Tuần 7. Tấm Cám

Mục tiêu cần đạt– Hiểu được ý nghĩa của những mâu thuẫn, xung đột trong truyện và sự biến hoá của Tấm.. Khái niệm: Truyện cổ tích là tác phẩm tự sự dân gian mà cốt truyện mà hình tượng

Truyện cổ tích

Mục tiêu cần đạt

– Hiểu được ý nghĩa của những mâu thuẫn,

xung đột trong truyện và sự biến hoá của

Tấm

– Nắm được đặc trưng cơ bản của truyện cổ tích thần kì qua một truyện cụ thể

I Tìm hiểu chung

1 Truyện cổ tích:

a Khái niệm: Truyện cổ tích là tác phẩm tự sự

dân gian mà cốt truyện mà hình tượng được

hư cấu có chủ định, kể về số phận con

người bình thường trong xã hội, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của nhân dân lao động

b Phân loại: 3 loại

– Cổ tích về loài vật

– Cổ tích thần kì:

– Cổ tích sinh hoạt

Thế nào là truyện cổ tích?

Truyện cổ tích đuợc chia làm

mấy loại? Kể tên?

I Tìm hiểu chung

2 Truyện cổ tích thần kỳ:

– Nội dung phong phú và chiếm số lượng

nhiều nhất

‒ Có sự tham gia của yếu tố thần kì

‒ Thể hiện ước mơ của nhân dân về hạnh

phúc, về lẽ công bằng và năng lực của con người

‒ Thể hiện quan niệm của nhân dân về thiện,

ác

3 Truyện Tấm Cám

‒ Thuộc thể loại truyện cổ tích thần kì- loại

truyện đuợc phổ biến ở nhiều dân tộc khác nhau trên thế giới

Tóm tắt truyện “Tấm Cám”:

3 Truyện Tấm Cám

‒ Thuộc thể loại truyện cổ tích thần kì- loại

truyện đuợc phổ biến ở nhiều dân tộc khác

nhau trên thế giới

– Tóm tắt:

– Bố cục: 3 phần

 Đoạn 1: Ngày xưa … lời Bụt dặn  Cuộc đời

và số phận bất hạnh của Tấm

 Đoạn 2: Một hôm … mẹ con Cám Tấm

được Bụt giúp đỡ và tìm được hạnh phúc

 Đoạn 3: còn lại  Cuộc đấu tranh giành

lại hạnh phúc của Tấm

I Tìm hiểu chung

1 Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm :

a Hoàn cảnh của Tấm: Mồ côi cha mẹ,

phải ở với mẹ con gì ghẻ độc ác

ấy hé lộ điều gì?

Mẹ con Cám

Ăn trắng mặc trơn, không phải làm việc nặng

Cám lừa lấy hết cá để dành yếm đỏ

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm

Xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám

diễn ra như thế nào khi còn ở

chung với nhau? Em có nhận xét gì

về tính chất của xung đột này?

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm

Tấm

Nuôi cá Bống

Muốn đi dự hội làng

Được làm Hoàng hậu

 Hiền lành, chăm chỉ

Mẹ con Cám

 Lừa giết thịt cá Bống

Đổ thóc trộn lẫn gạo, bắt Tấm nhặt để không được đi dự hội

Tức tối, căm ghét

 Lười biếng, độc ác

b Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm:

‒ Lúc còn ở với gì ghẻ

1 Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm:

 Mâu thuẫn xuất phát từ sự ganh ghét, hơn thua

trong gia đình giữa mẹ ghẻ - con chồng Mẹ con Cám tìm cách hành hạ khiến Tấm khổ sở chứ chưa có hành động tiêu diệt, còn Tấm luôn nhường nhịn, chịu thua thiệt

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm

Giết thịt

Chặt bỏ

b Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm:

‒ Lúc được làm hoàng hậu

Xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám diễn ra như thế nào khi Tấm được

làm hoàng hậu? Em có nhận xét gì

về tính chất của xung đột này?

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm

Tấm

 Biến thành khung cửi

Biến thành quả thị, từ quả

thị trở lại làm người, xinh

b Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm:

‒ Lúc được làm hoàng hậu

 Mâu thuẫn tăng cao, chuyển thành sự đố kị, một mất một còn,

tiêu diệt lẫn nhau Đây là mâu thuẫn trong gia đình phụ quyền thời

cổ, nhưng trên hết là mâu thuẫn giữa thiện-ác trong xã hội

1 Xung đột giữa mẹ con Cám với Tấm :

– Vai trò của Bụt:

 Góp phần giải quyết mâu thuẫn: Thiện thắng Ác

 Thể hiện triết lí “ở hiền gặp lành” của nhân dân

ta

 Yếu tố thần kì, góp phần tạo nên sức hấp dẫn

của truyện

II Đọc – hiểu văn bản:

Sự xuất hiện của Bụt có vai trò gì trong truyện?

2 Ý nghĩa những lần biến hóa của Tấm

– Bị dì ghẻ hãm hại, Tấm đã trải qua 4 kiếp hồi

sinh: chim vàng anh  cây xoan đào  khung cửi  quả thị

II Đọc – hiểu văn bản:

Sau khi bị dì ghẻ giết hại, Tấm đã trải qua mấy kiếp hồi sinh? Những lần hóa thân của Tấm thể hiện điều gì?

2 Ý nghĩa những lần biến hóa của Tấm

niệm luân hồi của đạo Phật trong tinh thần

nhân dân

thiện trong tâm thức của con người Việt Nam: cái thiện không bao giờ chịu khuất phục, chính nghĩa không bao giờ đầu hàng, cái thiện sẽ

chiến đấu tới cùng để bảo vệ lẽ phải và công lý.

II Đọc – hiểu văn bản:

3 Ý nghĩa sự trả thù của Tấm

‒ Hành động trả thù của Tấm là hành động của

cái thiện trừng trị cái ác Nó phù hợp với quan niệm “Ở hiền gặp lành”, “Ác giả ác báo” của nhân dân

II Đọc – hiểu văn bản:

Ý nghĩa sự trả thù của

Tấm?

4 Nghệ thuật

– Cốt truyện li kì, hấp dẫn, có sự tham gia của

yếu tố thần kì

– Xây dựng nhân vật theo hai tuyến đối lập

– Khắc họa vẻ đẹp hình tượng nhân vật Tấm: từ

yếu đuối, thụ động đến kiên quyết đấu tranh giành hạnh phúc cho mình

II Đọc – hiểu văn bản:

5 Ý nghĩa văn bản.

– Truyện thể hiện sức sống mãnh liệt của con

người trước các thế lực thù địch, phản ánh mâu thuẫn và xung đột trong gia đình phụ quyền thời cổ

II Đọc – hiểu văn bản:

III Hướng dẫn tự học