Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn. Chủ đề Chất khoáng cho thực vật. Tích hợp kiến thức các môn Hóa học và Sinh học. Sử dụng phương pháp dạy học theo dự án. Đối tượng áp dụng: học sinh lớp 11.
Trang 1BÀI DỰ THI DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN THEO CHỦ ĐỀ:
CHẤT KHOÁNG CHO THỰC VẬT
I Tên, nội dung chủ đề, thời lượng thực hiện
1 Tên chủ đề: “Chất khoáng cho thực vật”
2 Nội dung chủ đề
Chủ đề gồm 4 nội dung lớn:
- Chất khoáng cần thiết cho thực vật gồm những chất nào
- Vai trò của chất khoáng đối với thực vật
- Nhu cầu chất khoáng của thực vật
- Cách bổ sung chất khoáng cho thực vật
3 Thời lượng thực hiện chủ đề
Thời lượng của chủ đề “Chất khoáng cho thực vật” áp dụng phương pháp dạy học webquest là 2 tiết học trên lớp
II Mục tiêu
Mục tiêu của chủ đề đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng theo chương trình hiện hành trên quan điểm phát triển năng lực học sinh
Ví dụ mục tiêu của chủ đề “Chất khoáng cho thực vật”:
1 Kiến thức
* HS nêu được:
- Các chất khoáng cần thiết cho thực vật
- Các loại phân bón chính cung cấp chất khoáng cho thực vật
* HS giải thích:
- Vai trò của chất khoáng đối với thực vật
- Nhu cầu chất khoáng của thực vật
* HS vận dụng:
- Nhận biết thực vật thiếu chất khoáng gì
- Cách bổ sung chất khoáng cho thực vật
2 Kĩ năng
Tìm hiểu, thu thập thông tin, xử lý thông tin để rút ra kết luận
3 Thái độ
- Nhận thức rõ vai trò của chất khoáng đối với thực vật
Trang 2- Có ý thức bổ sung chất khoáng cho thực vật phát triển khỏe mạnh.
4 Những năng lực chủ yếu cần hướng tới
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực tự học
III Phương pháp dạy học chủ đề
Phương pháp dạy học webquest
IV Tiến trình dạy học theo chủ đề
* Chuẩn bị của giáo viên và học sinh (10ph)
Từ buổi học trước, sau khi dạy xong nội dung của bài “Axit photphoric và muối photphat”, giáo viên chia lớp thành 5 nhóm và cung cấp địa chỉ trang webquest: https://sites.google.com/site/webquesthoahoc/home/chu-de-3-chat-khoang-cho-thuc-vat
Một số hình ảnh minh họa cho webquest
Chủ đề 1: "Chất khoáng cho thực vật"
I Giới thiệu
Chất khoáng là thành phần xây dựng nên các chất hữu cơ cơ bản nhất của tế bào và các cơ quan Các nguyên tố khoáng có khả năng làm tăng tính chống chịu
II Nhiệm vụ
Một ngôi làng nọ, ở một vị trí vô cùng khắc nghiệt của thiên nhiên Nơi đây thực vật khó có thể sinh sôi, phát triển được
Trang 3III Tiến trình 1.Những thông tin cần tìm hiểu
2.Thiết kế powerpoint.
IV Nguồn tư liệu
1 Thông tin chung về chất khoáng cho thực vật
2 Một số minh họa cây thiếu chất khoáng
V Đánh giá
1 Tiêu chí đánh giá nhóm
2 Đánh giá cá nhân qua bài kiểm tra 15ph
3 Nhóm và Cá nhân tự đánh giá
VI Kết luận
Chúc mừng các em đã hoàn thành xong nhiệm vụ của mình Qua bài học này, các em không những biết được tầm quan trọng của các chất khoáng
Giới thiệu
Chất khoáng là thành phần xây dựng nên các chất hữu cơ cơ bản nhất của tế bào và
các cơ quan Các nguyên tố khoáng có khả năng làm tăng tính chống chịu của thực vật đối với các điều kiện bất lợi như: sâu bệnh, hạn hán, lạnh
giá…Chất khoáng cần thiết cho thực vật gồm những chất nào? Vai trò của chúng ra sao? Bổ sung chúng bằng cách nào? Có phải các loài thực vật đều cần chúng với lượng như nhau không? Chúng ta sẽ được biết qua bài học này.
Nhiệm vụ
Một ngôi làng nọ, ở một vị trí vô cùng khắc nghiệt của thiên nhiên Ở nơi đây thực vật khó có thể sinh sôi, phát triển được Một bác nông dân sau nhiều năm xa
Trang 4làng đã mang về hạt giống của một loài cây lạ và trồng ở làng mình Cây bắt rễ rất nhanh, nhưng lại sinh trưởng rất chậm.
Nhóm thanh niên có học trong làng quyết định cùng nhau nghiên cứu sách về ngành sinh học và hóa học để giúp cây phát triển tốt Cuối cùng họ đã tìm được “chất khoáng” cần thiết cho cây
Học sinh hoàn thành các nhiệm vụ dưới để cùng nhau trải nghiệm công việc mà nhóm thanh niên trong làng đã làm
* Nhóm 1: Tìm hiểu về những chất khoáng cần thiết cho cây
Trả lời các câu hỏi sau và sử dụng phần mềm
powerpoint để báo cáo:
1 Chất khoáng cần thiết cho thực vật gồm những
chất nào?
2 Quan sát hình ảnh và cho biết
- Cây thiếu chất khoáng gì? Tại sao em biết (dựa vào biểu hiện của cây)?
- Khắc phục bằng cách nào?
* Nhóm 2: Tìm hiểu về vai trò của chất khoáng đối với thực vật
Trả lời các câu hỏi sau và sử dụng phần mềm powerpoint để báo cáo:
1 Vai trò của chất khoáng đối với thực vật? Nêu vai trò của một số nguyên tố khoáng đa lượng
2 Quan sát hình ảnh và cho biết
- Cây thiếu chất khoáng gì? Tại sao em biết (dựa vào biểu hiện của cây)?
Trang 5- Khắc phục bằng cách nào?
* Nhóm 3: Tìm hiểu về nhu cầu chất khoáng của thực vật
Trả lời các câu hỏi sau và sử dụng phần mềm powerpoint để báo cáo:
1 Nhu cầu chất khoáng của thực vật phụ thuộc vào những yếu tố nào? Cho ví dụ
2 Quan sát hình ảnh và cho biết
- Cây thiếu chất khoáng gì? Tại sao em biết (dựa
vào biểu hiện của cây)?
- Khắc phục bằng cách nào?
* Nhóm 4: Giới thiệu một số loại phân bón
Trình bày trên powerpoint về một số loại phân bón chính bổ sung chất khoáng cho thực vật
Lấy một số hình ảnh minh họa về cây trước và sau khi dùng mỗi loại phân bón
Tất cả các nhóm trình bày vấn đề tối đa trong vòng 10 phút Sau đó giáo viên
và học sinh nhóm khác sẽ nhận xét, trao đổi với nhóm báo cáo trong vòng 5ph.
Cuối buổi báo cáo, cả lớp sẽ làm một bài trắc nghiệm nhỏ trong vòng 15ph gồm 10 câu trắc nghiệm khách quan, bao gồm tất cả nội dung mà các nhóm đã báo cáo (có tính điểm).
Tiến trình
Trang 61 Những thông tin cần tìm hiểu
* Nhóm 1
- Tìm hiểu về nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây (Sinh học lớp 11)
- Tìm hiểu về biểu hiện thiếu chất khoáng trên lá cây ngô
- Lựa chọn loại phân bón phù hợp
- Tìm hiểu cách bón phân để tránh tình trạng cây bị thiếu chất khoáng trên
* Nhóm 2
- Tìm hiểu vai trò của các nguyên tố khoáng thiết yếu trong cây (Sinh học lớp 11)
- Tìm hiểu về biểu hiện thiếu chất khoáng trên lá cây ngô
- Lựa chọn loại phân bón phù hợp
- Tìm hiểu cách bón phân để tránh tình trạng cây bị thiếu chất khoáng trên
* Nhóm 3
- Tìm hiểu nhu cầu của các nguyên tố khoáng thiết yếu trong cây
- Tìm hiểu về biểu hiện thiếu chất khoáng trên lá cây ngô
- Lựa chọn loại phân bón phù hợp
Trang 7- Tìm hiểu cách bón phân để tránh tình trạng cây bị thiếu chất khoáng trên.
* Nhóm 4
- Tìm hiểu về khái niệm, phân loại, điều chế (nếu có), cách sử dụng một số loại phân bón chính (Hóa học lớp 11)
- Sưu tầm một số hình ảnh về cây thiếu chất khoáng
2 Thiết kế powerpoint
Lưu ý:
- Trước khi làm học sinh cần đọc trước toàn bộ kiến thức về "Phân bón hóa học" trong SGK Hoá học lớp 11 và "Vai trò của các nguyên tố khoáng" trong SGK Sinh học lớp 11
- Trong quá trình làm, nếu có vấn đề chưa rõ học sinh có thể hỏi lại giáo viên
Nguồn tư liệu
1 Thông tin chung về chất khoáng cho thực vật
http://baigiang.violet.vn/present/show/entry_id/7653173
http://phanbonlathienminh.com/cac-chat-dinh-duong-trong-doi-song-cay-trong-000064
http://www.nongsinh.com/Nhucau.htm
Trang 8http://docview1.tlvnimg.com/tailieu/2014/20140322/khoahoclekimchi/59_187_139 5476495.pdf?rand=11824
http://www.sittovietnam.com/trung-tam-kien-thuc/1066/vai-tro-mot-so-loai.html http://www.cuctrongtrot.gov.vn/Tech_Science.aspx?
index=detail&type=b&idtin=220
http://www.hochoaonline.net/chuyen-de-4-phi-kim-2-nhom-va-va-iva/246-phan-bon-hoa-hoc.html
https://www.facebook.com/sinhhocphothong/posts/136029336576795
2 Một số minh họa cây thiếu chất khoáng
http://www.sittovietnam.com/trung-tam-kien-thuc/854/vai-tro-mot-so-loai.html
http://www.sittovietnam.com/trung-tam-kien-thuc/1210/mot-so-bieu-hien-thieu.html
Đánh giá
1 Tiêu chí đánh giá nhóm :
Giáo viên và các nhóm đánh giá cho điểm nhóm khác theo tiêu chí dưới:
Thời gian Đúng giờ quy
định
Quá 1’ quy định Quá 2’ quy
định
Quá 3’ quy định trở lên
Trang 9Tổ chức
báo cáo
Các thành viên trong nhóm đều
Có 1 thành viên không tham gia
Có 2 thành viên không
Có từ 3 thành viên trở lên tham gia vào
quá trình trình bày
quá trình trình bày hoặc vắng mặt không xin phép
tham gia quá trình trình bày hoặc vắng mặt không xin phép
không tham gia quá trình trình bày hoặc vắng mặt không xin phép
Bài báo
cáo
- Thiết kế đẹp
- Bố cục rõ ràng
- Đầy đủ nội dung
- Thuyết trình trôi chảy
- Thiết kế xấu
- Bố cục rõ ràng
- Đầy đủ nội dung
- Thuyết trình trôi chảy
- Thiết kế xấu
- Bố cục không
rõ ràng
- Đầy đủ nội dung
- Thuyết trình trôi chảy
- Thiết kế xấu
- Bố cục không
rõ ràng
- Không đầy đủ nội dung
- Thuyết trình không trôi chảy
Trả lời câu
hỏi
- Một số thành viên trả lời
- Nhanh
- Chính xác
- 1 thành viên trả lời
- Nhanh
- Chính xác
- 1 thành viên trả lời
- Chậm
- Chính xác
- 1 thành viên trả lời
- Chậm
- Không chính xác
2 Đánh giá cá nhân
Mỗi cá nhân HS sẽ hoàn thành bài kiểm tra 10 câu/ 15 phút
3 Nhóm và Cá nhân tự đánh giá
Mỗi nhóm nộp 1 bảng điểm chứa điểm của các thành viên trong nhóm, điểm này do các thành viên trong nhóm tự đánh giá trên cơ sở đóng góp của thành viên vào sản phẩm
Kết luận
Trang 10Chúc mừng các em đã hoàn thành xong nhiệm vụ của mình Qua bài học này, các em không những biết được tầm quan trọng của các chất khoáng với thực vật
mà còn biết cách chăm sóc cho cây có đủ dinh dưỡng Cô hy vọng các em vận dụng tốt kiến thức này để phát hiện các cây trồng trong vườn, ngoài ruộng …xem
có bị thiếu chất khoáng nào không nhé.
- Lưu ý học sinh:
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, HS có thể trao đổi với GV khi cần thiết tại lớp hoặc qua email Buổi báo cáo sẽ diễn ra vào 2 tiết học tới, cụ thể:
+ Tiết 1: Nhóm 1, 2, 3 sẽ tiến hành báo cáo
+ Tiết 2: Nhóm 4 báo cáo; 15 phút tiếp theo giáo viên củng cố kiến thức;
15 phút còn lại cả lớp làm bài kiểm tra 10 câu/15 phút
+ Mỗi nhóm báo cáo không quá 10 phút, giáo viên và học sinh nhóm khác sẽ nhận xét, trao đổi trong vòng 5 phút sau khi các nhóm trình bày
* Các hoạt động dạy học:
TIẾT 1 Vai trò, nhu cầu chất khoáng cần thiết cho cây
- Hoạt động 1: Báo cáo về chất khoáng cần thiết cho thực vật (15 phút)
Nhóm 1 trình bày bài thuyết trình báo cáo sản phẩm trong vòng 10 phút
GV và HS khác nhận xét, trao đổi trong vòng 5 phút sau sự trình bày của nhóm 1
- Hoạt động 2: Báo cáo về vai trò của chất khoáng đối với thực vật (15
phút)
Nhóm 2 trình bày bài thuyết trình báo cáo sản phẩm trong vòng 10 phút
GV và HS khác nhận xét, trao đổi trong vòng 5 phút sau sự trình bày của nhóm 2
- Hoạt động 3: Báo cáo về nhu cầu chất khoáng của thực vật (15 phút)
Nhóm 3 trình bày bài thuyết trình báo cáo sản phẩm trong vòng 10 phút GV
và HS khác nhận xét, trao đổi trong vòng 5 phút sau sự trình bày của nhóm 3
TIẾT 2 Giới thiệu một số loại phân bón hóa học
Trang 11- Hoạt động 1: Báo cáo giới thiệu một số loại phân bón (15 phút)
Nhóm 4 trình bày bài thuyết trình báo cáo sản phẩm trong vòng 10 phút
GV và HS khác nhận xét, trao đổi trong vòng 5 phút sau sự trình bày của nhóm 4
- Hoạt động 2: Củng cố kiến thức (15 phút)
GV hệ thống hóa kiến thức, nội dung trọng tâm bài học bằng sơ đồ tư duy
- Hoạt động 3: Kiểm tra (15 phút)
Tất cả học sinh trong lớp làm bài kiểm tra 10 câu trắc nghiệm khách quan trong vòng 15 phút
V Kiểm tra, đánh giá
1 Xây dựng bảng mô tả 4 mức yêu cầu (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao) của các loại câu hỏi/bài tập kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học chủ đề
2 Các câu hỏi/bài tập tương ứng với mỗi loại/mức độ yêu cầu được mô tả dùng trong quá trình tổ chức hoạt động học của học sinh (phần câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh: Tăng cường các bài tập vận dụng, bài tập có tình huống và gắn với thực tiễn, thực nghiệm)”
Ví dụ ma trận, đề kiểm tra đánh giá cho chủ đề “Chất khoáng cho thực vật”
Ma trận bài kiểm tra 10 câu trắc nghiệm khách quan /15 phút cuối chủ đề:
biết
Thông hiểu
Vận dụng Vận dụng
cao
Tổng
Câu 1 Chọn phát biểu đúng trong các phát biểu dưới đây:
A Các nguyên tố đại lượng cần thiết cho cây chỉ gồm: C, H, O
B Nguyên tố vi lượng là nguyên tố chiếm < 200 mg/kg chất khô của cây
C Các nguyên tố vi lượng chỉ gồm: S, Ca, Mg
Trang 12D Các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu thường được chia thành nguyên tố đại lượng và nguyên tố vi lượng
Câu 2 Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu là
A nguyên tố mà thiếu nó cây không hoàn thành được chu trình sống
B không thể thay thế bởi bất kì nguyên tố nào khác
C phải trực tiếp tham gia vào quá trình chuyển hóa vật chất trong cơ thể
D cả A, B, C
Quan sát hình dưới và trả lời các câu 3, 4, 5
Câu 3 Biết rằng cây a được bón đủ chất khoáng, như vậy cây b thiếu
Câu 4 Biết rằng cây a được bón đủ chất khoáng, như vậy cây c thiếu
Câu 5 Biết rằng cây a được bón đủ chất khoáng, như vậy cây d thiếu
Câu 6 Chất khoáng mà cây lấy lá cần nhiều là:
lượng
Câu 7 Chất khoáng mà cây lấy củ cần nhiều là:
lượng
Thông tin: Các cây a, b, c, d có cùng độ tuổi, là các cây trưởng thành đang trong thời kì ra quả
Trang 13Câu 8 Vào vụ đông xuân, trời rét, khi vừa gieo mạ xong người ta thường rắc lên
ruộng mạ một lớp tro mỏng, với mục đích
A làm cho mạ dễ hấp thu nitơ, phát triển nhanh
B làm cho mạ dễ hấp thu nước
C ủ ấm cho mạ
D cung cấp kali tăng tính chịu rét cho mạ
Câu 9 Để tăng năng suất cây trồng, một nông dân ở đồng bằng sông Cửu Long
đi mua phân bón Cửa hàng phân bón của huyện có một số loại phân đạm Phân đạm phù hợp với loại đất ở đồng bằng sông Cửu Long để tăng năng suất của cây là
A amoni sunfat (NH4)2SO4 B amoni nitrat NH4NO3
C ure (NH2)2CO D canxi nitrat Ca(NO3)2
Câu 10 Phân bón X có chứa 80% NH4NO3 Phân bón Y có chứa 82% Ca(NO3)2
Một bác nông dân cần 65 kg Nitơ để bón ruộng thì nên chọn loại phân nào và mua bao nhiêu kg?
A Chọn phân X, 200 gam B Chọn phân Y, 200 gam
C Chọn phân X, 400 gam D Chọn phân Y, 400 gam