có tính thực tế cao, sát thực tiễn có íh cho học sinh viendddddddddddddddddddddđvfdggfdgfgffvcxvcxvvf1v5xv8v1f6vxvkdnuvbdjchukdcudcjjvckjvchvyvdcdhcsdcsdcdvfbbfvdfgfdddddfvfvfvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeedddddddđddddddddd
Trang 1Trường THCS Hồi Châu Lớp 9A3
TRƯỜNG THCS HOÀI CHÂU
Trang 2Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 3Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 4Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 5Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 6Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Bình: Do ô nhiễm môi trường đấy
An: Tại sao lại thế
Bình: Ơ mình chỉ nghe bao nói vây thôi
* Để Bình có thể giải thích được thì chúng ta phải cần biết những thông tin gì?
I: Môi trường là gì?
Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả những gì xung quanh chúng
Có 4 loại môi trường chủ yếu:
- Môi trường nước
Trang 7Trường THCS Hồi Châu Lớp 9A3
- Mơi trường trong mặt đất
- Mơi trường trên cạn (khơng khí)
- Mơi trường sinh vật
I I : Ô nhiễm môi trường là gì?
Ơ nhiễm mơi trường là hiện tượng mơi trường tự nhiên bị bẩn, đồng thời cáctính chất vật lí, hĩa học, sinh học của mơi trường cũng bị thay đổi, gây tác hại tớiđời sống của con người và các sinh vật khác
1 Ơ nhiễm nước
Ơ nhiễm nước là hiện tượng làm thay đổi thành phần tính chất của nước gây
Trang 8Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
bất lợi cho môi trường nước, phần lớn do các hoạt động khác nhau của con người gây nên
Nước sạch không chứa các chất nhiễm bẩn, vi khuẩn gây bệnh và các chất hóa học làm ảnh hưởng đến sức khỏe của con người Nước sạch nhất là nước cất trong đó thành phần chỉ là H2O Ngoài ra, nước sạch còn được quy định về thành phần giới hạn của một số ion, một số ion kim loại nặng, một số chất thải ở nồng độ dưới mức cho phép của Tổ chức Y tế thế giới
Nước ô nhiễm thường có chứa các chất thải hữu cơ, các vi sinh vật gây bệnh, các chất dinh dưỡng thực vật, các hóa chất hữu cơ tổng hợp, các hóa chất vô
cơ, các chất phóng xạ, chất độc hóa học,
Trang 9Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 10Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 11Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
2 Ô nhiễm môi trường trong đất
Ô nhiễm đất là tất cả các hiện tượng, các quá trình làm nhiễm bẩn đất, thay đổi tính chất lí, hóa tự nhiên của đất do các tác nhân gây ô nhiễm, dẫn đến làm giảm
Trang 12Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Thí dụ: Nồng độ thuốc trừ sâu, phân hóa học, kim loại nặng quá mức quy định của Tổ chức Y tế thế giới
Nguồn gây ô nhiễm môi trường do tự nhiên hoặc nhân tạo
Sản xuất hóa học là một trong những nguồn gây ô nhiễm môi trường do khí thải, chất thải rắn, nước thải có chức những chất độc hại cho con người và sinh vật
Tác hại của môi trường bị ô nhiễm (không khí, đất, nước) gây suy giảm sức khỏecủa con người, gây thay đổi khí hậu toàn cầu, làm diệt vong một số loại sinh vật, Thí dụ như hiện tượng thủng tầng ozon, hiệu ứng nhà kính, mưa axit, là hậu quả của ô nhiễm môi trường
Trang 13Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 14Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 15Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
3 OÂ nhieãm khoâng khí
Không khí sạch thường gồm 78% khí nitơ, 21% khí oxi và một lượng nhỏ khí cacbonic và hơi nước,
Không khí bị ô nhiễm thường có chứa quá mức cho phép nồng độ các
khí CO2,CH4 và một số khí độc khác, thí dụ CO,NH3,SO2,HCl, một số vi khuẩngây bệnh,
Trang 16Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
4 Ô nhiễm môi trường sinh vật:
Trang 17Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Là hiện tượng mất cân bằng sinh thái, các hiện tượng biến dị do các tác nhân khác nhau gây ra
III –CÁC TÁC NHÂN CHỦ YẾU GÂY Ô NHIỄM:
1 Chất khí thải ra trong hoạt động công nghiệp và sinh hoạt:
Phương tiện vận tải
Bụi
CO, CO 2
Trang 18Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Sinh hoạt trong gia đình: đun nấu
SO
2, CO
2, NO 2
Bụi
CO, CO2 Bụi CO,
CO2
Ô nhiễm không khí
Sản xuất công nghiệp
Chá
y rừng
Trang 19Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
2 Chất bảo vệ thực vật và hóa chất hóa học:
Sản xuất công nghiệp
Trang 20Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Hóa chất bảo vệ thực vật và chất hóa học Phân tán
Ô nhiễm môi trường trong đất và trên
Ô nhiễm không khí
Trang 21Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
3 Chất phóng xạ và năng lượng nguyên tử: gây đột biến ở người và sinh vật
Do chất thải của các công trương khai thác chất phóng xạ, nhà máy điện nguyên tử, các vụ thử vũ khí hạt nhân
4 Các chất thải rắn thải ra trong quá trình sản suất và sinh hoạt
IV –HẬU QUẢ CỦA VIỆC Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
Trang 22Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 23Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 24Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Như vậy từ trên ta có thể giải quyết tình h
Không chỉ riêng Việt Nam mà thế giới cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt của việc ônhiễm môi trường
*Đặc biệt : 40%diện tích Đồng bằng sông Cửu Long bị ngập mặn (tại Việt Nam)
Nếu nhiệt độ Trái Đất tăng lên
20C thì nước Mĩ và 30C thì nước Anh sẽ chìm trong biển nước
Trang 25Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 26Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
V
- HÓA HỌC VÀ VẤN ĐỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Ô nhiễm môi trường đang xảy ra trên quy mô toàn cầu, gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống trên Trái Đất Hiện tượng trái đất bị nóng lên do hiệu ứng nhà kính, hiện tượng nhiều chất độc hại có trong không khí, nước sông, biển, trong đất,
đã làm cho môi trường của hầu hết các nước bị ô nhiễm Do đó vấn đề bảo vệ môi trường là vấn đề chung của toàn nhân loại
Hóa học đã có những đóng góp gì trong vấn đề bảo vệ môi trường sống ?
1 Nhận biết môi trường bị ô nhiễm bằng phương pháp hóa học
Có thể nhận thấy được môi trường bị ô nhiễm bằng cách nào ?
Trang 27Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
a) Quan sát:
Ta có thể nhận thấy môi trường bị ô nhiễm qua mùi, màu sắc,
Thí dụ: Nước ô nhiễm thường có mùi khó chịu Màu sắc của nước ô nhiễm thường có màu tối, hơi đen Khi nước ô nhiễm, nước không còn trong suốt như nước tự nhiên
Hiện nay nhiều hồ ao, sông ngòi ở một số thành phố, thị xã, khu vực gần khu công nghiệp, đã có những biểu hiện rất rõ ràng về nguồn nước bị ô nhiễm.Căn cứ vào mùi và tác dụng sinh lí đặc trưng của một số khí ta dễ dàng nhận ra không khí bị ô nhiễm Thí dụ: Trong phòng thí nghiệm hoặc trong lớp học sau thí nghiệm ta dễ dàng nhận thấy một số khí, thí dụ như: Không khí có chứa khí clo
Trang 28Trường THCS Hồi Châu Lớp 9A3
thì ta thấy mùi hắc, khĩ chịu: Khơng khí cĩ khí sunfurơ sẽ cĩ mùi sốc, khĩ chịu: Khơng khí cĩ chứa khí H2S sẽ cĩ mùi trứng thối đặc trưng, nếu cĩ khí NH3 thì ta ngửi thấy cĩ mùi khai,
b) Xác định chất ơ nhiễm bằng các thuốc thử:
Ta có thể dùng các chất thử để nhận biết ô nhiễm
Thí dụ: Để xác định trong nước cĩ các chất và ion (gốc axit hoặc các ion kim
loại) ta cần cĩ những thuốc thử hoặc đến những nơi cĩ thể xác định được thành phần của nước, để xác định: Các ion kim loại nặng (hàm lượng là bao nhiêu?) ; Nồng độ của một số ion Ca2+,Mg2+ gây nên độ cứng của nước; Độ pH của
Trang 29Trường THCS Hồi Châu Lớp 9A3
nước
c) Xác định bằng các dùng các dụng cụ đo
Ta có thể dùng các dụng cụ đo để xác định mức độ
ô nhiễm
Thí dụ: Dùng nhiệt kế để xác định nhiệt độ của nước; dùng sắc kí để xác định
các ion kim loại hoặc các ion khác; dùng máy đo pH để xác định độ pH của đất, nước,
2 Vai trị của Hĩa học trong việc xử lí chất ơ nhiễm
Xử lí chất ơ nhiễm trong đời sống, sản xuất nơng nghiệp và cơng nghiệp như thếnào?
Trang 30Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Nguyên tắc chung của việc xử lí chất ô nhiễm bằng phương pháp hóa học là: Cónhiều biện pháp xử lí khác nhau căn cứ vào thực trạng ô nhiễm, đó là xử lí ô nhiễm đất, nước, không khí dựa trên cơ sở khoa học có kết hợp với khoa học vật lí và sinh học
Phương pháp chung nhất là loại bỏ chất thải độc hại bằng cách sử dụng chất hóa học khác có phản ứng với chất độc hại, tạo thành chất ít độc hại hơn ở dạngrắn, khí hoặc dung dịch Hoặc có thể cô lập chất độc hại trong những dụng cụ đặc biệt, ngăn chặn không cho chất độc hại thâm nhập vào môi trường đất, nước, không khí gâu ô nhiễm môi trường
Trang 31Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Sau đây là một số trường hợp cụ thể :
Trang 32Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 33Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
b) Xử lí khí thải:
Khí thải có thể được xử lí sơ bộ theo sơ đồ sau:
Trang 34Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Trang 35Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Xử lí chất thải trong quá trình học tập hóa học
Với một số chất thải sau thí nghiệm ở trên lớp hoặc sau bài thực hành, ta có thể thực hiện theo các bước sau:
- Phân loại hóa chất thải xem chúng thuộc loại nào trong số các chất đã học
- Căn cứ vào tính chất hóa học của mỗi chất để xử lí cho phù hợp
Trang 36Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
- Nếu là các chất có tính axit thì thường dùng nước vôi dư để trung hòa
HCl + Ca(OH)2 CaCl2 + H2O
- Nếu là khí độc có thể dùng chất hấp thụ là than hoạt tính hoặc chất rắn, hoặc dung dịch để hấp thụ chúng, tạo nên chất không độc hoặc ít độc hại hơn
- Nếu là các ion kim loại, ion SO42- , có thể dùng nước vôi dư để kết tủa chúng
và thu gom lại ở dạng rắn và tiếp tục xử lí
- Nếu là ion các kim loại quý thì cần xử lí thu gom để tái sử dụng
Fe + CuSO4 FeSO4 + Cu
*Ở học sinh cách tốt nhất để bảo vệ môi trường là hạn chế các tác nhân
gây ô nhiễm bằng cách đơn giản và hiệu quả nhất
Trang 37Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Sau đây là 10 cách bạn có thể áp dụng:
• Giữ gìn cây xanh:
-Vào ban ngày cây xanh hấp thụ khí CO2 và nhả khí O2 ra môi trường
Phương trình hóa học xảy ra:
Trang 38Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
với sinh thái như tre, nứa, Đừng quá chạy theo mốt, hãy tìm những loại bànghế, tủ đựng quần áo bền như vậy vừa tiết kiệm tiền vừa góp phần bảo vệ môitrường
Sử dụng các chất liệu từ thiên nhiên:
-Bạn có biết thuốc bảo vệ thực vật và các hóa chất sử dụng trong vệ sinhhằng ngày đang làm chúng ta chết dần chết mòn vì là một trong những nguyênnhân gây ra các bệnh ung thư và các bệnh liên quan đến não Vậy tại sao chúng
ta không sử dụng các hóa chất từ thiên nhiên
Thí dụ:
Trang 39Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
-Bạn hãy để cuộc đấu tranh sinh tồn của các loài vật một cách tự nhiên nó sẽgiúp kiểm soát các địch hại
Rút các phích ra khỏi ổ cắm
-Có lẽ bạn không biết rằng việc để cho các thiết lị điện gia dụng ở chế độ
“chờ” trong thời gian dài sẽ làm tiêu tốn một lượng điện lớn, vì vậy hãy rút cácphích cắm ra khỏi ổ khi hoặc tắt tất cả các thiết bị điện như máy sấy tóc, máy vitính, ti vi, thiết bị sạc điện di động, khi không sử dụng
Tiết kiệm điện
-Hãy tiết kiệm nguồn năng lượng điện quý giá một cách thật hợp lí bạn sẽ làmgiảm hiệu ứng nhà kính
Trang 40Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
Tận dụng ánh sáng mặt trời
-Có thể bạn không đủ tiền để mua nhũng thứ như: bình nước nóng sử dụngánh sáng mặt trời, Nhưng hãy bật tung cửa sổ để đón ánh sáng mặt trời thay
vì bật điện Nhớ là vào trời sáng nhé
Nguyên tắc 3R(Reduce – reuse – cecycle): Giảm sử dụng – tái sử
dụng – sử dụng sản phẩm tái chế
Trang 41Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
-Chúng ta đang tiêu thụ nhiều hơn thiên nhiên cung cấp Có thể bạn không thểgiảm thiểu nhu cầu cá nhân nhưng hãy tái sử dụng chúng, sử dụng sản phẩm táichế của chúng để giảm lượng rác thải vào thiên nhiên
Trang 42Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
-Hãy tranh thủ lướt web để tìm kiếm thông tin thay vì cứ chăm chú đọc sách,gửi email và file thay vì viết thư tay Bạn đã góp một phần nhỏ vào bảo vệ câyxanh – nguyên liệu chính sản xuất ra giấy
Giảm sử dụng túi nilong
-Bạn có biết rằng túi nilong không thể phân hủy sinh học nên có thể tồn tạidưới lòng đất hàng trăm năm mà không hề hấn gì Và để sản xuất ra chúng thìcần phải dầu hỏa – một nguyên liệu đang dần cạn kiệt
-Có thể bạn không sử dụng các loại túi bằng lá hoặc giấy vì chúng kém bềnvậy tại sao chúng ta không tái sử dụng túi nilong Khi bạn đã dùng xong thì hãy
Trang 43Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
giặc có như quần áo của bạn vậy vì chúng rất bền và không bị NaOH trong bộtgiặt ăn mòn
Sử dụng tiến bộ khoa học trong tầm tay của bạn
-Hãy sử dụng đèn huỳnh quang tuy chúng đắt hơn đèn bình thường một tínhưng chúng tiết kiệm hơn đèn bình thường Nhưng khi chúng bị hỏng hãy thugom lại nếu không sẽ gây hại môi trường đấy
Đây cũng chỉ là những biện pháp nhỏ trong việc bảo vệ môi trường
Nhưng các nước lớn đang họp hội nghị tại Pari pháp để bàn luận các biệm pháp như
-đàu tư các “vũ khí” tối tân giúp xử lí khí thải
Trang 44Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3
-Thành lập hàng rào thuế quang cho các nước có ưu thế công nghiệp
Trang 45Trường THCS Hoài Châu Lớp 9A3