su 8 kì II

Hãy nhắc lại nội dung cuối của điều ớc mà sgk trình bày với chúng Triều đình sẽ quay sang đàn áp phong trào của nhân dân?. Triều đình đã cử phái bộ sang Pháp thơng lợng nhngkhông thành

Phần 2 Lịch sử Việt Nam từ năm 1858 đến năm 1918

- Thấy đợc bản chất tham lam, tàn bạo , hiếu chiến của chủ nghĩa thực dân

- Thấy đợc tinh thàn bất khuất của nhân dân ta từ đó bồi dỡng lòng tự hoà dân tộc

B Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học :

* Kiểm tra bài cũ :

1 Hãy nhắc lại tình hình các nớc TBCN vào thế kỉ XVIII?

2 Các nớc t bản đã đẩy mạnh xâm lợc các nớc Đông nam á và có chính sách ntn vớicác nớc này?

* Bài mới :

ĐVĐ: Việt Nam là một nớc thuộc Đông Nam châu á do đó đã không thoát khỏi conmắt thèm khát của thực dân Pháp Pháp đã quyết định xâm lợc VN Quá trình XL đódiễn ra ntn? Ta hãy cùng tìm hiểu bài học hôm nay

Tiết 36: I Thực dân Pháp xâm lợc Việt Nam

HĐ 1: Tìm hiểu chiến sự ở Đà Nẵng

những năm 1858-1859

H trả lời đ ợc câu hỏi : tại sao Pháp

xâm l ợc Việt Nam ? B ớc đầu quân

Pháp đã bị thất bại nh thế nào ?

? Bằng các kiến thức đã học ở bài trớc em

hãy cho biết vì sao Pháp đẩy mạnh xâm

chiếm Việt Nam?

( - Pháp đang khát khao thuộc địa để phục

vụ cho sự phát triển của đất nớc mình

- Pháp đã bị Anh gạt khỏi một thuộc

địa béo bở ở châu á đó là ấn Độ

( 1822)

- Hoàng đế Na- pô- lê- ông III lên ngôi

vô cùng hiếu chiến

- Lúc này chính quyền p/k Việt Nam

đang suy yếu )

? Để thực hiện âm mu của mình Pháp đã

cố kiếm cớ và đã kiếm đợc một cớ Hãy

đọc SGK và cho biết đó là cớ gì ?

G giảng về việc Pháp lấy cớ triều đình cấm

đạo và giết đạo để XL

Pháthiện

phântích

1 Chiến sự ở Đà Nẵng những năm

1858-1859:

a Nguyên nhân Pháp xâm l ợc n

ớc ta :

- Muốn biến nớc ta thành thuộc

địa phục vụ quyền lợi củachính quốc

- Lấy cớ bảo vệ đạo Thiên chúagiáo, Pháp đêm quân xâm lợc

b/ Chiến sự ở Đà Nẵng:

- Chiều 30/8/1859 3000 quân

- Giữa đất nớc tiến ra Bắc và vào Nam

đều thuận lợi )

G giảng

Sáng 1/9/1858 chúng gửi tối hậu th yêu

cầu ta đầu hàng và trả lời trong 2 tiếng

nh-ng cha hết giờ hẹn chúnh-ng đã tấn cônh-ng

? Theo em tại sao trớc khi tấn công Pháp

gửi tối hậu th?

( -Thấy nhà Nguyễn đớn hèn;

- Kiêu ngạo trớc sức mạnh của mình )

Quả thật quân Nguyễn rất đớn hèn, tại

trống”, bất hợp tác với giặc

- Xây dựng phòng tuyến cản giặc dài 4

km từ Hải Châu ( chân đèo Hải Vân)

 Kết quả: Bớc đầu quân Pháp thất bại

? Theo em bớc đầu Pháp đã thất bại ntn?

HĐ 2: Tìm hiểu chiến sự ở Gia Định.

Thấy đ ợc thái dộ và suy nghĩ sai lầm của

nhà Nguyễn, thấy đựơc ý chí của nhân

dân

G xác định ví trí Gia Định trên bản đồ

? Theo em tại sao Pháp lại chuyển hớng

tấn công vào Gia Định?

( Xa kinh đô của nớc Việt

Là nơi trù phú có thể giúp Pháp trong cuộc

chiến lâu dài

Thảoluận

Kháiquát

Thảoluận

Sosánh

Pháp và Tây Ban Nha dàn trậntrớc cửa biển Đà Nẵng

- Sáng 1/9/1858 Pháp tấn côngbán đảo Sơn Trà

Pháp đổ bộ lên Sơn Trà

- Triều đình cử Nguyễn Tri

Ph-ơng làm tổng chỉ huy mặt trậnQuảng nam- Đà Nẵng

 Kết quả:

- Quân Pháp chỉ chiếm đợc SơnTrà không tiến tiếp đợc=> Kếhoạch đánh nhanh thắngnhanh bị phá sản

- Pháp quay sang tấn công Gia

Định

2 Chiến sự ở Gia Định:

- Ngày 17-2-1859 Pháp tấn côngthành Gia Định

nhanh chóng chiếm thành

- Nhân dân tự tổ chức cách độinghĩa binh đánh giặc khiến chúngkhó khăn

2

-Và thời cơ đánh tan giặc đã đến vào tháng

7 / 1860 Tại sao nói thời điểm đó có điều

kiện thuận lợi cho ta đánh tan quân Pháp?

xâm lợc của triều đình Huế?

? Hãy đánh giá điều ớc 1862?

PháthiệnThảoluận

ĐọcNhậnxét

- Triều đình không biết tận dụngthời cơ Đêm 23-2-1861 Phápbất ngờ tấn công đại đồn TríHoà và nhanh chóng hạ đồnrồi đánh chiểm các tỉnh ĐôngNam Kì ( Định Tờng, BiênHoà, Vĩnh Long)

- Triều đình kí điều ớc 1862( SGK)

 Củng cố, dặn dò :

- Học thuộc bài ghi và nội dung điều ớc

- Chuẩn bị bài sau

Tiết 37: II Cuộc kháng chiến chống Pháp

từ năm 1858 đến năm 1873

 Kiểm tra bài cũ:

1 Tại sao thực dân Pháp xâm lợc nớc ta? Bớc đầu quân Pháp đã bị thất bại ntn?

2 Chiến sự ở Gia Định diễn ra ntn ? Em hãy nhận xét về thái độ chống giặc của nhàNguyễn

3 Nêu nội dung diều ớc 1862?

 Bài mới :

ĐVĐ: do sự không cơng quyết chién đấu của nhà NGuyễn nên đến năm 1862 ta đã bị mất 3tỉnh miền Đông Nam kì và đảo Côn Lôn vào tay Pháp, buộc lòng mở một số cửa biển chochúng , bồi thờng chiến phí Nhân dân đã vô cùng bất bình trớc điều ớc mà triuền đình đã kí

Họ kiên cờng kháng chiến chống Pháp

Nội dung hoạt động HTHĐ Kiến thức cần đạt

? Chiến sự diễn ra ở Đà Nẵng từ bao

giờ đến bao giờ?

- Nhóm của nhân dân miền Nam

? Điều này gợi cho các em suy nghĩ

gì ?

( ý thức thống nhất dân tộc

Lóng yêu nớc mãnh liệt của nhân

dân)

? Cuộc chiến đấu của nhân dân ta ở

GĐ diễn ra trong thời gian nào?

Từ khi Pháp đặt chân vào Gia Định,

Nhắclại kiếnthức cũ

Nhắclại kiếnthức cũ

- Tại Gia Định:

sử sách chép có các cuộc khởi nghĩa

sau:

Nổi dậy của Trơng Định, Đỗ Trinh

Hoại, Nguyễn Thông, Văn Đạt, Hồ

Huấn Nghiệp, Trà Quý Bình, Trịnh

Quang Nghị, Lu Tấn Thiện, Lê cao

HĐ 2: Tìm hiểu việc cuộc kháng

chiến lan rộng ra 3 tỉnh miền Tây.

Thấy đ ợc khí thế đấu tranh của

? Hãy nhắc lại nội dung cuối của

điều ớc mà sgk trình bày với chúng

( Triều đình sẽ quay sang đàn áp

phong trào của nhân dân

? Đây thực sự là một sự ngu muội

của triều đinh Theo em tại sao nhận

xét nh vậy?

? Mốc thời gian này gợi cho em suy

nghĩ gì ?

Nhậnxét

Nhậnxét

Nhậnxét

Nhắclại kiếnthức cũ

Phântích

Thảoluận

Phong trào đấu tranh sôi nổi

Tiêu biểu là hoạt động của nghĩaquân Nguyễn Trung Trực và Tr-

- Từ sau điều ớc 1862, triều đìnhphong kiến đã luôn mong lấy lạicác vùng đã mất bằng con đờngthơng lợng Triều đình đã cử phái

bộ sang Pháp thơng lợng nhngkhông thành

- Triều đình đàn áp phong trào

đấu tranh của nhân dân ta vớimong muốn Pháp sẽ trả đất chotriều đình

- Lợị dụng sự bạc nhợc của triều đình, Pháp đã lấn tới chiếm 3tỉnh miền Tây Nam Kì( Từ ngày20-24/6/1867)

4

-( Nhanh chóng=> triều đình bạc

nh-ợc)

G giảng về sự thâm hiểm của kẻ thù

? Có rất nhiều hình thức đấu tranh

trong giai đoạn này Em hãy đọc

SGK và chỉ ra các hình thức đấu

tranh đó ?

Nêunhậnxét

Pháthiện

- Nhân dân Nam Kì quyết tâmchống Pháp

+ Phong trào khởi nghĩa:

Nhiều cuộc khởi nghĩa đã nổ ra( K/

n của Nguyễn Hữu Huân, TrơngQuyền, Nguyễn TrungTrực PhanTân, Phan Liêm

+ Phong trào dùng văn thơ làm vũkhí đấu tranh: Tiêu biểu là Nguyễn

Đình Chiểu, Phan Văn Trị, HồHuấn Nghiệp

- Học thuộc bài ghi

- Chuẩn bị bài sau

Bài 25 Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc( 1873-1884)

A Mục tiêu cần đạt:

- Giúp học sinh nắm đợc diễn biến cuộc chiến tranh của Pháp sau khi chúng chiếm

đợc lục tỉnh Nam Kì

- Nắm vững cuộc kháng chiến của nhân dân ta

- Nắm dợc tinh thần của các hiệp ớc 1874,1883,1884

- Có thái độ đúng khi xem xét sự kiện lịch sử Củng cố lòng tự hào lịch sử trớcnhững đóng góp của cha ông

B Tiến trình hoạt động trên lớp :

* Kiểm tra bài cũ :

1 Em hãy cho biết sau khi Pháp nổ súng tấn công nớc ta từ 1858 đến 1862 nhân dân

ta đã anh dũng chống Pháp ntn?

2 Tại sao Pháp nhanh chóng chiếm đợc ba tỉnh miền Tây Nam Kì? Nhân dân lụctỉnh Nam Kì đã đấu tranh chống Pháp ntn?

* Bài mới :

ĐVĐ: Sau khi nuốt trọn 6 tỉnh Nam Kì, Pháp không dừng lại đó mà đã đa chiến tranh

ra miền Bắc Tại sao chúng muốn đánh chiếm miền Bắc? Chúng đã thựuc hiện việc đóntn? Nhân dân miền Bắc đã tổ chức chống giặc ra sao? Ta hãy cùng tìm hiểu trong bàihôm nay

I Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất Cụôc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì

Nội dung hoạt động HTHĐ Kiến thức cần đạt

HĐ 1: Tìm hiểu tình hình Việt Nam

tr

ớc khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì

? Hãy xác dịnh trên bản đồ ba kì của

Việt nam và cho biết tình hình của

mỗi kì vào thời gian những năm

1860?

( Bắc Kì

Trung Kì Triều đình quản lí

Nam Kì : 3 tỉnh miền đông bị Pháp

chiếm , từ sau hiệp ớc 1862 chính

quyền phong kiến đã cắt ba tỉnh đó

( Thiết lập bộ máy cai trị, thuế khoá,

bắt đầu cho xây dựng thành phố Sài

Gòn, làm cầu tàu, xởng sửa chữa tàu

biển, vơ vét lúa gạo để xuất khẩu, cớp

ruộng đất của nông dân, mở trờng

thông ngôn đào tạo tay sai ngời Việt,

ra báo bằng tiếng Việt và tiếng Pháp

Triều đình vẫn tiếp tục thi hành các

chính sách đối nội, đối ngoại lỗi thời

Đây là một sai lầm nghiêm trọng của

triều đình Em hãy thử phân tích sai

lầm đó ?

( Pháp coi thờng triều đình và sẽ lấn

tới

Nhân dân oán giận triều đình

Sức chiến đấu trong dân bị giảm sút

HĐ 2: Tìm hiểu thực dân Pháp đã

đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất

Nhắclạikiếnthứccũ

Nhậnxét

Đọc

Nhậnxét

1 Tình hình Việt Nam tr ớc khi Pháp

đánh chiếm Bắc Kì :

- Bắc kì và Trung kì do nhà nớcphong kiến quản lí

- Nam Kì : ba tỉnh miền Đông bịchiếm từ 1862 Ba tỉnh miền Tây

bị chiếm nốt 1867

- Ngay từ khi mới chiếm đợc cáctỉnh miền Đông Nam Kì , Pháp đãthiết lập bộ máy thống trị và tiếnhành bóc lột kinh tế nơi đây

- Triều đình không lo chống Phápchỉ muốn thơng lợng Triều đình

đẩy mạnh vơ vét, bóc lột nhân dânkhiến kinh tế sa sút, binh lực suyyếu

2 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kì lần thứ nhất:

- Nguyên nhân : Muốn chiếm miềnBắc để thôn tính cả nớc và bành

6

? Tại sao triều đình làm vậy?

Tác hại của điều ớc này là gì ?

Nhậnxét

Nhậnxét

Phântích

Thảoluận

Nêunhậnxét

trớng ra khu vực

- Thực hiện :+ Cuối 1872 cử Đuy Puy ra Bắc gâyrối

+ Triều đình nhờ Pháp ra giải quyết.Pháp đã đa 200 quân do Gác ni ê chỉhuy đem quân ra miền Bắc

+ Sáng 20-11-1873 quân Pháp nổsúng đánh thành Hà Nội

+ 7000 quân triều đình do NguyễnTri Phơng chống trả nhng thất bại Nguyễn Tri Phơng bị thơng, bị bắt vàtuyệt thực mà chết

+ Pháp đánh chiếm rộng ra các tỉnhBắc Kì

3 Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì ( 1873-1874)

- Khi Pháp tấn công Hà Nội: Nhândân đã phối hợp với triều đình cảngiặc( Tiêu biểu là sự hy sinh của

đội nghĩa binh tại ô Thanh Hà )

- Khi Pháp đã chiếm đợc Hà Nội và

đánh rộng ra:

+ Nhân dân các nơi kháng cự mạnhmẽ=> Pháp phải đem quân đi đàn

áp=> Lực lợng ở Hà Nội mỏng+ Ta bao vây Hà Nội Pháp quyết

định tấn công giải vây và đã rơi vàotrận địa phục kích của ta tại Cầu Giấy( 21/12/1873)=> Pháp thất bại ,hoang mang, ta phấn khởi

- Triều đình kí điều ớc Giáp Tuất

1874 với Pháp ( SGK)

 Củng cố, dặn dò :

- Học thuộc bài ghi , đọc sách giáo khoa

- Chuẩn bị bài sau

Tiết : Thực dân Pháp dánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai

Nhân dân Bắc kì tiếp tục kháng chiến

trong những năm 1882-1884

A Kiểm tra bài cũ :

1 Nêu những nét cơ bản của tình hình Việt nam sau năm 1867?

2 Thực dân Pháp đã tiến hành kế hoạch đánh chiếm Bắc Kì ntn? Tại sao ta thất bại?

3 NHân dân Bắc Kì đã kháng chiến chống Pháp ntn?

B Bài mới :

ĐVĐ: Do sự đớn hèn của mình, triều đình nhà Nguyễn lại kí với Pháp điều ớc Giáp Tuất

1874 Với điều ớc này Pháp rút khỏi Bắc Kì nhng triều đình đã công nhận sáu tỉnh Nam Kìhoàn toàn thuộc Pháp Đây chính là một bớc lùi nữa của triều đình và điều đó sẽ khiến choPháp lấn tới Sự lấn tới của Pháp diễn ra ntn ? ta hãy cùng tìm hiểu

Nội dung hoạt động HTHĐ Kiến thức cần đạt

HĐ 1: Tìm hiểu việc Pháp đánh chiếm

Bắc Kì lần thứ 2

Cho H đọc SGK mục 1

? Theo em tại sao đến tận năm 1882 –

nghĩa là 10 năm sau lần đánh chiếm Bắc

Kì thứ nhất Pháp mới đánh chiếm Bắc

Kì lần thứ hai ?

Thêm nữa lúc này Anh, Đức, Tây Ban

Nha đang có ý định thơng thuyết với

triều đình Huế khiến Pháp vội quyết

định tấn công Bắc Kì lần thứ hai

? Hãy nhắc lại quá trình xâm lợc lần thứ

nhất ?

( Cử Đuy Puy ra gây rối

Cử Gác Ni ê đem quân ra giải quyết vụ

Đuy Puy và đánh thành Hà Nội)

Lần này Pháp lại kiếm cớ để ra Bắc

Pháp đã kiếm cớ ntn?

Đọc Thảoluận

Nghe

Nhắclại

Pháthiện

1 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai( 1882):

+ Giặc cớp nổi lên khắp nơi

+ Nền kinh tế đất nớc kiệt quệ

+ Các đề nghị cải cách duy tân đều bịkhớc từ

- T bản Pháp đang phát triển mạnh

b/ Quá trình xâm l ợc:

- Pháp lấy cớ triều đình Huế vẫn giaothiệp với nhà Thanh và cử Ri Vi e đemquân đổ bộ lên Hà Nội ( 3-4-1882)

- Ngày 25-4-1822 Pháp tấn công thành

Hà Nội

8

-? Em hãy nhận xét hành động này của

- Không biết dựa vào dân, luôn chống

lại nhân dân Điều đó cho thấy sự ích kỉ

của triều đình đã đặt quyền lợi của dòng

tộc lên trên quyền lợi của đất nớc

? Quan điểm sai lầm này của nhà

Nguyễn tai hại ntn?

HĐ 2: Tìm hiểu cuộc kháng chiến

chống Pháp của nhân dân:

? Khi Pháp đang đánh Hà Nội, ND cũng

đã hành động giống 10 năm về trớc Có

nghĩa là họ làm gì ?

Nếu trong giai đoạn truớc chúng ta xúc

động trớc sự hi sinh của 100 nghĩa binh

tại cửa ô Thanh hà thì giai đoạn nầy ta

cảm phục nhân dân khu phố Cửa Nma

Đây là một quyết định vô cùng sai lầm

của triều đình Triều đình cứ nghĩ sự

việc sẽ diễn ra nh 10 năm về trớc Triều

G giảng về triều đình Huấ lúc này : Tự

Đức qua đời , không có con, triều đình

đang rối ren 4tháng/ 3 vua Pháp quyết

Phântích

Nhậnxét

Thảoluận

Nhậnxét

- Quân ta đã anh dũng chống trả nhngkhông nổi Hoàng Diệu ( Tổng đốcthành Hà Nội) tuẫn tiết, Pháp chiếm đ-

ợc thành

- Triều đình vội:

+ Cầu cứu nhà Thanh+ Thơng thuyết với Pháp+ Bắt quân ta rút lui

 Kết quả : Pháp chiếm đợc Hà Nội

b/ Khi Pháp chiếm đ ợc Hà Nội:

- Dũng cảm chiến đấu trong lòng địch

- Nhân dân các địa phơng cũng chốngPháp

- Ngày 19-5-1883 đã làm nên chiếnthắng Cầu Giấy lần thứ hai giết chết Ri

vi e cùng nhiều địch khiến chúnghoang mang toan bỏ chạy

- Triều đình lại ra lệnh rút quân đểthơng lợng

- Pháp lấn tới quyết định đánh Huế

3 Hiệp ớc Patơnốt Nhà n ớc phong kiến Việt Nam sụp đổ ( 1884)

- Chiều 18-8-1883 Pháp tấn công cửabiển Thuận An Ngày 20 – 8- 1883Pháp thắng lợi, triều đình xin đình

chiến và kí hiệp ớc Hác Măng( 25-8-1883) Nội dung : sgk

- Nhân dân bất bình chống Pháp khắpnơi

- Pháp đem quân đàn áp và làm chủtình thế

- Pháp buộc triều đình kí hiệp ớcpatơnốt ( 6-6-1884)

=> Việt Nam trở thành thuộc địa củaPháp

 Củng cố, dặn dò :

Lập bảng thống kê nội dung của các hiệp ớc :

TT Tên hiệp ớc Nội dung chính Tác hại

- Học sinh thấy dợc vai trò của các văn thân sĩ phu trong phong trào chống Pháp

đồng thời nắm đợc nguyên nhân thất bại của phong trào đấu tranh nói chung vàngọn cờ phong kiến nói riêng

- Bồi dỡng, nâng cao hơn nữa lòng tự hào dân tộc , trân trọng và biết ơn những anhhùng dân tộc

B Tiến trình hoạt động trên lớp :

 Kiểm tra bài cũ:

1 Tại sao vào năm 1822 Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai? tại sao chúgn nhanh chóngchiếm đợc thành ?

2 Nhân dân Bắc Kì đã chống giặc ntn? Làm nên chiến thắng lớn nào ?

3 Hãy nêu nội dung của điều ớc Hác Măng và điều ớc Patơnốt?

10

- Bài mới :

ĐVĐ: Vậy là với điều ớc Hác Măng rồi Patơnốt chính quyền phong kiến Việt nam đãsụp đổ , nớc ta biến thành thuộc địa của Pháp Nhân dân vô cùng bất bình, một sốquan lại trong triều cũng phản đối các điều ớc đã kí Phong trào kháng chiến chốngPháp diễn ra mạnh mẽ

I.Cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành

Huế Vua Hàm Nghi ra chiếu “ Chiếu cần vơng”

Nội dung hoạt động HTHĐ Kiến thức cần đạt

HĐ 1: Tìm hiểu cuộc phản công

của phái chủ chiến tại kinh thành

Huế

G giới thiệu về phái chủ chiến và

phái chủ hoà trong kinh thành

? Hãy đọc sách giáo khoa và cho

biết Tôn Thất Thuyết đã làm

những gì để chuẩn bị cho cuộc

khí giới, xây dựng nhiều sơn

phòng trong đó quan trọng nhất là

+ Tăng thêm quân vào Huế

+ Cho quân đến đóng tại đồn

Mang Cá và toà Khâm Sứ

+ Yêu cầu TTT sang gặp chúng

? TTT thấy vậy quyết định đánh

Thảoluận

Giảithích

Nghe

và ghi

1 Cuộc phản công quân Pháp của

phái chủ chiến tại kinh thành Huế tháng 7 – 1885:

- Tôn Thất Thuyết – thợng th bộ –binh, thành viên của Hội đồng phụchính – là ngời đứng đầu phe chủ chiến ông tích cực chuẩn bị giành lại chínhquyền khi thời cơ đến:

+ ra sức XD lực lợng

+ Đẩy mạnh việc tích trữ lơng thực, vũkhí

+ Đa Ưng Lịch lên ngôi gọi là HàmNghi

- Pháp tìm mọi cách tiêu diệt phe chủchiến, giết hại Tôn Thất Thuyết

- Đêm mồng 4 rạng ngày 5 /7/1885 pháichủ chiến tấn công đồn Mang Cá và toàKhâm Sứ

- Lúc đầu Pháp lúng túng sau ổn địnhlực lợng phản công Phe chủ chiến phảirút lui

- Pháp chiếm đợc Hoàng thành vàtiến hành cớp bóc và tàn sát

2.Phong trào Cần v ơng bùng nổ và lan rộng :

– Ngày 13/7/1885 tại căn cứ Tân Sở, TTT thay mặt vua hạ chiếu Cần vơng

- Phong trào Cần vơng diễn ra sôi nổi