Tuần 7. Đọc thêm: Xin lập khoa luật

Tuần 7. Đọc thêm: Xin lập khoa luật tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các l...

( Trích Tế cấp bát điều )

Nguyễn Trường Tộ ( 1878 1871 ) ở Nghệ An là một trí thức – 1871 ) ở Nghệ An là một trí thức yêu nước của nước ta thế kỉ XIX

Ông là người thông thạo cả Hán học lẫn Tây học nên hiểu

biết rộng và mang tư tưởng tiến bộ

Học giả Lê Thước phê bình công nghiệp bình sinh của ông: “ … Ngyuễn Trường Tộ là nhà khoa học, nhà chính trị và cũng là nhà tân học nước ta xưa Tư tưởng và kiến thức của tiên sinh hơn người đồng thời mưôn nghìn”

Điều trần là một thể văn chính luận nhằm thuyết phục bề

trên về một vấn đề xã hội, chính trị nào đó (Loại văn bản này thời xưa gọi là bản tấu, tấu, sớ, tấu nghị, )…

Một: Xin gấp rút sửa đổi võ bị.

Hai: Xin hợp tỉnh, huyện để giảm bớt số quan lại và khoá sinh Ba: Xin gây tài chính bằng cách đánh thuế xa xỉ

Bốn: Xin sửa đổi học thuật, chú trọng thực dụng

Năm: Xin điều chỉnh thuế ruộng đất

Sáu: Xin sửa sang lại biên giới

Bảy: Xin nắm rõ nhân số

Tám: Xin lập viện Dục anh và trại Tế bần

Trích từ điều 4 trong Tế cấp bát điều.

Nội dung chính: Bàn về sự cần thiết của luật pháp đới với xã hội nhằm thuyết phục triều đình nhà Nguyễn cho mở khoa luật

Bố cục: gồm ba phần

Phần 1: từ đầu “là quốc dân giết”: vai trò quan … trọng của luật trong đời sống xã hội

Phần 2: “Biết rằng quê mùa chất phát”: lý do cần … thiết phải hiểu và học luật

Phần 3: đoạn còn lại: yêu cầu cấp thiết cần phải nâng cao vai trò của luật trong xã hội

B, Để thấy được tầm quan trọng của pháp luật,tác giả giới thiệu việc thực hành luật pháp ở các nước phương Tây:

- Người trực tiếp xử các vụ kiện tụng chỉ được thăng cấp, chứ không bao giờ bị gián chức.( Ngay cả vua cũng không gián chức họ được)

- Những tội ngũ hình cũng đếu do những người làm ở Bộ hình xét xử, chú vua không được đoán phạt theo ý mình Mục đích: + Giúp người ở Bộ Hình có điều kiện thực hiện

luật pháp một cách nghiêm minh, không bị ràng buộc + Để cho dân chúng thấy rõ đạo công

bằng.

A, Theo Nguyễn Trường Tộ, luật bao gồm nhiều lĩnh vực: kỉ

cương, uy quyền, chính lệnh của quốc gia

o Bất luận quan hay dân đều phải học luật.

o Ai học luật giỏi sẽ được làm quan.

o Quan dùng luật để trị, dân theo luật mà giữa gìn.

o Bất cứ một hình phạt nào trong nước đều không vượt ra ngoài luật

- Nho học đề cao “trung hiếu , “lễ nghĩa” nhưng các sách nho chỉ ’, “lễ nghĩa” nhưng các sách nho chỉ nói suông trên giấy, không thực hiện thưởng phạt nghiêm minh

Tác giả cũng dẫn chứng lời Khổng Tử “ ta chưa hề thấy ai

nhận lỡi của mình mà biết tự trách phạt”  Chính vì thế phải cần có luật để đạo làm người kia trở thành sự thật

- Có những nhà nho suốt đời đọc sách nhưng sự ứng xử ngoài đời còn tệ hơn những người quê mùa chất phát  Nguyên nhân của tình trạng trên là do họ không dược học luật

Làm trái luật lá có tộị, giữ đúng luật là đức.

Nếu tận dụng cái lẽ công bằng ở trong luật thí chính là có đạo đức, trọn vẹn đạo làm người

Như vậy, điều cốt yếu tác giả cần nói ở đây là: Đã dến lúc cần thiết phải xác lập khoa luật

Quá trình lập luận, tác giả nhắc đến Khổng Tử và các khái niệm đạo đức, văn chương để làm cơ sở vững chắc cho lí lẽ

Tác giả đặt vấn đầ một cách trực diện, rõ ràng giúp người đọc hiểu ngay vấn đề

Cách lập luận chặt chẽ, sắc sảo, luận điểm rõ ràng, luận cứ thuếyt phục

Lòng yêu nước và tiến bộ của tác giả Bản điều trần viết

nam 1867, cách đây hàng trăm năm, nhưng đến nay vẫn còn nguyên giá trị

Tuy nhiên vào thời điểm ấy, Nguyễn Trường tộ muốn khẳng định vai trò của pháp luật nên thiên vào nhiều mặt tốt mà chưa thấy những mặt cai trị của nó

Bài xin lập khoa luật thể hiện nhiệt tâm yêu nước của Nguyễn Trường Tộ, khát khao đưa đất nước theo hướng hiện đại, tiên tiến của phương Tây, nhằm thoát khỏi tình trạng nghèo nàn trì truệ và lạc hậu