Tuần 18. Ôn tập phần Văn học

Tuần 18. Ôn tập phần Văn học tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...

Khái quát

văn học việt nam từ

cách mạng tháng tám năm

1945 đến hết thế kỉ XX

I Khái quát VHVN từ cách

mạng tháng 8 năm 1945

đến 1975.

1 Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá.

2 Quá trình phát triển

và những thành tựu

Hoạt động nhóm

- Nhóm 1: tìm hiểu chặng đ ờng phát

triển và những thành tựu từ năm 1945

đến 1954 Nhóm 1 chia thành 3 nhóm nhỏ

Hoạt động nhóm

- Nhóm 2: tìm hiểu chặng đ ờng phát

triển và những thành tựu từ năm 1955

đến 1964 Nhóm 2 chia thành 3 nhóm nhỏ

Hoạt động nhóm

triển và những thành tựu từ năm 1965

đến 1975 Nhóm 3 chia thành 3 nhóm nhỏ

+ Nhóm nhỏ 1: Nêu những thành tựu của truyện ngắn và kí, kể tên các tác phẩm tiêu biểu?

+ Nhóm nhỏ 2: Nêu những thành tựu của thơ ca, kể tên các tác phẩm tiêu

biểu?

+ Nhóm nhỏ 3: Nêu những thành tựu

*Truyện ngắn và kí : là thể loại mở đầu cho văn xuôi giai đoạn này

* Thơ ca: đạt đ ợc nhiều thành tựu xuất sắc: tình yêu quê h ơng, lòng căm thù giặc, ca ngợi cuộc kháng chiến, con ng ời kháng chiến là

những cảm hứng chính

* Kịch: lấy cảm hứng từ cuộc cách mạng

* Lí luận phê bình: có một số và sự kiện có ý

• *TruyƯn ng¾n vµ kÝ :

• Trận phố Ràng (Trần Đăng)

• Đôi mắt ( Nam Cao)

• Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài)

Nam Cao

Tô Hoài

•Cảnh khuya

• Tiếng suối trong như tiếng hát xa

• Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

• Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

• Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

• (Hồ Chí Minh)

• Bên kia sông Đuống ( Hoàng Cầm)

• Tây Tiến ( Quang Dũng )

• Việt Bắc (Tố Hữu)

• Đất nước ( Nguyễn Đình Thi )

• Tình đồng chí (Chính Hữu)

Hoàng

Cầm

Quang Dũng Tố Hữu

“Mùa thu nay khác rồi

Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi

Gió thổi rừng tre

phấp phới

Trời thu thay áo mới Trong biếc nói cười thiết tha

Trời xanh đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta

Những cánh đồng thơm mát

Những ngả đường bát

b Chặng đ ờng từ 1955 đến 1964.

Văn xuôi: mở rộng đề tài bao quát khá

nhiều vấn đề, phạm vi của đời sống: đề tài kháng chiến chống Pháp, hiện thực

cuộc sống tr ớc CM T8, cuộc sống mới ở miền Bắc XHCN, nỗi nhơ th ơng miền Nam

* Thơ ca : phát triển mạnh mẽ

*Kịch : phát triển mạnh

• Văn xuôi : mở rộng nhiều đề taì:

Đất nước đứng lên

( Nguyên Ngọc )

Sống mãi với thủ đô

( Nguyễn Huy Tưởng )

 Cuộc kháng chiến chống Pháp

Vỡ bờ ( Nguyễn Đình Thi )

Cửa biển (Nguyên Hồng) Vợ nhặt (Kim Lân)

Hiện thực cuộc sống trước CM tháng Tám :

 Cuộc sống mới ở miền Bắc XHCN

Sông Đà ( Nguyễn Tuân)

Mùa lạc ( Nguyễn Khải )

Kim

Lân

Nguyễn Tuân Nguyễn Khải

• Thơ ca :

Cảm hứng đẹp về CNXH:

Trời mỗi ngày lại sáng (Huy Cận ) Ánh sáng và phù sa (Chế lan Viên )Gió lộng ( Tố Hữu )

Huy Cận Chế Lan Viên

Có gì đẹp trên đời hơn

thế

Người yêu người

sống để yêu nhau

(Trich “Bài ca mùa xuân 1961”-Tố Hữu )

Thơ ta ơi hãy cất

cao tiếng hát

Ca ngợi trăm lần tổ

quốc chúng ta Mùa thu đó đã bắt

đầu trái ngọt

Và bắt đầu nở rộ

những vườn hoa

 Nỗi nhớ thương miền Nam

Quê hương (Giang Nam)

Nhớ con sông quê hương ( Tế Hanh )

• Quê hương tôi có con sông xanh biếc

• Nước gương trong soi tóc những hàng tre

• Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

• Toả nắng xuống dòng sông lấp loáng

• (Trích “ Nhớ con sông quê hương- Tế

Hanh)

c Chặng đ ờng từ 1965 đến

1975.

•- Chủ đề bao chùm là đề cao tinh

thần yêu n ớc, ngợi ca chủ nghĩa anh hùng cách mạng

*Truyện và kí: phát triển mạnh mẽ cả

ở miền Bắc và miền Nam Ca ngụùi nhửừng anh huứng trong chieỏn ủaỏu, trong xaõy dửùng, taực phaồm giaứu chaỏt hieọn thửùc vaứ lyự tửụỷng

* Thơ ca: đạt đ ợc những thành tựu

xuất sắc: là một b ớc tiến mới cho thơ

ca Việt Nam hiện đại

Tác phẩm tiêu biểu :

• Tiểu thuyết :

• Hòn Đất ( Anh Đức )

• Dấu chân người lính ( Nguyễn Minh

• Thơ ca :

• Có một đội ngũ nhà thơ trưởng

thành trong hiện thực chiến

tranh : Nguyễn Khoa Điềm, Phạm Tiến Duật, Nguyễn Duy, Xuân

Quỳnh … Nội dung : Thơ ca thể hiện chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh

hùng cách mạng Hình tượng đất

nước và con người Việt Nam được

miêu tả đậm nét và gợi cảm.

Ví dụ :

Ra trận ( Tố Hữu )

• Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

• Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể

• Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

• Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

• Tóc mẹ thì bới sau đầu

• Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

• Cái kèo cái cột thành tên

• Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần,

sàng

Đất Nước có từ ngày đó

(Trích Đất Nước – Nguyễn Khoa Điềm)

Nguyeãn Khoa

Ñieàm

Xuaân Quyønh

Nêu những nhận xét chung về sự phát triển

Văn học Việt Nam phát triển từ 1945-1975 chịu sự tác

động lớn của hoàn cảnh xã hội và đã đạt được một số thành tựu đáng trân trọng

trong hoàn cảnh 30 năm

chiến tranh.

1945 đến 1975.

- Nền văn học h ớng về đại chúng

II Vài nét khái quát VHVN từ

1975 đến hết thế kỷ XX.

1 Hoàn cảnh lịch sử, xã hội và

văn hóa.

ra cho dân tộc ta một thời kỳ mới – thời

kỳ độc lập, tự chủ và thống nhất đất n ớc

Nh ng từ 1975 đến 1985, đất n ớc ta lại

gặp những khó khăn, thách thức mới

- Từ 1986, d ới sự lãnh đạo của Đảng, đất

n ớc b ớc vào công cuộc đổi mới, thúc đẩy nền văn học cũng phải đổi mới cho phù

hợp với nguyện vọng của nhà văn, ng ời

hoạt động nhóm.

+ Nhóm 1: Tìm hiểu những thành tựu về thơ ca?

+Nhóm 2: Tìm hiểu những thành tựu về văn xuôi?

+ Nhóm 3: Tìm hiểu những thành tựu về kịch và lí luận, nghiên cứu, phê bình văn học?

2 Những chuyển biến và một số thành tựu ban đầu.

a Chuyển biến và thành tựu

hấp dẫn nh giai đoạn tr ớc nh ng vẫn có những tác phẩm tạo đ ợc sự chú ý cho

ng ời đọc, tr ờng ca phát triển mạnh

b Đặc điểm

- Từ 1975, nhất là từ 1986, văn học chuyển sang giai đoạn đổi mới, vận

động theo h ớng dân chủ hóa, mang

tính nhân bản, nhân văn sâu sắc Văn học phát triển đa dạng hơn về đề tài, chủ đề, phong phú và mới mẻ hơn về

III Kết luận về VHVN từ 1945 đến

hết thế kỷ XX.

- Nội dung và nghệ thuật:

+ Kế thừa và phát huy những truyền thống t t ởng lớn của văn học dân tộc

+ Đạt thành tựu ở nhiều thể loại, đặc biệt là