Bài 3 (10) nguyễn thị thùy

 Nhận xét, kết luận: Đại lượng v=∆s ∆t là vận tốc tức thời của xe tại vị trí M, nó cho ta biết tại M xe chuyển động nhanh hay chậm  Thông báo: Tại mỗi điểm trên quỹ đạo, vận tốc tức th

Sinh viên tực hiện: Nguyễn Thị Thùy

Lớp : Sư phạm Vật lý K37

Bài 3: CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

(Tiết 1)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

 Phát biểu được khái niệm vận tốc tức thời

 Viết được công thức vận tốc tức thời và nêu được ý nghĩa của từng đại lượng trong công thức

 Phát biểu được định nghĩa chuyển động thẳng biến đổi đều (CĐTBBĐ), chuyển động thẳng nhanh dần đều (CĐTNDĐ), chuyển động thẳng chậm dần đều (CĐTCDĐ)

 Phát biểu được khái niệm gia tốc và nêu được đặc điểm của gia tốc trong CĐTNDĐ

 Viết được công thức tính vận tốc trong CĐTNDĐ và nêu được ý nghĩa các đại lượng trong công thức

2 Kỹ năng

 Vẽ được vectơ biểu diễn vận tốc tức thời

 Giải được một số bài tập liên quan đến chuyển động nhanh dần đều

 Vẽ được đồ thị vận tốc – thời gian trong CĐTNDĐ

3 Tình cảm, thái độ, tác phong

 Tích cực phát biểu xây dựng bài

 Học tập nghiêm túc, tự giác chuẩn bị bài

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

2 Học sinh

 Ôn lại bài chuyển động thẳng đều.

 Xem trước bài mới

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1: Ổn định lớp Kiểm tra bài cũ Đặt vấn đề (5 phút).

 Kiểm tra sĩ số lớp

 Kiểm tra bài cũ:

 Viết công thức tính

vận tốc trung bình và đơn

vị của nó

 Chuyển động thẳng

đều là gì?

 Viết phương trình

chuyển động của chuyển

động thẳng đều

 Đặt vấn đề:

Khi cho một hòn bi lăn

xuống máng nghiêng thấy

nó chuyển động nhanh

dần Để biết chi tiết và

chính xác hơn chuyển

động này ta sẽ đi vào tìm

hiểu bài chuyển động

thẳng biến đổi đều

 Lớp trưởng báo cáo sĩ

số lớp

 Trả lời:

 Công thức tính vận tốc trung bình: vtb=S

t (đơn vị m/s)

 Chuyển động thẳn đều

là chuyển động có quỹ đạo

là đường thẳng và có tốc

độ trung bình như nhau trên mọi quãng đường

 Phương trình chuyển động thẳng đều:

x = x0 + s = x0 + vt

Hoạt động 2: Tìm hiểu về vận tốc tức thời (10 phút).

 Đặt câu hỏi:

 Xét một xe chuyển

động không đều trên một

đường thẳng, lấy chiều

dương là chiều chuyển

động của xe Muốn biết tại

một vị trí M trên quỹ đạo

xe chuyển động nhanh hay

chậm ta phải làm gì?

 Dự đoán câu trả lời

 Tìm xem trong khoảng thời gian rất ngắn ∆t, kể từ lúc ở M, xe đi được đoạn đường bao nhiêu Từ đó suy ra vận tốc xe chuyển động trong khoảng thời gian đó là bao nhiêu để biết xe chuyển động nhanh

I Vận tốc tức thời.

1 Độ lớn của vận tốc tức thời

v = ∆ s ∆ t

 Tại sao phải xét quãng

đường đi trong khoảng

thời gian ngắn?

 Nhận xét, kết luận:

Đại lượng v=∆s

∆t là vận tốc tức thời của xe tại vị trí

M, nó cho ta biết tại M xe

chuyển động nhanh hay

chậm

 Thông báo:

Tại mỗi điểm trên quỹ

đạo, vận tốc tức thời của

vật không những có một

độ lớn nhất định mà còn

có phương và chiều nhất

định Để đạt trưng cho cho

chuyển động về sự nhanh,

chậm và về phương, chiều

người ta đưa ra khái niệm

vectơ vận tốc tức thời

 Đặt câu hỏi:

Vectơ vận tốc tức thời

là gì?

 Nhận xét

hay chậm

 Đây là chuyển động không đều nên vận tốc sẽ thay đổi Do đó không thể xét trong khoảng thời gian dài được

 Xe đi qua vị trí M trong khoảng thời gian rất ngắn

 Trả lời:

Vectơ vận tốc tức thời của một vật tại một điểm

là một vectơ có gốc tại vật chuyển động, có hướng của chuyển động và có độ dài tỉ lệ với độ lớn của vận tốc tức thời theo một tỉ xích nào đó

2 Vectơ vận tốc tức thời Vectơ vận tốc tức thời của một vật tại một điểm là một vectơ có gốc tại vật chuyển động, có hướng của chuyển động và có độ dài tỉ

lệ với độ lớn của vận tốc tức thời theo một tỉ xích nào đó

Hoạt động 3: Tìm hiểu về chuyển động thẳng biến đổi đều (phút).

 Đặt vấn đề: Ta đã tìm

hiểu về chuyển động thẳng

đều, nhưng thực tế chuyển

động thường không đều, ta

 Trả lời: Chuyển động thẳng biến đổi là chuyển động có quỹ đạo là đường thẳng và có độ lớn tức thời

II Chuyển động thẳng

biến đổi đều Chuyển động thẳng biến

có thể kiểm tra và thấy

rằng vận tốc tức thời tại

các thời điểm khác nhau

trên quỹ đạo luôn thay đổi

Vậy chuyển động thẳng

biến đổi là gì?

 Đặt câu hỏi: Dựa vào

định nghĩa chuyển động

thẳng đều và chuyển động

thẳng biến đổi, cho biết

chuyển động thẳng biến

đổi đều là gì? Có thể phân

chuyển động thẳng đều

thành mấy dạng? Đó là

những dạng gì?

 Thông báo: Khi nói

vận tốc của vật tại vị trí

hoặc thời điểm nào đó, ta

hiểu đó là vận tốc tức thời

luôn biến đổi

 Trả lời:

 Chuyển động thẳng biến đổi đều là chuyển động có quỹ đạo thẳng và

độ lớn của vận tốc tức thời hoặc tăng đều, hoặc giảm đều theo thời gian

 Chuyển động thẳng biến đổi đều gồm hai dạng: CĐTNDĐ (vận tốc tăng đều theo thời gian) và CĐTCDĐ (vận tốc giảm đều theo thời gian)

đổi đều là chuyển động có quỹ đạo thẳng và độ lớn của vận tốc tức thời hoặc tăng đều, hoặc giảm đều theo thời gian

 Vận tốc tăng đều theo thời gian gọi là CĐTNDĐ

 Vận tốc giảm đều theo thời gian gọi là CĐTCDĐ Chú ý: Khi nói vận tốc của vật tại vị trí hoặc thời điểm nào đó, ta hiểu đó là vận tốc tức thời

Hoạt động 4: Tìm hiểu về chuyển động thẳng nhanh dần đều (phút).

 Đặt vấn đề: Đại lượng

nào đặt trưng cho sự biến

thiên vận tốc theo thời

gian?

 Đặt câu hỏi:

 Ở thời điểm t0 vận tốc

của vật bằng bao nhiêu?

 Sau một khoảng thời

gian, ở thời điểm t vận tốc

của vật bằng bao nhiêu?

 Vận tốc của vật biến

thiên trong khoảng thời

 Trả lời:

 Ở thời điểm t0 vận tốc của vật là v0

 Ở thời điểm t vận tốc của vật bằng v

 Thay đổi một lượng là

III Chuyển động thẳng nhanh dần đều

1 Gia tốc trong CĐTNDĐ

a Khái niệm gia tốc Gia tốc của chuyển động

là đại lượng xác định bằng thương số giữa độ biến thiên vận tốc ∆v và khoảng thời gian vận tốc biến thiên

∆t

a = ∆v

∆t =

v- v0 t- t0 (1)

Đơn vị m/s2

b Vectơ gia tốc

gian ∆t = t – t0 một lượng

bằng bao nhiêu?

 Thông báo: Để đặt

trưng cho sự biến thiên

vận tốc theo thời gian

người ta đưa ra thương số

∆v

∆t gọi là gia tốc, kí hiệu

là a

 Đặt câu hỏi:

 Gia tốc là đại lượng

như thế nào?

 Đơn vị của gia tốc là

gì?

 Thông báo: Vì vận tốc

là đại lượng vectơ nên gia

tốc cũng là đại lượng

vectơ

 Đặt câu hỏi: Vì v > v0

nên ∆ ⃗v có phương, chiều

như thế nào so với ⃗v và ⃗v0

?

 Thông báo: Khi vật

CĐTNDĐ, vectơ gia tốc

có gốc ở vật chuyển động,

có phương và chiều trùng

với phương và chiều của

vectơ vận tốc và có độ dài

tỉ lệ với độ lớn của gia tốc

theo một tỉ xích nào đó

 Từ công thức (1), suy

ra công thức tính vận tốc v

tại thời điểm t Gỉa sử

chọn gốc thời gian tại thời

điểm t0

∆v = v – v0

 Trả lời:

 Gia tốc là đại lượng xác định bằng thương số giữa độ biến thiên vận tốc

∆v và khoảng thời gian vận tốc biến thiên ∆t

 Đơn vị của gia tốc là m/s2

 Trả lời: ∆ ⃗v cùng phương, cùng chiều so với

⃗

v và ⃗v0

 Trả lời:

v= v0+at

⃗

a = ⃗v - ⃗v0

t - t0

= ∆ ⃗v

∆t (2)

 Điểm đặt: Trên vật chuyển động

 Phương, chiều: Cùng với phương, chiều của vectơ vận tốc

 Độ lớn:

a = ∆v

∆t =

v- v0 t- t0

2 Vận tốc của CĐTNDĐ

a Công thức tính vận tốc

v= v0+at (3)

Trong CĐTNDĐ thì a.v > 0

 Thông báo: Dựa vào

công thức (3) ta thấy dạng

đồ thị của v theo t giống

như đồ thị hàm số bậc nhất

y = a.x + b là một đường

thẳng, trong đó hệ số a > 0

b Đồ thị vận tốc - thời gian

Hoạt động 5: Củng cố kiến thức, dặn dò (phút).

 Nhắc lại các nội dung

chính của bài

 Dặn dò: học bài, trả

lời các câu hỏi C1, C2, C3

trong sách giáo khoa

Chuẩn bị phần tiếp theo để

chuẩn bị cho tiết học tiếp

theo

IV RÚT KINH NGHIỆM

v 0

v