Khám tiêu hóa 2

ức GanCực dưới thận Đại tràng lên Đại tràng xuống + đại tràng sigma Manh tràng Lồi xương cùng Tử cung có thai Động mạch chậu Bàng quang đầy... Dạ dày Tụy Túi mật Tá tràng Gan Xương sườ

KHÁM TIÊU HÓA

ThS VŨ QUỐC BẢO

BM Nội Tổng Quát Trường đại học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch

ĐỐI TƯỢNG + MỤC TIÊU

ĐỐI TƯỢNG: SV Y2 – YLT2

MỤC TIÊU:

1 Khám tiêu hóa đúng kỹ thuật theo trình tự

2 Biết cách khám phát hiện gan to

Khám phần tiêu hóa trên

GIẢI PHẪU VÙNG BỤNG

Mũi x ức Gan

Cực dưới thận

Đại tràng lên Đại tràng xuống +

đại tràng sigma Manh tràng

Lồi xương cùng

Tử cung có thai

Động mạch chậu Bàng quang đầy

Dạ dày Tụy

Túi mật

Tá tràng Gan

Xương sườn 11

Xương sườn 12

Góc sườn sống

Thận

THỨ TỰ

Nhìn Nghe

Gõ Sờ

• Rốn: phẳng, lồi hay có thoát vị

• Hình dạng bụng:

– Phẳng, tròn, lõm hình thuyền, phình

– Có cân đối? Di động theo nhịp thở?

– Có vùng nhô cao khu trú? Nhất là vùng hông (báng), bẹn, đùi (thoát vị), hạ vị (bàng quang, thai)

– Có thấy tạng hay khối u?

– Nhu động ruột (có thể thấy ở bệnh nhân gầy) – Nhịp đập (ĐM chủ ở thượng vị)

NHÌN

• Tay (T) đặt sau lưng BN song song và đỡ x.sườn 11, 12 và mô mềm ở dưới

• Tay (P) ấn bờ ngoài cơ thẳng bụng (P) từ dưới lên

• Bệnh nhân hít sâu  cảm nhận bờ dưới gan chạm các đầu ngón tay

• Nếu cảm nhận bờ dưới gan, nới nhẹ tay để sờ mặt trước gan khi hít vào

• Thay đổi lực tay tùy độ dày và sức đề kháng thành bụng

KỸ THUẬT MÓC GAN

• Bệnh nhân béo phì

• Đặt 2 tay móc hạ sườn P móc như hình trên

• Bệnh nhân hít sâu  gan di chuyển xuống chạm vào đầu ngón tay

VIDEO KHÁM GAN

Yêu cầu bệnh nhân hít sâu

 cảm nhận

cực dưới lách hoặc bờ lách

VIDEO KHÁM LÁCH

Khám thận bên nào thì đứng phía bên đó bệnh nhân Khám thận (T):

• Đứng bên (T)

• Tay (P) đặt sau lưng & song song x.sườn 12, các

ngón tay vừa đến góc sườn sống

• Nâng tay để cố gắng đẩy thận ra trước

• Tay (T) đặt 1/4 trên (T) dọc bờ ngoài cơ thẳng bụng

• Yêu cầu bệnh nhân hít sâu

• Ấn sâu tay (T) ngay dưới bờ sườn, cố gắng kẹp quả thận giữa 2 bàn tay cuối thì hít vào

• Yêu cầu bệnh nhân thở ra và ngưng thở 1 lúc

• Từ từ thả tay (T) và cảm nhận thận trượt về vị trí cũ

 kích thước, bờ, đau hay không.

• Khám thận (P): tương tự

PHÂN BIỆT

Thận (T) Lách

Còn vùng trong ở 1/4 trên (T) (-)

Có thể sờ ngón tay giữa khối và bờ sườn

nhưng không thể sờ sâu vào bờ dưới và giữa (+)

Thận (P) Gan

(-) Bờ sắc và mở rộng ra

giữa hơn (+) Không thể kẹp được

RUNG GAN – RUNG THẬN

VIDEO KHÁM THẬN

BÀNG QUANG

• BÌNH THƯỜNG không thể khám được

• Bàng quang căng trên mu:

– Khối căng, tròn, trơn láng trên mu

– Gõ đục  mức độ cao trên mu bao nhiêu

• Phân bố vùng trong – đục

• Ước đoán kích thước gan, lách

• Gõ hình nan hoa, đủ 4 vùng của bụng

Đục Trong

Báng

Trong Trong

Đục

Đục

Khối u

Trong Đục

4 – 8 cm

6 – 12 cm

GÕ GAN

Khám hậu môn và trực tràng

Nhìn

Sờ

Sờ

GOOD LUCK !!!