- Nâng cao vai trò, trách nhiệm của cơ quan Thanh tra tỉnh trong việc tham mưu, giúp việc Ủy ban nhân tỉnh trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo theo q
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I
ĐỀ ÁN
NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO CỦA THANH
TRA TỈNH SƠN LA GIAI ĐOẠN 2015-2020
Người thực hiện: CẦM VĂN HÙNG
Lớp: Cao cấp lý luận chính trị khóa 2014 - 2015
Chức vụ: Thanh tra viên
Đơn vị công tác: Thanh tra tỉnh Sơn La
Người hướng dẫn khoa học: Thạc sỹ Vũ Ngọc Hà
HÀ NỘI, THÁNG 5 NĂM 201
Trang 2A MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề án
Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo còn nhiều hạn chế: chậm trễ trong tiến độ giải quyết đơn thư; tham mưu thông báo giải quyết tố cáo chưa đúng thẩm quyền; việc thực hiện nội dung quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý tố cáo đã có hiệu lực thi hành của UBND tỉnh giao cho các cấp, các ngành tổ chức thi hành chậm thực hiện… Thực tiễn công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo cho thấy: hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo có ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định chính trị, trật tự xã hội và phát triển kinh tế của địa phương
Vì vậy, nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo là việc cần được nghiên cứu và tổ chức thực hiện Do đó tôi đã chọn đề tài nghiên
cứu: “Nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thanh tra tỉnh Sơn
La giai đoạn 2015 - 2020”, nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại, hạn
chế trong thời gian qua, góp phần thiết thực vào phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội ở địa phương
2 Mục tiêu của đề án
2.1 Mục tiêu chung:
- Nhằm tạo ra sự chuyển biến tích cực; nhằm giải quyết các vấn đề khiếu kiện nổi cộm, phức tạp, kéo dài, góp phần ổn định tình hình an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở địa phương
- Nâng cao vai trò, trách nhiệm của cơ quan Thanh tra tỉnh trong việc tham mưu, giúp việc Ủy ban nhân tỉnh trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật
- Thực hiện nghiêm các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự xã hội
2.2 Mục tiêu cụ thể:
Trang 3- Giúp Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện tốt chức năng quản lý Nhà nước về khiếu nại, tố cáo và chỉ đạo, giải quyết kịp thời, đầy đủ, đúng chính sách pháp luật các khiếu nại, tố cáo của công dân
- Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cán cán bộ giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo từ cấp xã, phường, huyện, thành phố, sở, ban, ngành
- Quyết định xử lý tố cáo theo đúng trình tự, thủ tục quy định của pháp luật; đồng thời chấp hành nghiêm quyết định, kết luận đang có hiệu lực thi hành
- Thủ trưởng cơ quan phải coi việc giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền là trách nhiệm của chính mình Các vụ việc khiếu nại, tố cáo phải được tập trung chỉ đạo giải quyết dứt điểm ngay tại cơ sở Giảm tình trạng khiếu nại, tố cáo tràn lan, nhiều người, vượt cấp
- Rút ngắn thời gian giải quyết khiếu nại, tố cáo và nâng cao chất lượng của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho công dân, giảm thiểu việc khiếu nại, tố cáo nhiều người, phức tạp, kéo dài
- Làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân, nâng cao nhận thức của công dân về pháp luật khiếu nại, tố cáo, giúp người dân nắm được quyền và nghĩa vụ của mình khi thực hiện việc khiếu nại, tố cáo
3 Giới hạn của đề án
Về không gian: Chủ yếu tập trung nghiên cứu và phân tích thực trạng, kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thanh tra tỉnh Sơn La
Về thời gian: Các số liệu thu thập và phân tích trong nghiên cứu tập trung trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến 2015
Trang 4B NỘI DUNG CỦA ĐỀ ÁN
1 Cơ sở xây dựng đề án
1.1 Cơ sở khoa học
Thứ nhất, giải quyết khiếu nại, tố cáo là kênh thông tin quan trọng để
kiểm định tính đúng đắn, sự phù hợp của chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong thực tiễn
Thứ hai, giải quyết khiếu nại, tố cáo góp phần phát huy dân chủ, tăng
cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
Thứ ba, thông qua giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân mà nhiều
hành vi tham nhũng, lãng phí, vi phạm dân chủ được làm sáng tỏ, góp phần làm cho bộ máy Nhà nước thêm trong sạch, củng cố niềm tin của nhân dân lao động đối với Đảng và Nhà nước ta
1.2 Cở sở chính trị, pháp lý
Các văn bản của Đảng và Nhà nước đều thể hiện các nguyên tắc mang tính bắt buộc trong giải quyết khiếu nại, tố cáo mà các cơ quan tổ chức phải tuân thủ:
- Nguyên tắc giải quyết khiếu nại :
+ Phải được thực hiện theo quy định của pháp luật;
+ Bảo đảm khách quan, công khai, dân chủ và kịp thời
- Nguyên tắc giải quyết tố cáo
+ Kịp thời, chính xác, khách quan;
+ Đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và thời hạn theo quy định pháp luật; + Bảo đảm an toàn cho người tố cáo; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị tố cáo trong quá trình giải quyết tố cáo
1.3 Cơ sở thực tiễn
Trang 5Số vụ khiếu nại, tố cáo có tăng ở một số địa phương Nhà nước thu hồi đất, giải phóng mặt bằng để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, di dân tái định cư thủy điện Sơn La như: thành phố Sơn La (trước năm 2009 là thị xã Sơn La), huyện Mộc Châu, huyện Mai Sơn, huyện Thuận Châu, huyện Quỳnh Nhai Nội dung khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của công dân chủ yếu liên quan đến đất đai (trên 80%), nhất là ở những nơi có giá chuyển nhượng cao hoặc lợi thế sản xuất kinh doanh, những địa phương đang triển khai xây dựng dự án phát triển kinh tế - xã hội, các dự án như: nâng cấp cải tạo đường Quốc lộ 6 với trên 200 km thuộc địa phận tỉnh Sơn
La, đi qua trung tâm 4 huyện, 1 thành phố; các dự án đổi đất lấy hạ tầng, các dự
án phát triển công nghiệp, du lịch, xây dựng các trung tâm hành chính mới Liên quan đến việc thu hồi đất, đền bù giải phóng mặt bằng, bố trí đất tái định
cư Hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa đáp ứng yêu cầu của địa phương trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
2 Nội dung thực hiện đề án
2.1 Bối cảnh thực hiện đề án
* Thuận lợi:
- Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
- Sự quan tâm, phối hợp, giúp đỡ của các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, như Ban Dân nguyện của Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội…trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, nhất là những vụ việc phức tạp, kéo dài
* Khó khăn:
- Tỉnh Sơn La là một tỉnh miền núi phía bắc, điều kiện giao thông đi lại khó khăn, đa số dân số là dân tộc ít người, trình độ văn hóa thấp, sự am hiểu về chính sách, pháp luật của Nhà nước còn hạn chế
Trang 6- Việc thu hồi đất phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế- xã hội, quốc phòng, an ninh ngày càng tăng, ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống, việc làm của một bộ phận dân cư; một số dự án do đòi hỏi triển khai sớm, nên trong công tác thu hồi đất có nơi còn vi phạm về trình tự thủ tục; chính sách đào tạo nghề, chuyển đổi nghề và giải quyết việc làm chưa kịp thời
Một số cơ chế, chính sách pháp luật còn bất cập, thiếu đồng bộ, thiếu cụ thể, nhất là trong lĩnh vực đền bù, thu hồi đất, chính sách xã hội liên quan đến người có đất bị thu hồi… việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành còn chậm, vì vậy dễ phát sinh khiếu nại, tố cáo
- Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng có lúc còn bị động, thiếu chặt chẽ, trách nhiệm trong giải quyết không rõ ràng Trong một số vụ việc, các cơ quan khi xem xét giải quyết đưa ra ý kiến thiếu nhất quán, dẫn đến sự hoài nghi của công dân về kết quả giải quyết
- Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo là một trong những công việc khó khăn, đòi hỏi có đội ngũ cán bộ có trình độ, năng lực, kinh nghiệm, tuy nhiên ở một số địa phương còn thiếu cán bộ, hoặc trình độ, năng lực, kinh nghiệm của một số cán bộ còn hạn chế
- Trong nhiều năm qua, công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực chưa chặt chẽ, nhất là trong lĩnh vực đất đai, số liệu đo đạc thiếu chính xác, hồ
sơ quản lý, lưu trữ không đầy đủ nên khi phát sinh khiếu nại, tố cáo thì gặp rất nhiều khó khăn trong giải quyết
2.2 Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo ở tỉnh Sơn La hiện nay
Từ năm 2011 đến tháng 5 năm 2015, Thanh tra tỉnh đã tiến hành tiếp nhận 413 đơn thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh, được UBND tỉnh giao xác minh nội dung khiếu nại, tố cáo 20 vụ việc (trong đó khiếu nại 11 vụ, tố cáo 9 vụ); qua giải quyết đơn thư trả lại cho công dân 171 triệu, trả lại 17,2m2 đất, kiến nghị xử lý hành chính 11 người
Thực hiện Kế hoạch số 319/KH-TTCP ngày 20/02/2009; Kế hoạch số 1130/KH-TTCP ngày 10/5/2012; Kế hoạch số 2100/KH-TTCP ngày 19/9/2013
Trang 7của Thanh tra Chính phủ về việc kiểm tra, rà soát các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài UBND tỉnh Sơn La đã ban hành nhiều văn bản để tổ chức thực hiện, đến nay qua tổng hợp, rà soát, trên địa bàn tỉnh Sơn La còn 32
vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài, trong đó vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND tỉnh 6 (khiếu nại 04 vụ, tố cáo 02 vụ) Hiện nay đã đã giải quyết xong 5 vụ việc, còn 01 vụ việc khiếu nại thuộc thẩm quyền của tỉnh giao
Sở Tài nguyên và Môi trường
2.2.3 Những tồn tại cần giải quyết
Bên cạnh những kết quả đạt được, tình hình khiếu nại, tố cáo quy mô, tính chất của các vụ việc diễn biến phức tạp
- Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo còn chậm;
- Một số vụ việc giải quyết tố cáo tham mưu thông báo giải quyết tố cáo chưa đúng thẩm quyền;
- Việc đôn đốc các cơ quan cấp dưới thực hiện kết luận nội dung tố cáo, quyết định giải quyết khiếu nại chưa được thường xuyên, dẫn đến tổ chức thực hiện còn kéo dài,
- Thiếu sự phối kết hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện kết luận, quyết định giải quyết, dẫn đến sự hoài nghi của công dân về kết quả giải quyết
- Nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo chưa được giải quyết kịp thời, còn tồn đọng, kéo dài
2.2.4 Nguyên nhân của những tồn tại
* Nguyên nhân khách quan:
- Một số quy định của pháp luật về xử lý người tố cáo sai chưa rõ ràng về quy trình Một số Thông tư hướng dẫn quy trình nghiệp vụ chậm được ban hành theo Luật khiếu nại, Luật tố cáo
- Nhiều vụ việc khiếu nại có nội dung phức tạp, đan xen giữa khiếu nại, tố cáo và kiến nghị, phản ánh thời gian phát sinh từ lâu, hồ sơ lưu trữ không đầy
Trang 8đủ hoặc bị thất lạc, gây khó khăn trong quá trình thẩm tra, xác minh, giải quyết dẫn đến chậm thời gian so với quy định
- Công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực như đất đai, tài chính ngân sách, chính sách xã hội ở một số nơi còn lỏng lẻo, tùy tiện để cán bộ lợi dụng làm trái chế độ chính sách gây thất thoát lãng phí, tạo bức xúc trong nhân dân
- Sự phối kết hợp giữa cơ quan Trung ương với địa phương một số vụ việc còn chưa chặt chẽ (khi nhận được văn bản xin ý kiến của địa phương thì Trung ương không trả lời; văn bản trả lời còn chậm)
- Ý thức, am hiểu về pháp luật của một bộ phận công dân khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo còn hạn chế, có những vụ việc đã có quyết định, quyết đinh giải quyết lần 2, nhưng công dân cố tình đeo bám khiếu nại, không thực hiện việc khởi kiện ra tòa án, có trường hợp lợi dụng quyền tự do, dân chủ của công dân để khiếu nại, tố cáo sai sự thật, kích động, lôi kéo người nhẹ dạ cả tin
đi khiếu nại, tố cáo gây phức tạp thêm tình hình
* Nguyên nhân chủ quan:
- Lực lượng cán bộ chuyên môn về lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo của thanh tra tỉnh còn thiếu chuyên ngành luật
2.3 Nội dung cụ thể đề án cần thực hiện
Một là, triển khai thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 26
tháng 5 năm 2014 của Bộ Chính trị về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo”
Hai là, tập trung rà soát thống kê, nắm chắc tình hình khiếu nại, tố cáo
của công dân để có biện pháp chỉ đạo giải quyết Đối với những vụ việc mới phát sinh cần xem xét kỹ, làm rõ đúng sai, nguyên nhân để giải quyết ngay từ khi mới phát sinh;
Trang 9Ba là, tăng cường kiểm tra trách nhiệm của các cấp, các ngành nhất là
người đứng đầu trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, kết hợp kiểm tra đôn đốc với hướng dẫn
Bốn là, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trên tất cả các lĩnh
vực trong đó đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực đất đai, thu hồi đất bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng để phát triển kinh tế xã hội, quản lý sử dụng tài chính ngân sách, các chính sách xã hội
Năm là, tăng cường sự phối kết hợp giữa các cơ quan chức năng cùng cấp
thông qua việc xây dựng quy chế phối hợp; chủ động thông tin, phối hợp kịp thời thống nhất quan điểm với các cơ quan Trung ương trong việc chỉ đạo hướng dẫn, giúp đỡ giải quyết các vụ việc khiếu nại phức tạp vượt cấp lên Trung ương không để phát sinh thành điểm nóng gây mất an ninh, trật tự xã hội
Sáu là, tiếp tục củng cố kiện toàn đội ngũ cán bộ thực hiện tham mưu trong
công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại của công dân ở tất cả các cấp, các ngành nhất là cấp xã, cấp huyện vừa có số lượng cần thiết vừa có trình độ chuyên môn pháp luật, kinh nghiệm thực tiễn, yêu ngành yêu nghề Từng bước tiếp tục có chính sách đãi ngộ thỏa đáng để cán bộ yên tâm làm việc
2 4 Các giải pháp thực hiện đề án
* Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo:
Một là, tăng cường và phát huy trách nhiệm của các cấp ủy đảng và chính quyền trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo
Hai là, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, nhất là các lĩnh vực dễ phát sinh khiếu nại, tố cáo như đất đai, đầu tư xây dựng, tài chính công, thực hiện chính sách xã hội
Ba là, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật khiếu nại, tố cáo đối với cán bộ, công chức và nhân dân
Bốn là, tăng cường năng lực cán bộ giải quyết khiếu nại, tố cáo
Trang 10Năm là, tăng cường công khai đối thoại trong giải quyết khiếu nại, tố cáo
Sáu là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo
Bảy là, thành lập Hội đồng tư vấn giải quyết khiếu nại, tố cáo
Tám là, kiên quyết xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo
3 Tổ chức thực hiện đề án
3 1 Phân công trách nhiệm thực hiện đề án
* Công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo:
- Trách nhiệm cơ quan thường trực các thành viên Hội đồng Tư vấn và tổ giúp việc:
- Trách nhiệm của các đơn vị mở các lớp tập huấn nghiệp vụ công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và tuyên truyền phổ biến pháp luật:
- Thanh tra tỉnh quan tâm điều kiện làm việc phục vụ công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, động viên khen thưởng kip thời những cán bộ làm tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo
3.2 Tiến độ thực hiện đề án
Đề án thực hiện trong 5 năm từ năm 2015-2020, trong đó:
- 06 tháng đầu năm 2015: Thanh tra tỉnh tham mưu bằng văn bản trình UBND tỉnh, sau khi có ý kiến thống nhất của các Sở, ngành liên quan, UBND tỉnh Ban hành quyết định thành lập Hội đồng tư vấn giải quyết khiếu nại, tố cáo tỉnh;
- 6 tháng cuối năm 2015: tổ chức in ấn tài liệu phục vụ cho các lớp tập huấn về công tác giải quyết đơn thư, khiếu nại tố cáo và tuyên truyền phổ biến pháp luật tổ chức tại Trường chính trị tỉnh
- Từ năm 2016 - 2020:
+ Củng cố nâng cao chất lượng, tỷ lệ giải quyết khiếu nại, tố cáo, xây dựng, sửa đổi, bổ sung các quy chế, tiếp tục mở các lớp tập huấn hướng dẫn