Khám tiêu hoá (Kỳ 3) ppt

Trong khi khám xét hệ thống tiêu hoá, một việc không được quên là khám và xét nghiệm phân.. Trong suy tụy: lượng phân rất nhiều.. Lỏn nhỏn như phân dê viêm đại tràng co thắt.. Phân bạc m

Khám tiêu hoá

(Kỳ 3)

9 Khám và xét nghiệm phân

Trong khi khám xét hệ thống tiêu hoá, một việc không được quên là khám

và xét nghiệm phân

9.1 Khám phân:

+ Bình thường: mỗi ngày đi ngoài có thể từ 1-2 lần Khối lượng trung bình chừng: 200-300/24h Phân màu vàng, dẻo, đóng khuôn Khi đi phân vào nước khối phân nổi, mùi thối

+ Bất thường: có thay đổi

- Về số lần:

Ỉa lỏng: nhiều lần trong ngày (20-40 lần/24h), phân lỏng, nước

Táo bón: phân thành cục rắn, khô, vài ngày mới đi một lần

- Về khối lượng:

Trong kiết lỵ: lượng phân rất ít

Trong suy tụy: lượng phân rất nhiều

- Về độ rắn: có thể cứng như đá, có thể lỏng, có thể nát

- Về độ đóng khuôn:

Tròn

Lỏn nhỏn như phân dê (viêm đại tràng co thắt)

Dẹt như lá tre, lá lúa (ung thư đại tràng)

- Về màu sắc:

Phân đen, nhão, khắm: chảy máu dạ dày, thương hàn…

Phân bạc màu: tắc mật hoàn toàn

Phân xám, xanh mật: do ỉa ra mật nhiều

- Về chất trong phân:

Phân có váng mỡ: tắc mật, suy gan

Phân quánh bóng váng mỡ: suy tụy mạn

Phân sống lổn nhổn: thiếu dịch vị, men ruột

Phân lẫn máu nhầy: hội chứng kiết lỵ

- Mùi:

Khắm: hoại tử ruột do viêm, rối loạn lên men thối vùng đại tràng gần

Mùi chua: rối loạn lên men chua vùng đại tràng xa

9.2 Xét nghiệm phân:

+ Xét nghiệm định tính: soi kính hoặc bằng các phản ứng hoá học phát hiện một số thành phần trong phân:

- Hạt amidon: bằng phản ứng lugol (bình thường không có) Nếu phản ứng lugol (+) chứng tỏ trong phân có chất tinh bột (suy tụy)

- Hạt mỡ: bằng phản ứng SudanIII (bình thường chỉ có rất ít) nếu thấy nhiều gặp trong tắc mật, viêm tụy, suy gan

+ Xét nghiệm định lượng: người ta làm “bilan tiêu hoá” nghĩa là cho người bệnh ăn một lượng nhất định về protit hoặc lipit sau đó định lượng các chất ấy thải

ra theo phân

- Bình thường số lipit thải ra theo phân không quá 5% lượng ăn vào

+ Các xét nghiệm khác về phân:

-Tìm trứng ký sinh trùng: giun, sán…

- Làm vi khuẩn chí: nuôi cấy, nhuộm soi kính, kháng sinh đồ

- Tìm nấm, các tế bào, hồng cầu, bạch cầu…

- Làm phản ứng anbumin hoà tan, nếu (+) gặp trong viêm đại tràng mạn