Kiến thức: - Giải thích được nguyên nhân gây ra của các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên như xói mòn, hạn hán, lũ lụt, từ đó thấy được vai trò của thực vật trong việc giữ đất, bảo vệ n
Trang 1Ngày soạn : 12/3/2009
NƯỚC
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Giải thích được nguyên nhân gây ra của các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên ( như xói mòn, hạn hán, lũ lụt), từ đó thấy được vai trò của thực vật trong việc giữ đất, bảo vệ nguồn nước
2 Kỹ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Xác định trách nhiệm bảo vệ thực vật bằng các hành động cụ the phù hợp với lứa tuổi
II Chuẩn bị của thầy và trò :
1 Chuẩn bị của thầy :
Tranh: hình 47.1 SGK phóng to
Sưu tầm 1 số tin + ảnh chụp về nạn lũ lụt, hạn hán
2 Chuẩn bị của trò:
III Hoạt động dạy - học:
1 Ổn định lớp (1')
2 Kiểm tra bài cũ : (4')
-Thực vật có vai trò gì trong việc
điều hoà khí hậu? Ý nghĩa của
diều này ?
-Điều hoà hàm lượng khí cacbônic và ôxi Nhờ quá trình quang hợp , thực vật lấy vào khí cácbonic và nhả ra khí oxi nên đã góp phần giữ cân bằng các khí này trong không khí
- Điều hoà khí hậu Nhờ tác dụng cản bớt ánh sáng và tốc độ gió,thực vật có vai trò quan trọng trong việc điều hoà khí hậu, tăng lượng mưa của khu vực
-Thực vật làm giảm ô nhiễm môi trường Trồng nhiều cây cối sẽ làm cho không khí trong lành, vì lá cây có tác dụng ngăn bụi, diệt 1 số vi khuẩn, giảm ô nhiễm môi trường
- Ý nghĩa : làm giảm ô nhiêm môi trường, tạo oxi cho các sinh vật khác
3đ
3đ 2đ
2đ
3.Bài mới :
* Giới thiệu bài : (1')
- Thực vật không những có vai trò quan trọng trong việc điều hoà khí hậu , cân bằng lượng khí CO2
và khí O2 mà còn góp phần bảo vệ đất và nguồn nước
* Phát triển bài
Trang 2TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
12’
12’
-GV: treo tranh H 47.1, 2 SGK/
149 yêu cầu HS quan sát
tranh ,đọc thông tin ,thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi
+Vì sao khi có mưa lượng chảy
của dòng nước mưa ở hai nơi
khác nhau?
- GV: nơi A có rừng , tán lá cản
bớt một phần nước mưa rơi xuống
và nước mưa chảy theo thân cây
-> nên vận tốc chảy châm hơn
+Điều gì sẽ xảy ra đối với đất ở
trên đồi trọc khi có mưa? Giải
thích tại sao?
- GV: một số nơi như bờ sông , bờ
biển thường xảy ra hiện tượng
này do không có cây để giữ đất
+Thực vật ( đặc biệt là thực vật
rừng), hệ rễ có vai trò gì? Tán
cây có vai trò gì?
-GV nhận xét ,hoàn thiện kiến
thức
-Cho HS nghiên cứu thông tin ,
Các nhóm thảo luận để trả lời các
câu hỏi sau:
+ Sau khi mưa to , đất ở đồi trọc
bị xói mòn thì điều gì sẽ xảy ra ?
- HS: quan sát tranh, đọc thông tin, thảo luận nhóm, thống nhất
ý kiến
* Yêu cầu nêu được :
- Do nơi A có rừng còn nơi B không có rừng
-HS lắng nghe và ghi nhớ
- Xảy ra hiện tượng xói mòn đất , do không có cây để giữ nước -HS lắng nghe và ghi nhớ
- Hệ rễ có vai trò giúp giữ đất , ngăn bớt vận tốc nước chảy , thân ngăn bớt vận tốc nước chảy -> chống xói mòn -HS lắng nghe và ghi nhớ kiến thức
- HS đọc thông tin , các nhóm thảo luận để trả lời câu hỏi
- Đất theo nước mưa trôi xuống làm lấp dòng sông , xuối ->
thoát nước không được gây nên
1 Thực vật giúp giữ đất, chống xói mòn.
Thực vật, đặc biệt là thực vật rừng, nhờ có hệ rễ giữ đất, tán cây cản bớt sức nước chảy do mưa lớn gây
ra, nên có vai trò quan trọng trong việc chống xói mòn, sụt lở đất
2.Thực vật góp phần hạn chế ngập lụt, hạn hán.
Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của thực vật giúp giữ đất, chống
xói mòn.
Mục tiêu : HS hiểu được vai trò của thực vật trong việc giữ đất
chống xói mòn
Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của thực vật góp phần hạn chế
ngập lụt, hạn hán.
Mục tiêu: HS hiểu được vai trò của thực vật góp phần hạn chế
ngập lụt, hạn hán
Trang 3-Nếu đất không giữ được nước sẽ
xảy ra hiện tượng gì ?
-GV: do những vùng cao , vùng
đồi trọc không có lớp rễ ở dưới
hay lớp thảm mục dưới đất để giữ
nước , không có vật cản nước nên
nước chảy mạnh gây xói mòn và
không giữ được nước -> hạn hán,
còn những vùng thấp do không
thoát được nước nên ngập lụt
-GV: treo tranh H47.3 SGK/ 150
yêu cầu HS quan sát tranh liên hệ
thực tế trả lời câu hỏi
+Kể 1 số địa phương bị ngập úng,
hạn hán ở Việt Nam?
+Tại sao có hiện tượng ngập úng
và hạn hán ở nhiều nơi?
+Thực vật có vai trò gì trong các
hiện tượng thiên tai ?
-GV nhận xét ,hoàn thiện kiến
thức
- Cho HS đọc thông tin SGK
thấy được vai trò bảo vệ nguồn
nước của thực vật
+ Nguồn nước ngầm do đâu mà
có?
+ Nguồn nước này có vai trò gì ?
+ Rút ra kết luận gì về vai trò bảo
vệ nguồn nước của thực vật?
-GV nhận xét ,hoàn thiện kiến
thức
gập lụt
- Xảy ra hiện tượng hạn hán -HS lắng nghe và ghi nhớ
HS: quan sát tranh, liên hệ thực tế trả lời câu hỏi
-Vùng ngập lụt : các tỉnh miền trung , đông bằng sông Cưu Long …
- Hạn hán : mùa hè -> cháy rừng…
+ Vì do chạt phá rừng nhiều
- Góp phần hạn chế ngập lụt , hạn hán
-HS lắng nghe và ghi nhớ kiến thức
- HS đọc thông tin SGK trả lời câu hỏi
* Yêu cầu nêu được :
- Do trời mưa xuống được hệ rễ giữ lại một phần thấm xuống đất tạo thành dòng chảy ngầm
- Cung cấp nước cho sinh hoạt và nông nghiệp
- Thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước ngầm
-HS lắng nghe và ghi nhớ kiến thức
- Ở những nơi không có rừng sau khi mưa lớn đất
bị xói mòn dẫn đến lấp các dòng sông, suối -> nước không thoát kịp -> ngập lụt Còn nơi đất không giữ được nước sẽ bị hạn hán Nên thực vật đã góp phần hạn chế lũ lụt, hạn hán
3.Thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước ngầm
Nước mưa sau khi rơi xuống rừng sẽ giữ lại một phần và thấm dần xuống các lớp dưới tạo thành dòng chảy ngầm , rồi sau
Hoạt động 2: Tìm hiểu thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước
ngầm
Mục tiêu: HS thấy được thực vật có vai trò góp phần bảo vệ nguồn
nước ngầm
Trang 4đó chảy vào chỗ trũng tạo thành suối, sông…
4.Tổng kết- củng cố : (4')
Cho HS đọc kết luận, trả lời câu hỏi sách thực hành sinh 6
-Tại sao ở vùng bờ biển người ta phải trồng rừng ở phía ngoài đê ?
- Vai trò của rừng trong việc hạn chế lũ lụt , hạn hán như thế nào ?
5 Dặn dò- chuẩn bị bài sau : (1')
-Học bài, trả lời câu hỏi SGK
-Chuẩn bị bài : “Vai trò của Thực vật đối với động vật và đối với đời sống con người.”
IV Rút kinh nghiệm - bổ sung
………
………
………
………
………