Trọng tâm của môn học: - Giới thiệu về đặc điểm nhiệt động học phản ứng - Đặc điểm xúc tác - Kiến thức cơ bản của từng nhóm xúc tác, các quá trình sử dụng chúng, là cơ sở để ứng dụng và
Trang 2Trọng tâm của môn học:
- Giới thiệu về đặc điểm nhiệt động học phản ứng
- Đặc điểm xúc tác
- Kiến thức cơ bản của từng nhóm xúc tác, các quá trình sử dụng chúng, là cơ sở để ứng dụng và phát triển các quá trình xúc tác trong chế biến dầu
Trang 44
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Chương 1:Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
1.1 Khái niệm về chất xúc tác và quá trình xúc tác 1.2 Phân lọai chất xúc tác
1.3 Tầm quan trọng của xúc tác trong CN hóa học 1.4 Thành phần của chất xúc tác
1.5 Định tính và định lượng tính chất & họat tính xúc
tác
1.6 Sản xuất chất xúc tác
1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến tính năng của xúc tác 1.8 Sự giảm họat tính của xúc tác Tái sinh xúc tác 1.9 Các yêu cầu của chất xúc tác công nghiệp
Trang 55
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Chương 2: Hệ xúc tác acid
2.1 Khái niệm acid – base
2.2 Chức năng của hệ xúc tác acid
2.3 Các nhóm xúc tác acid sử dụng trong công
nghệ chế biến dầu
Trang 66
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Chương 3: Hệ xúc tác kim lọai
3.1 Chức năng của hệ xúc tác kim lọai
3.2 Cơ chế xúc tác của hệ xúc tác kim lọai
3.3 Xác định bản chất của các tâm kim lọai
3.4 Các nhóm xúc tác kim lọai sử dụng trong công
nghệ chế biến dầu
Trang 77
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Chương 4: Hệ xúc tác hai chức năng
4.1 Chức năng của hệ xúc tác hai chức năng
4.2 Các quá trình trên xúc tác hai chức năng
4.2.1 Reforming xúc tác
4.2.2 Hydrocracking
Trang 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bhattacharyya, K G., Talukdar, A K., Catalysis in Petroleum
and Petrochemical Industries, Narosa Publishing House (2005)
2 Chorkendorff, I., Niemantsverdriet, J W., Concepts of Modern
Catalysis and Kinetics, Wiley-VCH (2005)
3 Little, D M., Catalytic Reforming, PennWell Publishing
Company (1985)
4 Satterfield, C N., Heterogeneous Catalysis in Industrial
Practice, Second Edition, McGraw-Hill, Inc (1991)
5 Stiles, A B., Catalyst Manufacture: Laboratory and
Commercial Preparations, Marcel Dekker, Inc (1983)
6 Weitkamp, J., Puppe, L., Catalysis and Zeolites, Springer
(1999)
Trang 1010
Phương pháp đánh giá môn học
Phương pháp đánh giá Viết tiểu luận và trình bày
Thi giữa kỳ
Thi cuối kỳ
Trang 1111
Chương 1:
xúc tác công nghiệp
Trang 1212
1.1 Khái niệm về chất xúc tác và quá trình xúc tác
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 1313
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 1515
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Tương tác giữa xúc tác và tác chất (chất phản ứng / sản phẩm) có vai trò quan trọng
Khả năng hấp phụ
Tính chọn lọc hình dạng
Trang 1616
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Chất xúc tác có thể ở dạng nguyên tử, phân tử, enzyme, chất rắn
Đồng thể
Dị thể
Sinh học
Trang 1717
Trang 18Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 2020
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Xúc tác dị thể
Trang 22 Bản chất hóa học: acid, kim lọai, oxýt kim lọai,…
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 23a) Sản xuất nhiên liệu trong các nhà máy lọc dầu
b) Sản xuất hóa chất trong các nhà máy hóa chất
c) Sản xuất phân bón, chất dẻo,…
d) Giảm thiểu ô nhiễm
e) Xử lý ô nhiễm
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 2424
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Vai trò của xúc tác:
Giảm chi phí sản xuất
Tăng độ chọn lọc sản phẩm mong muốn
Giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ quá trình sản xuất
Phát triển về khoa học và công nghệ
Trang 26Xử lý hydro Co-Mo, Ni-Mo, Ni-W
Reforming naphtha Pt, Pt-Re, Pt-Ir
Steam reforming CH4 CO & H2 Ni
Water-gas shift Fe, Cu-ZnO
Methane hóa Ni
Oxy hóa CO & HC trong khí thải Pt, Pd
Khử NOx trong khí thải Rh, V2O5
Alkyl hóa H2SO4, HF
Trang 2727
1.4 Thành phần của chất xúc tác
Pha họat động: chất xúc tác, chất cải tiến (phụ gia)
Pha nền (chất mang): giảm giá thành, phân tán tâm họat động, tăng diện tích bề mặt riêng của xúc tác, tạo dạng hạt và bổ trợ tính năng xúc tác
Pha phụ trợ
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 2828
Diện tích bề mặt riêng của một số vật liệu
Trang 2929
Trang 3131
Trang 32Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 3333
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 3434
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 3535
1.6 Sản xuất chất xúc tác
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 3737
Trang 39Ưu nhược điểm của một số phương pháp mang xúc tác lên chất mang
cho nhiều loại chất
Cần phải tẩm nhiều lần Phụ thuộc vào kích thước
lỗ xốp chất mang và loại dung môi sử dụng
dễ bay hơi
Tạo tủa Áp dụng cho các chất khó
tan, quá trình tạo tủa chậm, lượng dung môi sử dụng ít
Khó điều khiển kích thước hạt, thường phải nung tủa
để tạo pha hoạt động
Trộn cơ học Đơn giản, không sử dụng
Trang 4141
Trang 461.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến tính năng của xúc tác
Điều kiện phản ứng: nhiệt độ, thời gian (t & ), áp suất,…
Xử lý, họat hóa xúc tác ban đầu
Điều kiện, cấu tạo thiết bị phản ứng
Chất lượng nguyên liệu
Hình dạng, kết cấu của chất xúc tác
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 4848
Các lọai giảm họat tính xúc tác:
Thuận nghịch
Bất thuận nghịch
Các nguyên nhân gây giảm họat tính xúc tác:
Vật lý: cơ học, thất thóat chất họat động, nhiệt, hấp phụ
Hóa học: nhiệt, phản ứng hóa học, sản phẩm, tác chất,…
Trang 4949
Trang 50Có 4 nguyên nhân phổ biến gây ra việc giảm hoạt tính:
• Đầu độc xúc tác Các chất đầu độc xúc tác thường là H2S, Pb, Hg, S, P
• Đóng cặn trên bề mặt xúc tác, khóa các trung tâm hoạt động và thay đồi cấu trúc lỗ xốp (như coke)
• Quá trình nhiệt và thiêu kết của xúc tác dẫn đến mất diện tích bề mặt
• Xúc tác bị mất do các thành phần bị bay hơi (như
sự tạo thành carbonyl kim loại dễ bay hơi với CO)
Trang 5151
Trang 52Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Cơ chế gây giảm họat tính bởi phản ứng hóa học:
Cốc
Polymer
Hợp chất thơm đa vòng, nhựa
Chất mới tạo thành không có họat tính
Tiền chất tạo cốc: các chất/nhóm chức họat động
Olefin
Hợp chất thơm
Hợp chất vòng 5
Trang 5353
Trang 55Nồng độ phần trăm cốc tạo thành trên các
xt Tốc độ phản ứng cracking n-Heptane theo
thời gian
Trang 56 Hòa tan trong dung môi
Tái tạo chất có họat tính ban đầu
Khử / oxy hóa
Trang 5757
Trang 591.9 Các yêu cầu của chất xúc tác công nghiệp
Chương 1: Đại cương về chất xúc tác công nghiệp
Trang 6161