Bài 31. Ôn tập phần Tập làm văn

Bài 31. Ôn tập phần Tập làm văn tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh...

Trang 1

I Về văn biểu cảm

Trang 2

Tiết 128: Ôn tập phần tập làm văn

I VỀ VĂN BIỂU CẢM

Thế nào là văn biểu cảm?

Văn biểu cảm : là văn viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm

xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh

và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc.

Trang 3

Hãy ghi lại tên các văn bản biểu cảm

được học và đọc trong chương trình Ngữ văn 7, tập 1 (chỉ ghi các bài văn xuôi)?

Câu 1:

- Cổng trường mở ra

- Mẹ tôi

- Một thứ quà của lúa non: Cốm

- Mùa xuân của tôi

- Sài Gòn tôi yêu

Trang 4

Văn biểu cảm có những đặc điểm gì?

Hãy chỉ rõ những đặc điểm đó trong văn bản

“Một thứ quà của lúa

non: Cốm”

Trang 5

Câu2: Đặc điểm của văn biểu cảm:

- Mỗi bài văn tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu

- Thể hiện tình cảm, tư tưởng, sự đánh giá của con người thông qua một hình ảnh cụ thể hoặc thổ lộ trực tiếp nỗi niềm, cảm xúc trong lòng

- Bài văn thường có bố cục 3 phần

- Tình cảm trong bài rõ ràng, chân thật

Trang 6

“Một thứ quà của lúa non: Cốm” thể hiện khá rõ đặc điểm tâm hồn và ngòi bút của Thạch Lam Đó là nét tinh tế, nhạy cảm, tỉ mỉ, kĩ lưỡng trong từng cảm xúc thông qua sự quan sát và nhận xét cua tác giả

- Tác giả đã tả hương vị đặc sắc của lúa non để gợi nhớ đến cốm và để

nêu lên sự hình thành hạt cốm từ những tinh túy của thiên nhiên và sự

khéo léo của con người

- Tác giả nhận xét về tục dùng hồng, cốm làm đồ sêu tết của nhân dân ta

+ Màu sắc : Màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý

+ Hương vị: Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai thứ nâng đỡ cho

nhau

- Tác giả bàn về cách thưởng thức cốm bằng một cái nhìn thấu đáo và một

thái độ văn hóa “Cốm không phải thứ quà của người ăn vội, ăn cốm phải ăn

từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ Lúc bấy giờ ta mới thu lại trong cả cái hương vị ấy cái mùi thơm phức của lúa non, của hoa cỏ dại ven bờ; trong màu xanh của cốm cái tươi mát của lúa non và trong chất ngọt ngào của cốm cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo mộc

Trang 7

Bài tập: Chỉ ra yếu tố miêu tả và tự sự trong đoạn văn sau và cho biết ý nghĩa của chúng?

Một mảng kỉ niệm lớn của đứa trẻ - đó là món ăn, đặc biệt là cái thứ dân Bắc gọi là quà bánh Hồi nhỏ, chúng tôi

không được cho tiền đến trường ăn quà, vì ba mẹ tôi cho rằng trẻ con sử dụng tiền sẽ hư! Đó quả là một thiệt thòi, vì dù trong cặp hoặc sau mui xe luôn xếp sẵn những quả chuối, quýt, bánh mật, …thì những quả cấm vẫn là của quý Đặc biệt là cái món thịt bò khô, anh chàng đi bán rao hàng bằng cách lắp xắp cái kéo, trên thùng gỗ bày đủ nước chấm, ớt, đu đủ xanh Những sợi đu đủ màu ngọc thạch trắng, giòn, ớt đỏ và lá thơm xanh hợp thành một bức tranh tĩnh vật – kiệt tác đối với học trò…

(Trích “Quà bánh tuổi thơ”)

Trang 8

- Yếu tố tự sự: “Hồi nhỏ … của quý”: bộc lộ nỗi

mong muốn được thưởng thức một món quà mình thích.

-Yếu tố miêu tả: “Đặc biệt là … tuổi học trò” biểu

lộ niềm thích thú đối với món thịt bò khô.

=> Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho tính chất biểu cảm của đoạn văn trở nên chân thành, tự nhiên

và xúc động Khẳng định tình cảm nhớ nhung, lưu luyến của tác giả đối với những kỉ niệm tuổi thơ

đặc biệt là đối với những món quà bánh dân dã.

Trang 9

Yếu tố tự sự và yếu tố miêu tả có vai trò gì trong

văn biểu cảm?

Trang 10

- Yếu tố miêu tả: gợi ra hình ảnh, màu sắc, đường nét của đối tượng qua đó giúp khơi gợi cảm xúc.

=> Yếu tố miêu tả và tự sự trong văn biểu cảm không đơn thuần là tả, kể mà đều là phương tiện để khơi dậy và bộc

lộ tình cảm, cảm xúc.

Trang 11

Khi muốn bày tỏ tình thương yêu, lòng ngưỡng mộ, ngợi ca đối với một con người, sự vật, hiện tượng thì em phải nêu lên được điều gì của con người, sự

vật, hiện tượng đó?

Trang 12

Câu 5:

a Với con người: Miêu tả vẻ đẹp ngoại hình, lời nói, cử chỉ,

vẻ đẹp tâm hồn, tính cách Tình cảm của bản thân đối với những vẻ đẹp đó.

b Với cảnh đẹp: miêu tả vẻ đẹp riêng, ấn tượng, tình cảm đối với cảnh quan.

Trang 13

Ngôn ngữ biểu cảm đòi hỏi phải sử dụng các phương tiện tu từ như thế nào?

Trang 14

Câu 6:

Phương tiện tu từ thường dùng trong văn biểu cảm như so sánh, tương phản, câu hỏi tu từ, điệp ngữ, nhân hóa…

Trang 15

Chỉ ra biện pháp tu từ đã được sử dụng trong các câu văn sau:

Phương tiện tu từ Sài Gòn tôi yêu, Mùa xuân của tôi

-Sài Gòn trẻ hoài như một cây tơ đang độ nón nà

- Một cái thú giang hồ êm ái như nhung…cũng như lòng mình say sư một cái gì đó…

-Sài Gòn vẫn trẻ - tôi thì đương già

- Nắng sớm – đêm khuya, tĩnh lặng – náo động dập dìu xe cộ

- Đẹp quá đi, mùa xuân ơi!

-Tôi yêu Sài Gòn da diết, tôi yêu thời tiết trái chứng, tôi yêu phố phường…

- Tôi yêu sông xanh núi tím, yêu đôi mày ai …

- Ai bảo non đừng thương nước, ai cấm được…

Trang 16

Chỉ ra biện pháp tu từ đã được sử dụng trong hai văn bản Sài Gòn tôi

yêu và mùa xuân của tôi?

Phương tiện tu từ Sài Gòn tôi yêu, Mùa xuân của tôi

- Sài Gòn trẻ hoài như một cây tơ đang độ nón nà

- Một cái thú giang hồ êm ái như nhung…cũng như lòng mình say sư một cái gì đó…

- Sài Gòn vẫn trẻ - tôi thì đương già

- Nắng sớm – đêm khuya, tĩnh lặng – náo động dập dìu xe cộ

- Đẹp quá đi, mùa xuân ơi!

- Tôi yêu Sài Gòn da diết, tôi yêu thời tiết trái chứng, tôi yêu phố phường…

- Tôi yêu sông xanh núi tím, yêu đôi mày ai …

- Ai bảo non đừng thương nước, ai cấm được…

- Mùa xuân của tôi… là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lành, có tiếng nhạn kêu trong đêm …

Trang 17

Câu 7: Nối nội dung cột A với nội dung ở cột B sao cho

tương ứng

1 Nội dung văn bản biểu

cảm Cho người đọc thấy rõ nội dung biểu cảm và đánh giá của người

viết

2 Mục đích biểu cảm Câu cảm, so sánh, tương phản, câu

hỏi tu từ, điệp từ…

3 Phương tiện biểu cảm Cảm xúc, tâm trạng, tình cảm và

đánh giá, nhận xét của người viết

Trang 18

Câu 7: Nối nội dung cột A với nội dung ở cột B sao cho

tương ứng

1 Nội dung văn bản biểu

cảm Cho người đọc thấy rõ nội dung biểu cảm và đánh giá của người

viết

2 Mục đích biểu cảm Câu cảm, so sánh, tương phản, câu

hỏi tu từ, điệp từ…

3 Phương tiện biểu cảm Cảm xúc, tâm trạng, tình cảm và

đánh giá, nhận xét của người viết

Trang 19

Câu 8: Điền vào ô trống dưới đây nội dung khái quát trong

bố cục bài văn biểu cảm

I Mở bài

II Thân bài

III Kết bài

Trang 20

Câu 8: Điền vào ô trống dưới đây nội dung khái quát trong

bố cục bài văn biểu cảm

I Mở bài

II Thân bài

III Kết bài

- Giới thiệu đối tượng biểu cảm

- Nêu cảm xúc, tâm trạng, đánh giá khái quát về đối tượng

- Khai triển cụ thể từng cảm xúc, tâm trạng gắn với những đặc điểm nổi bật của đối tượng

- Khái quát lại tâm tư, tình cảm với đối tượng

Trang 22

điền vào chỗ trống trong câu sau để có được định nghĩ đúng trong văn biểu cảm

Văn biểu cảm là văn bản viết ra nhằm biểu đạt ………… của con người đối với thế giới xung quanh và khơi gợi lòng………… ở người đọc

Bài 2: Yêu cầu quan trọng nhất với bài văn biểu cảm là gì?

A Sự việc phải cụ thể C Cảm xúc phải chân thật

B tưởng tượng phải bay bổng D Văn viết phải hấp dẫn

Trang 23

Bài 1: Chọn trong các từ ngữ: tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá, đồng cảm điền vào chỗ trống trong câu sau để có được định nghĩ đúng trong văn biểu cảm

Văn biểu cảm là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khơi gợi lòng đồng cảm ở người đọc.

Bài 2: Yêu cầu quan trọng nhất với bài văn biểu cảm là gì?

A Sự việc phải cụ thể C Cảm xúc phải chân

thật

B tưởng tượng phải bay bổng D Văn viết phải hấp dẫn

C

Trang 24

Bài 3: Viết một đoạn văn ngắn (5-7 câu) nêu cảm nghĩ về một người thân

trong gia đình?

* Gợi ý:

Trong gia đình, người em dành tình cảm nhiều nhất là

bà Bà em năm nay đã hơn bảy mươi tuổi rồi nhưng vẫn khỏe mạnh và minh mẫn lắm! Mái tóc bà bạc trắng như cước, được búi gọn lên trông rất đẹp Đôi mắt bà hiền từ, nhân hậu và đôi môi luôn nở nụ cười ấp ám, cởi mở Nhớ lại hồi còn nhỏ, vào buổi tối, trên chiếc võng cũ bà thường ôm em vào lòng và kể cho em nghe những câu chuyện cổ tích rất hay như Tấm

Cám, Thạch Sanh… Được sống trong vòng tay âu yếm của bà

em cảm thấy rất sung sướng và hạnh phúc Em rất yêu quý bà

và tự hứa sẽ học thật giỏi để bà vui lòng.

Trang 25

DẶN DÒ

- Hoàn thiện bài tập trên lớp

- Chuẩn bị bài sau “Ôn tập tập làm văn”

phần II Văn nghị luận (Soạn bài theo câu hỏi SGK tr 139)

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	820 KB