Là tầng lớp được ưu tiên để phát triển về thể chất và tinh thần, trẻ em là tương lai của đất nước luôn được ưu tiên để tạo điều kiện phát triển về học tập cũng như con người.Một bộ phận
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO
CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI TRẺ EM LAO ĐỘNG SỚM
TẠI TỔ CHỨC TRẺ EM RỒNG XANH THỪA THIÊN HUẾ (NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH DỰ ÁN “AN TOÀNVÀ
LÀNH MẠNH” HUYỆN PHÚ VANG- TỈNH THỪA THIÊN HUẾ)
Chuyên ngành Công tác xã hội
Mã số: 60 90 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Như Trang
Hà Nội – 2015
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 2
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 4
DANH MỤC BIỂU ĐỒ Error! Bookmark not defined
MỞ ĐẦU 6
1.Lý do chọn đề tài 6
2 Tổng quan những nghiên cứu, can thiệp liên quan đến vấn đề nghiên cứu 8
3 Ý nghĩa của nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
7 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
8 Giả thuyết khoa học Error! Bookmark not defined
9 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨUError!
Bookmark not defined
1.1 Các khái niệm công cụ Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm trẻ em Error! Bookmark not defined
1.1.2 Các quyền lợi , nghĩa vụ của trẻ em Error! Bookmark not defined
1.1.3 Khái niệm trẻ em lao động sớm Error! Bookmark not defined
1.1.4 Đặc điểm chung của trẻ em lao động sớmError! Bookmark not defined
1.1.5 Những ảnh hưởng đối với trẻ em lao động sớmError! Bookmark not defined 1.1.6 Khái niệm công tác xã hội Error! Bookmark not defined
1.2 Một số lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.2.1 Thuyết nhu cầu của Maslow Error! Bookmark not defined
1.2.2 Lý thuyết hệ thống sinh thái Error! Bookmark not defined
1.3 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu : Error! Bookmark not defined
1.3.1 Vị trí địa lý – lịch sử hình thành- cơ cấu- chức năng nhiệm vụ tổ chức trẻ em Rồng Xanh ( Blue Dragon Children’s Foundation)Error! Bookmark not defined 1.3.2 Đặc điểm địa bàn dự án An toàn và lành mạnhError! Bookmark not defined
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ TRẺ EM LAO ĐỘNG SỚM TẠI DỰ ÁN AN TOÀN
VÀ LÀNH MẠNH HUYỆN PHÚ VANG – THỪA THIÊN HUẾError! Bookmark not
defined
Trang 32.1.Khái lƣợc về trẻ em lao động sớm tại huyện Phú Vang- Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.1.1.Thực trạng trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang – Thừa Thiên HuếError!
Bookmark not defined
2.1.2 Nguyên nhân trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang – Thừa Thiên HuếError!
Bookmark not defined
Bookmark not defined
2.3 Thực trạng hoạt động công tác xã hội với trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang- tỉnh Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.3.1.Một số đặc điểm chung về trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.3.1.1.Về hoàn cảnh gia đình Error! Bookmark not defined
2.1.1.1 Co cấu độ tuổi – giới tính Error! Bookmark not defined
2.3.1.2.Về đặc điểm tính cách Error! Bookmark not defined
2.3.1.3.Về công việc lao động Error! Bookmark not defined
Bookmark not defined
2.3.2.1 Hệ quả đối với trẻ em Error! Bookmark not defined
2.3.2.2 Hệ quả đối với gia đình Error! Bookmark not defined
2.3.2.3 Hệ quả đối với kinh tế xã hội – địa phươngError! Bookmark not defined 2.3.2.4 Về thời gian được dự án hỗ trợ Error! Bookmark not defined
2.3.3 Thực trạng công tác xã hội với trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.3.3.1 .Dịch vụ giải cứu trẻ em lao động sớmError! Bookmark not defined
2.3.3.2 Dịch vụ hỗ trợ tại trường học Error! Bookmark not defined
2.3.3.3 Dịch vụ chăm sóc sức khỏe Error! Bookmark not defined
2.3.3.4 Dịch vụ vui chơi tại trung tâm Hải TiếnError! Bookmark not defined
2.3.3.5 Hoạt động dạy kĩ năng sống – giá trị sốngError! Bookmark not defined 2.3.3.6 Dịch vụ hướng nghiệp – định hướng nghềError! Bookmark not defined 2.3.3.7 Hỗ trợ xây dựng nhà cho trẻ Error! Bookmark not defined
2.3.3.8 Hỗ trợ sinh kế, cứu trợ khẩn cấp Error! Bookmark not defined
2.3.3.9 Truyền thông , phát triển cộng đồngError! Bookmark not defined
Trang 42.3.4 Đánh giá nguy cơ tái lao động của trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang
Error! Bookmark not defined
2.3.5 Vai trò nhân viên xã hội trong công tác xã hội với trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.3.5.1 Người giải cứu trẻ em và biện hộ bảo vệ quyền lợiError! Bookmark not
defined
2.3.6 Người cung cấp dịch vụ, tư vấn, giám sát và hỗ trợError! Bookmark not defined 2.3.7 Người kết nối dịch vụ Error! Bookmark not defined
2.3.8 Tác viên phát triển cộng đồng Error! Bookmark not defined
2.4 Cơ hội và thách thức trong hoạt động CTXH với TELĐ sớm huyện Phú Vang- tỉnh Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.4.1 Điểm mạnh – điểm yếu của nhân viên xã hội tại dự án ATVLMError!
Bookmark not defined
2.4.2 Cơ hội trong công tác xã hội với trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.4.2.1 Về phía đối tượng hưởng lợi của dự ánError! Bookmark not defined
2.4.2.2 Về phía chính quyền địa phương Error! Bookmark not defined
2.4.2.3 Về phía dự án Error! Bookmark not defined
2.4.3 Thách thức trong công tác xã hội với trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.4.3.1 Về phía đối tượng hưởng lợi của dự ánError! Bookmark not defined
2.4.3.2 Về phía chính quyền địa phương Error! Bookmark not defined
2.4.3.3 Về phía dự án Error! Bookmark not defined
2.5.Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công tác xã hội với trẻ em lao động sớm huyện Phú Vang – tỉnh Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not defined
2.5.1.Đối với chính quyền địa phương Error! Bookmark not defined
2.5.2.Đối với dự án “ An toàn và lành mạnh”Error! Bookmark not defined
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 5Số thứ tự Từ viết tắt Từ đầy đủ
quốc tế
anh của tổ chức trẻ em Rồng Xanh
an toàn và lành mạnh
Trang 6MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài
Trẻ em là tương lai, là chủ nhân của đất nước đó là mối quan tâm hàng đầu không chỉ của Việt Nam mà còn là của nhiều nước trên thế giới.Chính vì vậy, trẻ em cần được nuôi dưỡng tốt
cả về thể chất lẫn tinh thần để phát triển toàn diện
Là tầng lớp được ưu tiên để phát triển về thể chất và tinh thần, trẻ em là tương lai của đất nước luôn được ưu tiên để tạo điều kiện phát triển về học tập cũng như con người.Một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên Việt Nam do kinh tế khó khăn, đã mất dần tuổi thơ tại các nhà máy,
xí nghiệp chế biến, công trường làm việc để kiếm tiền mưu sinh… Về mặt pháp luật, những lao động trẻ em này, đều không được pháp luật quốc tế cũng như pháp luật Viêt Nam công nhận.Với những giá trị của trẻ em lao động sớm mang lại như năng suất cao, giá nhân công rẻ mạt, một bộ phận rất lớn những người là chủ các nhà máy xí nghiệp vẫn sử dụng trẻ em làm lao động chính trong các công xưởng, nhà máy làm lao động chính Những hành vi trên, xét cho cùng, đều là những hành vi vi phạm pháp luật và hơn hết còn vi phạm đạo lí của con người khi bóc lột sức lao động trẻ em bằng những đồng lương nhân công rẻ mạt.Tuy nhiên, không thể phủ nhận trẻ em lao động sớm góp phần tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống cho gia đình và chính các em Lao động sớm cũng giúp nâng cao ý thức yêu lao động, tự lập vươn lên Nhưng chỉ dừng lại ở mức độ vừa với độ tuổi, sức khỏe của các em chứ không phải như một lao động thực thụ Sử dụng trẻ em lao động sớm không được luật pháp công nhận và đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho chính các em cũng như xã hội Do tuổi đời còn ít, các em dễ bị tổn thương và gặp nhiều rủi ro về thể chất Hơn nữa, các em không còn thời gian học tập, vui chơi, giải trí, nguy cơ bỏ học cao, chậm phát triển trí tuệ, thiếu tự tin, khó hòa nhập xã hội
Một thực tế đáng lo ngại là, hiện nay, Việt Nam – theo điều tra của tổ chức Lao động quốc
trẻ em tại Việt Nam do Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) mới công bố nhân Ngày Thế giới phòng chống lao động trẻ em 12/6.).Đây là con số rất đáng lo ngại, bởi 1,75 triệu trẻ em lao động này cũng là con số tương ứng với 1,75 triệu nguy cơ bỏ học, nguy cơ trẻ em gặp phải các vấn đề xã hội Trong những năm qua, nhờ sự cố gắng của các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội, tình trạng trẻ em lao động sớm mặc dù có giảm nhưng không bền vững Từ thông tin của các cơ quan báo chí truyền thồng, qua thực tế, có thể nhận thấy, tỉ lệ trẻ em bỏ học đi lao động sớm vẫn còn rất nhức nhối ở các vùng quê còn nghèo do nỗi lo cơm áo gạo tiền, điều kiện đến trường còn nhiều khó khăn…
Trang 7Thừa Thiên Huế là một tỉnh ở vùng kinh tế trọng điểm miền Trung Việt Nam Phía bắc giáp tỉnh Quảng Trị, phía nam giáp tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng, phía đông giáp biển Đông, phía tây giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Với đặc thù về mặt địa lý cũng như được thiên nhiên ưu đãi cho về mặt tự nhiên , tài nguyên khoáng sản biển và là trung tâm du lịch của
cả nước, Thừa Thiên Huế đang ngày càng phát triển Cả về mặt kinh tế cũng như chính trị, xã hội Là một huyện ven biển, huyện Phú Vang tỉnh Thừa Thiên Huế có nhiều ưu thế để phát triển kinh tế biển và kinh tế vùng, đóng góp rất nhiều vào sự phát triển của tỉnh Tuy nhiên, cũng như bao làng quê khác cùng với làn sóng đô thi hóa, tại huyện Phú Vang cũng có những bước chuyển mình trong làm kinh tế Những đứa trẻ tại huyện Phú Vang, do điều kiện kinh tế khó khăn hoặc
do chính nhận thức của cha mẹ, đã nghỉ học và đi lao động sớm để phụ giúp kinh tế gia đình
Đúng trước thực trạng này, các ban ngành địa phương, báo chí đã có các biện pháp tuyên truyền.Về phía luật pháp, các đối tượng bóc lột sức lao động cũng đã có những hình phạt thích đáng Tuy nhiên, để ngăn chặn tình trạng trẻ em lao động sớm, cần sự liên kết của toàn bộ các ban ngành đoàn thể để mang lại giải pháp toàn diện Có thể nói về mặt nào đó, trẻ em lao động sớm là một trong những nhóm đối tượng yếu thế và cần sự quan tâm đặc biệt của xã hội vì các
em là mầm non, là tương lai của đất nước trẻ em có phát triển khỏe mạnh thì tương lai đất nước mới phát triển
Công tác xã hội ở Việt Nam đã được công nhận là một ngành khoa học, là một nghề có đặc thù trợ giúp những đối tượng yếu thế trong xã hội, trong đó có trẻ em lao động sớm Trong
đó, nhân viên xã hội cần tìm hiểu về các chính sách của Đảng, Nhà nước với đối tượng này, tham khảo học tập những mô hình trợ giúp trên thế giới và đặc biệt cần tìm hiểu sâu về đặc điểm và nhu cầu của chính đối tượng trẻ em lao động sớm để trợ giúp một cách tích cực nhất Giúp thân chủ vươn lên, làm chủ bản thân, có việc làm có ích đóng góp cho cộng đồng và xã hội Hiện nay, Việt Nam đứng trước thực trạng trẻ em lao động sớm, đã có những hướng can thiệp cụ thể như các chương trình dự án của Bộ lao động Thương binh và xã hội về “Chiến lược bảo vệ, chăm sóc
chương trình ngăn ngừa, giải quyết tình trạng trẻ em lang thang, trẻ em bị xâm phạm tình dục và trẻ em phải lao động nặng nhọc, trong điều kiện độc hại, nguy hiểm giai đoạn 2004 – 2010”., các
dự án về ngăn ngừa trẻ em lao động sớm của tổ chức lao động quốc tế ILO…
Tổ chức trẻ em Rồng Xanh được thành lập năm 2003 có văn phòng đại diện tại Hà Nội Hiện nay có trụ sở chính tại 879 đường Hồng Hà- Hoàn Kiếm- Hà Nội Là một tổ chức phi chính phủ có chứcnăng hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em đường phố thông qua các chương
Trang 8trình dự án nhằm giúp các em giải quyết các khó khăn và vượt lên chính mình để thay đổi cuộc sống Hiện nay, tổ chức trẻ em Rồng Xanh đang thực hiện các dự án trên địa bàn một số tỉnh như
Hà Nội, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Đện Biên, Huế …với các dự án để giúp đỡ trẻ em lang thang, trẻ
em đường phố, trẻ em có hoàn cảnh kinh tế khó khăn trên địa bàn được nêu trên Các chương trình giúp đỡ trên đều hoạt động dựa trên nguyên tắc can thiệp và phòng ngừa nhằm đem lại hiệu quả cao nhất Tại Thừa Thiên Huế, hiện nay tổ chức trẻ em Rồng Xanh đã và đang triển khai mô hình dự án “ An toàn và lành mạnh” dành cho trẻ em sống tại hai huyện Phú Vang và Phú Lộc Đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ dự án là những trẻ em đã từng đi lao động sớm và trẻ em đang sinh sống tại hai huyện Phú Vang và Phú Lộc có nguy cơ bỏ học sớm và trở thành trẻ em lao động sớm Nhằm giúp các em và gia đình nhận thức được tầm quan trọng của việc chăm lo đời sống cho trẻ em cũng như giúp các em thoát khỏi việc trở thành lao động trẻ em để các em có cuộc sống “An toàn và lành mạnh” đúng như ý nghĩa của dự án khi được triển khai đến nay Vậy những ưu, nhược điểm của dự án “An toàn và lành mạnh” là gì? Các dịch vụ công tác xã hội nào
mà dự án đang thực hiện tại địa bàn huyện Phú Vang? Hiệu quả của dịch vụ công tác xã hội này đến với trẻ em lao động sớm đã và đang được hưởng lợi từ địa bàn dự án là gỉ? Qua đó, có thể nghiên cứu đề xuất thêm các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình dự án “An toàn và lành mạnh” tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế đồng thời có thể triển khai sâu rộng ra các địa bàn huyện lân cận nhằm đem lại lợi ích nhiều nhất cho đối tượng là trẻ em lao động sớm Về quan điểm người nghiên cứu thấy rằng rất cần sự đánh giá tổng quan để trả lời và tìm ra giải pháp cho các hướng nghiên cứu trên Do thời gian nghiên cứu có hạn, tác gải luận văn đã lựa chọn huyện Phú Vang – một trong hai huyện, hiện nay dự án “An toàn và lành mạnh” đang triển khai chương trình để tiến hành các nghiên cứu cho đề tài luận văn cao học công tác xã hội
Xuất phát từ những lý do trên, người nghiên cứu quyết định lựa chọn đề tài“Công tác xã hội với trẻ em lao động sớm tại tổ chức trẻ em Rồng Xanh Thừa Thiên Huế” (nghiên cứu mô hình dự án “ an toàn và lành mạnh” huyện Phú Vang- tỉnh Thừa Thiên Huế)
2 Tổng quan những nghiên cứu, can thiệp liên quan đến vấn đề nghiên cứu
2.1 Lịch sử nghiên cứu của vấn đề trên thế giới
Vấn đề lao động đặc biệt là trẻ em lao động sớm đã trở thành mối quan tâm của nhiều quốc gia trong nhiều thập kỉ nay Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế cũng như tất cả các quốc gia trên thế giới đều đặt sự quan tâm rất cao đến vấn đề trẻ em lao động sớm Đối với các ngành
an ninh – Interpol quan tâm đến lĩnh vực phòng chống tội phạm lao động trẻ em , tức là ngăn ngừa tình trạng bóc lột lao động trẻ em , lợi dụng trẻ em vào các công việc phi pháp hoặc độc
Trang 9hại, nguy hiểm không đúng với pháp luật Với các nhà khoa học về xã hội và nhân văn, các nhà hoạt động xã hội thì quan tâm đến vấn đề trước và sau quá trình diễn ra hoạt động lao động trẻ
em tức là xác định nguyên nhân cuả tình trạng lao động trẻ em và những hậu qủa về mặt tâm lí,
xã hội của trẻ em khi phải lao động sớm cũng như mặt hạn chế của trẻ em lao động sớm Tức là nghiên cứu các giải pháp giảm nguy cơ và giải pháp trợ giúp làm giảm hậu quả của tệ nạn này Đối tượng nghiên cứu và tác động trực tiếp là nạn nhân, cộng đồng nơi sinh sống và vấn đề hỗ trợ họ tái hòa nhập cộng đồng như thế nào để hiệu quả
Nghiên cứu “ Định nghĩa lao động trẻ em : đánh giá định nghĩa lao động trẻ em trong nghiên cứu chính sách” – tên tiếng anh “Defining child labour:A review of the definitions of child labour in policy research” được xây dựng bởi tác giả Eric V Edmonds và phối hợp thực hiện bởi ông Frank Hagemann từ văn phòng IPEC tại Geneva công bố tháng 11 năm 2008.Nghiên cứu đã chỉ ra được một số định nghĩa về lao động trẻ em trong các chinh sách về luật, văn bản dưới luật, chính sách xã hội của các quốc gia được nghiên cứu Ngiiên cứu đã đóng góp vào việc nghiên cứu thể chế chính sách nhằm làm sáng tỏ các định nghĩa, môi trường làm việc, thời gian làm việc, ánh sáng làm việc, điều kiện làm việc của lao động trẻ em tại các quốc gia tiến hành nghiên cứu của Tổ chức lao động thế giới
Trong nghiên cứu mang tên “ Lao động trẻ em” - “ Child Labour” thực hiện tháng 2 năm 2007 của tác giả Eric V Edmonds đã chỉ ra các nội dung sau :
Định nghĩa thuật ngữ thường được sử dụng trong các nghiên cứu về phân bố thời gian của trẻ em và cung cấp một cái nhìn tổng quan nhất về việc trẻ em đã sử dụng thời gian như thế nào tại đất nước có thu nhập thấp hiện nay
Xem xét các loại hình lao động trẻ em phố biến nhất cũng như tác động của các công việc này đối với việc học hành, sức khỏe
Xem xét các tài liệu về các yếu tổ quyết định đến sự phân bố thời gian lao động trẻ em
và sự tương tác sự tương tác giữa doanh thu với gia đình trong lao động trẻ em
-Những hạn chế trong việc lựa chọn chính sách ảnh hưởng đến lao động trẻ em
Hậu quả của chinh sách lao động trẻ em và các yếu tổ quyết định tham gia vào hình thức lao động trẻ em
Trong nghiên cứu Những ảnh hưởng của lao động trẻ em đến việc đạt được thành tích học tập, bằng chứng từ Ghana- “ What is the effect of child labour on learning achievement? Evidence from Ghana, Công bố tháng 10 năm 2010 của Christopher Heady đã chỉ ra những yếu
tố ảnh hưởng của trẻ em lao động sớm đến việc hoàn thành các mục tiêu học tập tại trường học
Trang 10Khó khăn hạn chế của việc trẻ em vừa tham gia học tập, vừa tham gia làm việc tại Ghana như thế nào ?
Như vậy qua một số nghiên cứu được công bố trong thời gian gần đây của các tác giả nước ngoài có thể thấy rằng, thực trạng trẻ em lao động sớm không chỉ là vấn đề cần quan tâm trong phạm vi một quốc gia mà nó còn là vấn đề quan tâm của quốc tế.Các nghiên cứu đã đi từ những ảnh hưởng của lao động trẻ em đến sự phát triển của quốc gia, các thể chế chính sách liên quan đến vấn đề trẻ em lao động sớm Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào chỉ ra được các dịch vụ công tác xã hội với trẻ em lao động sớm và những tác động của các dịch vụ này đến trẻ em lao động sớm như thế nào
2.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam liên quan đến công tác xã hội với trẻ em lao động sớm
Hiện nay về vấn đề trẻ em lao động sớm cũng có nhiều điểm tương đồng với các nghiên cứu trên thế giới
Nghiên cứu ảnh hưởng của gia đình đến giáo dục trẻ lao động sớm- mã số: V2008-18 , trực thuộc viện Khoa học giáo dục Việt Nam Nhóm nghiên cứu Chủ nhiệm đề tài Nguyễn Thế Thắng , thành viên Lê Tuấn Đức, Bùi Thế Hợp thời gian thực hiện từ tháng 5 năm 2008 đến tháng 5 năm 2009 Nghiên cứu trên đã chỉ ra những ảnh hướng của giáo dục gia đình đến giáo dục trẻ em lao động sớm và cũng chỉ ra tầm quan trọng của nền tảng giáo dục gia đình đến nhóm trẻ em này
Trong Luận văn thạc sỹ về đề tài “ Lao động trẻ em trong điều kiện độc hại nguy hiểm”
do Vũ Thị Hồng Khanh, trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn thực hiện vào năm 2003
đã chỉ ra những công việc mang tính chất độc hại nguy hiểm mà trẻ em đang làm việc, ảnh hưởng của chúng đến trẻ em như thế nào và gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về vấn đề trẻ em lao động sớm tại nước ta hiện nay
Báo cáo về vấn đề lao động trẻ em ở Việt Nam do Bộ Lao động thương bình và xã hội thực hiện năm 1997, báo cáo trên đã trình bày về vấn đề lao động trẻ em ở Việt Nam Báo cáo đã chỉ rõ nguyên nhân, hậu quả của lao động trẻ em đối với sự phát triển kinh tế của đất nước trong điều kiện kinh tế đang thay đổi
Công trình nghiên cứu “ trẻ em làm thuê giúp việc gia đình” do Tổ chức cứu trợ trẻ em Thụy Điển ( Save the children in Sweeden) cộng tác với khoa Tâm lí học – trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội thực
ANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO