Có thể khái quát lên là: Văn hoá kinh doanh là phương thức phát triển sản xuất kinh doanh bền vững: Hoạt động kinh doanh được thúc đẩy bằng nhiều động cơ khác nhau, trong đó động cơ ki
Trang 1VAI TRÒ CỦA VĂN HOÁ KINH DOANH
Dưới ảnh hưởng của mỗi nền vãn hoá mà nhân cách, đạo đức, niềm tin, thái độ, hệ thống các giá trị Ở mỗi con người, mỗi doanh nghiệp, mỗi tổ chức được hình thành và phát triền Do đó, phong cách cùng phương pháp quản trị ở mỗi chủ thể kinh doanh nói riêng sẽ bị ảnh hường trực tiểp bởi những nền văn hoá mà họ thuộc về Cùng với đó, tình cảm gia đình, sự hiểu biết xã hội, trình độ học vấn cũng sẽ chi phối việc soạn thảo chiến lược và sách lược kinh doanh ở mỗi chủ thể kinh doanh Vì thế, văn hoá kinh doanh có vai trò rất quan trọng đối với các chủ thể kinh doanh Có thể khái quát lên là:
Văn hoá kinh doanh là phương thức phát triển sản xuất kinh doanh bền vững:
Hoạt động kinh doanh được thúc đẩy bằng nhiều động cơ khác nhau, trong đó động
cơ kiếm được nhiều lợi nhuận là động cơ quan trọng nhất Tuy nhiên, sẽ chưa thật là đầy đủ nếu chúng ta khẳng định “mọi cuộc kinh doanh đều bị thúc đẩy hoặc dẫn dắt chỉ bằng mục tiêu lợi nhuận và nhà kinh doanh nào cũng chỉ hoạt động vì sự ích kỷ và giàu
có của bản thân” bởi vì những lý do sau đây:
Thứ nhất, động cơ khiến cho các nhà kinh doanh kiếm lợi không chỉ là các nhu cầu
sinh lý và bản năng mà nó còn do các nhu cầu cấp cao hơn (hay có tính văn hoá hơn) đó
là nhu cầu mong muốn được xã hội tôn trọng, mong muốn được tự thể hiện và sáng tạo Thực tế đã chứng minh nhiều nhà kinh doanh đã dùng tài sản của mình để đóng góp từ thiện, lập các quỹ phát triển khoa học và công nghệ, các quỹ giáo dục mà không vì mục đích quảng cáo hay phô trương
Thứ hai, lợi nhuận dù quan trọng - song không phải là vật chuẩn và vật hướng dẫn
duy nhất đối với hoạt động kinh doanh, vì lợi nhuận ra còn có pháp luật và văn hoá điều chỉnh
Ví dụ: kinh doanh ma tuý, mại dâm, buôn lậu thường là những dạng hoạt động kinh doanh hứa hẹn mức lợi nhuận rất cao, thậm chí là siêu lợi nhuận, nhưng phần đông các nhà kinh doanh đều không muốn tham gia vào loại thị trường đen này
Từ hai lý do trên ta thấy kinh doanh và văn hoá có mối quan hệ biện chứng với nhau Trong đó, kinh doanh có văn hóa là lối kinh doanh có mục đích và theo phương thức cùng đạt tới cái lợi, cái thiện và cái đẹp, và trái với nó là lối kinh doanh phi văn hoá sẵn sàng chà đạp lên mọi giá trị và không từ bất cứ một thủ đoạn nào để kiếm lời Xét từ góc độ kết quà và hiệu quả kinh doanh thì:
- Kinh doanh phi văn hoá có thể đạt hiệu quả cao và khiến cho chủ thể kinh doanh
giàu có nhanh hơn vì họ tìm mọi cách để trốn tránh pháp luật và vô hiệu hoá sự điều tiết của các chuẩn mực văn hoá Họ gian dối, thất tín, gây ô nhiễm, dùng mọi phương cách
để kiếm lợi Những kiểu kinh doanh này sẽ không lâu bền vì đó là lối kinh doanh chụp
Trang 2giật, ăn xổi nên nếu bị phát hiện sẽ bị khách hàng tầy chay, pháp luật trừng trị và cả xã hộì lên án
- Còn kiểu kinh doanh có văn hóa không thể giúp chủ thể kinh doanh đạt được hiệu
quả ngay bởi vì nó chú trọng tới việc đầu tư lâu dài, việc giữ gìn chữ tín Tuy nhiên, khi
đã qua được giai đoạn khó khăn thử thách ban đầu thì các nguồn đầu tư lâu dài như nhân lực, công nghệ, tài chính, môi trường và chữ tín v.v phát huy tác dụng và chủ thể kính doanh sẽ có những bước phát triển lâu dài và bền vững
Ngày nay, khi thông tin trên thị trường được cập nhật nhanh chóng, chính xác và đầy đủ, khách hàng sẽ được cung cấp kịp thời các dữ liệu xác thực về các nhà kinh doanh, về doanh nghiệp và hàng hoá của họ thì lối kinh doanh phi văn hoá sẽ mất dần không gian để tồn tại, và kinh doanh có văn hóa sẽ là phương thức kinh doanh duy nhẩt của tương lai
Tóm lại, chỉ có kiều kinh doanh có văn hóa mới có thể kết hợp được hiệu quả cao
và phát triền bền vững của chủ thể kinh doanh
Văn hóa kinh doanh là nguồn lực phát triển kinh doanh:
Văn hoá kính doanh là nguồn lực phát triển kinh doanh được thể hiện thông qua hai nội dung chính sau:
Thứ nhất, trong tồ chức và quản lý kinh doanh
Vai trò của văn hoá thể hiện ở sự lựa chọn phương hướng kinh doanh, sự hiểu biểt
về sản phẩm, dịch vụ, về những mối quan hệ giữa người và người trong tổ chức; về việc biết tuân theo các quy tắc và quy luật của thị trường; ờ việc phát triển và bảo hộ những hàng hoá có bản sắc văn hoá dân tộc Ngoài ra văn hoá kinh doanh còn được thể hiện thông qua việc hướng dẫn và định hướng tiêu dùng; thông qua chỉ đạo, tố chức, hướng
dẫn một phong cách có văn hoá trong kinh doanh Và khi tất cà những yếu tố văn hoá
đủ kết tinh vào hoạt đọng kinh doanh tạo thành phương thức kinh doanh có văn hóa -thì đây là một nguồn lực rất quan trọng để phát triển kinh doanh Bởi vì nó sẽ giúp chủ
thể tạo phong cách kinh doanh trung thực và ngay thẳng, đáp ứng các nhu cầu của cuộc sống, không bao giờ vì lợi ích riêng của một cá nhân hay một nhóm kinh doanh nào mà
hy sinh lợi ích của cả cộng đồng quốc gia và xã hội; văn hoá kinh doanh sẽ tạo ra mối quan hệ mật thiết giũa nhà sản xuất và người tiêu dùng theo nguyên tắc các bên cùng có lợi; nó kích thích sự cạnh tranh lành mạnh nhằm tiến tới phát triển mạnh mẽ hơn, chứ không phải là để diệt trừ nhau; nguồn lực này sẽ không làm tổn hại đến các truyền thống và tập quán tốt đẹp của người dân Ngoài ra, việc sừ dụng các nhân tố văn hóa có thể gia tăng giá tri hàng hóa và dịch vụ, ví dụ như sử dụng gam màu nâu và các họa tiết hoa văn dân tộc trong thiết kế thời trang của Việt Nam
Trang 3Và đặc biệt nếu không có môi trường văn hoá trong sản xuất - kinh doanh tức là không sử dụng các giá trị vật chất và giá trị tinh thần vào hoạt động kinh doanh thì không thể sử dụng được các tri thức, kiến thức về kinh doanh và đương nhiên không thể tạo ra sản phẩm hàng hoá và dịch vụ, không thể tạo ra hiệu quả và không thể phát triển sản xuất - kinh doanh được.
Thứ hai, văn hoá trong giao lưu, giao tiếp kinh doanh
Văn hóa kinh doanh hướng dẫn toàn bộ hoạt động giao lưu, giao tiếp trong kinh doanh Đặc biệt là trong mối quan hệ giữa mua và bán, khi giao tiếp với khách hàng, chúng ta có những lời chào và lời nói tế nhị nhã nhặn và lịch sự, có nhưng dịch vụ hậu mãi thích hợp thì sẽ tạo đuợc mối quan hệ lâu dài với khách hàng và lúc này văn hóa kinh doanh sẽ thực sự trở thành một nguồn lực vô cùng quan trọng đổi với chủ thể kinh doanh trong quá trình hoạt động Ngoài ra, trong thái độ với đối tác làm ăn, với đối thủ cạnh tranh mà có văn hoá thì chúng ta sẽ tạo ra được một môi trường cạnh tranh lành mạnh, tạo ra các cơ hội cho sự tồn tại và phát triển lâu dài
Hơn thế nữa, văn hóa trong giao lưu giao tiáp kinh doanh còn được thể hiện thông qua đàm phán, ký kết các hợp đông thương mại, thông qua việc soạn thảo các thông điệp vê nội dung và hình thức quảng cáo Tất cà các lĩnh vực đó, khi được thăng hoa lên bởi văn hoá thì sẽ tạo ra nguồn lực tiềm tàng cho chủ thể kinh doanh
Thứ ba, văn hóa trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội của chủ thể kinh doanh
Trước hết, trách nhiệm xã hội của chủ thể kinh doanh là sự gánh vác tự nguyện những nghĩa vụ, trách nhiệm vượt lên trên những trách nhiệm về kinh tế và pháp lý, thoả mãn được những mong muốn của xã hội
Kinh doanh không chỉ chú trọng đến lợi nhuận đơn thuần mà còn phải quan tâm thích đáng đến trách nhiệm xã hội của các chủ thể kinh doanh Các phúc lợi xã hội mà các chủ thể được hưởng đã quy định họ phải có nghĩa vụ đóng góp thoả đáng cho xã hội Việc đóng góp cho ngân sách nhà nước, tham gia hoạt động xã hội từ thiện, tôn trọng nhừng quy phạm đạo đức trong quan hệ xã hội, quan hệ kinh doanh, tôn trọng các giá trị truyền thống là thái độ văn hoá tối thiểu của các chủ thể Mặt khác trách nhiệm
xã hội của các chủ thể kinh doanh còn là việc chi phối từ khâu xây dựng kế hoạch, hình thành chiến lược kinh doanh, chiến lược phát triển đển việc tổ chức kinh doanh và phân phoi lợi nhuận, tham gia các hoạt động xã hội từ thiện, bảo vệ môi trượng sinh thái Đó chính là tính nhân văn của hoạt động kinh doanh
Văn hoá kinh doanh là điều kiện đầy mạnh kinh doanh quốc tế
Khi trao đồi thương mại buôn bán quốc tế đương nhiên sẽ tạo ra cơ hội tiếp xúc
giữa các nền văn hoá khác nhau của các nưởc Và việc hiểu văn hoá của quốc gia đến
Trang 4kinh doanh là một điều kiện quan trọng của thành công trong kinh doanh quôc tế Quốc
gia bán hàng và dịch vụ, trên chừng mực nào đó đưa văn hoá của mình đến nước đó, và đồng thời cũng phải có sự hiểu biết nhất định về văn hoá của nước sở tại như phong tục, tập quán để trên cơ sờ đó có những phương tiện tiếp xúc khi giao dịch, khi đàm phán thương mại phù hợp vói nền văn hoá của quốc gia đó
Và một nhiệm vụ nữa cao cả hơn của văn hoá trong giao lưu giao tiếp kinh doanh
đó là thông qua việc tìm kiếm và cung cấp hàng hóa cho thị trường quốc tế, giới thiệu những nét đẹp, những tinh hoa của văn hóa dân tộc mình cho bạn bè thế giới
Thông qua giao lưu văn hóa sẽ làm biến đổi một cách tế nhị và dần dần thói quen, thị hiếu và sở thích của người bản địa, và những thay đổi này sẽ mở ra thị trường mới cho các nhà sản xuất Ngày nay, trong điều kiện hợp tác quốc tế, nhiều trường hợp giao lưu văn hoá lại đi trước vả thúc đẩv sự giao lưu kinh tế