Bài 10. Bài thơ về tiểu đội xe không kính

Bài 10. Bài thơ về tiểu đội xe không kính tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả...

Tiết 48: Văn bản BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE

KHÔNG KÍNH (PHẠM TIẾN DUẬT)

- Phạm Tiến Duật (1941 - 2007) Quê Phú Thọ Tham gia kháng chiến chống Mỹ, trực tiếp chiến đấu trên tuyến lửa Trường Sơn

- Ông thuộc lớp các nhà thơ trẻ trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ.

- Năm 1970 ông được giải nhất cuộc thi thơ của báo Văn nghệ

Các tập thơ chính:

- Vầng trăng quầng lửa

- Ở hai đầu núi

- Vầng trăng và những quầng lửa

- Thơ một chặng đường

- Nhóm lửa

- Tiếng bom và tiếng chuông chùa

- Tuyển tập Phạm Tiến Duật

- Với giọng điệu tự nhiên, tinh nghịch, sôi nổi, tác giả góp phần làm sống mãi hình ảnh

thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến chống Mĩ.

1) Tác giả :

Ngày 19/11/2007, ông được tặng Huân chương Lao động hạng Nhì

I/ Tìm hiểu chung :

1) Tác gia: (1941-2007)

- Là cây bút thơ tiêu biểu

của lớp các nhà thơ trẻ

thời kì kháng chiến chống

Mĩ.

- Giọng thơ: Sôi nổi trẻ

trung, hồn nhiên, tinh

nghịch,sâu sắc.

2) Tác phẩm:

Bài thơ ra đời năm

1969, khi tác gia đang

hoạt động trên tuyến

đường Trường Sơn.

Tiết 48 : BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

(Phạm Tiến Duật)

Em có nhận xét gì về nhan đề bài thơ Có phải nhan đề tác phẩm thừa từ “bài thơ” hay không ?

Tôi phải thêm “ Bài thơ về…”, để báo trước cho mọi người biết rằng là tôi viết thơ, chứ không phải một khúc văn xuôi Bài thơ về tiểu đội xe không kính là cách đưa chất liệu văn xuôi vào thơ, những câu thơ

“đặc” văn xuôi được kết hợp lại trong một cảm hứng chung.

Những tiểu đội xe không kính có mặt trên

tuyến đường Trường Sơn để làm gì ?

Hãy tìm những câu thơ trong bài thơ lý

giải vì sao những chiếc xe không có

kính ?

Không có kính, không phải vì xe không có kính.

Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi

Không kính, không đèn, không mui, thùng xước

Hiện lên trước mắt chúng ta là những chiếc xe ra sao ?

Ở hai câu thơ đầu khổ I và hai câu thơ đầu khổ cuối theo

các em tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì ?

Điệp ngữ : “không có kính”

Em có nhận xét gì về giọng thơ của tác giả khi nói về những chiếc xe không kính này ?

Những lời phân bua như lời kể thường ngày

Theo em, tác giả sáng tạo hình ảnh những chiếc

xe không kính trong bài thơ này nhằm mục đích

gì ?

2) Hình anh những chiến sĩ lái xe :

a) Hoàn cảnh chiến trường:

Hãy tìm trong bài thơ những từ ngữ nói về hoàn cảnh cuộc chiến ?

Bom giật, bom rung, bom rơi, mưa tuôn, mưa xối

Những câu thơ sử dụng những động từ

mạnh : “giật”, “rung”, “phun”, “tuôn”, “xối” cho ta

thấy mức độ của bom đạn, mưa bụi ở chiến

trường ra sao ?

14

Câu thơ “Bụi tung tóc trắng như người già” sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì ? Câu thơ đó cho ta biết điều gì ?

Qua những câu thơ này em có cảm nhận

như thế nào về hoàn cảnh chiến trường

được nói tới ?

Đầy gian khổ, thách thức & hiểm nguy

b) Phẩm chất của những chiến sỹ lái xe :

Người chiến sĩ lái xe

TƯ THẾ

TINH THẦN

TÌNH CẢM ĐỒNG CHÍ, ĐỒNG ĐỘI

Ý CHÍ CHIẾN ĐẤU

VÌ MIỀN NAM

Nhóm 1:

Tìm các từ ngữ,

hình ảnh, câu

thơ thể hiện tư

đồng chí, đồng đội của người chiến

sỹ lái xe ?

Không có kính ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười haha.

Không có kính ừ thì ướt áo.

Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay,lái trăm cây số nữa Mưa tạnh gió lùa khô mau thôi.

Dũng cảm, lạc quan - chiến

* Tình cảm đồng chí,

đồng đội :

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi … Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy

Lại đi, lại đi trời xanh thêm

Sôi nổi thắm thiết, yêu

thương, gắn bó, sẻ chia

* Ý chí chiến đấu vì miền Nam :

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:

Chỉ cần trong xe có một trái tim

Ý chí sắt đá, quyết tâm cao độ,

niềm tin và tình yêu nước thiết

tha

Trong khổ thơ này vì sao

những chiếc xe bị hư hại

như vậy mà vẫn chạy ?

Bài tập 1:

thuật của bài thơ

A Bài thơ sử dụng chất liệu hiện thực sinh động của cuộc sống chiến đấu.

B Bút pháp lãng mạn chắp cánh cho hiện thực bay bổng.

C Giọng thơ trữ tình nhẹ nhàng sâu lắng.

D Giọng thơ ngang tàng, phóng khoáng, pha chút tinh nghịch đậm tính khẩu ngữ, tự nhiên, khoẻ khoắn.

III/ Tổng kết:

Bài tập 2:

Hãy lựa chọn đáp án sai nhận xét về nội dung bài thơ:

A Hình ảnh những chiếc xe không kính được sáng tạo để nhấn mạnh tội ác của giặc Mĩ trong việc tàn phá đất nước ta.

B Việc sáng tạo hình ảnh những chiếc xe không kính đã làm nổi

bật hình ảnh những người lính lái xe trên đường Trường Sơn thời đánh Mĩ: Tư thế hiên ngang, tinh thần lạc quan, dũng cảm, bất

chấp khó khăn nguy hiểm và ý chí chiến đấu giải phóng Miền

Nam.

II Đọc hiểu văn bản

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1 Học thuộc lòng bài thơ.

2 Viết bài văn nghị luận phát biểu cảm nghĩ của em về hình ảnh người chiến sĩ lái xe Trường Sơn qua bài thơ vừa học.

3 Chuẩn bị bài : Tổng kết về từ vựng (tiếp theo)

+ Ôn các khái niệm từ mượn, từ Hán Việt

+ Thuật ngữ & biệt ngữ XH

+ Các cách phát triển từ vựng

vẻ đẹp, giản dị, tình cảm chân thành, chất phác,

mà sâu sắc.

Bài thơ về tiểu đội xe không

kính Những chiến sĩ lái xe trong

thời kì chống

Mĩ, trẻ trung hồn nhiên, hóm hỉnh, tươi tắn, ngang

tàng, dũng cảm