Tuần 10. Đất nước (Nguyễn Khoa Điềm)

IV- Đọc - hiểu văn bảnA- Phần một: Khái niệm về đất n ớc 1/ 9 câu thơ đầu: Tác giả giúp ng ời đọc trả lời câu hỏi: Đất n ớc có từ khi nào?. A- Phần một: Khái niệm về đất n ớc1- 9 câu thơ

Trang 1

§Êt n íc

TrÝch tr êng ca MÆt ® êng kh¸t

väng

NguyÔn Khoa §iÒm

NGUYỄN THỊ HANG NGA

Trang 2

Em h·y cho biÕt vµi nÐt vÒ t¸c gi¶

NguyÔn Khoa §iÒm?

Trang 3

I- Tác giả

 Nguyễn Khoa Điềm sinh năm

1943 tại Phong Hoà- Phong

Điền- Thừa Thiên Huế.

 Xuất thân trong một gia

đình trí thức có truyền

thống yêu n ớc ( cha ông là HảI

Triều – Nguyễn khoa Văn)

 1955 ông ra Băc học Năm

1964 tốt nghiệp Đại học s

phạm Hà Nội ông về Nam

hoạt động trong phong trào

học sinh sinh viên Huế.

 Ông là tổng th ký hội nhà văn

Việt Nam khoá V, Bộ tr ởng bộ

Văn hoá- Thông tin, là uỷ viên

bộ chính trị Đảng cộng sản

Việt Nam, bí th trung ơng

Đảng, tr ởng ban t t ởng – Văn

hoá trung ơng.

Trang 4

I- Tác giả

 Hiện nay ông đã về h u ở Huế,

tiếp tục làm thơ.

 Nguyễn khoa Điềm là một

trong những nhà thơ tiêu biểu

Trang 5

II- Xuất xứ của tác phẩm

về đề tài tài đất n ớc

trong thơ Việt Nam

hiện đại

Trang 6

Thảo luận nhóm: hãy tìm hiểu

cảm hứng chủ đạo của đoạn trích

“ Đất N ớc ”?

Trang 7

III- Cảm hứng chủ đạo

 Đoạn trích là sự cảm nhận sâu sắc

có ý nghĩa khám phá về Đất N ớc- dẫn tới t t ởng “Đất N ớc của Nhân dân”.

Khái niệm Đất N ớc đ ợc tác giả soi sáng

từ nhiều góc độ, d ới dạng lần l ợt đặt

ra và giải đáp các vấn đề: Đất N ớc có

từ bao giờ? Đất N ớc là gì? Đất N ớc do

ai làm ra? Và làm ra nh thế nào?

Trang 8

IV- Đọc - hiểu văn bản

A- Phần một: Khái niệm về đất n ớc

1/ 9 câu thơ đầu: Tác giả giúp ng ời đọc trả lời câu hỏi: Đất n ớc có từ khi nào?

Khi ta lớn lên đất n ớc đã có rồi

Đất n ớc có trong những cái “ngày xửa ngày x a” mẹ

th ờng hay kể

Đất n ớc bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất n ớc lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà

đánh giặc

Tóc mẹ thì búi sau đầu

Cha mẹ th ơng nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai s ơng xay, giã, giần, sàng

Đất n ớc có từ ngày đó…

Trang 9

1- 9 câu thơ đầu: Tác giả giúp ng ời đọc

trả lời câu hỏi: Đất n ớc có từ khi nào?

tác giả nh một cuộc

trò chuyện, tác giả

độc thoại nh ng có sự

hiện diện của ng ời

nghe khi dùng đại từ

ngôi thứ nhất gồm cả

tác giả và ng ời nghe:

trực tiếp nói với ngôi

tác giả không nêu lên sự kiện lịch sử, những niên đại cụ thể,

mà bằng cách nói hình ảnh có

có từ ngày xửa ngày x a, trong

cổ tích, từ phong tục ăn trầu

và tập quán búi tóc sau đầu của ng ời phụ nữ, từ lối sống chung thuỷ nghĩa tình và biết nuôi chí bền để giết giặc cho đến cách làm nhà ( nhà bằng tre có cái kèo, cái cột), cách ăn( nấu cơm bằng hạt gạo một nắng hai s ơng…) của ng ời Việt.

Trang 10

1/ 9 câu thơ đầu: Tác giả giúp ng ời đọc

trả lời câu hỏi: Đất n ớc có từ khi nào?

tục tập quán của

ng ời Việt Nam

Trang 11

Th¶o luËn nhãm: H·y thö tr¶ lêi c©u hái: “ §Êt N íc lµ g×?” theo c¸ch cña

riªng m×nh

Trang 12

2/ Đoạn thơ còn lại : Tác giả giúp ng ời đọc

trả lời câu hỏi: “ Đất n ớc là gì?

Đất là nơi anh đến tr ờng

Trang 13

2/ Đoạn thơ còn lại : Tác giả giúp ng ời đọc

trả lời câu hỏi: “ Đất n ớc là gì?

N ớc là nơi con

cá Ng ông móng n ớc biển khơi”

vận dụng các truyền thuyết dân gian một cách rất sáng tạo để giúp ng

ời đọc cảm nhân không gian bao la của

đất n ớc

Trang 14

2/ Đoạn thơ còn lại: Tác giả giúp ng ời

đọc trả lời câu hỏi: Đất n ớc là gì?

dài lịch sử với Thời

Trang 15

trách nhiệm của mỗi con

ng ời với đất n ớc

Em ơi em Đất n ớc là máu

x ơng của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hoá thân cho

dáng hình xứ sở

Làm nên đất n ớc muôn

đời

Trang 16

tha thiết và sâu sắc nh

một triết lý có sức truyền

cảm mạnh mẽ đối với ng ời

đọc giúp ng ời đọc hiểu rõ

và tự trả lời đ ợc câu hỏi

Đất n ớc là gì?

lý bao la với thời gian lịch

sử đằng đãng vơi những

truyền thuyết về cội

nguồn của dân tộc Đất n ớc

chính là máu x ơng của mỗi

chúng ta vì thế mỗi ng ời

phải có trách nhiêm với đất

n ớc thân yêu của mình.

Trang 17

Thảo luận nhóm: Tác giả h ớng ng ời đọc tới câu

Đất N ớc?”

Trang 18

B- Phần II- T t ởng Đất N ớc của

đã có một cáI nhìn khám phá, có chiều sâu

về những thắng cảnh,

địa danh của Đất N ớc, nhà thơ đã khái quát hoá một cách rất xúc động

Trang 19

mình để làm ra

đất n ớc, những câu thơ vùă triết luận sâu sắc lại vừa truyền cảm

đến lạ kỳ.

Trang 20

Tác giả đã nhấn mạnh một vấn đề hệ trọng,

đầy ý nghĩa:

Có biết bao ng ời con gái con trai Trong bốn nghìn lớp ng ời giống ta lứa tuổi

Họ đã sống và chết Giản dị và bình tâm Không ai nhớ mặt đặt tên

Nh ng họ đã làm ra Đất n ớc.

Trang 21

nhân dân

Làm ra lịch sử Đất n ớc không phải chỉ là lập nên những chiến công chống ngoại xâm, mà chính

là làm ra toàn bộ sự sống của cộng đồng ng ời Việt, là tạo ra và gìn giữ mọi giá trị vật chất và

văn hoá của Đất n ớc:

Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng

Họ truyền lửa qua mỗi nhà từ hòn than qua con cúi

Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói

Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di

dân

…

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Có nội thù thì vùng lên đánh bại

Trang 22

Nh vậy câu hỏi “ Ai làm ra Đất N ớc?” đã đ ợc trả lời một cách rất thông minh và chặt chẽ:

những con ng ời bình dị, vô danh đã góp cuộc

đời mình để làm ra sự sống, phong tục, tập quán, và truyền thống lịch sử, cũng nh truyền thống chống giặc ngoại xâm của Đất N ớc, và chính họ đã truyền lại tất cả cho các thế hệ sau Vậy họ chính là những ng ời đã làm ra Đất N ớc.

Trang 23

T t ởng: Đất N ớc của Nhân dân đã đ

ợc diễn đạt bằng một hình thức mới

mẻ, vừa đậm đà bản sắc văn học dân gian lại vừa có tính logic cao,

do đó có sức khái quát và sức thức

tỉnh đối với tuổi trẻ rất lớn

Trang 24

trách nhiệm của mỗi ng ời

dân đối với Đất N ớc.

- Bài thơ đ ợc viết d ới hình thức trò chuyện tâm tình của một đôi trai gáI, những suy nghĩ, nhận thức về Đất N ớc đ

ợc phát triển bằng lời tâm sự, giọng tâm tình lối thơ trữ tình- chính luận vừa giàu cảm xúc vừa đầy suy nghĩ tha thiết mà trang nghiêm.

- Hình ảnh thơ vừa quen thuộc, gần gũi vừa ó ý nghĩa biểu t ợng mang tính trí tuệ.

- Tác giả đã khai thác phong phú chất liệu văn hoá Dân gian: thành ngữ, ca dao, dân

ca, truyền thuyết, phong tục tập quán … rất phù hợp với chủ

đề “ Đất N ớc của Nhân dân”

Trang 25

Sau khi häc xong ®o¹n trÝch “

tr¸ch nhiÖm cña m×nh víi viÖc häc tËp vµ rÌn luyÖn khi cßn ngåi

trªn ghÕ nhµ tr êng?

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	3,84 MB