Tuần 10. Đất nước (Nguyễn Khoa Điềm)

Tuần 10. Đất nước (Nguyễn Khoa Điềm) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...

TrÝch ( Trường ca “ Mặt đường khát vọng”)

-Nguyễn Khoa

Điềm-I) Tìm hiểu chung

chung

1.Tác giả

1.Tác giả

Trình bày những nét chính về cuộc đời và phong

cách nghệ thuật thơ Nguyễn Khoa Điềm ?

ĐẤT NƯỚC

-Nguyễn Khoa

Điềm-I.Tìm hiểu chung

-Sinh 1943 - tỉnh Thừa Thiên Huế

-Gia đình: trí thức, có truyền thống yêu nước, c/mạng

-Học tập và trưởng thành trên miền Bắc, tham gia chiến

đấu và hoạt động văn nghệ ở miền Nam

b.Phong cách:

-Đậm chất chính luận, kết hợp nhuần nhuyễn giữa cảm xúc

nồng nàn - suy tư sâu lắng

-Hình ảnh gợi cảm, giọng thơ sôi nổi, thiết tha

1.Tác giả

2 Đoạn trích

Nêu bố cục đoạn trích và khái quát nội

dung chính từng phần?Cách cảm nhận và lý giải của tác giả về đất nước.-Phần sau: còn lại: Tư tưởng cốt lõi- Đất

Nước của nhân dân

a) Cội nguồn Đất Nước:

Chín câu thơ đầu, tác giả đã đi tìm lời giải đáp về cội

nguồn của Đất nước - ĐN có từ bao giờ?

a)Cội nguồn

đất nước

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kể

- ĐN có từ rất lâu, rất xa, tồn tại qua bao thế hệ Khi ta hiện

hữu trên cõi đời thì Đất Nước đã có rồi

- ĐN có từ rất lâu, rất xa, tồn tại qua bao thế hệ Khi ta hiện

hữu trên cõi đời thì Đất Nước đã có rồi

a)Cội nguồn

đất nước

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

- Đất Nước ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình

Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

- Đất Nước ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình

- “Đất Nước lớn lên” gắn liến quá trình dựng nước và giữ

nước đầy hiển hách của dân tộc

a)Cội nguồn Đất Nước: (ĐN có từ bao giờ?)

-ĐN có từ rất xa xưa, lâu đời, nó tồn tại qua bao thế hệ

a)Cội nguồn

đất nước

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

- Đất Nước ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình

- “Đất Nước lớn lên” gắn liến quá trình dựng nước và giữ

nước đầy hiển hách của dân tộc

Cái kèo, cái cột thành tên

-ĐN có từ rất xa xưa, lâu đời, nó tồn tại qua bao thế hệ

- Đất Nước ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình

- “Đất Nước lớn lên” gắn liến quá trình dựng nước và giữ

nước đầy hiển hách của dân tộc

- Tình nghĩa vợ chồng sắt son,sâu đậm

a)Cội nguồn Đất Nước: (ĐN có từ bao giờ?)

- ĐN có từ rất xa xưa, lâu đời, tồn tại qua bao thế hệ

- “Đất Nước bắt đầu” từ những gì đơn sơ, bình dị, gần gũi và

gắn bó với cuộc sống con người

a)Cội nguồn

đất nước

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

- Đất Nước ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình

- “Đất Nước lớn lên” gắn liến quá trình dựng nước và giữ

nước đầy hiển hách của dân tộc

- Tình nghĩa vợ chồng sắt son, sâu đậm

-ĐN có từ rất xa xưa, lâu đời, tồn tại qua bao thế hệ.

-ĐN bắt đầu từ những gì đơn sơ, bình dị, gần gũi và gắn bó

với cuộc sống con người

a)Cội nguồn

Đất Nước

Nhận xét về nghệ thuật sử dụng trong chín câu thơ trên?

*NT:+ Hình ảnh gợi cảm, thi liệu đậm chất dân gian

+ Từ Đất Nước viết hoa : tình yêu và lòng tự hào

+ Cấu trúc thơ theo lối tăng tiến : ĐN đã có…ĐN bắt

đầu…ĐN lớn lên.+ Giọng thơ: trầm lắng, thiết tha

b)Những phương diện hình thành Đất Nước:(Đất Nước là gì?)

Đất Nước được hình thành qua những phương diện nào?

b)Những phương

diện hình thành

Đất Nước.

*Đất Nước được cảm nhận qua chiều rộng của không gian – địa lý:

Không gian – địa lý của Đất Nước bao gồm những không gian nào?

- Đất Nước ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình

*Đất Nước được cảm nhận qua chiều rộng của không gian – địa lý:

- Không gian sinh hoạt gần gũi, thân quen, riêng tư: “nơi

anh đến trường”, “nơi em tắm”

- Không gian hò hẹn, tình yêu đôi lứa: “ Em đánh rơi

chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”

- Không gian sinh hoạt gần gũi, thân quen, riêng tư: “nơi

anh đến trường”, “nơi em tắm”

*ĐN được cảm nhận qua chiều rộng của không gian:

-Không gian thiên nhiên: mênh mông, bát ngát, hùng vĩ,

tráng lệ:

+ chim phượng hoàng – hòn núi bạc

+ cá ngư ông – biển khơi

- Không gian hò hẹn, tình yêu đôi lứa: “ Em đánh rơi

chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”

- Không gian sinh hoạt gần gũi, thân quen, riêng tư: “nơi

anh đến trường”, “nơi em tắm”

+ chim phượng hoàng –hòn núi bạc.

+ cá ngư ông – biển khơi

- Không gian sinh sống của cộng đồng, dân tộc qua bao

thế hệ : “ những ai đã khuất”/ “ những ai bây giờ”

- Không gian thiên nhiên: mênh mông, bát ngát, hùng vĩ,

tráng lệ:

- Không gian hò hẹn, tình yêu đôi lứa: “ Em đánh rơi

chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”

- Không gian sinh hoạt gần gũi, thân quen, riêng tư: “nơi

anh đến trường”, “nơi em tắm”

+ chim phượng hoàng –hòn núi bạc.

+ cá ngư ông – biển khơi

NT đặc sắc được nhà thơ sử dụng để dựng lên

không gian ĐN là gì? Nhận xét NT ấy?

- NT: + Cách chiết tự hai yếu tố hợp thành: Đất –Nước.+ Điệp đẳng thức Đất là, Nước là: nhấn mạnh và mở

rộng chủ đề

- Không gian thiên nhiên: mênh mông, hùng vĩ, tráng lệ:

- Không gian hò hẹn, tình yêu đôi lứa: “ Em đánh rơi

chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”

- Không gian sinh hoạt gần gũi, thân quen, riêng tư: “nơi

anh đến trường”, “nơi em tắm”

- Không gian sinh sống của cộng đồng, dân tộc qua bao

thế hệ : “ những ai đã khuất”/ “ những ai bây giờ”

*Đất Nước được cảm nhận qua chiều rộng của không gian – địa lý:

 Đất Nước trở nên hữu hình, rộng lớn, thân thiết.

thuyết, huyền thoại xa xưa:

+LLQuân – Âu Cơ đẻ ra đồng bào ta (huyết thống)

Về thời gian - lịch sử, tác giả cảm nhận ĐN ntn?

Đất nơi chim về Nước nơi rồng ở

Lạc Long Quân và Âu Cơ

đẻ ra đồng bào ta….

-Thời gian: “đằng đẵng”: sự tiếp nối của những truyền

thuyết, huyền thoại xa xưa:

+Lạc Long Quân – Âu Cơ đẻ ra đồng bào ta (huyết thống).+Hùng Vương và ngày giỗ Tổ (dựng - giữ nước)

Qua sự cảm nhận này, nhà thơ bộc lộ tâm trạng gì? Niềm tự hào và tình yêu Đất Nước thiết tha.

Đất Nước dung dị, gần gũi, bằng những hình ảnh

gợi cảm, giọng thơ thiết tha : Khơi dậy tình yêu Đất Nước trong mỗi người Việt Nam.

*ĐN được cảm nhận qua chiều dài thời gian - lịch sử:

-Thời gian: “đằng đẵng”: sự tiếp nối của những truyền

thuyết, huyền thoại xa xưa:

+Lạc Long Quân – Âu Cơ đẻ ra đồng bào ta (huyết thống).+Hùng Vương và ngày giỗ Tổ (dựng - giữ nước)

- NT: Vận dụng ca dao một cách sáng tạo  gợi nhớ cội

- Đất Nước không phải ở bên ngoài mà đã trở thành một phần

máu thịt của mỗi người Do đó, mỗi người phải gánh vác một phần trách nhiệm đối với Đất Nước