...Ung dung CNVT trong nghiên cuu tnmt.docx

...Ung dung CNVT trong nghiên cuu tnmt.docx tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất...

BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

TS TRỊNH LÊ HÙNG (CHỦ BIÊN)

TS VŨ DANH TUYÊN

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM TRONG NGHIÊN CỨU, GIÁM SÁT TÀI

NGUYÊN MÔI TRƯỜNG

HÀ NỘI 2014

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

Công nghệ viễn thám là một phần của công nghệ vũ trụ, tuy mới phát triển nhưng đã nhanh chóng được áp dụng trong nhiều lĩnh vực và được phổ biến rộng rãi ở các nước phát triển Công nghệ viễn thám đã trở thành phương tiện chủ đạo cho công tác giám sát tài nguyên thiên nhiên và môi trường ở cấp

độ từng nước, từng khu vực và trong phạm vi toàn cầu Với những ưu điểm vượt trội so với các phương pháp nghiên cứu truyền thống như độ phủ trùm rộng, thời gian cập nhật ngắn, dải phổ rộng…khả năng ứng dụng công nghệ viễn thám ngày càng được nâng cao, đây là lý do dẫn đến tính phổ cập của công nghệ này Ứng dụng viễn thám trong nghiên cứu tài nguyên thiên nhiên

và giám sát môi trường trở thành xu hướng phát triển tất yếu của mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam

Ở Việt Nam, kỹ thuật viễn thám bắt đầu được sử dụng từ những năm cuối của thế kỷ 20, ban đầu nhằm thành lập và hiện chỉnh bản đồ địa hình, bản đồ chuyên đề các tỉ lệ Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật,

tư liệu ảnh vệ tinh đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, từ lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất, giám sát tài nguyên nước, tài nguyên rừng, dự báo năng suất lúa, …Tháng 5 năm 2013, vệ tinh viễn thám đầu tiên của nước ta mang tên VNREDSAT – 1A đã được phóng thành công lên quỹ đạo Hiện nay, VNREDSAT – 1A đã cung cấp nguồn dữ liệu ảnh phong phú phục vụ nghiên cứu, giám sát tài nguyên, môi trường và đảm bảo quốc phòng, an ninh và đã chứng minh tính đúng đắn trong việc chú trọng đầu tư cho công nghệ viễn thám của Việt Nam Dự kiến trong thời gian tới, các thế hệ vệ tinh viễn thám tiếp theo, đặc biệt là viễn thám siêu cao tần sẽ tiếp tục được triển khai nhằm giúp nước ta chủ động nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu, sản xuất

Nhu cầu ứng dụng công nghệ viễn thám để quản lý tài nguyên thiên nhiên và giám sát môi trường ngày càng trở nên bức xúc và trở thành một trong các nhiệm vụ chủ đạo của ứng dụng và phát triển công nghệ của Bộ Tài nguyên

và Môi trường Mặc dù vậy, việc ứng dụng công nghệ viễn thám để nghiên cứu tài nguyên và giám sát môi trường ở nước ta trong thời gian qua tuy đã thu

được một số kết quả song còn ít, tản mạn và trên thực tế chưa đáp ứng được nhu cầu Các ứng dụng công nghệ viễn thám chủ yếu mới tập trung vào lĩnh vực hiện chỉnh bản đồ địa hình, thành lập một số bản đồ chuyên đề, bước đầu

đề cập đến ứng dụng công nghệ viễn thám phục vụ quản lý đất đai và một số khía cạnh của môi trường Thực tế đó đòi hỏi phải đẩy mạnh ứng dụng rộng rãi công nghệ viễn thám phục vụ quản lý tài nguyên thiên nhiên và giám sát môi trường Để đạt được nhiệm vụ trên, bên cạnh việc đầu tư công nghệ mới nhằm xây dựng đồng bộ hệ thống thu nhận, xử lý dữ liệu ảnh vệ tinh, một yêu cầu cấp bách là đào tạo nguồn nhân lực có chuyên môn cao về lĩnh vực này Chuyên ngành Viễn thám đã được đưa vào đào tạo ở nhiều trường đại học ở trình độ đại học, cao học và nghiên cứu sinh cũng như các khóa ngắn hạn Mặc dù một số giáo trình đã được xuất bản, tuy nhiên, trong thực tế hầu hết các giáo trình này chưa chú trọng đến việc giải quyết các bài toán cụ thể trong ứng dụng viễn thám nghiên cứu, giám sát tài nguyên và môi trường Bên cạnh đó, chương trình đào tạo của các trường đại học cũng có đặc thù riêng đòi hỏi giáo trình về viễn thám ứng dụng cũng phải phù hợp với các lĩnh vực đào tạo cụ thể của trường Mục đích của việc biên soạn cuốn giáo trình “Ứng dụng công nghệ viễn thám trong nghiên cứu, giám sát tài nguyên môi trường” này nhằm làm giáo trình phục vụ sinh viên đại học các chuyên ngành thuộc Khoa học Trái đất tại trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội Cuốn sách cung cấp những kiến thức cơ bản và các phương pháp ứng dụng tư liệu viễn thám trong nông nghiệp, lâm nghiệp, địa chất – khoáng sản, trong giám sát ô nhiễm môi trường Đặc biệt, trong cuốn sách cũng giới thiệu những kiến thức được chọn lọc và đúc kết từ những kết quả nghiên cứu của chính nhóm tác giả Kiến thức trong giáo trình cũng là phần tiếp theo của học phần “Cơ sở viễn thám”, giúp sinh viên có khả năng ứng dụng tư liệu viễn thám trong giải quyết các bài toán

về quản lý tài nguyên thiên nhiên và giám sát môi trường

Giáo trình “Ứng dụng công nghệ viễn thám trong nghiên cứu, giám sát tài nguyên và môi trường” gồm 6 chương do tập thể tác giả gồm TS Trịnh Lê Hùng (Học viện Kỹ thuật Quân sự) làm chủ biên và TS Vũ Danh Tuyên (Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội) Phân chia nhiệm vụ viết các chương trong giáo trình như sau:

1. TS Trịnh Lê Hùng, chủ biên, biên soạn chương 3 ,4, 6.

2. TS Vũ Danh Tuyên, biên soạn chương 1, 2, 5.

Mặc dù được chuẩn bị kỹ lưỡng nhưng trong cuốn sách này chắc chắn còn tồn tại những thiếu sót Các tác giả rất mong được các nhà khoa học, các bạn sinh viên và độc giả quan tâm góp ý để giáo trình được hoàn thiện hơn

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn