Bài 11. Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tấ...
Trang 1Nhiệt liệt chào mừng quý thầy cô giáo đã về dự tiết học ngày hôm nay !
Trang 3Tiết 44: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH
I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống
con người.
a Văn bản CÂY DỪA BÌNH ĐỊNH
Văn bản: Cây dừa Bình
Định trình bày điều gì?
Trang 5Thân cây làm máng. Lá làm tranh. Chõ đồ xôi
Nước và cùi dừa: để uống, để làm thức ăn, bánh kẹo.
Dừa…mang nhiều lợi ích và gắn bó với cuộc sống đối với con người.
Cọng lá làm vách
Gáo dừa
Trang 6TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống
con người.
a Văn bản : CÂY DỪA BÌNH ĐỊNH
b Văn bản : TẠI SAO LÁ CÂY CÓ
MÀU XANH LỤC?
Văn bản: Cây dừa Bình Định trình bày điều gì?
+ Trình bày lợi ích riêng của cây dừa.
Văn bản: Lá cây có màu xanh lục giải thích điều gì?
Trang 8Chất diệp lục trong lá cây có màu xanh lục vì nó hút các tia sáng có màu khác nhưng không thu nhận màu xanh lục và lại phản chiếu màu này, do đó mắt ta mới nhìn thấy màu xanh lục.
Trang 9Nếu ta chiếu chất diệp lục của lá cây bằng nguồn sáng màu đỏ, chất này sẽ thu nhận các tia màu đỏ, nhưng vì không có tia sáng màu xanh lục để phản chiếu lại, nên ta nhìn vào lá cây chỉ thấy một màu đen sì.
Nếu ta chiếu chất diệp lục của lá cây bằng nguồn sáng màu đỏ, chất này sẽ thu nhận các tia màu đỏ, nhưng vì không có tia sáng màu xanh lục để phản chiếu lại, nên ta nhìn vào lá cây chỉ thấy một màu đen sì.
Trang 10TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống
con người.
a Văn bản : CÂY DỪA BÌNH ĐỊNH
b Văn bản : TẠI SAO LÁ CÂY CÓ
+ Trình bày lợi ích riêng của cây dừa.
+ Giải thích tác dụng của chất diệp lục làm cho
người ta thấy lá cây có màu xanh.
Trang 11Sông núi hài hòa
Công trình văn hóa nghệ thuật nổi tiếng
Văn bản HUẾ
Chùa Thiên Mụ chùa Trúc Lâm
Trang 12 Công trình văn hóa nghệ thuật nổi tiếng
điện Hòn Chén đài Vọng Cảnh
Trang 13Cơm hến bánh bèo Huế bún bò Huế
Món ăn đặc sản Huế
Sản phẩm - nón lá Huế
Trang 14TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống
con người.
a Văn bản : CÂY DỪA BÌNH ĐỊNH
+ Trình bày lợi ích riêng của cây dừa.
b Văn bản : TẠI SAO LÁ CÂY CÓ
MÀU XANH LỤC?
+ Giải thích tác dụng của chất diệp
lục đối với màu xanh đặc trưng của
lá cây.
c Văn bản : HUẾ
+ Giới thiệu Huế là một trung tâm
văn hóa nghệ thuật lớn của Việt Nam
Nơi có đặc điểm riêng độc đáo.
? Văn bản HUẾ
giới thiệu điều gì?
Trang 15TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống
con người.
Các văn bản này thường có ở trong
sách báo, ti vi… quảng cáo về những
đặc sản của từng địa phương; trong
sách khoa học sinh vật; ….
+ Các sản phẩm tiêu dùng : -Bản hướng dẫn sử dụng Ti vi, Tủ lạnh,
… -Đồ ăn, thức uống: nước giải khát, bánh kẹo, … Đều có ghi xuất xứ, thành phần các chất làm nên, ngày sản xuất, hạn sử dụng, trọng lượng tịnh,…
+Du lịch: Trước cổng vào có bảng ghi giới thiệu lai lịch, sơ đồ danh lam thắng cảnh.
+Các bảng quảng cáo ngoài đường phố.
+Sách giáo khoa: Phần bìa sau.
+Phần chú thích ở các văn bản văn học.
Được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong tất cả mọi lĩnh vực trong đời sống.
? Em thường gặp văn bản
đó ở đâu ?
? Kể tên một số văn bản cùng loại mà em biết ?
Được sử dụng rộng rãi, tất cả mọi
lĩnh vực trong đời sống, ngành nghề
nào cũng cần đến.
Trang 16TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống
con người.
2 Đặc điểm chung của văn bản thuyết
minh
Thảo luận bàn (2 phút)
Trang 17TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống con người.
2 Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
*Nhiệm vụ:
*Phương thức:
*Tri thức:
* Trình bày :
Trang 18Miêu tả tỉ mỉ, chi tiết cụ thể đặc điểm của sự vật.
-Trỡnh bày diễn biến, sự việc, nhõn vật.
Bộc lộ cảm xỳc chủ quan của người viết về đối tượng…
-Trỡnh bày diễn biến, sự việc, nhõn vật.
-Bộc lộ cảm xỳc chủ quan của người viết
Cả 3 Văn bản đều trỡnh bày những tri thức
tiờu biểu của sự vật hiện tượng.
Trang 19C¸c v¨n b¶n trªn có các đặc điểm của các văn bản TS,
kiến, luËn ®iÓm, luËn cø.
Cả 3 Văn bản đều trình bày những đặc điểm
tiêu biểu của sự vật hiện tượng.
VÍ DỤ: -Văn bản “Cây dừa” từ thân cây, lá cây… đều có ích cho con người, cho nên nó gắn bó với cuộc sống của người dân.
-Văn bản “Lá cây có màu xanh lục” lá cây có chất diệp lục cho nên có màu xanh lục.
-Văn bản “Huế” Huế là một thành phố có cảnh sắc, sông núi hài hòa, có
nhiều công trình văn hóa nghệ thuật nổi tiếng, có nhiều món ăn đặc sản, đã trở thành trung tâm văn hóa lớn của nước ta.
Trang 20TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA VĂN BẢN THUYẾT
MINH
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống con người.
2 Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
- Khách quan, xác thực, hữu ích cho con người.
- Cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân,… của các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên xã hội.
- Trình bày, giới thiệu, giải thích.
Trang 21II/ LUYỆN TẬP :
Bài tập 1: (SGK/118): Các văn bản sau có phải là văn bản
thuyết minh không ? Vì sao ?
a/ Văn bản khởi nghĩa Nông Văn Vân là văn bản thuyết minh vì:
Cung cấp kiến thức lịch sử, người thật, việc thật
b/ Văn bản con giun đất là văn bản thuyết minh vì:
Cung cấp kiến thức khoa học sinh vật,
Trang 22Bài tập 2: GK/118
Văn bản thông tin ngày trái đất năm
2000 là văn bản nghị luận, đề xuất một hành động tích cực bảo vệ môi trường, nhưng đã sử dụng yếu tố thuyết minh để nói
rõ tác hại của bao bì ni-lông, làm cho đề nghị có sức thuyết phục cao.
Trang 23Các văn bản khác như tự sự, nghị luận, biểu cảm, miêu tả có
cần yếu tố thuyết minh không? Vì sao?
- Các văn bản nghị luận, tự sự, biểu cảm, miêu tả cần có yếu
Trang 24Đáp án:
Đây là một tính chất tiêu biểu của văn bản thuyết minh để phân biệt với các văn bản khác?
Khách quan, ch ân thực, hữu ích
4) Đoạn văn sau thuộc loại văn bản nào?
Đêm Trung thu các em rước đèn, múa sư tử Ngoài Bắc gọi là múa sư tử, trong Nam gọi là múa lân Lân còn gọi là kì lân Kì là tên con đực, lân là tên con cái Tục truyền lân là con vật hiền lành, chỉ
có người tốt mới nhìn thấy nó được Thoạt nhìn, đầu lân giống đầu sư tử Do vậy, người ta gọi múa lân thành múa sư tử.
Trang 25Bạn nhận được 2 cây bút bi
Bạn nhận được 2 cây bút bi
Bạn được tặng 1 cái thước kẻ
Trang 261 tràng vỗ tay Bạn nhận được 1 cái bút bi
Bạn được tặng cây 2 cái bút bi
Trang 28NỘI DUNG KIẾN THỨC
Trang 29HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ
- Tìm đọc các văn bản thuyết minh.
- Hoàn thành các bài tập còn lại.
- Soạn bài “Ôn dịch, thuốc lá”.
Trang 30SỰ KHÁC NHAU GIỮA VĂN BẢN THUYẾT MINH VỚI CÁC VĂN
phục, lập
luận chặt chẽ.
-Bộc lộ cảm xúc chủ quan của người viết
Trang 31Đáp án:
Đây là một tính chất tiêu biểu của văn bản thuyết minh để phân biệt với các văn bản khác?
Khách quan, ch ân thực, hữu ích
5) Đoạn văn sau thuộc loại văn bản nào?
Đêm Trung thu các em rước đèn, múa sư tử Ngoài Bắc gọi là múa sư tử, trong Nam gọi là múa lân Lân còn gọi là kì lân Kì là tên con đực, lân là tên con cái Tục truyền lân là con vật hiền lành, chỉ
có người tốt mới nhìn thấy nó được Thoạt nhìn, đầu lân giống đầu sư tử Do vậy, người ta gọi múa lân thành múa sư tử.
MAY MẮN