Đó là tinh thần quốc tế vô sản, bốn phương vô sản điều là anh em, là sự tôn trọng Hiểu biết, thương yêu, tinh thần đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, với nhândân lao động cả nước, là tinh thàn đoàn kết với tất cả những người tiến bộ trên thớigiới, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

C: Những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới.

Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức: nói đi đôi với làm phải gắn liền với nêu gương về đạo dức

xây đi đôi với chống: xây dựng đạo đức, đạo đức cách mạng trước hết phải tiến hành bằng việc giáo dục những phẩm chất, những đạo đức mới Xây phải đi đôi với chống, loại bỏ cái sai, cái xấu, cái vô đạo đức trong đời sống hàng ngày

phải tu dưỡng đạo đức suốt đời: một nền đạo đức mới chỉ có thể xây dựng trên cơ sở tụ giác tu dưỡng đạo đức của mỗi người

Đạo đức cách mạng đồi hỏi mỏi người tự giác rèn luyện thông qua hoạt động thực tiển trong công việc

D: Một số lời dạy của Bác về đạo đức và lối sống.

- “ Đối với mình - phải siêng năng, không được lười biếng, ai lười biếng không làm được việc Phải tiết kiệm, không xa xỉ, vì xa xỉ hóa rat ham lam, nhất là đốivới tiền bạc của đoàn thể phải rất phân minh” (trích: Con đường giải phóng Tháng 12 năm 1940 Tư liệu Bảo tàng Hồ Chí Minh)

- “ Học cái tốt thì khó, ví như người ta leo núi, phải vất vả, khó nhọc mới lên đến đỉnh Học cái xấu thì dễ, như ở trên đỉnh núi trượt chân một cái là nhào xuống vực sâu Mấy năm kháng chiến, các cô, các chú đã học được nhiều đức tính tốt Về xuôi nhất là về thành thị, sẽ có nhiều người phức tạp, nhiều thứ quyến rũ mình vào thói xấu” (trích: Bài nói chuyện với bộ đội, công an và cán bộ trước khi vào tiếp quản Thủ đô Ngày 5 tháng 9 năm 1954.T.7, Tr.346)

- “ Trong giáo dục không những phải có tri thức phổ thông mà phải có đạo đức cách mạng Có tài phải có đức, có tài không có đức, tham ô hủ hóa có hại cho nước Có đức không có tài như ông bụt ngồi trong chùa, không giúp ích gì đượcai” (trích: Bài nói chuyện tại lớp đào tạo hướng dẫn viên các trại hè cấp I Ngày 12 tháng 6 năm 1956 T.8, Tr.184)

- “ Công trạng của cá nhân chủ yếu là nhờ tập thể mà có Vì vậy người có công trạng không nên tự kiêu mà cần khiêm tốn Khiêm tốn và rộng lượng, đó là 2 đức tính mà người cách mạng nào cũng phải có” ( trích: Nói chuyện tại lớp chỉnh huấn trung, cao cấp của Bộ Quốc Phòng và các lớp trung cấp của các tổng cục Tháng 5 năm 1957 T.8, Tr.391)

- “ … Cần, Kiệm, Liêm, Chính là nền tảng của Đời sống mới, nền tảng của Thi đua ái quốc

- Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông

Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính

Thiếu một mùa thì không thành trời

Thiếu một phương thì không thành đất

Thiếu một đức thì không thành người

…

- Cần với Kiệm, phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người

Cần mà không Kiệm, “ thì làm chừng nào xào chừng ấy” Cũng như một cái thùng không có đáy, nước đổ vào chừng nào, chảy ra hết chừng ấy, không lại hoàn không

Kiệm mà không Cần, thì không tăng thêm, không phát triển được Mà vật gì

đã không tiến tức phải thoái Cũng như cái thùng chỉ đựng một ít nước,

không tiếp tục đổ thêm vào, lâu ngày chắc nước đó sẽ hao bớt dần, cho đến khi khô kiệt.

…

Cần, Kiệm, Liêm, là gốc rễ của Chính Nhưng một cây cần có gốc rễ, lại cần

có ngành, lá, hóa, quả mới là hoàn toàn Một người phải Cần, Kiệm, Liêm, nhưng còn phải Chính mới là người hoàn toàn

…

Tự mình phải Chính trước, mới giúp được người khác Chính Mình không Chính, mà muốn người khác Chính là vô lý” ( trích: Cần, Kiệm, Liêm, Chính Tháng 6 năm 1949 T.5)

- “ Do chủ nghĩa cá nhân mà sinh ra đòi hỏi hưởng thụ, đãi ngộ Người ta ai cũng muốn ăn ngon mặc đẹp, nhưng muốn phải cho đúng thời, đúng hoàn cảnh Trong lúc nhân dân ta còn thiếu thốn mà một người nào đó muốn riênghưởng ăn ngon mặc đẹp, như vậy là không có đạo đức” ( trích: Nói chuyện tại lớp chỉnh huấn trung, cao cấp của Bộ Quốc Phòng và các lớp trung cấp của các tổng cục Tháng 5 năm 1957 T.8, Tr.391)

- “… Kiên trì và nhẫn lại,

Không chịu lùi một phân, vật chất tuy đau khổ

Không nao núng tinh thần” (trích: Bốn tháng rồi Nhật ký trong tù Năm