...Nguyễn Đức Phong.pdf

...Nguyễn Đức Phong.pdf tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh...

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

NGUYỄN ĐỨC PHONG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG XỬ LÝ MỘT SỐ LOẠI CHỈ TIÊU LÝ HÓA TRONG NƯỚC NUÔI TÔM CỦA LOÀI HÀU (OSTREA SP.) TẠI XÃ HẢI NAM – HUYỆN HẢI HẬU – TỈNH NAM ĐỊNH

HÀ NỘI, 2015

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

NGUYỄN ĐỨC PHONG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG XỬ LÝ MỘT SỐ LOẠI CHỈ TIÊU LÝ HÓA TRONG NƯỚC NUÔI TÔM CỦA LOÀI HÀU (OSTREA SP.) TẠI XÃ HẢI NAM – HUYỆN HẢI HẬU – TỈNH NAM ĐỊNH

Ngành: Công nghệ Môi trường

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS Hoàng Ngọc Khắc

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan:

1 Những nội dung trong đồ án này là do em thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của TS Hoàng Ngọc Khắc

2 Mọi tham khảo trong đồ án đều được trích dẫn rõ ràng tên tác giả và đã được ghi rõ nguồn gốc

3 Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo hay gian trá em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Sinh viên

Nguyễn Đức Phong

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành tốt bài đồ án tốt nghiệp này, đầu tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới toàn thể thầy cô trong trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội nói chung và quý thầy cô trong Khoa Môi trường nói riêng đã quan tâm và giúp đỡ em trong suốt thời gian học tập và rèn luyện tại trường

Em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới TS Hoàng Ngọc Khắc – giáo viên hướng dẫn đã tạo điều kiện nhiệt giúp đỡ, chỉ bảo tận tình và động viên em trong suốt quá trình làm đồ án vừa qua

Em cũng xin gửi cảm ơn chân thành tới gia đình và bạn bè đã giúp đỡ và động viên em trong thời gian qua

Em cũng xin chân thành cảm ơn đến ban giám đốc Viện Môi trường Nông nghiệp, các cô các chú, các anh các anh các chị cùng toàn thể cán bộ nhân viên của viện, đặc biệt là TS Bùi Thị Lan Hương đã tạo điều kiện, giúp đỡ, chỉ bảo tận tình cho

em trong những ngày làm thực nghiệm tại viện nghiên cứu

Ngoài ra, em cũng xin được cảm ơn anh Công – cán bộ của Viện Môi trường Nông nghiệp và anh Phú – chủ của ao tôm tại xã Hải Nam – huyện Hải Hậu – tỉnh Nam Định đã tạo điều kiện, nhiệt tình giúp đỡ bọn em trong những lúc đi thực địa và lấy mẫu Em cũng xin chân thành cảm ơn các anh, các chị tại Trung tâm phân tích của Viện Môi trường Nông nghiệp Đặc biệt là chị Hà và anh Thể đã tận tịnh giúp đỡ và chỉ bảo em trong quá trình phân tích và xây dựng mô hình

Em xin cam đoan tất cả các số liệu thu thập, kết quả phân tích, tính toán được trích dẫn rõ ràng và đúng sự thật

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Sinh viên

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI CẢM ƠN 2

DANH MỤC HÌNH 4

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÀNH NUÔI TÔM, NƯỚC NUÔI TÔM VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ 3

1.1 Tổng quan về ngành nuôi tôm: 3

1.1.1 Tổng quan về ngành nuôi tôm ở Việt Nam: 3

1.1.2 Tổng quan về ngành nuôi tôm ở Nam Định: 4

1.2 Giới thiệu chung về nước nuôi tôm: 7

1.2.1 Khái niệm nước thải nuôi tôm: 7

1.2.2 Thành phần của nước thải nuôi tôm: 7

1.2.3 Ảnh hưởng của nước thải nuôi tôm: 7

1.3 Tổng quan về phương pháp sử dụng động vật nhuyễn thể để xử lý nước thải: 7

1.4 Tổng quan về loài Hàu (Ostrea sp.) 9

1.4.1.Đặc tính sinh học của loài Hàu: 9

1.4.2 Phương thức bắt mồi của Hàu: 9

1.4.3 Đặc điểm sinh sản của Hàu: 11

1.4.4 Địch hại và khả năng tự bảo vệ: 11

CHƯƠNG 2: THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP 12 THỰC NGHIỆM 12

2.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu: 12

2.1.1 Thời gian: 12

2.1.2 Địa điểm: 12

2.2 Đối tượng nghiên cứu: 12

2.3 Phương pháp tiến hành: 13

2.3.1 Phương pháp nghiên cứu: 13

2.3.2 Phương pháp phân tích: 13

2.3.3 Phương pháp xử lý số liệu: 18

2.4 Tiến hành thí nghiệm: 18

2.4.1 Chuẩn bị nước nuôi tôm để nuôi Hàu: 18

2.4.2 Chuẩn bị Hàu để tiến hành thí nghiệm: 18

2.5 Thí nghiệm nghiên cứu khả năng xử lý một số loại chỉ tiêu lý hóa của loài Hàu(Ostrea sp.) đối với nước nuôi: 18

2.5.1 Dụng cụ thí nghiệm: 18

2.5.2 Mô hình thực nghiệm: 19

2.5.3 Thu mẫu và phân tích mẫu nước: 21

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 23

3.1 Hiệu quả xử lý COD của loài Hàu trong nước nuôi tôm: 23

3.2 Hiệu quả xử lý TSS của loài Hàu trong nước nuôi tôm: 27

3.3 Hiệu quả xử lý NH 4 + của loài Hàu trong nước nuôi tôm: 31

3.4 Hiệu quả xử lý PO 4 3- của loài Hàu trong nước nuôi tôm: 33

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 38

TÀI LIỆU THAM KHẢO 40 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1: Diện tích mặt nước và sản lượng nuôi trồng thủy sản tại Nam Định 5

Bảng 2.1 Các phương pháp phân tích các chỉ tiêu trong mẫu nước thải sinh hoạt 14

Bảng 2.2 Công thức thí nghiệm 19

Bảng 3.1 Hiệu quả xử lý COD trong nước nuôi tôm của Hàu 23

Bảng 3.2 Hiệu suất xử lý COD trong nước nước nuôi tôm của Hàu 23

Bảng 3.3 Hiệu quả xử lý TSS trong nước nuôi tôm của Hàu 27

Bảng 3.4 Hiệu suất xử lý TSS trong nước nuôi tôm của Hàu 27

Bảng 3.5 Hiệu quả xử lý NH4 + trong nước nuôi tôm của Hàu 31

Bảng 3.6 Hiệu quả xử lý PO43- trong nước nuôi tôm của Hàu 33

Bảng 3.7 Hiệu suất xử lý PO43- trong nước nuôi tôm của Hàu 34

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Tôm thẻ chân trắng 6

Hình 2.1 Địa điểm lấy mẫu tại đầm nuôi tôm xã Hải Nam – huyện Hải Hậu – tỉnh Nam Định 12

Hình 2.2 Hàu được chọn để làm thí nghiệm 12

Hình 2.3 Mô hình thí nghiệm 19

Hình 2.4 CT1: Mật độ 1 con/ 31.5l nước nuôi tôm 20

Hình 2.5 CT2: Mật độ 2con/ 31.5l nước nuôi tôm 20

Hình 2.6 CT3: Mật độ 3 con/ 31.5l nước nuôi tôm 20

Hình 2.7 ĐC: Thùng đối chứng 21

Hình 2.8 Lấy mẫu nước tại ao nuôi tôm 21

Hình 2.9 Máy đo độ mặn khúc xạ ánh sáng 21

Hình 2.10 Phân tích mẫu 22

Hình 2.11 Máy phá mẫu COD 22

Hình 2.12 Máy cất đạm 22

Hình 2.13 Máy đo quang phổ 22

Hình 3.1 Hiệu quả xử lý COD trong nước nuôi tôm của Hàu 24

Hình 3.2 Hiệu suất xử lý COD của Hàu trong nước nuôi tôm 24

Hình 3.3 Hiệu quả xử lý TSS trong nước nuôi tôm của Hàu 28

Hình 3.4 Hiệu suất xử lý TSS của Hàu trong nước nuôi tôm 28

Hình 3.5 Hiệu quả xử lý NH4+ trong nước nuôi tôm của Hàu 31

Hình 3.6 Hiệu quả xử lý PO43- trong nước nuôi tôm của Hàu 34

Hình 3.7 Hiệu suất xử lý PO4 của Hàu trong nước nuôi tôm 35

1

MỞ ĐẦU

Nuôi tôm ở Việt Nam đã phát triển mạnh trong những năm gần đây và trở thành nghành kinh tế quan trọng, tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho hàng triệu người dân ven biển và tạo nguồn thu ngoại tệ đáng kể cho Chính phủ Tuy vậy, nghề nuôi tôm ở Việt Nam đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức, lôi cuốn sự chú ý của các bên Đó là các mối quan ngại về các tác động kinh tế, xã hội, môi trường và gần đây là các vấn đề tranh chấp thương mại và rào cản chất lượng sản phẩm Việc chuyển đổi quá nhanh một diện tích lớn ruộng lúa năng suất thấp, ruộng muối ven biển và đất hoang hoá sang nuôi tôm kéo theo một loạt các vấn đề bất cập

về cung ứng kỹ thuật công nghệ, con giống, quản lý môi trường, kiểm soát dịch bệnh, quy hoạch và phát triển cơ sở hạ tầng Dù Chính phủ đã cố gắng kiểm soát, nhưng nuôi tôm vẫn mang tính tự phát thiếu quy hoạch, chạy theo lợi ích trước mắt Việc chuyển dịch cơ cấu từ nông nghiệp sang nuôi tôm và từ nuôi quảng canh, quảng canh cải tiến sang bán thâm canh, thâm canh kéo theo nhu cầu rất lớn về vốn đầu tư Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân đầu tư trực tiếp vào ngành nuôi tôm để đẩy nhanh tiến độ công nghiệp hoá, điều này đã dẫn đến những chuyển biến rất đáng kể ở vùng nông thôn ven biển, kể cả tích cực lẫn tiêu cực Dù vậy, hiện nay nuôi tôm ở Việt Nam vẫn chủ yếu là nuôi quảng canh và quảng canh cải tiến, đặc trưng bằng sản xuất hộ gia đình quy mô nhỏ Quy trình khép kín từ sản xuất đến nơi chế biến và tiêu thụ chưa được thiết lập chặt chẽ làm cho nghề nuôi tôm vẫn mang tính nhỏ lẻ và manh mún, kém hiệu quả, rủi ro cao, giảm chất lượng

và giảm khả năng cạnh tranh với các nước khác trong khu vực Nuôi tôm thải ra môi trường nước một lượng lớn các chất hữu cơ, ngoài ra còn có phân tôm, xác tôm chết, thức ăn thừa … đây là các tác nhân chính gây nên các bệnh cho tôm làm giảm năng xuất gây bệnh cho tôm cũng như có thể làm chết tôm

Trong thập kỷ tới, con tôm tiếp tục sẽ là đối tượng chủ lực, thu hút sự chú ý của người dân và chính quyền các cấp trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế ven biển

Để định hướng phát triển nghề nuôi tôm bền vững, điều cần thiết là phải nhận thức một cách sâu sắc và có tính hệ thống về hiện trạng phát triển của ngành và các vấn

đề phức tạp đang đặt ra Việc đổ nước và chất thải công nghiệp, nông nghiệp, sinh hoạt chưa qua xử lý ra sông, hồ, biển cũng đã góp phần không nhỏ vào việc làm biến đổi môi trường theo chiều hướng xấu Như vậy, việc tìm ra giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường, xử lý nước thải trong quá trình nuôi tôm ra môi trường đang là một vấn đề mang tính thời sự, rất cấp bách

Đã có một số nghiên cứu về việc dựa vào hệ động thực vật thủy sinh để xử lý

ô nhiễm môi trường và loài hàu cũng là một trong số đó Việc ứng dụng động vật thủy sinh trong xử lý nước thải được ghi nhận biện pháp sinh học có hiệu quả Đây

là công nghệ xử lý nước thải trong điều kiện tự nhiên, thân thiện với môi trường, cho phép đạt hiệu suất cao, chi phí thấp và ổn định, đồng thời làm tăng giá trị đa dạng sinh học, cải tạo cảnh quan môi trường, hệ sinh thái địa phương Mặt khác, người nuôi còn có thể gia tăng kinh tế bằng việc bán hàu Do đó, em xin được chọn

đề tài:” Nghiên cứu khả năng xử lý một số loại chỉ tiêu lý hóa trong nước nuôi

tôm của loài Hàu (Ostrea sp.) tại xã Hải Nam - huyện Hải Hậu - tỉnh Nam

Định”.

Mục tiêu nghiên cứu:

- Nghiên cứu khả năng xử lý TSS, COD, Amoni (NH4+), Photphat (PO43-) của loài Hàu với nước thải trong ao nuôi tôm

- Xác định chỉ tiêu có trong nước nuôi tôm được xử lý tốt nhất bằng loài

Hàu (Ostrea sp.)

Nội dung nghiên cứu:

- Nghiên cứu tổng quan về nước thải trong ao nuôi tôm

- Nghiên cứu phương pháp nuôi loài Hàu

- Nghiên cứu hiệu quả xử lý TSS, COD, Amoni (NH4+), Photphat (PO43-) của loài Hàu với nước thải trong ao nuôi tôm

Ý nghĩa thực tiễn:

Đánh giá tiềm năng ứng dụng của loài Hàu (Ostrea sp.) để có thể sử dụng

phương pháp dùng Hàu để xử lý một số chỉ tiêu lý hóa trong nước nuôi tôm tương lai