TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA MÔI TRƯỜNG NGUYỄN ĐỨC TRUNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐÁNH GIÁ MÔI TRƯỜNG NƯỚC BIỂN VEN BỜ VỊNH HẠ LONG HÀ NỘI, 2015... TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI N
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
NGUYỄN ĐỨC TRUNG
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ MÔI TRƯỜNG NƯỚC BIỂN VEN BỜ VỊNH
HẠ LONG
HÀ NỘI, 2015
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
NGUYỄN ĐỨC TRUNG
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ MÔI TRƯỜNG NƯỚC BIỂN VEN BỜ VỊNH
HẠ LONG
Ngành: Công nghệ Kỹ thuật Môi trường
Mã ngành: 52510406
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: ThS TRẦN SƠN TÙNG
HÀ NỘI, 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên em xin gửi lời cám ơn chân thành tới các thầy, cô giáo trong trường Đại Học Tài Nguyên và Môi Trường nói chung và các thầy, cô giáo trong khoa Môi trường nói riêng đã tận tình giảng dạy, truyền đạt cho em những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian qua
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Phòng phân tích môi trường – Khoa Môi trường – trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, trong thời gian qua
đã luôn tạo điều kiện thuận lợi cho em hoàn thành tốt quá trình phân tích mẫu phục
vụ đồ án tốt nghiệp
Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn đến ThS Trần Sơn Tùng và ThS Nguyễn Bích Ngọc, là người trực tiếp hướng dẫn em trong suốt quá trình thực hiện làm Đồ
án tốt nghiệp Các thầy cô đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo và truyền đạt kinh nghiệm cho em suốt thời gian làm Đồ án tốt nghiệp Trong thời gian làm việc với thầy cô,
em không ngừng tiếp thu thêm nhiều kiến thức bổ ích mà còn học tập được tinh thần làm việc, thái độ nghiêm túc trong nghiên cứu khoa học, giúp đạt hiệu quả cao trong công việc, đây là những điều rất cần thiết cho em trong quá trình học tập và công tác sau này
Sau cùng em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình và bạn bè đã động viên, đóng góp ý kiến và giúp đỡ trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành
Đồ án tốt nghiệp
Do thời gian thực hiện Đồ án có nhiều hạn chế nên không thể tránh khỏi thiếu sót, kính mong quý thầy cô và các bạn đóng góp ý kiến bổ sung để đồ án được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 08 tháng 06 năm 2015
Sinh viên
Nguyễn Đức Trung
Trang 4MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC HÌNH VẼ
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
LỜI CẢM ƠN 1
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 3
1.1 Điều kiện tự nhiên thành phố Hạ Long 3
1.1.1 Vị trí địa lý 3
1.1.2 Địa hình, địa chất 3
1.1.3 Khí hậu, thời tiết 4
1.1.4 Thủy văn 5
1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 6
1.2.1 Dân số 6
1.2.2 Tình hình tăng trưởng kinh tế 6
1.2.3 Giáo dục, Y tế 8
1.3 Tổng quan về ô nhiễm nước biển ven bờ 8
1.3.1 Ô nhiễm nước biển ven bờ ở Việt Nam 8
1.3.2 Ô nhiễm nước biển ven bờ tại Vịnh Hạ Long 10
1.4 Các nghiên cứu về vấn đề chất lượng nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 11
1.5 Một số phương pháp nghiên cứu chất lượng nước biển ven bờ 12
CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM 13
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 13
2.2 Phương pháp nghiên cứu 13
2.2.1 Phương pháp thu thập tài liệu 13
2.2.2 Phương pháp thực nghiệm 13
2.3 Phương pháp xử lý số liệu 30
Trang 5CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 31
3.1 Kết quả phân tích nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 31
3.1.1 Kết quả các thông số đo nhanh 31
3.1.2 Các thông số phân tích trong phòng thí nghiệm 31
3.2 Đánh giá chất lượng môi trường nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long giai đoạn từ 2013 đến nay 41
3.2.1 Đánh giá hàm lượng NH4+ 41
3.2.2 Đánh giá giá trị COD 42
3.2.3 Đánh giá giá trị BOD5 43
3.2.4 Đánh giá hàm lượng kim loại nặng Fe, Pb, Mn 44
3.2.5 Đánh giá hàm lượng ion florua 45
3.2.6 Đánh giá hàm lượng dầu mỡ 46
3.2.7 Đánh giá hàm lượng TSS 47
3.2.8 Đánh giá nồng độ oxy hòa tan (DO) 48
3.2.9 Luận giải nguyên nhân ô nhiễm 48
3.3 Đề xuất giải pháp 52
3.3.1 Quản lý cơ chế chính sách 53
3.3.2 Các giải pháp về kỹ thuật (khoa học, công nghệ): 54
3.3.3 Các giải pháp khác 56
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 58
1 Kết luận 58
2 Kiến nghị 58
TÀI LIỆU THAM KHẢO 60 PHỤ LỤC
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Bảng mô tả các vị trí lấy mẫu 15
Bảng 2.2 Phương pháp bảo quản mẫu đối với các chỉ tiêu phân tích 16
Bảng 3.1 Kết quả các thông số đo nhanh 31
Bảng 3.2 Kết quả phân tích hàm lượng NH4+ 31
Bảng 3.3 Kết quả phân tích giá trị COD 32
Bảng 3.4 Kết quả phân tích giá trị BOD5 33
Bảng 3.5 Kết quả phân tích hàm lượng Fe 34
Bảng 3.6 Kết quả phân tích hàm lượng Pb 35
Bảng 3.7 Kết quả phân tích hàm lượng Mn 36
Bảng 3.8 Kết quả phân tích hàm lượng F- 37
Bảng 3.9 Kết quả phân tích hàm lượng dầu mỡ 38
Bảng 3.10 Kết quả phân tích hàm lượng TSS 39
Bảng 3.11 Kết quả phân tích giá trị DO 40
Trang 7DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 2.1 Bảng thuỷ triều khu vực Hòn Gai tháng 4 năm 2015 14
Hình 2.2 Bảng thuỷ triều khu vực Hòn Gai tháng 5 năm 2015 14
Hình 2.3: Vị trí các điểm lấy mẫu 16
Hình 2.4 Dãy chuẩn NH4+ (mgN/l) 18
Hình 2.5 Dãy bình ủ phân tích BOD5 20
Hình 2.6 Dãy chuẩn Fe (mg/l) 24
Hình 3.1: Hàm lượng NH4+ tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 31
Hình 3.2: Giá trị COD tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 32
Hình 3.3: Giá trị BOD5 tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 33
Hình 3.4: Hàm lượng Fe tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 34
Hình 3.5: Hàm lượng Pb tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 35
Hình 3.6: Hàm lượng Mn tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 36 Hình 3.7: Hàm lượng ion florua tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 37
Hình 3.8: Hàm lượng dầu mỡ tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 38
Hình 3.9: Hàm lượng TSS tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 39
Hình 3.10: Giá trị DO tại các điểm quan trắc nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long 40
Hình 3.11: Biểu đồ đánh giá hàm lượng NH4+ 41
Hình 3.12: Biểu đồ đánh giá giá trị COD 42
Hình 3.13: Biểu đồ đánh giá giá trị BOD5 43
Hình 3.14: Biểu đồ đánh giá hàm lượng kim loại nặng 44
Hình 3.15: Biểu đồ đánh giá hàm lượng ion florua 45
Hình 3.16: Biểu đồ đánh giá hàm lượng dầu mỡ 46
Hình 3.17: Biểu đồ đánh giá hàm lượng TSS 47
Hình 3.18: Biểu đồ đánh giá nồng độ oxy hòa tan (DO) 48
Trang 8DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DO Oxy hòa tan (Disolved oxygen)
COD Nhu cầu oxy hóa học (Chemical oxygen demand)
BOD5 Nhu cầu oxy sinh hóa sau 5 ngày (Bio oxygen demand) TSS Tổng chất rắn lơ lửng (Total Suspended Solids)
JICA Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (Japan International
Cooperation Agency) IMER Viện Tài nguyên và Môi trường biển (Institute of Marine
Environment and Resources)
BTNMT Bộ Tài Nguyên Môi Trường
BVMT Bảo vệ Môi trường
TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam
Trang 9MỞ ĐẦU
Thành phố Hạ Long không chỉ được biết đến bởi di sản thiên nhiên thế giới – Vịnh Hạ Long, mà đây còn là một trong những trung tâm kinh tế - chính trị chính của tỉnh Quảng Ninh, một cực của vùng động lực phát triển kinh tế phía Bắc Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh Cùng với những điều kiện tự nhiên thuận lợi, tài nguyên phong phú, kinh tế của thành phố luôn đứng trong top đầu những thành phố
có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao Trên địa bàn thành phố, rất nhiều ngành kinh tế cùng phát triển và đạt hiệu quả cao: khai thác khoáng sản, vận tải, đường bộ và đường thuỷ, cơ khí và đóng tàu, các ngành sản xuất chế biến và đặc biệt là ngành du lịch - dịch vụ Tuy nhiên, một mặt sự phát triển mạnh mẽ của các ngành kinh tế này đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế xã hội thành phố Hạ Long nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung, mặt khác cũng tạo ra rất nhiều vấn đề nan giải hiện nay
Đó là những mâu thuẫn trong việc khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên, đó
là những vấn đề về chất thải rắn, khí thải, nước thải từ các hoạt động sản xuất, sinh hoạt, dịch vụ, …Tất cả đều đã và đang gây nên những tác động khác nhau tới môi trường, làm suy thoái môi trường trong vùng đặc biệt là môi trường biển ven bờ Hiện nay, vấn đề ô nhiễm nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng Khu vực Cảng than Cột 8, khu neo đậu của tàu du lịch, thường xuyên có váng dầu thải loang rộng trên mặt biển Rác thải sinh hoạt và rác thải công nghiệp từ các tàu du lịch, nhà bè, nhà máy, nhà hàng chưa qua xử lý trôi nổi trên biển Vịnh Hạ Long, Tình trạng này diễn ra không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến mỹ quan khách du lịch mà còn gây hại đối với chính sức khỏe người dân nơi đây
Xuất phát từ thực trạng trên, em đã lựa chọn đề tài “Đánh giá chất lượng môi
trường nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long” nhằm đưa ra những luận cứ khoa học để
đánh giá chất lượng môi trường nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long, làm cơ sở cho việc quy hoạch phát triển và quản lý môi trường nơi đây
Trang 10Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài được thực hiện nhằm các mục đích sau đây:
- Đánh giá được chất lượng môi trường nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long
- Đề xuất một số giải pháp phù hợp nhằm khắc phục hạn chế ô nhiễm môi trường nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long
Nội dung nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu đề ra, đề tài tập chung vào một số nội dung chính sau:
- Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thành phố Hạ Long
- Tổng quan về vấn đề ô nhiễm nước biển ven bờ
- Quan trắc, phân tích, đánh giá chất lượng môi trường nước biển ven bờ Vịnh
Hạ Long
- Các nguồn gây ô nhiễm nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long
- Đề xuất một số giải pháp phù hợp nhằm khắc phục hạn chế ô nhiễm nước biển ven bờ Vịnh Hạ Long