Bài 18. Nhớ rừng

Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ Thuở tung hoành hống hách những ngày xưa.. Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già, Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi, Với khi thét khú

*Tác giả:

- Thế Lữ (1907-1989)

- Tên thật là Nguyễn Thứ Lễ

- Quê: Bắc Ninh

- Là nhà thơ tiêu biểu nhất trong

phong trào thơ mới.

- Với hồn thơ dồi dào, lãng mạn,Thế Lữ góp phần quan trọng vào việc

đổi mới thơ ca và đem lại chiến thắng cho thơ mới

* Tác phẩm

- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác năm

1934, trong thời kì thực dân Pháp đô hộ nước ta

Năm 1934, tác giả làm ở Toà soạn báo Ý

muốn Đông Dương Từ nhà đi đến chỗ làm phải

đi ngang qua vườn bách thú Một trưa hè, ngồi nghỉ ở vườn, tác giả nghe tiếng người làm vườn

uể oải kéo lê bước chân trên đường sỏi, nghe

ghê người lắm và nghĩ con hổ bị giam trong này thì buồn biết bao nhiêu liền đặt hai câu thơ :

Chú nó trong nắng hè uể oải

Cũng không buồn thương nhớ cảnh rừng xa.

Hôm sau, từ sáng đến trưa nhà thơ đã hoàn thành xong bài thơ.

NHỚ RỪNG

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,

Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,

Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,

Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.

Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,

Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,

Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi

Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.

Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ

Thuở tung hoành hống hách những ngày xưa.

Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già,

Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi,

Với khi thét khúc trường ca dữ dội,

Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng,

Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,

Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.

Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc,

Là khiến cho mọi vật đều im hơi.

Ta biết ta chúa tể của muôn loài,

Giữa chốn thảo hoa không tên, không tuổi.

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?

Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội, Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?

- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu, Ghét những cảnh không đời nào thay đổi Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối: Hoa chăm, cỏ xén, lối thẳng, cây trồng; Dải nước đen giả suối, chẳng thông dòng Len dưới nách những mô gò thấp kém; Dăm vừng lá hiền lành, không bí hiểm, Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu Của chốn ngàn năm cao cả, âm u.

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!

Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị, Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa, Nơi ta không còn được thấy bao giờ!

Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,

Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn

Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,

- Hỡi cảnh núi rừng ghê gớm của ta ơi!!!

-Thể thơ: Thơ 8 chữ, thơ mới

- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm+ Tự sự+ Miêu tả

* Bố cục:

- Đoạn 1- 4: Cảnh con hổ ở vườn bách thú

- Đoạn 2- 3:Cảnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ

- Đoạn 5: Niềm khát khao tự do mãnh liệt

Khổ 1:

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt

Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm

Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi

Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi

Với cặp báo chuồng bên vô tư lự

Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ Thuở tung hoành hống hách những ngày xưa

Khổ 4:

Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu,

Ghét những cảnh không đời nào thay đổi Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối: Hoa chăm, cỏ xén, lối thẳng, cây trồng; Dải nước đen giả suối, chẳng thông dòng Len dưới nách những mô gò thấp kém; Dăm vừng lá hiền lành, không bí hiểm, Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu

Của chốn ngàn năm cao cả, âm u.

Khổ 2

Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ

Thuở tung hoành hống hách những ngày xưa.

Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả , cây già ,

Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét

núi,

Với khi thét khúc trường ca dữ dội ,

Ta bước chân lên, dõng dạc , đường hoàng,

Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng, Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.

Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc ,

Là khiến cho mọi vật đều im hơi

Ta biết ta chúa tể của muôn loài,

Giữa chốn thảo hoa không tên, không tuổi.

Nhớ cảnh sơn lâm bóng

cả cây già,

Ta bước chân lên dõng

dạc, đường hoàng

Đoạn 3

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?

Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội, Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?

- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

Đêm vàng bờ suối Ngày mưa

Bình minh Chiều lênh láng

* Đặc sắc nghệ thuật :

- Cả bài thơ tràn đầy cảm xúc lãng mạn.

- Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm

- Dùng nhiều phép tu từ : ẩn dụ, đối lập,

nhân hoá, điệp ngữ, liệt kê, so sánh, nói quá, câu hỏi tu từ.

- Sử dụng hình tượng nghệ thuật có nhiều tầng ý nghĩa.

* Nội dung:

M ợn lời con hổ bị nhốt ở v ờn bách thú

để diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại tầm th ờng, tù túng và niềm khao khát tự

do mãnh liệt Bài thơ đã khơi gợi lòng yêu

n ớc thầm kín của ng ơig dân mất n ớc th ở ấy.

lµ chñ yÕu - lµ

ë sè tiÕng, sè c©u, vÇn, nhÞp trong bµi rÊt tù do, phãng kho¸ng, kh«ng bÞ gß bã bëi niªm, luËt

mµ chØ theo dßng c¶m xóc cña ng êi viÕt

- Häc thuéc ghi nhí

o n th

- So¹n bµi: C©u nghi vÊn