Thành phần chính của câu - hay

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường trángTrạng ngữ Chủ ngữ.. Tô Hoài Ví dụ:  Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng..  Chẳng bao lâu, đã trở thà

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vµ

c¸c em häc sinh

N¨m häc 2008 -2009

GV : TrÇn Ngäc Tr©m

KIỂM TRA BÀI CŨ:

1/Từ được g¹ch ch©n trong ví dụ sau được dùng với nghệ thuật gì?

Hôm nay, lớp 6A rất ngoan.

2/Thế nào là hoán dụ ?

Cách dùng trong ví dụ trên thuộc kiểu hoán dụ nào?

Ng÷ v¨n 6 – TiÕt 107 TiÕt 107

CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH

CỦA CÂU

CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH

CỦA CÂU

Bµi 25

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế

thanh niên cường trángTrạng ngữ Chủ ngữ (Tô Hoài)

Ví dụ:

 Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng.

 Chẳng bao lâu, đã trở thành một chàng dế thanh

niên cường tráng.

 Chẳng bao lâu, tôi.

VÞû ngữ

cđa c©u

Thành phần chính Thành phần phụ

- Chủ ngữ – vị ngữ - Trạng ngữ…

- Bắt buộc có mặt trong

mặt trong câu.

Phân biệt:

1.Vị ngữ:

Ví dụ 1:

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế

thanh niên cường tráng Phó từ VN (Tô Hoài)

ii Thµnh phÇn chÝnh cđa c©u

Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang như mọi khi, xem hoàng hôn xuống VN1 (Tô Hoài)

VN2

Ví dụ 2:

Đặc điểm của vị ngữ:

 Có khả năng kết hợp với phó từ

 Trả lời các câu hỏi: Làm gì? Như thế nào? Là gì?…

Ví dụ 3:

Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập

(Đoàn Giỏi)

VN4

Th¶o luËn : Em cã nhËn xÐt g× vỊ cÊu t¹o cđa c¸c vÞ ng÷

trªn

Cấu tạo của vị ngữ:

 Một từ: Động từ, tính từ hoặc danh từ.

 Một cụm từ: Cụm động từ, cụm tính từ hoặc

cụm danh từ.

 Có thể có một hoặc nhiều vị ngữ.

b.Chủ ngữ:

Ví dụ 1:

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế

Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui,

Ví dụ 2:

CN

CN

Đặc điểm của chủ ngữ:

 Nêu tên sự vật, hiện tượng.

 Trả lời các câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?

…Tre, nứa, mai, vầu giúp người trăm nghìn công việc

Ví dụ 3:

CN1 CN2 CN3 CN4

Qua màng nước mắt, tôi nhìn theo mẹ và em trèo

Ví dụ 4:

CN

Cấu tạo của chủ ngữ:

 Danh từ, đại từ.

 Cụm danh từ.

 Có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ.

Bài tập:

Tìm thành phần chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau:

c Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính

a Học tập chăm chỉ là nhiệm vụ của học sinh

b Khiêm tốn là một đức tính tốt

VN CN1

CN2

Vị ngữ Chủ ngữ

1 Đặc điểm - Có khả năng kết hợp

với các phó từ.

- Trả lời cho câu hỏi:

Làm gì? Như thế nào?

Là gì?

- Nêu tên sự vật, hiện tượng.

- Trả lời cho câu hỏi: Ai? Con gì? Cái gì?

2 Cấu tạo - Động từ, tính từ, danh

từ.

- Cụm động từ, cụm tính từ, cụm danh từ.

 Câu có thể có một hoặc nhiều vị ngữ.

- Danh từ, đại từ.

- Cụm danh từ.

 Câu có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ.

ghi nhí

Bài tập 1 : Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những

câu sau Cho biết chủ ngữ, vị ngữ có cấu tạo như thế nào?

(1) Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một thanh niên cường tráng (2) Đôi càng tôi mẫm bóng (3) Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt

(4) Thỉnh thoảng, muốn thử sức lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ (5) Những ngọn cỏ gâõy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua (Tô Hoài)

LuyƯn tËp

Câu Chủ ngữ

(cấu tạo CN)

Vị ngữ (cấu tạo VN)

1 Tôi (đại từ) đã trở thành… cường tráng

(cụm động từ)

2 Đôi càng tôi

(cụm danh từ)

mẫm bóng (tính từ)

3 Những cái vuốt ở

chân, ở khoeo

(cụm danh từ)

cứ cứng dần và nhọn hoắt (hai cụm tính từ)

4 Tôi (đại từ) co cẳng lên, đạp phanh phách

vào các ngọn cỏ (hai cụm động từ)

5 Những ngọn cỏ gẫõy rạp, y như có nhát dao vừa

Baứi taọp 2, 3:

ẹaởt caõu theo tỡnh huoỏng cho saỹn

-Kể lại một việc tốt

-Tả hình dáng một ng ời bạn

-Giới thiệu một nhân vật truyện

Cho biết cấu tạo của chủ ngữ và vị ngữ của các ví

dụ vừa đặt

Bài tập 5:

Điền chữ đúng ( Đ ) hoặc sai ( S ) vào các câu sau:

Câu 1: Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, có thể

lược bỏ.

Câu 2: Chủ ngữ-Vị ngữ là thành phần chính của câu.

Câu 3: Các từ ngữ được gạch chân là thành phần chủ

ngữ:

Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà.

(Bà Huyện Thanh Quan) Câu 4: Thành phần vị ngữ trong các câu sau có cấu tạo

là một cụm tính từ:

a Hà Nội là thủ đô của nước ta.

b Tiếng Việt của chúng ta rất giàu.

Câu 5: Chủ ngữ thường trả lời cho các câu hỏi: Ai? Cái

Đ Đ

Đ S

S Đ Đ

thùc hiÖn bµi gi¶ng:

-*** -xin ch©n thµnh c¶m ¬n