LÝ LUẬN CHUNG VỀ NỀN KINH TẾ TRI THỨC

MỤC LỤC A. LỜI MỞ ĐẦU B. NỘI DUNG CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NỀN KINH TẾ TRI THỨC 1. Khái niệm về tri thức 2. Vai trò của tri thức đối với kinh tế 3. Vai trò của tri thức đối với chính trị 4. Vai trò của tri thức đối với văn hóa – giáo dục CHƯƠNG II: QUAN ĐIỂM VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ TRI THỨC TRONG NHỮNG NĂM QUA: 1. Những cơ hội và thách thức đối với Việt Nam 2.Quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế tri thức. 3.Thực trạng phát triển nền kinh tế tri thức trong những năm qua. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ TRI THỨC TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CNH HĐH ĐẤT NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 1. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực. 2. Phát triển mạnh công nghiệp và xây dựng theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh. 3. Phát triển mạnh các ngành dịch vụ, nhất là các dịch vụ có giá trị cao, tiềm năng lớn và có sức cạnh tranh. 4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới toàn diện và phát triển nhanh giáo dục và đào tạo. 5. Tập trung phát triển KHXH, đảm bảo thực sự là động lực then chốt của quá trình phát triển nhanh và bền vững. KẾT LUẬN

M C L CỤ Ụ

A. L I M Đ UỜ Ở Ầ

B. N I DUNGỘ

CHƯƠNG I: LÝ LU N CHUNG V N N KINH T TRI TH CẬ Ề Ề Ế Ứ

1. Khái ni m v tri th cệ ề ứ

2. Vai trò c a tri th c đ i v i kinh tủ ứ ố ớ ế

3. Vai trò c a tri th c đ i v i chính trủ ứ ố ớ ị

4. Vai trò c a tri th c đ i v i văn hóa – giáo d củ ứ ố ớ ụ

CHƯƠNG II: QUAN ĐI M VÀ TH C TR NG PHÁT TRI N N N KINH T TRI Ể Ự Ạ Ể Ề Ế

c h i và thách th c ơ ộ ứ đ i v i Vi t Namố ớ ệ

2.Quan đi m c a Đ ng v phát tri n kinh t tri th c.ể ủ ả ề ể ế ứ

3.Th c tr ng phát tri n n n kinh t tri th c trong nh ng năm qua.ự ạ ể ề ế ứ ữ

CHƯƠNG III: GI I PHÁP Đ PHÁT TRI N N N KINH T TRI TH C TRONG Ả Ể Ể Ề Ế Ứ

TH I KỲ Đ Y M NH CNH- HĐH Đ T NỜ Ẩ Ạ Ấ ƯỚ Ở ỆC VI T NAM HI N NAYỆ

1. Hoàn thi n th ch kinh t th trệ ể ế ế ị ường đ nh hị ướng XHCN, b o đ m ả ả

n đ nh kinh t vĩ mô, huy đ ng và s d ng có hi u qu các ngu n

l c.ự

2. Phát tri n m nh công nghi p và xây d ng theo hể ạ ệ ự ướng hi n đ i, nângệ ạ cao ch t lấ ượng và s c c nh tranh.ứ ạ

3. Phát tri n m nh các ngành d ch v , nh t là các d ch v có giá tr cao, ể ạ ị ụ ấ ị ụ ị

ti m năng l n và có s c c nh tranh.ề ớ ứ ạ

4. Nâng cao ch t lấ ượng ngu n nhân l c, đ i m i toàn di n và phát ồ ự ổ ớ ệ tri n nhanh giáo d c và đào t o.ể ụ ạ

5. T p trung phát tri n KH-XH, đ m b o th c s là đ ng l c then ch t ậ ể ả ả ự ự ộ ự ố

c a quá trình phát tri n nhanh và b n v ng.ủ ể ề ữ

K T LU NẾ Ậ

TÀI LI U THAM KH OỆ Ả

L I M Đ UỜ Ở Ầ Loài người đã tr i qua hai n n văn minh và ngày nay, chúng ta đang đ ngả ề ứ

trước ngưỡng c a c a n n văn minh th ba – văn minh trí tu Trong n nử ủ ề ứ ệ ề văn minh này, b ph n quan tr ng nh t là n n kinh t tri th c – có th nóiộ ậ ọ ấ ề ế ứ ể

là h t s c c b n c a th i đ i thông tin Đ c bi t là trong th p niên 90 cácế ứ ơ ả ủ ờ ạ ặ ệ ậ thành t u v công ngh thông tin nh : công ngh Web, Internet, thự ề ệ ư ệ ương

m i tin h c,… Cùng v i nh ng thành t u v công ngh sinh h c: công nghạ ọ ớ ữ ự ề ệ ọ ệ gen, nhân b n vô tính,… ả tác đ ng m nh mẽ, sâu s c làm đ o l n toàn bộ ạ ắ ả ộ ộ

n n kinh t th gi i và toàn b xã h i loài ngề ế ế ớ ộ ộ ườ ưi đ a con người đi vào th iờ

đ i kinh t tri th c.ạ ế ứ R t nhi u nấ ề ước trên th gi i đ u có tăng trế ớ ề ưởng kinh

t t tri th c.ế ừ ứ Vi t Nam v n đang là m t trong nh ng nệ ẫ ộ ữ ước nghèo và kém phát tri n so v i khu v c và trên th gi i.ể ớ ự ế ớ Do đó phát tri n kinh t là chi nể ế ế

lượ ấc c p bách hàng đ u.ầ H n n a chúng ta đang trên con đơ ữ ường ti n hànhế công nghi p hoá,ệ hi n đ i hoá đ t nệ ạ ấ ước nên không th không đ t mìnhể ặ vào tri th c, phát tri n tri th c đ đ a n n kinh t nứ ể ứ ể ư ề ế ước nhà b t k p vàắ ị phát tri n cùng th gi i ể ế ớ

Góp ph n vào chi n lầ ế ược phát tri n kinh t ,ể ế ti n nhanh trên con đế ường công nghi p hóa,ệ hi n đ i hoá chúng ta c n ph i nghiên c u tri th c,ệ ạ ầ ả ứ ứ tìm

hướng đi đúng đ n cho n n kinh t tri th c,ắ ề ế ứ phù h p v i đi u ki n,ợ ớ ề ệ hoàn

c nh đ t nả ấ ướ phù h p v i khu v c,c, ợ ớ ự v i th gi i và th i đ i trong t ngớ ế ớ ờ ạ ổ

th các m i liên h ,ể ố ệ trong s phát tri n v n đ ng không ng ng c a n nự ể ậ ộ ừ ủ ề kinh t tri th c Vì v y nhóm chúng em quy t đ nh ch n đ tài này đ làmế ứ ậ ế ị ọ ề ể

đ tài nghiên c u c a mình.ề ứ ủ

CHƯƠNG I: LÝ LU N CHUNG V KINH T TRI TH CẬ Ề Ế Ứ

1. Khái ni m v tri th c:ệ ề ứ

Tri th c đã có t lâu trong l ch s , có th nói t khi con ngứ ừ ị ử ể ừ ườ ắ ầi b t đ u có

t duy thì lúc đó có tri th c.Tr i qua m t th i gian dài phát tri n c a l ch ư ứ ả ộ ờ ể ủ ị

s , cho đ n nh ng th p k g n đây tri th c và vai trò c a nó đ i v i s ử ế ữ ậ ỷ ầ ứ ủ ố ớ ự phát tri n kinh t -xã h i m i để ế ộ ớ ược đ c p nhi u.V y tri th c là gì? ề ặ ề ậ ứ

Có r t nhi u cách đ nh nghĩa v tri th c nh ng có th hi u “Tri th c là s ấ ề ị ề ứ ư ể ể ứ ự

hi u bi t, sáng t o và nh ng kh năng, kỹ năng đ ng d ng nóể ế ạ ữ ả ể ứ ụ (hi u bi t ể ế sáng t o) vào vi c t o ra cái m i nh m m c đích phát tri n kinh t -xã h i.ạ ệ ạ ớ ằ ụ ể ế ộ

Tri th c bao g m t t c nh ng thông tin,ứ ồ ấ ả ữ s li u,ố ệ b n vẽ,ả tưởng tượ ng (sáng t o),ạ kh năng,ả kỹ năng quan ni m v giá tr và nh ng s n ph m ệ ề ị ữ ả ẩ mang tính tượng tr ng xã h i khác.ư ộ Tri th c có vai trò r t l n đ i v i đ i ứ ấ ớ ố ớ ờ

s ng –xã h i.ố ộ

Kinh t th gi i đang bế ế ớ ước vào m t th i đ i m i, m t trình đ m i Đó là ộ ờ ạ ớ ộ ộ ớ trình đ mà “nhân t quan tr ng nh t là vi c chi m h u, phân ph i ngu n ộ ố ọ ấ ệ ế ữ ố ồ trí l c và vi c sáng t o, phân ph i và s d ng tri th c trong các ngành kĩ ự ệ ạ ố ử ụ ứ thu t cao” Tiêu chí ch y u c a nó là l y tri th c, trí óc làm y u t then ậ ủ ế ủ ấ ứ ế ố

ch t đ phát tri n kinh t và t n t i tr c ti p gi ng nh các y u t s c laoố ể ể ế ồ ạ ự ế ố ư ế ố ứ

đ ng và tài nguyên Đó là th i đ i mà “Tri th c đã tr thành đ ng l c ch ộ ờ ạ ứ ở ộ ự ủ

y u c a s phát tri n xã h i”, ”Tri th c là tài nguyên là t b n”, “Tri th c là ế ủ ự ể ộ ứ ư ả ứ tâm đi m c a c nh tranh và là ngu n l c d n d t cho s tăng trể ủ ạ ồ ự ẫ ắ ự ưởng dài

h n…d n t i nh ng thay đ i l n trong cách t ch c s n xu t, c u trúc th ạ ẫ ớ ữ ổ ớ ổ ứ ả ấ ấ ị

trường, l a ch n ngh nghi p,…ự ọ ề ệ

2.Vai trò c a tri th c đ i v i Kinh t : ủ ứ ố ớ ế

N n kinh t tri th c là n n kinh t trong đó quá trình thu nh n truy n bá, ề ế ứ ề ế ậ ề

s d ng, khai thác, sáng t o tri th c tr thành thành ph n ch đ o trong ử ụ ạ ứ ở ầ ủ ạ quá trình t o ra c a c i Kinh t tri th c có nhi u đ c đi m c b n khác ạ ủ ả ế ứ ề ặ ể ơ ả

bi t so v i các n n kinh t trệ ớ ề ế ước đó:

- Tri th c khoa h cứ ọ - công ngh cùng v i lao đ ng kỹ năng cao là c sệ ớ ộ ơ ở ch ủ

y u và phát tri n r t m nhế ể ấ ạ

- Ngu n v n quan tr ng nh t,ồ ố ọ ấ quý nh t là tri th c,ấ ứ ngu n v n trí tuồ ố ệ

- Sáng t o và đ i m i thạ ổ ớ ướng xuyên là đ ng l c ch y u nh t thúc đ y sộ ự ủ ế ấ ẩ ự phát tri n ể

- N n kinh t mang tính h c t p ề ế ọ ậ

-N n kinh t l y th trề ế ấ ị ường toàn c u là môi trầ ường ho t đ ng chính ạ ộ

-N n kinh t phát tri n b n v ng do đề ế ể ề ữ ược nuôi dưỡng b ng ngu n năng ằ ồ

lượng vô t n và năng đ ng là tri th c ậ ộ ứ

Th c ti n hai th p niên qua đã kh ng đ nh,dự ễ ậ ẳ ị ưới tác đ ng c a cách m ng ộ ủ ạ khoa h c –công ngh và toàn c u hoá,kinh t tri th c đang hình thành ọ ệ ầ ế ứ ở nhi u nề ước phát tri n và sẽ tr thành m t xu th qu c t l n trong m t,ể ở ộ ế ố ế ớ ộ hai th p niên t i ậ ớ

N n kinh t tri th c là n n kinh t l y s n xu t và kinh doanh tri th c làm ề ế ứ ề ế ấ ả ấ ứ

n i dung ch y u.Tộ ủ ế ương lai c a b t c doanh nghi p nào cũng không ch ủ ấ ứ ệ ỉ

ph thu c vào vi c s d ng ti n b c, nguyên v t li u,ụ ộ ệ ử ụ ề ạ ậ ệ ngu n nhân l c và ồ ự máy móc thi t b …mà còn ph thu c vào vi c x lý và s d ng nh ng ế ị ụ ộ ệ ử ử ụ ữ thông tin n i b và thông tin t môi trộ ộ ừ ường kinh doanh.Cách t t nh t đ ố ấ ể tăng năng su t là tìm hi u ki n th c chuyên môn mà hãng có đấ ể ế ứ ượ s c, ử

d ng vì m c đích thụ ụ ương m i và nh ng ki n th c này c n đạ ữ ế ứ ầ ược phát tri n ể không ng ng ừ

2.Vai trò tri th c đ i v i chính trứ ố ớ ị:

Tri th c đem l i cho con ngứ ạ ười nh ng s hi u bi t, ki n th c.ữ ự ể ế ế ứ Người có tri

th c là có kh năng t duy lý lu n,ứ ả ư ậ kh năng phân tích ti p c n v n đ ả ế ậ ấ ề

m t cách sát th c,ộ ự đúng đ n.Đi u này r t quan tr ng,ắ ề ấ ọ m t đ t nộ ấ ướ ấc r t

c n nh ng con ngầ ữ ười nh vây đ đi u hành công vi c chính tr ư ể ề ệ ị Nó quy t ế

đ nh đ n v n m nh c a m t qu c gia.ị ế ậ ệ ủ ộ ố Đ iạ h i VI c a Đ ng đã đánh d u ộ ủ ả ấ

m t s chuy n hộ ự ể ướng m nh mẽ trong nh n th c v ngu n l c con ngạ ậ ứ ề ồ ự ườ i

Đ i h i nh n m nh: “Phát huy y u t con ngạ ộ ấ ạ ế ố ười và l y vi c ph c v con ấ ệ ụ ụ

người làm m c đích cao nh t c a m i ho t đụ ấ ủ ọ ạ ộ ” chi n lng ế ược phát tri n ể con người đang là chi n lế ượ ấc c p bách Chúng ta c n có nh ng gi i pháp ầ ữ ả trong vi c đào t o cán b và h th ng t ch c : ệ ạ ộ ệ ố ổ ứ

Tuy n ch n nh ng ngể ọ ữ ườ ọ ội h c r ng tài cao, đ c đ trung thành v i m c ứ ộ ớ ụ tiêu xã h i ch nghĩa,ộ ủ thu c các lĩnh v c,ộ ự t p trung đào t o,ậ ạ b i dồ ưỡng cho

h nh ng tri th c còn thi u và y u đ b trí vào các c quan tham m u ọ ữ ứ ế ế ể ố ơ ư

ho ch đ nh đạ ị ường l i chính sách c a Đ ng và pháp lu t c a nhà nố ủ ả ậ ủ ước v i ớ

nh ng qui đ nh c th v ch đ trách nhi m quy n h n và l i ích.ữ ị ụ ể ề ế ộ ệ ề ạ ợ

S p x p các c quan nghiên c u khoa h c ắ ế ơ ứ ọ - công ngh và giáo d cệ ụ - đào

t o thành m t h th ng có m i liên h g n k t v i nhau theo liên ngành,ạ ộ ệ ố ố ệ ắ ế ớ

t o đi u ki n thu n l i t i đa cho h p tác nghiên c u và ng d ng k t quạ ề ệ ậ ợ ố ợ ứ ứ ụ ế ả nghiên c u vào th c tứ ự i nễ

H p nh t các vi n nghiên c u chuyên ngành vào trợ ấ ệ ứ ường đ i h c và g n ạ ọ ắ

k t trế ường đ i h c và các công ty, xí nghi p Các c quan nghiên c u và đàoạ ọ ệ ơ ứ tao được nh n đ tài, ch tiêu đào t o theo chậ ề ỉ ạ ương trình, k ho ch và kinh ế ạ phí d a trên lu n ch ng kh thi đự ậ ứ ả ược trách nhi m c a ngệ ủ ườ ứi đ ng đ u c ầ ơ quan

Phát tri n khoa h c – công ngh , cách tuy n chon và giao chể ọ ệ ể ương trình đ ề tài, gi i thi u nh ng nhà khoa h c tài năng đ vi t giáo khoa, giáo trình, ớ ệ ữ ọ ể ế làm ch nhi m chủ ệ ương trình, đ tài và tham gia các h i đ ng xét duy t, ề ộ ồ ệ

th m đ nh nghi m thu các chẩ ị ệ ương trình, đ tài khoa h c c p Nhà nề ọ ấ ước Liên hi p các h i khoa h c Vi t Nam c n thệ ộ ọ ệ ầ ường xuyên và phát huy trí tu ệ

c a các nhà khoa h c, dân ch th o lu n đ đ a ra đủ ọ ủ ả ậ ể ư ược nh ng ý ki n t ữ ế ư

v n, nh ng khuy n ngh xác th c có giá tr v i Đ ng, Nhà nấ ữ ế ị ự ị ớ ả ước và đ ng ộ viên t p h p l c lậ ợ ự ượng các h i viên ti n quân m nh mẽ vào các lĩnh v c ộ ế ạ ự khoa h c và công ngh mà đ t nọ ệ ấ ước đang mong ch đ s m thoát kh i ờ ể ớ ỏ tình tr ng nghèo và kém phát tri n ạ ể

2.Vai trò tri th c đ i v i văn hoá-giáo d c:ứ ố ớ ụ

Tri th c cũng có vai trò r t l n đ n văn hoá -giáo d c c a m t qu c gia Nóứ ấ ớ ế ụ ủ ộ ố giúp con người có được kh năng ti p c n, lĩnh h i nh ng ki n th c, ý ả ế ậ ộ ữ ế ứ

th c c a con ngứ ủ ườ ượi đ c nâng cao Và do đó n n văn hoá ngày càng lành ề

m nh Có nh ng hi u bi t v t m quan tr ng c a giáo d c T đó xây ạ ữ ể ế ề ầ ọ ủ ụ ừ

d ng đ t nự ấ ước ngày càng l n m nh, ph n vinh ớ ạ ồ

CHƯƠNG II TH C TR NG VI T NAM Ự Ạ Ệ

1 Nh ng c h i và thách th c ữ ơ ộ ứ đ i v i Vi t Nam:ố ớ ệ

C h i đ i v i Vi t nam ơ ộ ố ớ ệ

Vi t nam đang đ ng trệ ứ ướ ơ ộ ếc c h i ti p c n n n kinh t tri th c, n u b l ậ ề ế ứ ế ỏ ỡ không bi t t n d ng c h i, đ i m i cách nghĩ cách làm, b t k p tri th c ế ậ ụ ơ ộ ổ ớ ắ ị ứ

m i c a th i đ i, đi t t vào nh ng ngành kinh t d a vào công ngh cao, ớ ủ ờ ạ ắ ữ ế ự ệ

d a vào tri th c thì sẽ t t h u Đ i h i VIII đã kh ng đ nh ph i: "đi t t đón ự ứ ụ ậ ạ ộ ẳ ị ả ắ

đ u" n u không làm đầ ế ược th thì s t t h u là r t d x y ra Có ý ki n choế ự ụ ậ ấ ễ ả ế

r ng n n kinh t nằ ề ế ước ta ph i phát tri n theo mô hình hai t c đ : V a ả ể ố ộ ừ

ph i lo phát tri n nông nghi p,ả ể ệ nâng cao năng l c s n xu t nh ng ngành ự ả ấ ữ công nghi p c b n, lo gi i quy t nh ng nhu c u c b n và b c xúc c a ệ ơ ả ả ế ữ ầ ơ ả ứ ủ

người dân V a ph i lo phát tri n nhanh nh ng ngành kinh t d a vào tri ừ ả ể ữ ế ự

th c và công ngh cao, nh t là công ngh thông tin đ hi n đ i hoá và ứ ệ ấ ệ ể ệ ạ nâng cao năng l c c nh tranh c a n n kinh t , t o ngành ngh m i, vi c ự ạ ủ ề ế ạ ề ớ ệ làm m i, đ t t c đ cao, h i nh p có hi u qu v i n n kinh t th gi i ớ ạ ố ộ ộ ậ ệ ả ớ ề ế ế ớ Chúng ta không th và không nên b t chể ắ ước, d p khuôn theo mô hình côngậ nghi p hoá c a các nệ ủ ước khác Và cũng không nên hi u công nghi p hoá là ể ệ xây d ng công nghi p mà ph i hi u đó là s chuy n n n kinh t t tình ự ệ ả ể ự ể ề ế ừ

tr ng l c h u, năng su t ch t lạ ạ ậ ấ ấ ượng th p kém, phấ ương pháp s n xu t ả ấ nông nghi p, lao đ ng th công là chính sang n n kinh t có năng su t ệ ộ ủ ề ế ấ

ch t lấ ượng hi u qu cao, phệ ả ương pháp s n xu t công nghi p d a vào ti n ả ấ ệ ự ế

b khoa h c và công ngh m i nh t Vì v y công nghi p hoá ph i đi đôi ộ ọ ệ ớ ấ ậ ệ ả

v i c gi i hoá Trong nh ng th p niên t i con ngớ ơ ớ ữ ậ ớ ười đi nhanh vào n n ề kinh t tri th c, nế ứ ước ta không th b l c h i l n đó mà ph i đi th ng ể ỏ ỡ ơ ộ ớ ả ẳ vào n n kinh t tri th c, rút ng n kho ng cách v i các nề ế ứ ắ ả ớ ước, nh v y n n ư ậ ề công nghi p nệ ước ta ph i đ ng th i th c hi n hai nhi m v : Chuy n n n ả ồ ờ ự ệ ệ ụ ể ề kinh t t kinh t nông nghi p sang công nghi p và t công nghi p sang ế ừ ế ệ ệ ừ ệ tri th c Cũng có nghĩa là chúng ta ph i n m b t k p th i các tri th c và ứ ả ắ ắ ị ờ ứ công ngh m i nh t đ hi n đ i hoá nông nghi p, đ ng th i phát tri n cácệ ớ ấ ể ệ ạ ệ ồ ờ ể ngành công nghi p và d ch v d a vào tri th c và công ngh m i nh t V ệ ị ụ ự ứ ệ ớ ấ ề công ngh thông tin thì Vi t nam, công ngh thông tin cũng là m t trong ệ ệ ệ ộ các đ ng l c ch y u, quan tr ng nh t thúc đ y n n kinh t tri th c và xã ộ ự ủ ế ọ ấ ẩ ề ế ứ

h i thông tin Công ngh thông tin phát tri n không nh ng góp ph n gi i ộ ệ ể ữ ầ ả phóng năng l c v t ch t, trí tu c a c dân t c mà còn có trình đ tr c ự ậ ấ ệ ủ ả ộ ộ ự

ti p đ n vi c nâng cao tính c nh tranh c a m i doanh nghi p Đ u t ế ế ệ ạ ủ ỗ ệ ầ ư

nước ngoài là m t trong nh ng con độ ữ ường d n t i toàn c u hoá, toàn c u ẫ ớ ầ ầ hoá l i t o ra các c h i giúp các nạ ạ ơ ộ ướ ậc t n d ng đụ ược v n đ u t nố ầ ư ước ngoài đ gi i quy t tình tr ng thi u v n t n i b n n kinh t ể ả ế ạ ế ố ừ ộ ộ ề ế

Bên c nh nh ng thu n l i k trên n n kinh t vi t nam còn nhi u tháchạ ữ ậ ợ ể ề ế ệ ề

th c trong đó đ c bi t là năm thách th c sau đây:ứ ặ ệ ứ

Th nh tứ ấ

Ti m l c v t ch t c a vi t nam còn y u, ngu n nhân l c d i dào nh ngề ự ậ ấ ủ ệ ế ồ ự ồ ư nói chung là có kỹ năng không cao, đi u này khi n cho h th ng phân côngề ế ệ ố lao đ ng qu c t g p nhi u b t c p khó khăn này th hi n ch năng l cộ ố ế ặ ề ấ ậ ể ệ ở ỗ ự

ti p c n khoa h c công ngh ch y u, khó phát huy l i th c a nế ậ ọ ệ ủ ế ợ ế ủ ước đi sau trong vi c ti p c n các ngu n l c s n có t bên ngoài đ nâng cao cệ ế ậ ồ ự ẵ ừ ể ơ

s h t ng kỹ thu t d n đ n nguy c vi t nam có th tr thành “bãi rác”ở ạ ầ ậ ẫ ế ơ ệ ể ở

c a các công ngh l c h u v i quy mô v n nh nh các doanh nghi p v aủ ệ ạ ậ ớ ố ỏ ư ệ ừ

và nh (dnvvn) thì kh năng nh p các công ngh l c h u càng l n.ỏ ả ậ ệ ạ ậ ớ

Th haiứ

S c nh tranh, đ c bi t là c các s n ph m công nghi p còn quá th p doự ạ ặ ệ ả ả ẩ ệ ấ

đó vi t nam g p nhi u khó khăn trong vi c c ng c và phát tri n các thệ ặ ề ệ ủ ố ể ị

trường m i trong đi u ki n nhi u nớ ề ệ ề ước đang phát tri n cùng ch chi nể ọ ế

lược tăng cường hướng v xu t kh u nên vi t nam sẽ b áp l c c nh tranhề ấ ẩ ệ ị ự ạ ngay t i th trạ ị ường n i đ a; vi c m r ng th trộ ị ệ ở ộ ị ường n i đ a theo afta, wtoộ ị

có th bi n vi t nam thành th trể ế ệ ị ường tiêu th s n ph m nụ ả ẩ ước ngoài hàng hoá nước ngoài ch t lấ ượng cao l i đạ ượ ắc c t gi m thu , đi u này khi n choả ế ề ế hàng hoá c a các dnvvn b c nh tranh gay g t.ủ ị ạ ắ

Th baứ

Do tri th c và trình đ kinh doanh c a các goanh nghi p còn th p, c ngứ ộ ủ ệ ấ ộ

v i h th ng tài chính và ngân hàng còn y u kém nên d n t n thớ ệ ố ế ễ ị ổ ương và

b thao túng n u t do hoá th trị ế ự ị ường v n s m; t kinh nghi m c a cácố ớ ừ ệ ủ

nước ngoài và qu c t ngày càng tăng.ố ế

Th tứ ư

H th ng thông tin vi n thông toàn c u hoá v i t cách là m t th quy nệ ố ế ầ ớ ư ộ ứ ề

l c siêu hàng đang phát tri n nhanh có th gây ra tác đ ng tiêu c c tr cự ể ể ộ ứ ự

ti p đ n an ninh kinh t , văn hoá, xã h i theo hế ế ế ộ ướng gây r i lo n và làmố ạ

l i cho các th l c bên ngoài v n đ là ki m soát vi c t do hoá thông tin,ợ ế ự ấ ề ể ệ ự truy n thông nh th nào đ không t b l i ích t n d ng khai thác nó màề ư ế ể ừ ỏ ợ ậ ụ

v n h n ch t i đa nguy c gây thi t h i s y ra.ẫ ạ ế ố ơ ệ ạ ả

Th nămứ

Trong quan h kinh t đ i ngo i, ch y u là v i các qu c gia có ti m l cệ ế ố ạ ủ ế ớ ố ề ự

m nh có th ch a đ ng nh ng y u t tiêu c c nh mu n kìm hãm th mạ ể ứ ự ữ ế ố ự ư ố ậ chí gây s c ép bu c vi t nam ph i thay đ i đ nh hứ ộ ệ ả ổ ị ướng, m c đích phátụ tri n.ể

2.Quan đi m c a Đ ng v phát tri n kinh t tri th c:ể ủ ả ề ể ế ứ S ự nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đệ ệ ệ ạ ược Đ i h i VIII c a Đ ng kh ng ạ ộ ủ ả ẳ

đ nh v i tính ch t là chi n lị ớ ấ ế ược thì v n đ phát tri n ngu n nhân l c càng ấ ề ể ồ ự

được chú tr ng Công nghi p hóa, hi n đ i hóa là s nghi p phát tri n ọ ệ ệ ạ ự ệ ể mang tính cách m ng sâu s c trong t t c các lĩnh v c c a đ i s ng xã h i, ạ ắ ấ ả ự ủ ờ ố ộ

nó không ph i do b t kỳ l c lả ấ ự ượng siêu nhiên nào mang l i mà là s ạ ự

nghi p c a qu ng đ i qu n chúng v i t cách là ngu n l c quy t đ nh ệ ủ ả ạ ầ ớ ư ồ ự ế ị Ngu n l c c b n, to l n, quy t đ nh này ph i có hàm lồ ự ơ ả ớ ế ị ả ượng trí tu , ph m ệ ẩ

ch t ngày m t cao m i có th đáp ng đấ ộ ớ ể ứ ượ ực s nghi p công nghi p hóa, ệ ệ

hi n đ i hóa to l n này Đ i h i VIII c a Đ ng kh ng đ nh: “Nâng cao dân ệ ạ ớ ạ ộ ủ ả ẳ ị trí, b i dồ ưỡng và phát huy ngu n l c to l n c a con ngồ ự ớ ủ ười Vi t Nam là ệ nhân t quy t đ nh th ng l i c a công cu c công nghi p hóa, hi n đ i hóa.ố ế ị ắ ợ ủ ộ ệ ệ ạ

Nhân l c l i càng là y u t s m t, là ngu n c i, đ ng l c chính t o ự ạ ế ố ố ộ ồ ộ ộ ự ạ nên l c lự ượng s n xu t - nhân t quy t đ nh t c đ và s phát tri n ả ấ ố ế ị ố ộ ự ể

b n v ng c a phề ữ ủ ương th c s n xu t m i nứ ả ấ ớ ở ước ta trong đi u ki n ề ệ

h i nh p qu c t Vì th , mu n đ y nhanh s nghi p công nghi p ộ ậ ố ế ế ố ẩ ự ệ ệ hóa, hi n đ i hóa m t cách b n v ng không th không chăm lo phát ệ ạ ộ ề ữ ể tri n con ngể ười Đ ng ta xác đ nh r t rõ r ng, con ngả ị ấ ằ ườ ừi v a là m c ụ tiêu, v a là đ ng l c c a s phát tri n.ừ ộ ự ủ ự ể

Phát tri n trí tu c a ngể ệ ủ ười Vi t Nam đệ ược th hi n qua các chi n ể ệ ế

lược phát tri n giáo d c và đào t o, khoa h c và công ngh , nh m ể ụ ạ ọ ệ ằ nâng cao dân trí, đào t o nhân l c, b i dạ ự ồ ưỡng nhân tài Giáo d c đào ụ

t o đạ ược xác đ nh là “qu c sách” hàng đ u v i nhi u hình th c đa ị ố ầ ớ ề ứ

d ng đ m i ngạ ể ọ ườ ượi đ c h c, nh t là ngọ ấ ười nghèo, con em di n ệ chính sách Ngành giáo d c đào t o, n i tr c ti p đào t o ngu n ụ ạ ơ ự ế ạ ồ nhân l c t ng bự ừ ước kh c ph c nh ng y u kém đ ch t lắ ụ ữ ế ể ấ ượng ngu nồ nhân l c ngày m t nâng lên Cùng v i đ i m i v n i dung giáo d c ự ộ ớ ổ ớ ề ộ ụ theo hướng c b n, hi n đ i, ngành giáo d c và đào t o đã tăng ơ ả ệ ạ ụ ạ

cường giáo d c công dân, giáo d c th gi i quan khoa h c, lòng yêu ụ ụ ế ớ ọ

nước, ý chí vươn lên c a ngủ ườ ọi h c Bên c nh đó vi c chăm lo cho ạ ệ

con ngườ ề ểi v th ch t cũng đấ ược quan tâm và xác đ nh là trách ị

nhi m c a toàn xã h i, đ ng th i ch đ o các ngành y t , th d c, ệ ủ ộ ồ ờ ỉ ạ ế ể ụ

th thao, dân s và k ho ch hóa gia đình làm t t nhi m v chăm ể ố ế ạ ố ệ ụ sóc s c kh e nhân dân.ứ ỏ

T sau Đ i h i VIII, th c hi n chi n lừ ạ ộ ự ệ ế ược công nghi p hóa, hi n đ i ệ ệ ạ hóa đ t nấ ước, Đ ng đã ban hành nhi u ngh quy t v nhi u lĩnh v c ả ề ị ế ề ề ự liên quan tr c ti p đ n vi c chăm sóc, b i dự ế ế ệ ồ ưỡng và phát huy nhân

t con ngố ười Ngh quy t Trung ị ế ương 2 khóa VIII (12-1996) v đ nh ề ị

hướng chi n lế ược phát tri n giáo d c, đào t o trong th i kỳ công ể ụ ạ ờ nghi p hóa, hi n đ i hóa và nhi m v đ n năm 2000 đã th hi n rõ ệ ệ ạ ệ ụ ế ể ệ quan đi m c a Đ ng v phát tri n ngu n nhân l c Ngh quy t nêu: ể ủ ả ề ể ồ ự ị ế

“L y vi c phát huy ngu n l c con ngấ ệ ồ ự ười là y u t c b n cho s phátế ố ơ ả ự tri n nhanh và b n v ng M c tiêu và nhi m v c a giáo d c là xây ể ề ữ ụ ệ ụ ủ ụ

d ng nh ng th h con ngự ữ ế ệ ười thi t tha g n bó v i lý tế ắ ớ ưởng đ c l p ộ ậ dân t c và ch nghĩa xã h i Ngh quy t xác đ nh: Giáo d c, đào t o làộ ủ ộ ị ế ị ụ ạ

qu c sách hàng đ u; Giáo d c, đào t o là s nghi p c a toàn Đ ng, ố ầ ụ ạ ự ệ ủ ả

c a Nhà nủ ước và c a toàn dân; Phát tri n giáo d c, đào t o g n v i ủ ể ụ ạ ắ ớ nhu c u phát tri n kinh t - xã h i, nh ng ti n b khoa h - công ầ ể ế ộ ữ ế ộ ọ ngh và c ng c qu c phòng, an ninh; Th c hi n công b ng xã h i ệ ủ ố ố ự ệ ằ ộ trong giáo d c và đào t o; Gi vai trò nòng c t c a nhà trụ ạ ữ ố ủ ường công

l p đi đôi v i đa d ng hóa các lo i hình giáo d c, đào t o, trên c s ậ ớ ạ ạ ụ ạ ơ ở Nhà nước th ng nh t qu n lý Phát tri n ngu n l c con ngố ấ ả ể ồ ự ười m t ộ cách toàn di n v c trí tu , s c kh e, đ o đ c, thái đ …; Phát tri n ệ ề ả ệ ứ ỏ ạ ứ ộ ể ngu n nhân l c ph i là s quan tâm và trách nhi m c a Đ ng, Nhà ồ ự ả ự ệ ủ ả

nước và toàn xã h i b ng nhi u bi n pháp, trong đó giáo d c và đào ộ ằ ề ệ ụ

t o là then ch t; M i k ho ch xây d ng, phát tri n kinh t - xã h i ạ ố ọ ế ạ ự ể ế ộ

ph i đả ược đ t trong m i quan h không th tách r i v i k ho ch ặ ố ệ ể ờ ớ ế ạ

đ u t cho chính s phát tri n v nhân cách, trí tu , tình c m, ni m ầ ư ự ể ề ệ ả ề vui và h nh phúc c a m i ngạ ủ ỗ ười, m i gia đình và c c ng đ ng Vi t ỗ ả ộ ồ ệ Nam, cho xây d ng và phát tri n ngu n nhân l c nhi u v s lự ể ồ ự ề ề ố ượng,

m nh v ch t lạ ề ấ ượng

Nh ng quan đi m, ch trữ ể ủ ương c a Đ ng v phát tri n ngu n nhân ủ ả ề ể ồ

l c th i kỳ công nghi p hóa, hi n đ i hóa trong Ngh quy t Trung ự ờ ệ ệ ạ ị ế

ng 2 khóa VIII đã nhanh chóng đ c c th hóa b ng các c ch ,

chính sách, chương trình, d án, k ho ch h ng năm và k ho ch 5 ự ế ạ ằ ế ạ

năm nh m th c hi n các m c tiêu nâng cao ch t lằ ự ệ ụ ấ ượng ngu n nhân ồ

l c.ự

Đ i h i IX (2001) c a Đ ng nêu rõ nh n th c “đáp ng yêu c u v ạ ộ ủ ả ậ ứ ứ ầ ề con người và ngu n nhân l c là nhân t quy t đ nh s phát tri n đ tồ ự ố ế ị ự ể ấ

nước th i kỳ công nghi p hóa, hi n đ i hóa”, đ ng th i kh ng đ nh ờ ệ ệ ạ ồ ờ ẳ ị

phương hướng: “Ti p t c đ i m i, t o chuy n bi n c b n, toàn ế ụ ổ ớ ạ ể ế ơ ả

di n v phát tri n giáo d c và đào t o, khoa h c và công ngh ; nâng ệ ề ể ụ ạ ọ ệ cao ch t lấ ượng ngu n nhân l c v i c c u h p lý; tri n khai th c ồ ự ớ ơ ấ ợ ể ự

hi n chệ ương trình ph c p trung h c c s ; ng d ng nhanh các ổ ậ ọ ơ ở ứ ụ công ngh tiên ti n, hi n đ i; t ng bệ ế ệ ạ ừ ước phát tri n kinh t tri th c” ể ế ứ

Phương hướng này đã đượ ụ ểc c th hóa b ng m t h th ng gi i phápằ ộ ệ ố ả

kh thi đi vào công cu c đ y m nh công nghi p hóa, hi n đ i hóa ả ộ ẩ ạ ệ ệ ạ

đ t nấ ước

Chăm lo phát tri n ngu n l c con ngể ồ ự ười là m t đ nh hộ ị ướng l n trongớ chi n lế ược phát tri n đ t nể ấ ước th i kỳ công nghi p hóa, hi n đ i ờ ệ ệ ạ hóa Đ i h i X th hi n rõ quy t tâm ph n đ u đ giáo d c và đào ạ ộ ể ệ ế ấ ấ ể ụ

t o cùng v i khoa h c và công ngh th c s là qu c sách hàng đ u ạ ớ ọ ệ ự ự ố ầ

T p trung đ i m i toàn di n giáo d c và đào t o, ch n h ng giáo ậ ổ ớ ệ ụ ạ ấ ư

d c Vi t Nam đ phát tri n ngu n nhân l c có ch t lụ ệ ể ể ồ ự ấ ượng cao Các

gi i pháp th c thi đả ự ượ ậc t p trung h n khá c th : Qu n lý quá trình ơ ụ ể ả phát tri n dân s và ngu n nhân l c trong m i quan h v i phát ể ố ồ ự ố ệ ớ tri n kinh t - xã h i; đ i m i phể ế ộ ổ ớ ương th c đào t o, phát tri n ứ ạ ể

ngu n nhân l c; phát tri n ngu n nhân l c g n v i t o vi c làm, t oồ ự ể ồ ự ắ ớ ạ ệ ạ

vi c làm t i ch thông qua phát tri n s n xu t, t p trung vào các ệ ạ ỗ ể ả ấ ậ

s n ph m có giá tr kinh t cao, xu t kh u ả ẩ ị ế ấ ẩ

Đ i h i XI (2011) k th a và phát tri n quan đi m phát tri n ngu n ạ ộ ế ừ ể ể ể ồ nhân l c t các đ i h i trự ừ ạ ộ ước, đã nêu rõ m c tiêu t ng quát là: “đ n ụ ổ ế năm 2020 nước ta c b n tr thành nơ ả ở ước công nghi p theo hệ ướng

hi n đ i” Đ đ t đệ ạ ể ạ ược m c tiêu đó Đ ng đã xác đ nh ba khâu đ t ụ ả ị ộ phá chi n lế ược, trong đó “Phát tri n nhanh ngu n nhân l c, nh t là ể ồ ự ấ ngu n nhân l c ch t lồ ự ấ ượng cao” được kh ng đ nh là khâu đ t phá ẳ ị ộ

th hai Đây đứ ược xem là khâu đ t phá đúng và trúng v i hoàn c nh ộ ớ ả ngu n nhân l c nồ ự ước ta hi n nay khi h i nh p qu c t , c nh tranh ệ ộ ậ ố ế ạ quy t li t và đòi h i c a th i đ i khoa h c, công ngh Khâu đ t phá ế ệ ỏ ủ ờ ạ ọ ệ ộ