...Trịnh Thị Hương.pdf

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC NGẦM MIỀN ĐỒNG BẰNG TỈNH QUẢNG TRỊ GIỚI HẠN ĐỒNG BẰNG GIO LINH Sinh viên thực hiện: Trịnh Thị Hương Giáo vi

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC NGẦM MIỀN ĐỒNG BẰNG TỈNH QUẢNG TRỊ (GIỚI HẠN ĐỒNG

BẰNG GIO LINH)

Sinh viên thực hiện: Trịnh Thị Hương

Giáo viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Thu Hiền

ThS Trần Thành Lê

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong khoa Khí tượng Thủy văn – Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã truyền thụ kiến thức cho em trong suốt quá trình học tập vừa qua Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn Th.S Nguyễn Thu Hiền, thầy Th.S Trần Thành Lê đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo trong suốt thời gian qua để đồ án được hoàn thành đúng thời gian quy định

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới những người thân cùng toàn thể các bạn trong lớp ĐH1T đã cùng chia sẻ, giúp đỡ, động viên và tạo điều kiện để tôi hoàn thành nhiệm vụ học tập và làm đồ án

Do đồ án được thực hiện trong thời gian có hạn, tài liệu tham khảo và số liệu đo đạc thiếu thốn, kinh nghiệm bản thân còn hạn chế nên nội dung đồ án vẫn còn nhiều thiếu sót Vì vậy, rất mong nhận được sự đóng góp quý báu của các thầy cô giáo và toàn thể các bạn sinh viên để đồ án có thể hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, Ngày 15 tháng 6 năm 2015

Sinh viên Trịnh Thị Hương

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1

2 MỤC TIÊU 2

3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

5 NỘI DUNG 2

NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN GIO LINH 3

1.1 ĐIỀU KIỆN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN 3

1.1.1 Vị trí địa lí 3

1.1.2 Đặc điểm địa hình 4

1.1.3 Địa chất, thổ nhưỡng 5

1.1.4 Khí hậu 5

1.1.5 Thủy văn 7

1.1.6 Gió và bão 8

1.2 ĐẶC ĐIỂM TÀI NGUYÊN NƯỚC HUYỆN GIO LINH 9

1.2.1 Tài nguyên nước mưa 9

1.2.2 Tài nguyên nước mặt 9

1.2.3 Tài nguyên ngầm 9

1.3 ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI HUYỆN GIO LINH 13

CHƯƠNG 2 : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI

KHÍ HẬU ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC NGẦM 17

2.1 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI 17

2.2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM 21

CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC NGẦM VÙNG ĐỒNG BẰNG HUYỆN GIO LINH 25

3.1 XU THẾ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA HUYỆN GIO LINH 25

3.1.1 Xu thế biến đổi nhiệt độ 25

3.1.2 Xu thế biến đổi lượng mưa: 28

3.2 HIỆN TRẠNG KHAI THÁC SỬ DỤNG TNN DĐ VÙNG ĐỒNG BẰNG HUYỆN GIO LINH 30

3.3 TÁC ĐỘNG CỦA BĐKH VÀ NBD ĐẾN TNN DƯỚI ĐẤT VÙNG ĐỒNG BẰNG HUYỆN GIO LINH 33

3.3.1 Ảnh hưởng đến lượng bổ cập 33

3.3.2 Ảnh hưởng bốc thoát hơi nước 37

3.3.3 Ảnh hưởng đến chất lượng nước 38

3.4 KỊCH BẢN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO HUYỆN GIO LINH 42

3.5 CÁC GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VÀ THÍCH NGHI VỚI BĐKH NHẰM KHAI THÁC SỬ DỤNG BỀN VỮNG TNN DƯỚI ĐẤT 46

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 50

TÀI LIỆU THAM KHẢO 52

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Bản đồ hành chính huyện Gio Linh tỉnh Quảng Trị 4

Hình 3.1: Biến trình nhiệt độ trung bình năm ở Gio Linh giai đoạn 1980-2011 27

Hình 3.2: Biến trình mưa năm ở Gio Linh giai đoạn 1980 – 2011 29

Hình 3.3: Hình vẽ biểu diễn quan hệ giữa mưa và mực nước ngầm 34

Hình 3.4: Bản đồ hiện trạng xâm nhập mặn tầng Holocen ở Quảng Trị 41

Hình 3.5: Bản đồ DEM khu vực đồng bằng huyện Gio Linh 43

Hình 3.6: Diện tích đất bị ngập khi mực NBD 0.73m 44

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1: Mưa bình quân nhiều năm(mm) 6

Bảng 1.2: Nhiệt độ bình quân tháng tại trạm Đông Hà 6

Bảng 1.3: Trích dẫn độ ẩm tương đối nhiều năm tại Đông Hà (%) 7

Bảng 1.4: Một số đặc trưng dòng chảy năm các lưu vực sông thuộc huyện Gio Linh 8

Bảng 1.5: Phân phối dòng chảy theo các tháng trong năm của trạm đại biểu 8

Bảng 3.1: Nhiệt độ TB tháng tại trạm Đông Hà giai đoạn 1980-2011 25

Bảng 3.2 Lượng mưa tháng tại trạm Đông Hà từ 1980 đến 2011 (mm) 28

Bảng 3.3 Tình hình khai thác sử dụng ngầm huyện Gio Linh 32

Bảng 3.4 : Lượng nước mưa và lượng nước thấm xuống các tầng chứa ngầm ở Quảng Trị giai đoạn 1980 – 2011 36

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BĐKH: Biến đổi khí hậu

IPPC: Intergovernmental Panel on Climate Change (Ủy ban Liên chính phủ về Thay đổi khí hậu)

NBD: Nước biển dâng

TB: Trung bình

TP: Thành phố

MỞ ĐẦU

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Nước là một tài nguyên thiết yếu không thể thiếu đối với sự sống và con người, quyết định sự tồn tại để phát triển kinh tế và xã hội của đất nước Trong đó tài nguyên ngầm là một thành tố hết sức quan trọng, nó được biết đến là một nguồn nước có chất lượng cao, chủ yếu sử dụng cho mục đích công nghiệp, sinh hoạt và dịch vụ Tuy nhiên trong vài thập niên gần đây cùng với sự phát triển kinh tế, quá trình đô thị hóa, sự khai thác không có quy hoạch và đặc biệt là tác động của biến đổi khí hậu làm cho một số nguồn nước ngầm bị suy thoái “Hiện nay, biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt trong thế kỷ 21” [13]

“Biến đổi khí hậu (BĐKH) sẽ ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất và môi trường ở quy mô toàn cầu Nó cũng dẫn đến sự tăng nhiệt độ và một trong những hậu quả là làm nước biển dâng cao” [14]

Theo đánh giá của nhiều tổ chức quốc tế, Việt Nam là một trong những quốc gia

bị ảnh hưởng nặng nề nhất của BĐKH, trong đó khu vực ven biển là nơi dễ bị tổn thương nhất bởi tác động của BĐKH như nước biển dâng, cường độ các loại thiên tai ngày càng mạnh Với 75 km bờ biển, Quảng Trị nằm trong vùng ven biển Bắc Trung

Bộ hiện đang chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu Khí hậu khô hạn xảy ra khiến nguồn nước mặt trở nên khan hiếm và sự suy giảm nước ngầm gây thiệt hại lớn cho công, nông, lâm nghiệp… cũng như nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân Với những kịch bản biến đổi khí hậu đã được tính toán, dự báo, chúng ta có thể biết trước, dự báo được phần nào những tác động đến tài nguyên nước nói riêng và các ngành, lĩnh vực khác nói chung Việc đánh giá tác động và xây dựng các kịch bản BĐKH là vô cùng cấp thiết và quan trọng

Vì thế, cần có một nghiên cứu đánh giá toàn diện về xu thế BĐKH, tác động của

nó đến tài nguyên ngầm và các biện pháp thích ứng của người dân để ứng phó với biến đổi khí hậu là cần thiết để giảm thiểu thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra Vì vậy, em tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước ngầm miền đồng bằng tỉnh Quảng Trị (giới hạn đồng bằng Gio Linh)”

2 MỤC TIÊU

Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước ngầm miền đồng bằng huyện Gio Linh

3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Tìm hiểu tác động của BĐKH đến tài nguyên nước ngầm vùng đồng bằng Gio Linh

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Thu thập tài liệu, tư liệu và thông tin liên quan rồi tổng hợp lại, sau đó tính toán, phân tích và đánh giá vấn đề Bên cạnh đó tham khảo một số đề tài có liên quan để bổ sung cho đề tài được hoàn chỉnh hơn

Sử dụng phần mềm Arcgis để thành lập bản đồ dự báo mức ngập theo các kịch bản nước biển dâng

5 NỘI DUNG

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, cấu trúc của đồ án bao gồm 3 chương: Chương 1: Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội vùng đồng bằng huyện Gio Linh Chương 2: Tổng quan nghiên cứu về biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến tài nguyên ngầm vùng đồng bằng huyện Gio Linh

Chương 3: Tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến tài nguyên ngầm vùng đồng bằng huyện Gio Linh