Tuần 25. Đọc thêm: Mùa lá rụng trong vườn

- Tãm t¾t trÝch ®o¹n: Kể chuyện chị Hoài vốn là vợ anh cả Tường, con trai đầu của ông Bằng – đã hi sinh lên thăm bố chồng và các em chồng cũ trong buổi chiều tất niên năm Bính Tuất.. Các

Chào mừng quý thầy và các em học sinh

đến với bài giảng hôm nay!

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng)

I/ Tiểu dẫn:

1 Tác giả:

- Sinh năm 1936, là Đinh Trọng Đoàn em trai của

cố GS Đinh Trọng Lạc

-Bút danh Ma Văn Kháng để ghi nhớ ân tình bà con dân tộc thiểu số vùng núi cao bắc bộ mà một

thời nhà văn đã gắn bó Kết nghĩa anh em với người anh

em tờn là Ma Văn Nho.

- Sỏng tỏc “Mựa lỏ rụng trong vườn là những quan sỏt suy nghĩ

của tụi trờn cơ sở những kinh nghiệm sống ở một số người mà tụi quen biết, đặc biệt là gia đỡnh tụi, phản ỏnh chuyện đời theo cỏch riờng của nú Tụi hay viết về gia đỡnh và với tụi, gia đỡnh là cỏi

thực tế đều đặn, lõu dài và khụng thể thiếu.”

Mïa l¸ rông trong v ên (Ma V¨n Kh¸ng)

2 TiÓu thuyÕt: Mïa

l¸ rông trong v ên

- S¸ng t¸c: 1985.

- Tãm t¾t: (sgk)

- VÞ trÝ: § îc tÆng gi¶i

th ëng Héi nhµ v¨n ViÖt

Nam n¨m 1986.

Mïa l¸ rông trong v ên (Ma V¨n

Kh¸ng)

II/ §äc hiÓu v¨n b¶n

1 §äc vµ tãm t¾t

- §äc

- Tãm t¾t trÝch ®o¹n: Kể chuyện chị Hoài

(vốn là vợ anh cả Tường, con trai đầu của ông Bằng – đã hi sinh) lên thăm bố chồng và các em chồng cũ trong buổi chiều tất niên năm Bính Tuất

- VÞ trÝ trÝch ®o¹n: thuộc chương II

2 Gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt

a Nh©n vËt chÞ Hoµi

Thảo luận nhóm:

Tìm các chi

tiết miêu tả

ngoại hình,

hành động

của nhân vật

chị Hoài ?

Cách x ng hô của chị Hoài khi xuất hiện trong nhà ông Bằng cho thấy tình cảm của chị với gia đình nh thế nào? Tại sao những

ng ời trong gia đình

ông Bằng quý yêu mà không níu kéo chị về

với mình ?

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng)

2 Giá trị nội dung và nghệ thuật:

a.Nhân vật chị Hoài:

- Thời gian xuất hiện: chiều 30 tết

- Ngoại hình:

+ Ngườiưphụưnữưnôngưthôn,ưtrạcư50

ưưưư+ưNgườiưthonưgọnưtrongưchiếcưáoưbôngưtrầnưhạtưlựu

ưưưư+ưKhuônưmặtưrộngưcóưcặpưmắtưđằmưthắmưvàưcáiưmiệngưtươi.

=> Đẹp một cách giản dị, t ơi tắn

- Hành động:

+ Biết hết mọi việc trong nhà-> vẫn chia sẻ với gia đình

+ Mang quà quê: gạo nếp và giò thủ do chồng chị làm

+ Lúc gặp ông bằng: Chị Hoài gầnưnhưưkhôngưchủưđộng,ư

laoưvềưphíaưôngưBằngư( )ưthốtưlênưmộtưtiếngưnhưưtiếngưnấc

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng)

+ Chắp tay tr ớc bàn thờ tổ tiên ngay

sau khi ông Bằng lui gót.

+ Tíu tít hỏi han khắp l ợt mọi ng ời

trong gia đình

=> Quan tâm, săn sóc mọi ng ời

thân tình

- Ngôn ngữ: x ng hô với ông Bằng và các

em rất thân thiết.

- Quan hệ với gia đình ông Bằng : là

dâu tr ởng (vợ anh cả T ờng) nay đã tái

giá

Vẻ đẹp của ng ời phụ nữ Việt Nam

trong truyền thống gắn với mô hình gia

đình nền nếp gia phong, sống nặng nghĩa tình thuỷ chung son sắt.

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng)

b Nhân vật ông Bằng:

- Ngoại

hình:

cao, gầy hơn mọi ngày nh

ng trang trọng và chỉnh

tề hơn, g ơng mặt ánh lên cảm xúc của con ng ời

tr ớc ng ỡng cửa năm mới

- Tâm trạng khi gặp

Hoài:

sững lại, thoáng ngơ ngẩn, mắt chớp

liên hồi, môi ông lật bật không thành

tiếng, có cái cảm giác ông sắp khóc

oà, giọng ông khê đặc khàn rè, rút

khăn tay chấm kẽ mắt Nỗi niềm xúc động r ng r

ng

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Thoáng cái, ông Bằng nh quên hết mọi thứ xung

Quanh và bản thể Dâng lên trong lòng ông cái cảm xúc thiêng liêng rất đỗi quen thân và tâm trí ông

bỗng mờ nhoà, phiêu diêu lãng đãng gần xa, ẩn hiện tầng tầng lớp lớp những hình ảnh khi tỏ khi mờ,

chập chờn nh trongchiêm bao Th a thầy mẹ đã cách trở ngàn trùng mà vẫn hằng sống cùng con cháu

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

Con vẫn nghe vằng vẳng đâu đây

lời giáo huấn ông cha, tiên tổ Con vẫn

đinh ninh ghi khắc công ơn sinh

thành d ỡng dục của thầy mẹ, gia tộc

ông bà, cha mẹ tổ tiên, con nh thấy từ trong tâm linh, huyết mạch sự sinh sôi nảy nở, phúc thọ an khang của cháu

con đời đời nối tiếp trong cộng đồng dân tộc yêu th ơng.Và em, cùng con trai cả của ba mẹ Em cùng con đã mất mà vẫn hằng sống, hằng vui buồn, chia sẻ

đỡ nâng, dắt dìu tôi cùng các cháu,

các con, các em,…

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng)

Trong giây lát, nhập vào dòng xúc động tri ân cùng

tiên tổ và những ng ời đã khuất, ông Bằng lâng lâng trong những hoài niệm h ảo, thoát trần.Nh ng ông

chỉ ở trong dòng tình cảm trôi lững lờ đó trong giây phút Quá khứ không cắt rời với hiện tại Tổ tiên

không tách rời với con cháu Tất cả liên kết thành một

mạch bền chặt thuỷ chung Bởi vậy, ông lại trở về với

những ngày đang sống, với những ng ời đang sống

Mắt ông bỗng cay xè Lòng ông lại bồn ngộn Và

ông vội cúi xuống, bật trên đôi môi những lời cầu

khấn thành kính và run rẩy…

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng)

b Nhân vật ông

Bằng: - Tâm trạng khi đứng tr ớc bàn

thờ: + Quên hết mọi thứ xung quanh kể

cả bản thân.

+ Trôi ng ợc về quá khứ: tri ân với

cha mẹ, tổ tiên; tâm tình với vợ và

con trai cả.

+ Trở lại thực tại: mắtưcayưxè,ưlòngưlạiưbồnư

ngộn.

Ông là gạch nối giữa qúa khứ và

thực tại của gia đình ấy trong

giây phút thiêng này

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng)

Ông Bằng là kiểu nhân vật

đặc tr ng

cho lớp ng ời rất phổ biến trong xã hội ta một thời trọng đạo đức gia đình và các chuẩn mực xã

hội truyền thống nh ng đang

phải gánh chịu nỗi đau từ cơn

lốc kinh tế thị tr ờng tàn phá vào giá trị của gia đình.

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng)

c Khung cảnh tết trong nhà ông Bằng

và truyền thống văn hoá dân tộc:

- Chiều 30 Tết: gia đình sum họp,

thăm hỏi lẫn nhau, dâng cúng tổ tiên

rồi cùng nhau ăn bữa tất niên

- Dòng tâm t của ông Bằng khi đứng

trứơc bàn thờ gia tiên: tri ân tổ tiên, t

ởng nhớ những lời gia huấn; tâm tình

với ng ời đã khuất

- Cách ứng xử giữa các nhân vật giàu giá trị nhân bản.

Biểu hiện của văn hoá dân tộc:

truyền thống gia đình, ý thức đặt

gia đình trong mối t ơng quan với

cộng đồng

Mïa l¸ rông trong v ên (Ma V¨n Kh¸ng) d NghÖ thuËt:

- X©y dùng kÕt cÊu

truyÖn hîp lÝ.

-Thµnh c«ng trong nh÷ng ®o¹n

v¨n miªu

t¶ diÔn biÕn t©m lÝ con ng êi.

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn

Kháng) III/ Luyện tập

củng cố:

Hãy đặt tên cho đoạn trích và giải thích vì sao em đặt tên nh vậy?

Có thể đặt tên cho đoạn trích là:

Chiều tất niên.

- Tìm đọc trọn vẹn tác

phẩm.

- Viết một đoạn văn bàn về thanh niên

và câc giá trị gia đình truyền

thống hôm nay

- Soạn bài: Một ng ời Hà Nội.

Bài tập về nhà

xin ch©n thµnh c¶m

¬n !