Tuần 7. Tấm Cám

Tiết 21-22 : TẤM CÁMTruyện cổ tích Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời Dẫu phải khi cay đắng dập vùi Rằng cô Tấm cũng về làm hoa hậu Cây khế chua có đạ

Tiết 21-22 : TẤM CÁM

Truyện cổ tích

Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời Dẫu phải khi cay đắng dập vùi

Rằng cô Tấm cũng về làm hoa hậu Cây khế chua có đại bàng đến đậu Chim ăn rồi trả ngon ngọt cho ta Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa Hoa của đất, người trồng cây dựng của.

(Đất Nước, Trích trường ca Mặt đường khát vọng- Nguyễn Khoa Điềm)

Cấu trúc bài học

I.Tiểu dẫn

II.Đọc hiểu văn bản III.Tổng kết

I Tiểu dẫn:

1.Khái niệm “Truyện cổ tích”:

Truyện cổ tích là tác phẩm tự sự dân gian mà cốt truyện và hình tượng được hư cấu có chủ định, kể về

số phận con người bình thường trong xã hội, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của nhân dân lao động.

2 Phân loại truyện cổ tích và đặc điểm của cổ tích thần kì

- Truyện cổ tích được chia làm ba loại: cổ tích về loài vật, cổ tích thần kì, cổ tích sinh hoạt

- Cổ tích thần kì:

+ Đặc trưng: có sự tham gia của các yếu tố thần kì + Nội dung: Thể hiện ước mơ cháy bỏng về hạnh phúc gia đình về lẽ công bằng xã hội, về phẩm chất, năng lực tuyệt vời của con người.

- Tấm Cám thuộc loại cổ tích thần kì.

Thế nào là truyện cổ

tích?

Truyện cổ tích được chia làm mấy loại? Em biết gì về cổ tích thần kì? Tấm Cám thuộc

loại nào?

Kiểm tra việc đọc ở nhà

1 Cái yếm đỏ

2 Quả thị

3 Cá bống

4 Bụt

5 Hoàng hậu

6 Giày

7 Cám

8 Khung cửi

9 Vàng anh

10.Giỏ tép

II Đoc - hiểu văn bản

1 Đọc – Tóm tắt cốt truyện

Tóm tắt ngắn gọn truyện cổ tích Tấm Cám

?

I Tiểu dẫn

Tấm Tấm M ẹ con Cám

* Khi Tấm còn ở nhà

- Ăn trắng mặc trơn

- Mồ côi cả cha lẫn mẹ, ở

với dì ghẻ.

- Làm lụng vất vả

- Bắt được giỏ tép đầy

- Nuôi cá bống

- Muốn đi xem hội

- Thử giày

- Được làm hoàng hậu

- Dì ghẻ cay nghiệt, Cám được

mẹ nuông chiều.

- Cám lừa trút giỏ tép để được yếm đỏ

- Lừa bắt cá bống làm thịt

- Trộn thóc vào gạo bắt Tấm nhặt

- Khinh miệt

- Ngạc nhiên, hằn học

Xung đột giữa Tấm và

mẹ con Cám “ khi Tấm còn ở nhà ” được thể hiện qua những chi tiết

nào ?

Mâu thuẫn gia đình: hơn thua về vật chất, tinh thần, sự ganh ghét mẹ ghẻ, con chồng.

II Đoc - hiểu văn bản:

1 Đọc- Tóm tắt nội dung

2 Phân tích nội dung:

a Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:

=> Tri

=> Triết lí “Ở hiền gặp lành”

II Đoc - hiểu văn bản:

1 Đọc-Tóm tắt nội dung:

2 Phân tích nội dung:

a Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:

* Khi Tấm còn ở nhà:

- Cách giải quyết mâu thuẫn:

+ Tấm chỉ biết “bưng mặt khóc hu hu”, “òa lên khóc”, “ngồi

khóc một mình”, “nức nở khóc”-> Nhường nhịn, chịu thua thiệt->phản ứng thụ động

+ Bụt xuất hiện giúp đỡ: Cô gái mồ côi nghèo khổ trở

thành hoàng hậu

Tác giả dân gian đã giải quyết mâu thuẫn

này như thế nào?

Tấm Mẹ con Cám

Mâu thuẫn chuyển thành sự đố kị, một mất một còn, tiêu diệt lẫn nhau giữa thiện và ác trong xã hội-mâu

thuẫn xã hội

- Trèo cau

- Hoá thành chim vàng anh

- Thành cây xoan đào

- Thành khung cửi

- Thành cây thị - quả thị

- Trở lại làm người, sống

hạnh phúc

- Đẵn gốc cây cau giết Tấm

- Giết chim vàng anh

- Chặt cây xoan đào

- Đốt khung cửi

- Bị trừng trị đích đáng

Xung đột ở chặng này (kể từ lúc Tấm đã vào cung) được thể hiện qua những chi tiết nào?

Em có nhận xét gì về mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám ở

chặng này?

II Đoc - hiểu văn bản:

1 Đọc- Tóm tắt nội dung

2 Phân tích nội dung:

a Mâu thuẫn,giữa Tấm và mẹ con Cám:

* Khi Tấm còn ở nhà:

* Khi Tấm đã vào cung:

- Cách giải quyết mâu thuẫn: Tấm chủ động, biến hoá nhiều lần với nhiều hình thức khác nhau sau đó trở thành người trừng trị mẹ con Cám.

=> Đây là mâu thuẫn trong gia đình phụ quyền thời cổ

nhưng trên hết là mâu thuẫn giữa thiện và ác trong xã hội Mâu thuẫn nàyđược tác giả dân gian giải quyết theo hướng thiện thắng ác

b Ý nghĩa những lần biến hóa của

Tấm

- Những lần biến hóa: Chim vàng anh-> Cây

xoan đào-> Khung cửi-> Quả thị

->Dù bị mẹ con Cám tìm cách tiêu diệt, Tấm vẫn tái sinh dưới các hình thức khác nhau; càng về sau Tấm càng đấu tranh quyết liệt để giành lại

sự sống, hạnh phúc

- Qua những lần biến hóa

dân gian muốn khẳng định

+ Cái thiện không bao giờ chịu khuất phục, chính nghĩa không bao giờ đầu

hàng.

+Cái thiện chiến đấu đến cùng để bảo

vệ lẽ phải và công lí Đó là nguyên nhân quan trọng nhất làm nên chiến thắng

c Ý nghĩa việc trả thù của Tấm:

- Là hành động thiện trừng trị cái

ác

- Nó phù hợp với quan niệm ở

“hiền gặp lành”, “ác giả ác báo” của nhân dân

III Tổng kết

ngợi sức sống bất diệt, sức trỗi dậy mạnh

mẽ của con người và cái thiện trước sự vùi dập của kẻ xấu, cái ác, đồng thời thể hiện niềm tin của nhân dân vào công lí và chính nghĩa.

2 Nghệ thuật

- Xây dựng những mâu thuẫn những xung đột ngày càng gay gắt.

- Xây dựng nhân vật theo hai hướng đối lập cùng tồn tại song phát triển.

- có nhiều yếu tố thần kì.

- Kết cấu quen thuộc của truyện cổ tích:

người nghèo trải qua nhiều hoạn nạn cuối cùng được hưởng hạnh phúc.

Củng cố :

1 Kể lại truyện cổ tích Tấm Cám

• Bài học rút ra từ câu chuyện Tấm Cám?

Dặn dò :

1 Chuẩn bị bài mới.

2 Tìm truyện cổ tích tương tự về Tấm Cám ?

Con Lừa

Một ngày nọ, con lừa của một ông chủ trang trại sảy chân rơi xuống một cái giếng Con vật kêu la tội nghiệp hàng giờ liền Người chủ trang trại cố nghĩ xem nên làm gì Cuối cùng ông quyết định: con lừa đã già, dù sao thì cái giếng cũng cần được lấp lại và không ích lợi gì trong việc cứu con lừa lên cả Ông nhờ vài người hàng xóm sang giúp mình

Họ xúc đất và đổ vào giếng Ngay từ đầu, lừa đã hiểu chuyện gì đang xảy ra và nó kêu la thảm thiết Nhưng sau đó lừa trở nên im lặng Sau một vài xẻng đất, ông chủ trang trại nhìn xuống giếng và vô cùng sửng sốt Mỗi khi bị một xẻng đất đổ lên lưng, lừa lắc mình cho đất rơi xuống

và bước chân lên trên Cứ như vậy, đất đổ xuống, lừa lại bước lên cao hơn Chỉ một lúc sau mọi người nhìn thấy chú lừa xuất hiện trên miệng giếng và lóc cóc chạy ra ngoài

Cuộc sống sẽ đổ rất nhiều thứ khó chịu lên người bạn Hãy xem mỗi vấn đề bạn gặp phải là một hòn đá để bạn bước lên cao hơn Chúng

ta có thể thoát khỏi cái giếng sâu nhất chỉ đơn giản bằng cách đừng bao giờ đầu hàng