Bàn luận về phép học

Đọc với giọng chân thành, bài tỏ thiệt hơn, vừa tự tin vừa khiêm tốn “Ngọc không mài, không thành đồ vật ; người không học, không biết rõ đạo”.. Người ta đua nhau lối học hình thức hòng

Hãy nêu sự giống và khác nhau của thể chiếu, hịch và cáo?

Trả lời

Giống nhau: Chiếu, cáo hịch đều là thể văn nghị luận cổ được dùng trong xã hội phong kiến Được viết bằng văn xuôi, văn vần, văn biền ngẫu

+ Đều do vua hoặc bề trên viết, ban truyền xuống bề tôi hay thần

dân

Khác nhau:

+ Chiếu để vua ban bố mệnh lệnh

+ Cáo để vua và bề trên thông báo, bố cáo với thiên hạ

+ Hịch viết nhằm cổ vũ hay động viên tinh thần của quân sĩ hoặc

TIẾT: 101

La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp

Đọc với giọng chân thành, bài tỏ thiệt hơn, vừa tự tin vừa

khiêm tốn

“Ngọc không mài, không thành đồ vật ; người không học, không biết rõ đạo” Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người Kẻ đi học là học điều ấy Nước Việt ta,

từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương, ngũ thường Chúa tầm thường, thần nịnh hót Nước mất, nhà tan đều do những điều tệ hại ấy.

Cuối xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các

trường tư, con cháu nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tuỳ đâu tiện đấy

mà đi học.

Phép dạy nhất định theo Chu Tử Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm Hoạ may kẻ nhân tài mới lập được công, nhà nước nhờ thế mà vững yên Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tới lòng người Xin chớ bỏ qua Đạo học thành thì người tốt nhiều ; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị.

Đó là mấy điều, thành thật xin dâng Chẳng quản lời nói vu vơ, cúi mong Hoàng thượng soi xét.

Kẻ hèn thần cung kính tấu trình.

I Đọc- tìm hiểu chú thích

1 Đọc:

biết của em về tác giả Nguyễn Thiếp?

a Tác giả:

Nguyễn Thiếp (1723-1804) tự là Khải Xuyên, hiệu là Lạp Phong Cư

Sĩ Ở Hà Tĩnh

Ông là người thiên tư sáng suốt, học rộng hiểu sâu

b Chú thích:

Thế nào là tam cương, ngũ thường,

tứ thư…?

2 Tìm hiểu chú thích

3 Thể loại:

- Là thể văn do bề tôi hoặc thần dân gửi lên vua chúa, để trình bày

sự việc, ý kiến, đề nghị

- Viết bằng văn xuôi, văn vần hay văn biền ngẫu

Hãy nêu những hiểu biết của em

về thể tấu?

Văn bản này được viết theo thể loại gì?

Thể tấu

Thể tấu giống và khác với thể hịch, cáo, chiếu ở

chổ nào?

I Đọc- tìm hiểu chú thích

1 Đọc:

2 Tìm hiểu chú thích

3 Thể loại:

4 Bố cục:

Văn bản có luận điểm chính nào? Luận điểm

đó được làm rõ bằng mấy luận điểm nhỏ?

Bàn luận về phép học

Bàn về mục đích chân chính của việc học

Bàn về cách học đúng đắn

Bàn về tác dụng của việc học

Ba luận điểm này ứng với ba phần văn bản nào trong đoạn trích?

(Từ đầu

đế tệ hại ấy)

(Tiếp theo đến chớ bỏ qua)

(Còn lại)

“Ngọc không mài, không thành đồ vật ; người không học, không biết

rõ đạo” Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người Kẻ đi học là học điều ấy Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương, ngũ thường Chúa tầm thường, thần nịnh hót Nước mất, nhà tan đều do những điều tệ hại ấy

“Ngọc không mài, không thành đồ vật ; người không học, không

biết rõ đạo”

1 Mục đích chân chính của việc học

- Học để làm người có đạo đức, có tri thức

Tiếp theo tác giả phê phán những biểu hiện sai lệch nào trong việc

học?

- Phê phán lối học :

+ Chuộng hình thức

+ Cầu danh lợi

Tác hại của lối học ấy như thế nào?

- Tác hại:

+ Không còn người tài, đức + Nước mất nhà tan

I Đọc- tìm hiểu chú thích

II Đọc-hiểu văn bản:

1 Mục đích chân chính của việc học:

2 Bàn về cách học:

Cuối xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tuỳ đâu tiện đấy mà đi học

Phép dạy nhất định theo Chu Tử Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm Hoạ may kẻ nhân tài mới lập được công, nhà nước nhờ thế mà vững yên Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tới lòng người Xin chớ bỏ qua

Để khuyến khích việc học tác giả khuyên vua Quang Trung thực hiện những

chính sách gì?

-Mở rộng trường lớp

- Chấp nhận nhiều tầng lớp đi học

Tiếp theo tác giả đưa ra cách học như thế nào?

- Cách học:

+ Học từ thấp lên cao

+ Học rộng tóm gọn

+ Học đi đôi với hành Với cách học

này sẽ đem lại kết quả gì?

- Kết quả: + Người tài lập được công

+ Nhà nước vững bền

Hãy tìm những

từ ngữ mang ý cầu khiến trong đoạn văn trên?

Từ đó cho thấy thái

độ của tác giả đối với việc học như

thế nào?

=> Thái độ: + Chân thành với việc học

+ Gĩư được đạo vua tôi

1 Mục đích chân chính của việc học:

2 Bàn về cách học:

3 Tác dụng của việc học:

Tác dụng của cách học này là

gì?

Đạo học thành thì người tốt nhiều ; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị

Đó là mấy điều, thành thật xin dâng Chẳng quản lời nói vu

vơ, cúi mong Hoàng thượng soi xét

Kẻ hèn thần cung kính tấu trình

- Tạo được nhiều người tốt

- Triều đình ngay ngắn, thiên hạ thịnh trị

Thảo luận nhóm

Theo em tại sao đạo học thành lại tạo ra nhiều người tốt, triều đình ngay ngắn thiên hạ thịnh

trị?

I Đọc- tìm hiểu chú thích

II Đọc-hiểu văn bản:

III Tổng kết:

- Nội dung:

- Nghệ thuật:

Qua đoạn trích em thu nhận được những

gì về đạo học của ông cha ta ngày trước?

Nghệ thuật đặc sắc trong đoạn trích này là gì?

III Tổng kết:

IV Luyện tập:

Hãy vẽ sơ đồ xác định trình tự lập luận của văn

bản?

Mục đích chân chính

của việc học

Phê phán những

mục đích học

lệch lạc, sai trái

Khẳng định phương pháp

học tập đúng đắn

Tác dụng của việc học chân chính

Xin ch©n thµnh c¶m

¬n !

Bµi häc kÕt thóc