Các kỹ thuật cấp cứu đường thở khó

CÁC KỸ THUẬT CẤP CỨU ĐƯỜNG THỞ KHÓ Ths.. Hậu quả tắc nghẽn đường thở  Không thể cung cấp oxy  Không thể thông khí đào thải CO2  Đã xác định căn nguyên SHH do đường thở  nhanh chón

CÁC KỸ THUẬT CẤP CỨU

ĐƯỜNG THỞ KHÓ

Ths Nguyễn Đăng Tuân Khoa Hồi sức tích cực – BV Bạch Mai

Mục tiêu

1 Khái niệm đường thở khó

2 Các dấu hiệu tiên lượng đường khó

3 Giới thiệu các kỹ thuật cấp cứu đường thở khó

Thông khí và trao đổi khí

• Cung cấp oxy

• Đào thải CO2  vai trò của thông khí

Hậu quả tắc nghẽn đường thở

 Không thể cung cấp oxy

 Không thể thông khí (đào thải CO2)

 Đã xác định căn nguyên SHH do đường thở 

nhanh chóng giải quyết tắc nghẽn đường thở

 Biện pháp

 Đơn giản: ngửa cổ, nâng cằm, canuyn miệng hầu, canuyn

mũi hầu

 Nâng cao: Mặt nạ thanh quản, ống NKQ, MKQ

 Lưu ý: thứ tự phụ thuộc: mức độ SHH, dụng cụ, tay nghề

Chết

Khái niệm đường thở khó

 Khó thông khí và đặt nội khí quản khó

– Thời gian: hơn 10 phút

– Thực hiện bởi một bs GM/HSCC đã được đào tạo

Phân loại đường thở khó

 Đường thở khó đã biết trước

 Có các dấu hiệu của đường thở khó

 Mổ phiên (khám mê), mổ cấp cứu nhưng có trì hoãn

 BN nằm khoa cấp cứu/hs đang cân nhắc đặt NKQ

 Đường thở khó không biết trước

 Có các dấu hiệu đường thở khó

 Phòng cấp cứu: các tình huống bất ngờ

Các dấu hiệu tiên lượng đường thở khó

• Luật Dr Binnion’s LEMON

• BONES

• Quy tắc 4 D

Luật Dr Binnion’s LEMON

• L ook externally (Nhìn bên ngoài)

• E valuate the 3-3-2 rule (Đánh giá theo quy tắc 3-3-2)

• M allampati (Phân độ theo Mallampati)

• O bstruction? (Có tắc nghẽn đường thở không)

• N eck mobility (Hạn chế di động cổ)

E: Đánh giá theo luật 3-3-2

 3 ngón tay trong miệng – Khoảng cách răng cửa

 3 ngón tay từ cằm tới

sụn móng

 2 ngón tay từ sàn miệng với

đỉnh sụn giáp

M: luật Mallampati

- Độ I: Thấy lưỡi gà, khẩu cái và hạnh nhân

khẩu cái

- Độ II: Thấy lưỡi gà, một phần của khẩu cái

- Độ III: chỉ thấy một phần khẩu cái mềm

- Độ IV: Chỉ nhìn được khẩu cái cứng -Độ III và IV đặt NKQ khó

N: Vận động cột sống cổ

Đo khoảng cách từ gờ sụn giáp  cắm ở tư thế đầu ngửa tối đa

• Khoảng cách cằm giáp = thanh quản trước

• > 7 cm thường đặt dễ

• < 6 cm = khó đặt

Dấu hiệu tiên lượng khó bóp bóng hoặc không

thể thông khi bằng tay

Dấu hiệu dự báo không thể đặt NKQ

Dấu hiệu dự báo không thể can thiệp

vào màng nhẫn giáp

Tình huống bất khả kháng (CICO)

• Đủ tiêu chuẩn đường thở khó và không thể xác định được mốc giải phẫu màng nhẫn giáp

Các kỹ thuật cấp cứu đường thở khó

 Các KT thông khí không x/nhập: ống combitube

 Sử dụng các dụng cụ dẫn đường (tube guide)

 Sử dụng Bougie, dẫn đường bằng nguồn sáng (lighted stylette)

 Đặt NKQ sử dụng nguồn sáng nội soi ống cứng

 Đặt mặt nạ thanh quản (larynx mask)

 Đèn đặt gắn camera (Video laryngoscopes)

 Đặt NKQ qua ống nội soi (Fibreoptic bronchoscope)

 Đặt nội khí quản ngược dòng (Retrograde intubation)

 Kỹ thuật chọc can thiệp đường thở cấp cứu

Kỹ thuật sử dụng ống 2 nòng

Combitue

Kỹ thuật sử dụng Bougie

Kỹ thuật sử dụng đèn lighted stylette

Kỹ thuật sử dụng đèn nôi soi ống cứng

(Đèn Stillet – Levitan)

Kỹ thuật sử dụng mặt nạ thanh quản

Kỹ thuật sử dụng đèn gắn camera

(Video laryngoscopes)

Kỹ thuật sử dụng ống soi

Kỹ thuật đặt NKQ ngược dòng

Kỹ thuật phẫu thuật đường thở cấp cứu

 Tình huống CICO (can’t intubate can’t oxygenate)

 Là tình huống đe dọa tính mạng (ngừng tim do thiếu oxy máu nặng) do không đặt được NKQ

 Các biện pháp tiến hành CICO phải nhanh chóng và

cung cấp oxy một cách nhanh nhất

 Chọc kim màng nhẫn giáp cung cấp oxy, đặt cauyn màng nhẫn giáp (Melker), mở màng nhẫn giáp đặt ống NKQ 6

 Mở khí quản cấp cứu: mở cấp cứu 1 thì, mở dử dụng dụng cụ nong 1 thì

Kỹ thuật phẫu thuật đường thở cấp cứu

Luôn chuẩn bị sẵn kế hoạch câp cứu

Mô hình kiểm soát đường thở hình phễu

 Các biện pháp cấp cứu đường thở khó

 Không xâm nhập: ống 2 nòng Combitube

 Đặt NKQ khó: Bougie, lighted stylitte, mask thanh quản, đèn gắn nguồn nội soi, video laryngoscope, sử dụng ống nội soi

 Các biện pháp can thiệp phẫu thuật đường thở: chọc kim màng nhẫn giáp, đặt canuyn màng nhẫn giáp, mở KQ cấp cứu

 Nên chuẩn bị phương án chủ động (lược đồ hình phễu)