Tuần 25. Đọc thêm: Mùa lá rụng trong vườn

Tuần 25. Đọc thêm: Mùa lá rụng trong vườn tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả...

Ma Văn Kháng (Trích) Đọc văn

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

* Tiểu sử:

- Tên thật là Đinh Trọng Đoàn, sinh

năm 1936.

- Quê gốc ở làng Kim Liên thuộc

Kẻ Chợ nay phường Kim Liên,

quận Đống Đa - HN.

- Năm 1954 lên TB tham gia hoạt

động cách mạng

- Năm 1964, tốt nghiệp Đại học

ông lên tỉnh Lào Cai và bắt đầu

viết văn Năm 1976: về HN Ma Văn Kháng

* Sự

nghiệp:

- Xa phủ (1969)

-Trăng soi sân nhỏ

( 1995)

- Ngoại thành (1996)

- Vòng quay cổ điển

( 1997)

-Đồng bạc trắng hoa

xoè (1979)

- Vùng biên ải ( 1983)

- Mùa lá rụng trong

vườn (1985)

- Đám cưới không có

giấy giá thú ( 1989)

* Phong cách:

 Nhà văn trưởng thành trong cuộc kh/c chống Mĩ.

- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của ông đóng góp

vận động của văn học nghệ thuật nước nhà

Đề tài: Miền núi và đô thị , văn phong linh

hoạt, chú trọng cốt truyện các tình huống ly kỳ, hấp dẫn.

Theo sát sự nghiệp cách mạng của dân tộc, sáng tác mang đậm dấu ấn thời đại

Trong từng thời kỳ cách mạng khác nhau, sáng tác của MVK đều có những biến chuyển của đời

sống.

2 Tác phẩm

Là hình ảnh

ẩn dụ nói lên quy luật đổi thay của cuộc sống

và yêu cầu đổi mới gia đình

Gia đình: Là một trong những đề tài xuất hiện

trong Tự lực

văn đoàn

- Tác giả đề cao giá trị

gia đình

-Văn học VN

những năm

80 có sự

chuyển biến

mạnh mẽ,

XH thay

đổi ( 1982)

Tiểu thuyết: Phản ánh đời sống rộng lớn: số phận nhân vật, phong tục

* Vị trí: Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam 1986

a Hoàn cảnh

sáng tác:

c Đề tài:

b Nhan đề

tác phẩm:

d Thể loại:

II Tìm hiểu văn bản:

1 Đọc – Chú thích – Tóm tắt:

Ông Bằng và vợ có

các con

Tường , Hoài Đông, Lý

Cừ Cần,người yêu là Vân

Luận, Phượng

Dư

2 con trai

- Giá trị:

Con gái - Nga

- Đề tài gia đình, c/s cá nhân

- Khắc họa nhân vật, tính triết luận

Kho bạc Nhà nước Phố Tràng Tiền Phố Hàng Bạc Phùng Hưng

II Tìm hiểu văn bản:

2 Bố cục:

3.1 Nhân vật chị Hoài:

3 Phân

tích:

2 phần:

P1: Cuộc gặp gỡ của chị

Hoài đối với gia đình ông Bằng.

P2: Không khí thiêng liêng

của lễ cúng gia tiên trong gia đình ông Bằng.

(Ma Văn Kháng)

- Thời gian xuất hiện: chiều 30 Tết

- Quan hệ với gia đình ông Bằng: là dâu trưởng (vợ anh cả Tường) nay đã tái giá.

- Ngoại hình:

+ Một phụ nữ nông thôn trạc 50

+ Người thon gọn trong cái áo bông chần hạt lựu.

+ Khuôn mặt rộng có cặp mắt hai mí đằm thắm và cái miệng tươi.

=> Đẹp một cách giản dị, tươi tắn.

- Trong tiềm thức mỗi người " vẫn sống động một chị Hoài đẹp người, đẹp nết". Chị là hình ảnh lưu giữ những kí ức đẹp đẽ

của quá khứ

- Hành động:

+ Biết hết mọi việc trong nhà-> vẫn chia sẻ với gia

đình

+ Tíu tít hỏi han khắp lượt mọi người trong gia đình

+ Chị Hoài chuẩn

bị quà chu đáo:

" .gạo nếp tăng sản của nhà Cái giò thủ anh ấy gói đây, ông thích ăn giò thủ lắm đấy, cô Lí ạ Còn bọc này là sắn dây Trẻ con

nó giã, nó rây đấy ”

+ Ngôn ngữ nhân

vật:

- Những câu văn ngắn đứt quãng

theo mạch cảm xúc, những câu hỏi dồn dập cùng những thán từ

kèm theo đã diễn tả đầy đủ tâm trạng xúc động đang trào dâng mãnh liệt trong lòng chị Hoài

+ Nghệ thuật: thống nhất giữa ngôn ngữ, hành

động với xung quanh  Ngòi bút đằm thắm của

tác giả khi nói về bài ca tình nghĩa , về sự thủy

chung son sắt ở đời.

* Cuộc gặp gỡ xúc động giữa chị Hoài và ông Bằng:

+ Lúc gặp ông Bằng:

Chị Hoài gần như không

chủ động , lao về phía

ông Bằng ( ) thốt lên một

tiếng như tiếng nấc.

+ Chị lo lắng trước sự

biến đổi của truyền

thống gia đình.

-Vui mừng, xúc động không

giấu khi gặp lại chị Hoài.

-Nỗi cô đơn trong tâm hồn

ông được giải tỏa.

- Niềm tin vào cuộc sống và

truyền thống gia đình.

Hai cha con gặp nhau mà như đón nhận nhau, như

bị cái tình ruột thịt thiêng liêng dẫn dắt một cách

vô thức, không sao kiểm soát được hành động và cảm xúc.

3.2 Không khí thiêng liêng của lễ cúng gia tiên trong gia đình ông Bằng:

* Bài trí bàn thờ ngày Tết - thuần phong mĩ tục

của người Việt Nam.

Bàn thờ: nơi linh

thiêng in dấu bao

gương mặt tổ tiên

"ảnh song thân ở chính giữa; bên trái ảnh bà Bằng

[ ] phía phải, ảnh anh cả Tường ”

Nơi hiện diện của dòng tộc, huyết thống, minh chứng cho những gì quý giá nhất, cảm nhận bằng tâm linh.

Hương , bánh

chưng, mâm ngũ

quả những bức

ảnh

* Mâm cỗ tất niên

" Ngoài các món thường thấy

ở cỗ Tết như gà luộc, giò, chả, nem, măng hầm chân giò, miến nấu lòng gà, xúp lơ xào thịt bò [ ] là các món khác thường như gà ướp húng lìu, vịt tần hạt sen, chả chìa, mọc, vây ”

Mâm cỗ biểu hiện tài năng và

trái tim của Lý và gia đình

* Ông Bằng làm lễ cúng gia tiên

"Ông Bằng soát lại hàng khuy áo, chỉnh lại

cà vạt dịch chân lại trước ban thờ [ ]

chắp hai tay trước ngực [ ] Dâng lên trong lòng ông cái cảm xúc thiêng liêng rất đỗi thân quen thân ”

tri âm với tổ tiên và những người đã khuất

Con vẫn văng vẳng nghe đâu đây lời giáo huấn

ông cha, tiên tổ Con vẫn đinh ninh ghi khắc công

ơn sinh thành dưỡng dục của thầy mẹ, gia tộc,

ông bà, cha mẹ tổ tiên, con như thấy từ trong tâm linh, huyết mạch sự sinh sôi nảy nở, phúc thọ an

khang của cháu con đời đời nối tiếp trong cộng

đồng dân tộc yêu thương.

- Lời khấn thiêng liêng của ông Bằng chính là cuộc trò chuyện với những người vĩnh viễn đi xa là lời bày tỏ với tất cả những ai ghi tên trong dòng tộc.

Những lời tri ân ấy được rút ra từ tâm khảm, từ trái tim rất mực chân thành, từ niềm tin bất diệt vào sự vĩnh hằng tồn tại

và hiện diện ngàn đời của ông bà tổ tiên “hằng sống, vui buồn, chia sẻ, dắt dìu con cháu”.

Ông là gạch nối giữa quá khứ và thực tại của gia đình ấy trong giây phút thiêng này.

- Nhà văn nhập vào trong nhân vật để diễn tả những diễn biến tâm lý hòa vào thế giới tâm linh  Dự báo nguy cơ mai một truyền thống văn hóa.

* Ông Bằng làm lễ cúng gia tiên

Mâm cỗ tất

niên

Cảnh mọi

người

trong gia

đình ông

Bằng quây

quần vui vẻ

- Kết đoạn:

Là thời khắc thiêng liêng mà mỗi

thành viên trong gia đình ông Bằng thấy mình đang hiện diện, tồn tại ,

là một thành viên, một dòng tộc, dòng máu chảy trong huyết quản

là của cha ông truyền cho

Thông điệp của nhà

văn

Cần củng cố đơn vị gia đình vì qua đơn vị gia đình mà đạo lý dân tộc được gìn giữ.

Đạo lý cơ bản của gia đình Việt Nam

đó là chữ hiếu, hiếu với tổ tiên, ông bà,

cha mẹ như cái gốc của cây Gốc có

vững thì cây mới bền

Biết yêu ông bà, cha mẹ thì mới biết

yêu người khác Gia đình có vững thì

xã hội mới yên Tan rã đơn vị gia đình

thì cái ác sẽ nảy sinh và xã hội sẽ

loạn

III Tổng kết:

Nội dung:

-Đoạn trích viết về một cái Tết sum họp của

- Ngôn ngữ sinh động; chi tiết phong phú giàu hiện thực; dựng cảnh, khắc học tính cách nhân vật ấn tượng.

Nghệ thuật

Ma Văn Kháng (Trích) Đọc văn