Bài 18. Khởi ngữ

Bài 18. Khởi ngữ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, ki...

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù giê Ng÷ V¨n

Gi¸o viªn: TrÞnh ThÞ Kim Liªn

Häc sinh Líp 9

Tr êng tHCS Thèng NhÊt

H: Hệ thống lại kiến thức tiếng Việt đã học ở học kì I?

Kiểm tra bài cũ:

Các ph ơng châm hội thoại, cách dẫn trực

tiếp và cách dẫn gián tiếp, sự phát triển của

từ vựng, thuật ng , trau dồi vốn từ, tổng kết từ vựng

Ví dụ:

QuyÓn s¸ch nµy, t«i chØ thÊy b¸n ë ®©y. CN VN

Ng÷ v¨n - Bµi 18 - TiÕt 94

khëi ng÷

1/ Bµi tËp

a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ

ngác, lạ lùng Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược

ngà)

b. Giàu, tôi cũng giàu råi.

(Nguyễn Công Hoan)

c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta

có thể tin ở ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp

(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt)

I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu

* Phân tích ngữ liệu

a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác, lạ lùng Còn anh, anh / không gìm nổi xúc động

C V

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược

ngà)

b. Giàu, tôi cũng giàu råi.

(Nguyễn Công Hoan)

c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta

có thể tin ở ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp

(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt)

I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu

* Phân tích ngữ liệu

a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ ngác, lạ lùng Còn anh, anh / không gìm nổi xúc động

C V

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược

ngà)

b. Giàu, tôi / cũng giàu råi.

C V (Nguyễn Công Hoan)

c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta /

có thể tin ở ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp

(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt)

I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu

* Phân tích ngữ liệu

a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ

ngác, lạ lùng Còn anh, anh / không ghìm nổi xúc động

C V

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược

ngà)

b. Giàu, tôi / cũng giàu råi.

C V (Nguyễn Công Hoan)

c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta /

C

có thể tin ở ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp

V

(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt)

I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu

Dấu hiệu nhận biết

* Tr ớc khởi ngữ có quan hệ từ

để nêu lên đề tài đ ợc nói đến trong câu.

* Có thể thêm các quan hệ từ: về, với, đối với, còn vào tr ớc khởi ngữ.

* Có thể thêm trợ từ thì vào sau khởi ngữ. “ thì” vào sau khởi ngữ ” vào sau khởi ngữ.

*Ghi nhớ

* Khởi ngữ là thành phần câu đứng tr ớc chủ ngữ để nêu lên đề tài đ ợc nói đến trong câu.

* Tr ớc khởi ngữ th ờng có thể thêm các quan hệ từ:

về, với, đối với

Bài tập nhanh Xác định khởi ngữ trong các câu sau:

a Quyển sách này, tôi đọc rồi

b Đối với các bạn, Nam rất tận tình giúp đỡ

c Còn bạn, bạn đã học bài xong ch a?

d, Nhà, bà ấy có hàng dãy.

II LuyÖn tËp

Bµi tËp 1 - T×m khëi ng÷ trong c¸c ®o¹n trÝch sau:

a) Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi

nghe lỏm Điều này ông khổ tâm hết sức

(Kim Lân, Làng)

b) – Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là

sung sướng.

(Nam Cao, Lão Hạc)

(c) Một mình thì anh bạn trên trạm đỉnh Phan-xi-păng ba nghìn

một trăm bốn mươi hai mét kia mới một mình hơn cháu.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

d) Làm khí tượng, ở được trên cao thế mới là lý tưởng chứ.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

e) Đối với cháu, thật là đột ngột […]

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Bài tập 2

Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách chuyển phần

in đậm thành khởi ngữ (có thể thêm trợ từ “thì”)

a) Anh ấy làm bài cẩn thận lắm

b) Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được

a) Lµm bµi , anh Êy cÈn thËn l¾m

b) HiÓu th× t«i hiÓu råi, nh ng gi¶i th× t«i ch a gi¶i ® îc

Bài tập 3

a.Đặt câu có khởi ngữ:

1 Tôi thỡ tôi không đi đ ợc đâu.

2 Hỡnh nh trong ý mụ, mụ nghĩ: “ thì” vào sau khởi ngữ.Chúng mày ở

nhà tao thỡ những thứ của chúng mày cũng nh của tao” vào sau khởi ngữ

3 Th này, tôi viết hôm qua.

4 Bàn này, tôi đã dùng nó nhiều lần rồi.

Bài tập 3

b Hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng

câu có khởi ngữ Gạch d ới thành phần khởi ngữ đó

Trong lớp tôi bạn Hoa rất thích học môn văn và

năng cảm thụ sâu sắc và viết văn rất tốt Những bài viết của Hoa khi cô giáo đọc lên ai cũng thích nghe giọng văn m ợt mà và sâu sắc Có đ ợc điều đó là cả

học bằng cả một niềm đam mê Ngoài những bài toán trong sách giáo khoa, Hoa còn s u tầm những bài toán khó trong sách tham khảo, dày công giải hết Vì vậy

H: Phân biệt khởi ngữ và trạng ngữ:

Khởi ngữ: Là thành phần câu đứng tr ớc chủ ngữ để

nêu lên đề tài đ ợc nói đến trong câu Tr ớc khởi ngữ th

ờng có thêm các quan hệ từ “ thì” vào sau khởi ngữ.còn” vào sau khởi ngữ., “ thì” vào sau khởi ngữ về” vào sau khởi ngữ., “ thì” vào sau khởi ngữ đối với” vào sau khởi ngữ

Trạng ngữ: Thêm vào câu để xác định thời gian,

nơi chốn, nguyên nhân, ph ơng tiện, cách thức diễn ra

sự việc nêu trong câu Trạng ngữ có thể đứng ở đầu

câu, cuối câu hay giữa câu Làm cho nội dung của câu

đ ợc đầy đủ, chính xác, nối kết các câu, các đoạn với nhau, góp phần làm cho bài văn mạch lạc.

1 Hoàn thiện bài tập 3

2 Tìm trong các văn bản đã học các câu văn, thơ có chứa thành phần khởi ngữ.

Xin tr©n träng c¸m

¬n vµ kÝnh chóc c¸c thÇy c« gi¸o

m¹nh kháe !