Bài 10. Bài thơ về tiểu đội xe không kính

Bài 10. Bài thơ về tiểu đội xe không kính tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả...

Giáo viên: Đinh Thị Hà Lớp: 9A

Quan sát tranh, con

có cảm nhận gì về hình ảnh anh bộ đội

cụ Hồ thời kì kháng chiến chống Pháp trong bài thơ “ Đồng chí” của Chính Hữu?

Tiết 2:

Phạm Tiến Duật

1) Tác giả:

- Ông sống và chiến đấu chủ yếu trên tuyến lửa Trường Sơn.

- Chiến tranh kết thúc, ông về làm việc tại Ban văn nghệ – Hội Nhà văn Việt Nam Ông sống ở Hà Nội, là phó trưởng ban đối ngoại của Hội nhà văn Việt Nam.

- Ông qua đời vào ngày 4/12/2007 tại bệnh viện Quân y 108 bởi bệnh ung thư phổi.

- Ông tham gia dẫn một số chương trình truyền hình cho người cao tuổi của Đài truyền hình Việt Nam.

Phạm Tiến Duật

1) Tác giả

Các tập thơ chính:

• Vầng trăng quầng lửa.

• Ở hai đầu núi.

- Ông được ca tụng là “con chim lửa của Trường

Sơn huyền thoại”, “ cây xăng lẻ của rừng già”, “ nhà thơ lớn thời chống Mĩ” Thơ ông thời chống Mĩ được đánh giá có sức mạnh của một sư đoàn.

- Nếu Tố Hữu là cánh chim đầu đàn của thi ca cách mạng thì Phạm Tiến Duật chính là cánh chim đại bàng tung bay trên Trường Sơn rực lửa.

- Có một thời ông là thần tượng của tất cả những người lính phơi phới khí thế ra chiến trường Trong hành trang của họ không mấy ai lại không có vài bài thơ của ông.

2) T¸c

phÈm

Vầng trăng quầng lửa

- Bài thơ được sáng tác trong thời kì cuộc kháng

chiến chống Mĩ đang diễn ra rất gay go, ác liệt Từ khắp các giảng đường đại học, hàng ngàn sinh viên

đã gác bút nghiên để lên đường đánh giặc, và điểm nóng lúc đó là con đường Trường Sơn – con đường huyết mạch nối liền hậu phương với tiền tuyến.

- Ở đó, không lực Hoa Kì ngày đêm trút bom, vãi đạn hòng ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam Vượt qua bom đạn của kẻ thù, đoàn xe vận tải vẫn ngày đêm bất chấp gian khổ và

hi sinh để ra trận Phạm Tiến Duật đã ghi lại những hình ảnh tiêu biểu nơi khói lửa Trường Sơn.

HOÀN CẢNH SÁNG TÁC

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim.

Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buồng lái ta ngồi

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa như ùa vào buồng lái.

Không có kính, ừ thì có bụi

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.

Không có kính, ừ thì ướt áo

Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời

Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đã về đây họp thành tiểu đội

Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy

Võng mắc chông chênh đường xe chạy

Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Không có kính ,rồi xe không có đèn , Không có mui xe ,thùng xe có xước,

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim.

Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buống lái ta ngồi

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa như ùa vào buồng lái.

Không có kính, ừ thì có bụi

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.

Không có kính, ừ thì ướt áo

Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời

Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi

Tiểu đội: Là đơn vị biên

Bếp Hoàng Cầm: L à loại bếp

dã chiến, mang tên đồng chí

Hoàng Cầm , một chiến sĩ nuôi

quân (anh nuôi) ở sư đoàn 308

sáng tạo ra từ chiến dịch Hòa

Bình 1951, sau đó được sử

dụng rộng rãi trong kháng

chiến chống Mĩ Anh đào

những đường rãnh thoát khói

dưới lòng đất, nối liền với bếp

lò, bên trên rãnh đặt những

cành cây và phủ một lớp đất

mỏng được tưới nước để giữ

độ ẩm Khói từ bếp bốc lên

qua đường rãnh chỉ còn lại

một dải hơi nước, tan nhanh

khi rời khỏi mặt đất Từ đó

anh nuôi có thể nấu ăn ban

ngày, ngay cả khi máy bay

trinh sát của địch trên đầu

Anh hùng Hoàng Cầm

Bếp Hoàng Cầm

II Tìm hiểu văn bản:

Nhóm 1: Hình ảnh những

chiếc xe không kính.

Nhóm 2: Hình ảnh người lính lái xe.

Phạm Tiến Duật

II Tìm hiểu văn bản:

Nhóm 1: Hình ảnh những chiếc xe không kính.

Nhóm 1: Hình ảnh những chiếc xe không kính

- Xe

không

kính đèn mui

- Vì :Bom giật, bom rung …

=> Tả thực, điệp ngữ, liệt kê,

giọng thản nhiên, lời thơ mang

tính khẩu ngữ, hình ảnh độc đáo:

Đoàn xe trần trụi, biến dạng,

gợi sự tàn phá khốc liệt của hiện

thực chiến tranh.

Không có kính không phải vì xe không

có kính

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi.

Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,

Mỹ trút xuống Việt nam 15.350 tấn bom đạn gấp 3,9

lần chiến tranh thế giới thứ 2

Nhóm 2: Hình ảnh người lính lái xe

Ý chí Tình cảm

Tinh thần

Tư thế

Nhúm 2: Hỡnh ảnh người lớnh lỏi xe

Có ý kiến cho rằng toàn bộ bài thơ,

đặc biệt là khổ thơ cuối có sự đối lập Hãy chỉ rõ!

Khụng cú kớnh, rồi xe khụng cú đốn , Khụng cú mui xe, thựng xe cú xước,

Xe vẫn chạy vỡ miền Nam phớa trước: Chỉ cần trong xe cú một trỏi tim.

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim.

Nghệ thuật đặc sắc

Không có kính, rồi xe không có đèn ,

Không có mui xe, thùng xe có xước

Thiếu phương tiện vật chất,

kĩ thuật

Có lòng yêu nước, ý chí,

quyết tâm

Đối lập

⇒ Có sự tương phản rõ rệt giữa vật chất và tinh thần , giữa bên ngoài

và bên trong , giữa cái không có và cái có Bom đạn kẻ thù đã làm cho xe

không có rất nhiều: Không kính, không đèn, không mui nên chiếc xe đã trở

nên trần trụi đến kì lạ, xe không còn nguyên vẹn… Nhưng một thứ rất cần mà các anh đã có, đó là trái tim yêu nước Trái tim đầy nhiệt thành cách mạng,

sẽ chiến thắng những thiếu thốn về vật chất Trái tim yêu nước đã điều khiển chiếc xe không nguyên vẹn ấy băng về phía trước, nơi miền Nam ruột thịt Sức mạnh để xe băng mình ra trận chính là sức mạnh của trái tim người lính

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:

Chỉ cần trong xe có một trái tim.

Trái tim cầm lái

Hình ảnh trái tim là một hình ảnh hoán dụ tuyệt đẹp gợi ra biết bao

ý nghĩa Trái tim là hình ảnh hội tụ vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất của người chiến sĩ lái xe Trái tim nồng cháy một lẽ sống cao đẹp

và thiêng liêng: tất cả vì Miền Nam thân yêu, trái tim chứa đựng bản lĩnh hiên ngang, lòng dũng cảm tuyệt vời Trái tim mang tinh thần lạc quan và một niềm tin mãnh liệt vào ngày thống nhất

Bắc Nam

Tư thế

ung dung, hiờn ngang

Tinh thần

lạc quan, dũng cảm

Tỡnh cảm

keo sơn, thắm thiết

í chớ

quyết chiến quyết thắng

Bài thơ về tiểu đội xe không kính

Hỡnh ảnh những chiếc xe

⇒ Nhan đề dài, tưởng như cú chỗ thừa nhưng thu hỳt người đọc ở cỏi vẻ lạ

độc đỏo của nú Làm nổi bật hỡnh ảnh toàn bài : Những chiếc xe khụng kớnh.

Qua đú khắc họa vẻ đẹp của người lớnh Trường Sơn: Hiờn ngang, dũng cảm,

lạc quan, chiến đấu vỡ niềm Nam thống nhất đất nước.

Tôi phải thêm “ Bài thơ

về…”, để báo trước cho mọi

người biết rằng là tôi viết

thơ, chứ không phải một

khúc văn xuôi Bài thơ về

tiểu đội xe không kính là

cách đưa chất liệu văn xuôi

vào thơ, những câu thơ

“đặc” văn xuôi được kết hợp

lại trong một cảm hứng

chung.

Tác giả nói về tác phẩm

1/ Hai tác phẩm Đồng chí và Bài thơ tiểu đội xe không kính giống

nhau ở điểm nào?

A/ Cùng viết về đề tài người lính.

B/ Cùng viết theo thể thơ tự do.

C/ Cả A và B đều đúng.

2/ Những chiến sĩ lái xe Trường Sơn có phẩm chất gì?

A/ Lạc quan, dũng cảm,tinh thần đồng đội sâu sắc

B/ Lạc quan, coi thường hiểm nguy, liều lĩnh

C/ Vui nhộn ,tinh nghịch, dũng cảm

3/ Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ trên là gì?

A/ Ngôn ngữ chân thực, tÝnh khẩu ngữ, nhiều hình ảnh thơ đẹp

B/ Giọng điệu trẻ trung, sôi nổi

C/ Bao gồm cả A và B

4/Hình ảnh Những chiếc xe không kính nói lên điều gì?

A/ Tinh thần bất chấp khó khăn của người chiến sĩ lái xe

B/ Sự khó khăn, thiếu thốn của bộ đội ta thời chống Mỹ

C/ Sự khốc liệt của chiến trường thời chống Mỹ

GIỐNG NHAU

 Yêu Tổ quốc thiết tha, sẵn sàng hi sinh tuổi xuân cho Tổ quốc.

 Dũng cảm vượt qua mọi gian khổ, hiểm nguy để hoàn thành

nhiệm vụ.

 Có tình đồng chí, đồng đội keo sơn gắn bó.

KHÁC NHAU

Những người nông dân mặc áo

lính thời kì đầu của cuộc kháng

chiến chống Pháp mang vẻ đẹp

giản dị, mộc mạc, chân thành.

Những chiến sĩ thời chống Mĩ với vẻ đẹp hồn nhiên, hóm hỉnh, tươi tắn, trẻ trung, tinh nghịch, ngang tàng.

Bài thơ về tiểu đội xe không kính Đồng chí

So sánh hình ảnh người lính trong hai bài thơ

“ Đồng chí” của Chính Hữu và “ Bài thơ về tiểu đội

xe không kính” của Phạm Tiến Duật

So sánh hình ảnh người lính trong hai bài thơ

“ Đồng chí” của Chính Hữu và “ Bài thơ về tiểu đội

xe không kính” của Phạm Tiến Duật

1 Hoàn cảnh sáng tác:

2 Xuất thân của những người lính:

3 Tư thế của những người lính:

4 Phẩm chất của những người lính:

5 Tinh thần bất khuất vượt lên mọi khó khăn:

6 Tinh thần đoàn kết yêu thương gắn bó với nhau: