VĂN 8 KI II(CKT)

Qua đó thấy được niềm cảm thương và nỗi tiếc nhớ ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh cũ người xưa, gắn liền với một nét đẹp cổ truyền của dân tộc - Thấy được sức truyền cảm đặc sắc của bà

Ngày soạn:…/…/2010

Tiết 73 Ngày dạy:…/…/2010

Văn bản ÔNG ĐỒ

(Vũ Đình Liên )

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh

- Cảm nhận được tình cảnh tàn tạ của nhân vật Ông đồ Qua đó thấy được niềm cảm thương và nỗi tiếc nhớ ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh cũ người xưa, gắn liền với một nét đẹp cổ truyền của dân tộc

- Thấy được sức truyền cảm đặc sắc của bài thơ

Ông sống chủ yếu ở Hải

Phòng, thơ ông giàu tình cảm

Giáo viên đọc một lần, gọi

học sinh đọc và yêu cầu lớp

? Dựa vào nội dung ta có thể

chia bài thơ thành mấy phần?

Đó là những phần nào? Nội

dung của từng phần?

Hoạt dộng 3:Hướng dẫn

phân tích.

? Theo dõi 2 khổ thơ đầu cho

biết hình ảnh ông đồ xuất

hiện trong thời điểm nào,

khung cảnh xung quanh và

thái độ của mọi người đối với

ông như thế nào?

? Hình ảnh ông đồ được mọi

người quan tâm đến và họ

đánh giá tài nghệ của ông rất

cao, chi tiết nào thể hiện điều

hình ảnh Ông đồ lúc này đối

với mọi người như thế nào?

Nhưng rồi thời gian trôi qua

ông Đồ có còn được đắt hàng

mãi như vậy không, ta qua 2

khổ thơ tiếp theo

B2: ? Hai khổ thơ tiếp theo

nói lên nội dung gì?

Sự thay đổi đã được mở đầu

bằng từ “nhưng” Quan hệ

nhượng bộ đã được thể hiện

rất rõ ngay đầu khổ thơ thứ 3,

đó là một sự thay đổi lớn

trong việc đánh giá vai trò

của Ông đồ

? Người thuê viết ở giai

đoạn này có nhiều không?

Điều đó thể hiện ở câu nào?

? Khi giấy mực và hình ảnh

ông đồ vẫn tồn tại đấy nhưng

không ai thuê viết nữa thì

những đối tượng trên sẽ ra

 2 khổ thơ tiếp theo: Hình ảnh ông đồ thời tàn

 Khổ cuối: Niềm hoài cổ của tác giả

- Tết đến, hoa đào nở

- Bên phố đông người qua

- Bao nhiêu người thuê viết Tấm tắc ngợi khen tài

…Như phượng múa rồng bay

Bao nhiêu người thuê viếtTấm tắc ngợi khen tàiÔng đồ là trung tâm của sự chú ý, là đối tượng ngưỡng

mộ của mọi người

2 Hình ảnh ông đồ thời tàn

Giấy đỏ buồn không thắm Mực đọng trong nghiên sầu

của mùa đông, hình ảnh một

ông Đồ ngồi đơn độc bên

nghiên mực đầy bụi đường

và lá vàng Cảnh đó khiến ai

ngoái nhìn lại cũng thấy xót

xa và có lẽ Vũ Đình Liên là

một trong số những người ít

ỏi thấu hiểu được nỗi lòng

của người đang ngồi đó

? Với hai khổ thơ trên, hình

ảnh Ông đồ thời tàn được thể

hiện như thế nào?

? Khổ thơ cuối thể hiện tâm

trạng nào của nhà thơ?

4 Củng cố : ? Bài thơ đã để lại trong em những tình cảm gì?

5 Hướng dẫn Hs học bài ở nhà : Học thuộc hai bài thơ, chuẩn bị bài Câu nghi vấn:

Đọc và trả lời câu hỏi phần bài học về đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn

Lấy ví dụ về câu nghi vấn

- Hiểu rõ đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn.

- Phân biệt được câu nghi vấn với các kiểu câu khác

- Biết sử dụng câu nghi vấn trong các văn bản viết phù hợp

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn và thâm nhập giáo án

2 HS: Đọc và trả lời các câu hỏi và lấy ví dụ tìm các câu nghi vấn có trong bài Ông đồ.

C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Đọc thuộc bài Ông đồ và nêu ý chính của bài thơ?

3 Bài mới: Giới thiệu bài

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu nội

? Tìm từ ngữ nghi vấn trong các câu đó?

? Vậy câu nghi vấn có những đặc điểm

hình thức nào?

? Em hãy đặt câu nghi vấn, đảm bảo hai

đặc điểm hình thức đó?

Phân tích ví dụ

? Câu trên dùng để làm gì? Vậy chức

năng chính của câu nghi vấn là dùng để

hỏi

? Để xác định và phân biệt câu nghi vấn

với những kiểu câu khác ta dựa vào

những điều kiện nào?

? Thiếu 1 trong 2 điều kiện trên có được

không? Gv đưa ví dụ của bài tập 3

? Đọc các câu ở bài tập 3 và cho biết có

thể thêm dấu chấm hỏi để trở thành câu

nghi vấn được không? Vì sao?

Vậy có từ nghi vấn thì vẫn không thể

- Thế làm sao…khoai?

- Hay là …quá?

- Có từ nghi vấn và dấu chấm hỏi

- Không, làm sao, hay là

đã …chưa hoặc có từ hay

nối các vế có quan hệ lựa chọn

2 Chức năng chính :

- Dùng để hỏi

* Ghi nhớ sgk.

Gọi Hs đọc ghi nhớ sgk.

Hoạt động 2: Hướng dẫn làm bài tập.

Đọc yêu cầu bài tập 1: Xác định yêu

cầu

Gọi học sinh lên bảng làm

Yêu cầu Hs làm vào vở bài tập, theo dõi

và nhận xét

Gọi Hs đọc bài tập 2

Yêu cầu học sinh thảo luận

? Có thể thay từ hay bằng từ hoặc được

không ?

Bài 3 chúng ta đã thực hiện hoàn thành

vào vở bài tập

Gọi học sinh đọc bài 4 ở bảng phụ Định

hướng gọi Hs lên làm

Yêu cầu lớp làm, theo dõi và nhận xét

Yêu cầu Hs đặt câu: Như mô hình “có

không” và “đã… chưa” nó khác nhau,

tuỳ trường hợp ta sử dụng cho phù hợp

Tương tự hãy làm bài tập 5

- Không

- Câu a và b có từ nghi vấn là “có…không”,

“tại sao” nhưng chức năng của nó là làm bổ ngữ

- Câu c và d có từ nghi vấn là “nào cũng”, “ai cũng” nhưng ý nghĩa của nó là khẳng định tuyệt đối chứ không phải nghi vấn

- Đọc bài

- Tìm câu nghi vấn và nêu điểm hình thức

- Nhận xét

- Đọc yêu cầu

- Thảo luận

- Làm hoàn thành bài tập 3

b Tại sao… như thế?

c Văn là gì? Chương là gì?

d Chú mình… vui đùa không?

Không thể thay từ hoặc

vào được vì câu sẽ sai, ý nghĩa của câu hoàn toàn khác, nó thành câu trần thuật

4

Hình thức: a có từ “có, không”

Câu b có từ “đã ….chưa”

Ý nghĩa: câu a không có giả định về vấn đề sức khoẻ

Câu b có giả định về vấn

đề sức khoẻ, người hỏi đã biết tình trạng sức khoẻ của người được hỏi

4 Củng cố: Gọi Hs nhắc lại nội dung bài học ( đặc điểm hình thức và chức năng).

5 Hướng dẫn Hs học bài ở nhà : - Về nhà học thuộc bài, hoàn thành các bài tập, làm bài tập 6.

- Chuẩn bị bài Nhớ rừng:

Trả lời các câu hỏi: Em hiểu thế nào về thơ mới?

Phân tích tâm trạng của con hổ ở vườn bách thú và cảm xúc khi nhớ về núi rừng đại ngàn nơi con hổ đã từng sống những ngày tháng đẹp đẽ ở đó? Mượn lời của con hổ tác giả đã gửi gắm tâm sự gì?

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù túng tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời của con hổ bị nhốt trong vườn bách thú

- Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

- Em hãy nêu đặc sắc nghệ thuật của bài thơ Hai chữ nước nhà Qua đó thể hiện nội dung gì?

- Kiểm tra vở soạn của 2 Hs

3 Bài mới: Từ 1930 văn học Việt Nam đã có bước chuyển mới về thể loại và cảm xúc trong từng

tác phẩm Lời thơ phóng khoáng, cảm xúc tràn đầy chất lãng mạn Một trong những tác phẩm như vậy đó là Nhớ rừng Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nét mới đó trong tác phẩm này

biệt là thơ Đường luật để

làm theo lối phóng khoáng,

không bị trói buộc bởi

khuôn sáo, niêm luật

? Em hiểu như thế nào về

khoáng, Thơ mới gắn với

Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư,

? Bài thơ được làm theo thể

thơ nào? Vì sao ?

Đây là sự sáng tạo độc đáo

nhưng dựa trên cơ sở kế

-Trong bài thơ có 2 cảnh

- Suy nghĩ trả lời theo cách hiểu

- 3 phần

+ P1:đ 1 và 4+ Tình cảnh của con hổ trong vườn bách thú

- Mượn lời con hổ để nói lên tâm trạng của mình

tương phản nhau đó là cảnh

hiện tại và cảnh quá khứ

? Hiện tại con hổ đang sống

-Ngay 2 câu thơ đầu đã cho

ta thấy rõ tâm trạng của con

trạng của con hổ lúc này?

- Đường hoàng là chúa tể

sơn lâm nay phải ngang bầy

cùng bọn gấu dở hơi và báo

- Ta hiểu thêm về nguyên

nhân dẫn đến tâm trạng căm

- Một khối căm hờn

- Căm hờn, chán nản, khinh ghét mọi thứ và cảm thấy nhục nhã vì bị sa cơ

-Đọc đoạn 4

- Ghét những cảnh không đời nào thay đổi, sửa sang, tầm thường, giả dối…

- Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng cây trồng…

- Những mô gò thấp kém học đòi, bắt chước

hờn lẫn khinh ghét kia của

con hổ

- Đó là một cảnh tượng giả

dối, tầm thường

? Em hãy khái quát tình

cảnh của con ở vườn bách

4 Củng cố: Trong đoạn vừa phân tích em thích những câu thơ nào? Vì sao?

5 Dặn dò: Đọc thuộc 2 đoạn đã phân tích Nắm nội dung và nghệ thuật.

Chuẩn bị tốt hơn cho phần còn lại và soạn bài: Quê hương Phân tích bức tranh lao động của người dân chài được thể hiện trong bài thơ?

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

Phân tích phần còn lại, hoàn thành mục tiêu đã đề ra ở tiết 75

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn và thâm nhập giáo án

2 HS: Học bài và chuẩn bị bài mới.

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

- Đọc thuộc đoạn 1 và đoạn 4, phân tích tâm trạng của con hổ trong 2 đoạn đó

3 Bài mới:

Hoạt động 3:

Bước 2.

? Buồn chán với thực tại, ta

thường tìm về quá khứ hay mơ

mộng với tương lai, ở đây con

hổ tìm về với quá khứ Cảnh

rừng núi hùng vĩ trong mắt của

con hổ ngày xưa như thế nào?

? Tìm những câu thơ diễn tả

cảnh đó?

? Giữa cảnh đó hình ảnh con hổ

được hiện lên như thế nào?

? Qua những câu thơ trên

Em có nhận xét gì về cách dùng

từ của tác giả? Ngoài việc dùng

từ chọn lọc tác giả còn sử dụng

biện pháp nghệ thuật gì trong

việc diễn tả hình ảnh con hổ?

? Tác dụng của các biện pháp

nghệ thuật trên?

-Với từ láy, động từ và nghệ

thuật so sánh

? Qua đó, ta thấy hình ảnh của

vị chúa tể sơn lâm được hiện

lên giữa núi rừng đại ngàn như

thế nào?

? Với vị thế của vị chúa tể sơn

lâm, con hổ đã nhớ lại những

? Tác dụng của việc nhắc lại

theo kiểu câu này?

- Bóng cả cây già, gió gào

ngàn,giọng nguồn thét núi.

- Dõng dạc đường hoàng, lượn

tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng

- Những đêm vàng bên bờ suối

- Say mồi uống ánh trăng tan

- Mưa chuyển ngăm giang sơn

- Nào đâu?

- Câu hỏi

- Thể hiện niềm tiếc nuối quá khứ vàng son

I Sơ lược về tác giả, tác phẩm:

II Đọc- hiểu văn bản:

- Điệp ngữ, câu hỏi tu từ, câu cảm thán

ngôn ngữ giàu chất lãng mạn

cho ta thấy quá khứ của con hổ

thật đẹp đẽ và vui tươi Những

điều đó được nó nhắc lại với

một tâm trạng như thế nào?

- Cuối đoạn buông 1 câu cảm

như một lời thở dài đầy luyến

tiếc

- Cái thủa tung hoành, hống

hách những ngày xưa đã không

còn nữa, con hổ lại có cảm giác

khát khao tự do trỗi dậy mãnh

liệt ở đoạn cuối

? Hãy tìm những câu thơ diễn tà

tâm trạng đó?

- Dẫu biết không thấy nữa bao

giờ nhưng trong lòng vẫn khát

khao cháy bỏng cuộc sống tự

do

Hoạt động 4: Hướng dẫn

tổng kết

? Em hãy nêu những yếu tố tạo

nên giá trị của bài thơ?

? Bằng lời của con hổ ở vườn

4 Củng cố: Em hãy đọc diễn cảm một đoạn thơ em yêu thích.

5 Hướng dẫn Hs học bài ở nhà: - Học thuộc bài thơ, luyện đọc diễn cảm.

- Nắm nội dung đã phân tích, thuộc phần ghi nhớ

- Đọc, soạn bài Quê hương

D RÚT KINH NGHIỆM :

………

Tiết 77

Ngày soạn: 16 /01/2010 Ngày dạy: 18 /01/2010

Văn bản: QUÊ HƯƠNG

(Tế Hanh)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng giàu sức sống của một làng quê miền biển được miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả.

- Thấy được những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

- Bồi dưỡng tình yêu quê hương

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

Đọc thuộc lòng bài thơ “Ông đồ” Nêu nội dung chính của bài thơ

3 Bài mới: Quê hương là nguồn cảm hứng lớn trong suốt đời thơ của ông Ông là ai hôm nay

chúng ta sẽ được làm quen với tác giả đó với một bài thơ rất đặc sắc về đề tài quê hương

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm

hiểu tác giả, tác phẩm

- Gọi Hs đọc chú thích

? Nêu vài nét về tác giả?

Thơ ông mang đậm tình yêu

quê hương thắm thiết Ông

- Hai câu đầu: giới thiệu về

I Sơ lược về tác giả tác phẩm.

1.Tác giả.

Tế Hanh tên thật là Trần Tế Hanh, sinh năm 1921 Quê ở Quảng Ngãi

? Dựa vào nội dung có thể

chia bài thơ thành mấy phần?

Hoạt động 3: Hướng dẫn

phân tích.

Gọi Hs đọc 8 câu đầu

? Nhà thơ đã giới thiệu quê

hương mình như thế nào?

? Cảnh dân chài bơi thuyền

ra khơi đánh cá được tác giả

giới thiệu như thế nào?

? Tìm chi tiết thể hiện cái đẹp

đó?

? Với những chi tiết đó em

thấy đây là một ngày như thế

nào?

Sớm mai hồng => đằng đông

ráng đỏ báo hiệu một ngày

trời yên biển lặng “trời

trong” =>ít mây, gió nhẹ =>

“biển lặng”

? Cảnh buổi sáng ra khơi là

một cảnh đẹp và tươi sáng

? Cảnh đó hứa hẹn điều gì?

? Cảnh như vậy còn con

người được giới thiệu như

thế nào?

? Chiếc thuyền ra khơi với

khí thế như thế nào?

? Sự hăng hái đó được thể

hiện ở chi tiết nào?

? Tuấn mã? ở đây tác giả đã

? Cánh buồm là biểu tượng

của biển khơi và chài lưới,

cánh buồm ở đây được diển

- Lời giới thiệu: quê tôi ở

- Nghề nghiệp: chài lướiĐặc điểm: nước bao vây

- ĐẹpTrời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng

? Tác dụng? Hình ảnh cánh

buồm có gì đặc biệt?

? Với từ ngữ đặc tả và biện

pháp nghệ thuật so sanh, lối

nói ẩn dụ, em thấy cảnh dân

chài ra khơi đánh cá được

hiện lên như thế nào?

? Cảnh đó hứa hẹn một ngày

trở về như thế nào?

Gv: Cảnh đó được tả như thế

nào, ta qua phần hai

? Theo dõi 8 câu thơ tiếp

theo và cho biết cảnh đó

được miêu tả như thế nào?

? Chi tiết nào thể hiện điều

đó?

? Em có nhận xét gì về hai từ

đó?

? Cảnh ồn ào, tấp nập kèm

với tâm niệm “Nhờ ơn…”

cho thấy cuộc sống nơi đây

giản chút nào để có được

những con cá tươi ngon

? Qua phân tích em hãy nêu

Biểu cảm trực tiếpNhớ quá, nhớ cái mùi riêng

- Bức tranh về cảnh lao động của dân chài trên bãi

3.Cảm xúc của tác giả

Nay xa cách … tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc

buồm…

….con thuyền…

……cái mùi nồng mặn…

- Hình ảnh đặc trưng

đoạn này?

? Bằng những từ “lòng tôi

luôn tưởng nhớ” cho ta thấy

phần nào về tình cảm của tác

giả đối với quê hương miền

biển dấu yêu của mình?

nghệ thuật của bài thơ?

? Qua đây em học được gì về

cách dùng từ ngữ của tác giả?

? Qua đó tác giả đã vẽ nên

bức tranh quê hương miền

biển rất đặc sắc đó là những

bức tranh như thế nào?

? Con người miền biển được

đánh giá như thế nào?

? Nhờ đâu tác giả có những

vần thơ như vậy?

Gọi hs đọc ghi nhớ

của biển-Trả lời

Bình dị mà đặc trưng-Tươi sáng và sinh động-Khoẻ khoắn, giàu sức sống-Tình yêu quê hương

- Nỗi nhớ da diết, đằm thắm, thuỷ chung

4 Củng cố:

-Em biết thêm bài thơ, bài hát nào về tình yêu quê hương thắm thiết của người Việt Nam ta, hãy đọc hoặc hát một bài

5 Dặn dò:

- Học thuộc bài thơ, nội dung ghi, ghi nhớ, chuẩn bị bài Câu nghi vấn (tiếp theo)

Xác đinh các chức năng khác của câu nghi vấn, lấy ví dụ minh hoạ cho mỗi chức năng

D RÚT KINH NGHIỆM :

………

………

Tiết 78

Ngày soạn:…/… /2010 Ngày dạy:…/… /2010

CÂU NGHI VẤN (tiếp theo)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

-Hiểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định, bộc

lộ cảm xúc, tình cảm, đe dọa…

-Biết sử dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án + bảng phụ

2 HS: Nắm khái niệm câu cầu khiến

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Thế nào là câu nghi vấn? Cho ví dụ?

3 Bài mới:

Chức năng chính của câu nghi vấn là dùng để hỏi

Ngoài ra, nó còn có những chức năng khác nữa, đó là những chức năng gì?

Bài học hôm nay sẽ giúp ta hiểu điều đó

Trường PTCS Xã Tư Giáo án Ngữ văn lớp 8

GV: Lê Thị Thùy Trâm

Hoạt động 1: Hướng dẫn phân

? Vậy ngoài chức năng chính

là dùng để hỏi câu nghi vấn

- Để rõ hơn về nội dung bài

học ta đi sang bài tập

Hoạt động 2: Hướng dẫn

luyện tập

- - Gọi Hs đọc yêu cầu bài tập

1

? Bài 1 yêu cầu gì?

- Yêu cầu Hs thảo luận 3 phút

- Gọi Hs lên bảng làm bài

- Dự kiến trả lời

- Đọc ví dụ

- Thảo luậnb.Mày định … à?

a Những người hồn ở đâu bây giờ

c.Có biết không?

Linh đâu? Sao … Như vậy?

Không còn phép tắc gì nữa à?

- Hầu hết là dấu chấm hỏi

Riêng câu “Chả lẽ ” không phải là dấu chấm hỏi

- Không phải bao giờ câu nghi vấn cũng kết thúc bằng dáu chấm hỏi khi không dùng để hỏi

- Tìm câu nghi vấn và nêu

- Cầu khiến, khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc, đe doạ

Chú ý: Câu nghi vấn có thể kết

thúc bằng dấu chấm, dấu chấm than, hoặc dấu chấm lửng VD: Nhà ông ấy đẹp…

b Trừ câu “Than ôi !”

phủ định, bộc lộ cảm xúc tiếc nuối

c Câu cầu khiến bộc lộ cảm xúc

d Phủ định bộc lộ cảm xúc

17

4 Củng cố: Dấu hiệu nào để xác định các chức năng của câu nghi vấn?

- Không yêu cầu người đối thoại phải trả lời, căn cứ vào nội dung của câu, đoạn

5 Dặn dò: Học thuộc bài, làm các bài tập còn lại.

- Chuẩn bị bài: Khi con tu hú theo hướng dẫn ở tiết trước

D RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

Tiết 79

Ngày soạn:…/… /2010 Ngày dạy:…/… /2010

KHI CON TU HÚ

(Tố Hữu)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

- Hiểu được lòng yêu sự sống, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục được thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm và thể thơ lục bát thiết tha

- Bồi dưỡng lòng yêu cuộc sống, sống đẹp cho thế hệ mới

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn và thâm nhật giáo án + chân dung tác giả

2 HS: Đọc va soạn bài

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

Đọc thuộc bài thơ “Quê hương”, Quê hương của Tế Hanh được thể hiện trong bài là một miền quê như thế nào?

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy: Hoạt động của trò: Nội dung:

- Giọng thiết tha cuối bài có

nghẹn ngào uất ức, chú ý các câu

? Khi con tu hú kêu những hình

ảnh nào gợi lên trong lòng tác

giả?

? Những hìmh ảmh này gợi lên

cảnh mùa nào?

? Nắng đào là nắng như thế nào?

? Trời vào hè được miêu tả như

thế nào?

? Có một âm thanh ngoài tiếng

ve làm cho mùa hè thêm sinh

- Ông được coi là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng

hè được hiện lên như thế nào?

? Qua đó em hiểu gì về con

người tác giả?

? Bức tranh đẹp đó được cảm

nhận trong hoàn cảnh nào? Điều

đó cho thấy một tâm hồn?

Bên ngoài náo nức bao nhiêu thì

trong tù lại ngột ngạt bấy nhiêu,

điều đó được thể hiện như thế

tù thốt lên những lời nghe thảm

thiết, tìm chi tiết đó?

? Xét từ loại?

? Hành động mạnh, lời lẽ thảm

thiết ta thấy tâm trạng người tù

lúc này như thế nào?

? Tâm trạng đó thể hiện ước mơ

gì?

? Nhịp thơ thay đổi như thế

nào?

? Âm thanh của con tu hú ở đầu

bài và lặp lại ở cuối bài có gì

khác nhau trong âm thanh này?

- Ở đây là cứ kêu chứ không

phải gọi bầy, tiếng chim tu hú

bên ngoài làm cho người tù dâng

thuật của bài thơ?

? Nội dung tư tưởng của bài

- Tiếng chim gọi hè

- Thúc giục như trêu ngươi người

do cháy bỏng

IV Tổng kết:

* Ghi nhớ: Sgk

4 Củng cố: Có thể đặt tên khác cho bài thơ được không? Hãy nêu vài tên có thể? Tại sao bài thơ lại có

nhan đề là Khi con tu hú?

5 Dặn dò: Về nhà học thuộc bài thơ và phần ghi nhớ.

Chuẩn bị bài Thuyết minh về một phương pháp (cách làm)

D RÚT KINH NGHIỆM :

………

………

………

Tiết 80

Ngày soạn:…/… /2010 Ngày dạy:…/… /2010

THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP

(CÁCH LÀM)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

- Biết cách thuyết minh một phương pháp (cách làm), một thí nghiệm một món ăn thông thường, một đồ dùng học tập đơn giản, một trò chơi quen thuộc hay cách trồng một loại cây…

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án , chuẩn bị một số cách làm: món ăn, trồng cây(CN 9)

2 HS: Đọc trước các văn bản ở bài học

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

- Nêu cách làm 1 bài văn thuyết minh? Có bao nhiêu phương pháp thuyết minh, kể tên các phương pháp đó.?

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy: Hoạt động của trò: Nội dung:

Hoạt động 1: Giới thiệu 1 vài

phương pháp và cách làm

- Gọi Hs đọc ví dụ ở sgk

? Nhìn vào văn bản em thấy có

mấy nội dung?

? Đó là những nội dung nào?

? Cách làm được trình bày theo

trình tự nào?

? Nội dung trình bày ở cách làm

trò chơi “em bé đá bóng” này

được tình bày như thế nào?

? Muốn làm được như vậy người

viết cần có điều kiện gì?

? Muốn vậy người viết phải làm

- Gọi Hs đọc văn bản: Cách nấu

canh rau ngót với thịt lợn nạc

? Văn bản này có mấy nội dung?

- Gọi Hs đọc yêu cầu bài 1

? Bài tập yêu cầu gì?

- Yêu cầu Hs thảo luận

- Cụ thể, rõ ràng từng bước

- Nắm chắc phương pháp và cách làm cụ thể

- Tìm hiểu cách làm và đã thực hiện thành công

- Chuẩn bị nguyên vật liệu

- Cách làm theo trình tự

- Làm ra thành phẩm

- Yêu cầu về hình thức chất lượng của sản phẩm đó

TB: Trình bày cách làm theo trình tự

-Chuẩn bị

-Tiền hành

- Yêu cầu Hs đọc văn bản.

- Phương pháp đọc nhanh

- Gợi ý hướng dẫn cách làm bài,

yêu cầu Hs về nhà

? Cách đặt vấn đề?

? Nội dung và hiệu quả của

phương pháp đọc nhanh được tác

- Bài tập 2

4 Củng cố: Khi trình bày một cách làm hay một phương pháp ta cần chú ý những gì? (hs đọc ghi nhớ)

5 Dặn dò: Về nhà học bài nắm phương pháp thyết minh một cách làm Làm bài tập 2.

Ôn lại tiểu sử của Bác trong những năm Bác hoạt động cách mạng ở Pác Bó

D RÚT KINH NGHIỆM

……… THUYẾT MINH VỀ CÁCH LÀM DIỀU

Từ xa xưa , dân tộc Việt Nam ta đã nổi tiếng với nhiều trò chơi dân gian Và bây giờ , với thời đại tiếng bộ của khoa học kĩ thuật , người người bị cuốn vào dòng bận rộn của nhịp sống xã hội thì những thú vui này trở nên có ý nghĩa lớn lao, đặc biệt là trò chơi thả diều

Thả diều là trò chơi dân gian được ông cha ta áp dụng vào đời sống từ nghìn đời nay Đó là một thú vui tao nhã , một thú tiêu khiển tinh tề đã góp phần hình thành nên một bản sắc văn hóa truyền thống của tộc người Việt chúng ta.Diều được làm từ những chất liệu khác nhau (như giấy , vải , nilon ) nhưng được ưa chuộng nhất hiện nay là diều làm bằng vải Với nhiều kích thước và màu sắc đa dạng , cộng thêm những hình ảnh đặc trưng người chơi sẽ dễ dàng lựa chọn cho mình một con diều vừa ý

Thả diều là trò chơi dựa theo sức nâng của gió , bởi thế để thực hiện được một trào thả diều , trước tiên,

ta phải lựa chọn địa điểm Địa điểm lí tưởng để thả diều đó có thể là một bãi cỏ hoặc đồng ruộng - nơi có đất bằng rộng rãi ; không vướng cây cối ; không vướng đường dây điện; xa lối đi lại và đặc biệt , nơi đó phải có gió nhẹ.Diều có thể thả được do một hoặc hai người Khi có hai người thả diều thì một người cầm diều, một người cầm cuộn dây Khi thả đứng ngược chiều gió, hướng mũi diều lên trời chếch 45 độ Khi có gió thả diều nhẹ nhàng cho thật cân , người cầm dây giật nhẹ để nâng diều lên và từ từ thả dây dài ra cho diều lên cao Còn đối với diều một người thả thì cũng thực hiện như qui trình hai người nhưng người thả phải đảm nhiệm luôn nhiệm vụ cầm cuộn dây của người kia

Cách làm diều đơn giản nhất qua các bước sau:

- vuốt hai nan tre dài khoảng 40-50 cm

- cắt một miếng giấy hình vuông khoảng 20 x 20 cm hoặc hơn

- cắt hai dải giấy có đầu nhọn dài khoảng 30-30 cm làm cánh hay tai, đầu to chỉ khoảng 2-3 cm

- cắt dãi và làm 2 dải giấy dài khoảng 200-300 cm để làm đuôi Bề ngang khoảng 2-3 cm

- đặt miếng giấy hình vuông lên bàn; dùng một nan tre làm xương sống đúng bằng cạnh xéo của hình vuông; dùng giấy nhỏ dán xương sống đó vào giấy

- hai bên xương sống có hai đầu vuông, gấp hai bên lại một ít và bôi hồ vào

- dùng nan tre còn lại làm hình cung; bẻ hình cung cho khéo và hai đầu cung đó dán vào hai phần đã gấp

ở trên; giữ phần gấp đó cho đến khi khô

- dùng các miếng giấy nhỏ dán lại nan hình cung vào miếng giấy vuông

- cột cọng dây phía dưới bụng vào xương sống và nối vào sợi dây dài để neo chiếc diều khi bay

- dán hai dải hai tai vào 2 đầu của nan hình cung.

- dán hai dải đuôi vào phía đuôi

Thả diều là một trò chơi bổ ích và lí thú đối với mỗi người chúng ta

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Cảm nhận niềm vui, tinh thần lạc quan, yêu cuộc sống, yêu công việc của Bác trong những ngày gian khổ tại Pác Pó

- Thấy được giá trị nghệ thuật độc đáo của bài thơ qua giọng thơ vui đùa, hóm hỉnh, từ những hình ảnh bình dị

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án, tìm hiểu tài liệu lịch sử về Bác trong những ngày ở Pác Pó

2 HS: Đọc văn bản, chú thích, ôn lại lịch sử giai đoạn Bác hoạt động cách mạng ở Pác Pó, soạn bài

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Em hãy thuyết minh về cuộc đời hoạt động cách mạng của

Bác từ 1941 đến 1945?

3 Bài mới: Giáo viên dẫn vào bài từ câu trả bài cũ của hs.

Hoạt động 1:

- Nhắc lại vài nét về tác giả và tác

phẩm

- Đã chuẩn bị 1 em hãy nhắc lại vài

- Dự kiến trả lời I.Sơ lược về tác giả, tác phẩm.

1.Tác giả

Hồ Chí Minh(1890-1969) Quê ở Nam Đàn- Nghệ An

- Gv kể 1 câu chuyện về đời sống

của Bác để vào bài

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc- hiểu

? Bài thơ tứ tuyệt có nội dung mấy

phần? Nội dung của mỗi phần?

- Có nhiều cách để phân tích bài

thơ, ở bài này ta phân tích theo bố

cục?

- Gọi hs đọc câu 1

Hoạt động 3: Hướng dẫn phân tích

? Quan sát cho biết câu thơ có cấu

tạo như thế nào?

? Phân tích phép đối?

Nhịp 4/3 cân xứng chặt chẽ

? Qua phân tích trên em có nhận xét

gì về phép đối ở đây?

? Tác dụng của phép đối này trong

việc diễn tả công việc của Bác ở

hang Pác Pó như thế nào?

? Căn cứ vào chi tiết chỉ thời gian

ta có thể hiểu được câu thơ khái

quát công việc trong giới hạn thời

gian nào?

Mỗi ngày từ sáng tới tối công việc

luôn đều đặn, mỗi ngày như một

ngày, sáng ra bờ suối làm việc tối

đến vào hang ngủ

? Bằng một câu thơ Bác đã giới

thiệu một cách khái quát công việc

của mình trong một ngày như thế

nào?

*Gọi hs đọc câu 2

? Em biết gì về cháo bẹ và rau

măng trong câu thơ này?

? Từ “sẵn sàng” ở đây được hiểu

Thừa: miêu tả sự vật, sự việc

Chuyển: chuyển ý bài thơ

Hợp: tư tưởng của bài thơ

- Đọc câu 1

- 2 vế đối nhau

- Thời gian: sáng- tối

- Không gian:bờ suối, hang

- Hs tự nêu

Người là vị lãnh tụ vĩ đại, là nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc

2.Tác phẩm

- Bài thơ được sáng tác năm

1941 khi Bác hoạt động ở hang Pác Pó

II Đọc – hiểu văn bản:

III Phân tích

Câu 1:

“Sáng rabờ suối tối vào hang”

- Phép đối =>khái quát công việc mỗi ngày của Bác khá đều đặn thư thái

Câu 2:

“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”

Gv: Bác luôn sẵn sàng hay những

thứ kể đến trong câu thơ luôn sẵn

sàng?

Đây là cách nói hài hước hóm hỉnh

của Bác về hai thứ thực phẩm luôn

sẵn có ở Pác Pó lúc bấy giờ mà sự

thực có khi Bác đã ăn như vậy cả

tháng trời

- Nói cái nghèo nhưng với giọng

điệu giàu có thừa thải

? Emcó nhận xét gì về 2 thứ thực

phẩm này?

Nhưng cách nói của Bác thật là vui

vẻ và giàu có, giàu tinh thần, tình

nghĩa đối với sứ mệnh dân tộc

? Câu thơ vẻ nên tư thế của người

cách mạng rất vững chãi, sừng sững

như một tượng đài bất tử, em hãy

diễn tả lại tư thế đó?

? Em nhận thấy điều đặc biệt nào ở

3 tiếng cuối câu thơ này về thanh

điệu?

? Tác dụng của sự bất ngờ đó?

*Gọi hs đọc câu 4

? Nội dung chính của câu thơ?

? Từ nào quan trọng nhất trong

câu?

? Em hiểu như thế nào về từ đó?

Tất cả những điều đó làm nên cái

Đều là vần trắc

- Toát lên sự khoẻ khoắn, gân guốc của một bức tranh về tượng đài vị lãnh tụ cách mạng

- ĐọcKhái quát cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác

“Sang”

- Đựợc sống với núi rừng

- Gần gủi thiên nhiên

- Cống hiến vì dân, vì nước sau bao nhiêu năm xa cách, được

- Cách nói hóm hỉnh->cuộc sống thiếu thốn nhưng rất thanh đạm

Câu 3:

“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”

- Từ ngữ gợi tả, chân dung vị lãnh tụ vị đại với công việc quan trọng

Câu 4:

“Cuộc đời cách mạng thật là sang”

Lời nhận xét và bộc lộ tâm trạng vui sướng vì được cống hiến cho dân cho nước

khổ vỡ dõn.

4 Củng cố: Bài thơ thể hiện rừ quan niệm sống của Bỏc, đú là quan niệm gỡ? Thỳ lõm tuyền của Bỏc

được hiểu như thế nào?

5 Dặn dũ: Học thuộc bài thơ và phần ghi nhớ Soạn bài “Cõu cầu khiến” theo yờu cầu sgk

Thấy được giỏ trị nội dung và nghệ thuật độc đỏo trong vượt thỏc

II/ Trọng tõm kiến thức, kĩ năng :

1.Kiến thức :

- Tỡnh cảm của tỏc giả đối với cảnh vật quờ hương , với người lao động

- Một số phộp tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miờu tả thiờn nhiờn và con người

2.Kĩ năng :

- Đọc diễn cảm : giọng đọc phải phự hợp với sự thay đổi trong cảnh sắc thiờn nhiờn

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hỡnh tượng con người và thiờn nhiờn trong đoạn trớch

+ Bảng phụ trao đổi nhóm

IV/ Cỏc bước lờn lớp

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

A MỤC TIấU CẦN ĐẠT : Giỳp học sinh:

- Nắm được đặc điểm hỡnh thức và chức năng của cõu cầu khiến

- Rốn luyện kĩ năng nhận diện và sử dụng cõu cầu khiến trong khi núi và viết

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án + bảng phụ

2 HS: Đọc và trả lời câu hỏi phần tìm hiểu ví dụ

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

? Thế nào là câu nghi vấn? Cho ví dụ?

? Câu nghi vấn có những chức năng gì?

3 Bài mới: Khi yêu cầu người khác làm một việc nào đó ta sử dụng kiểu câu nào? Sử dụng như

thế nào? Đó là mục tiêu của bài học hôm nay

? Đặc điểm hình thức nào cho

biết đó là câu cầu khiến?

hãy cho biết đặc điểm hình thức

nào giúp ta nhận biết câu cầu

* Gv đánh giá cho điểm

Theo dõi bảng cho biết các câu

cầu khiến trên dùng để là gì?

(đánh số)

* Bước 2:

Gv: Im đi!

? Có phải câu cầu khiến

không? ? Căn cứ vào đâu? Dùng

để làm gì?

? Vậy chức năng của câu cầu

khiến là những chức năng nào?

Gv: Hình thức của câu nghi vấn

VD: Hãy đưa nó đây cho tớ!

2 Chức năng: Ra lệnh, yêu

cầu, khuyên bảo…

*Ghi nhớ: (sgk)

nhấn mạnh.

- Gọi Hs đọc phần ghi nhớ

Hoạt động 2: Hướng dẫn làm

bài tập

* Gọi Hs đọc yêu cầu bài tập 1

Yêu cầu thảo luận nhóm 3 phút

Gọi 3 Hs lên trình bày

- Gọi Hs đọc bài tập 2, xác định

yêu cầu

- Giáo viên yêu cầu và gợi ý bài

tập 3, gọi 1 Hs lên làm

- Gọi Hs đọc yêu cầu bài tập 4

? Bài tập yêu cầu gì?

Câu b: có chủ ngữ thể hiện sự quan tâm chăm sóc - tình cảm được thể hiện rõ

a hãythiếu chủ ngữ=> Con hãy lấy (tình cảm hơn)

b đibớt chủ ngữ thì câu thiếu thiện cảm, kém lịch sự-> ý cầu khiến mạnh hơn

c đừng- đổi chủ ngữcác anh đừng làm gìngôi thứ 2 (không có người)nói ở đối tượng tiếp nhận

2 Tìm câu cầu khiến và xác định ý nghĩa của chúng

a “ thôi” vắng chủ ngữ

b đừng

c Không có từ cầu khiến chỉ có ngữ điệu cầu khiến trong những tình huống cấp bách câu cầu khiến phải thật ngắn gọn vì vậy thường vắng chủ ngữ

4 Mục đích của Dế Choắt là nhờ vả

- Dế choắt không dùng những câu:

- Anh hãy…

- Đào ngay…

được vì Dế Choắt yếu đuối hèn mọn không nói theo kiểu ra lệnh mà phải khiêm nhường

4 Củng cố: Ở ví dụ 1 con cá vàng có thể nói với ông lão “Cứ về thôi” có được không? Vì sao?

5 Dặn dò: Tương tự phần cô vừa giải thích hãy làm bài tập 5 Học và nắm đặc điểm hình thức và chức

năng của câu cầu khiến Biết sử dụng câu cầu khiến có hiệu quả trong khi nói và viết

- Chuẩn bị bài: Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

D RÚT KINH NGHIỆM

Tiết 83

Ngày soạn:…/…/2010

Ngày dạy:…/… /2010

THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Biết cách viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.

- Rèn luyện kỹ năng quan sát tìm hiểu

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án + sưu tầm tranh, tư liệu về 1 số thắng cảnh đẹp

2 HS: Đọc và tìm hiểu văn bản theo câu hỏi Sgk

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

? Khi giới thiệu về một phương pháp, cách làm cần chú ý những nội dung gì?

? Có mấy phương pháp thuyết minh?

? Đối tượng thuyết minh?

? Văn bản này giúp em hiểu

thêm gì về Hồ Hoàn Kiếm về

Đền Ngọc Sơn?

? Dựa vào văn bản đó em hãy

cho biết muốn viết được bài giới

thiệu về danh lam thắng cảnh ta

cần những kiến thức gì?

? Làm thế nào để có các kiến

thức đó?

? Văn bản hồ Hoàn Kiếm và đền

Ngọc Sơn có hoàn chỉnh không?

? Thiếu phần nào?

? Nội dung của bài thuyết minh

trên đã hoàn chỉnh chưa? Còn

thiếu những gì?

? Vì vậy bài văn thuyết minh này

cần bổ sung những yếu tố nào?

? Tác dụng của các yếu tố miêu

- Nêu định nghĩa

- Liệt kê

I Bài học:

- Giới thiệu 1 danh lam thắng cảnh

- Văn bản: Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn

? Em hãy sắp xếp bố cục của văn

bản?

? Như vậy để làm được một bài

thuyết minh về danh lam thắng

cảnh hoàn chỉnh ta cần tiến hành

như thế nào?

-Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện

tập

? Nếu muốn giới thiệu trình tự

bài Hồ Hoàn Kiếm và đền ngọc

sơn thì nên sắp xếp theo trính tự

- Mở bài tạo ấn tượng và làm bản

lề cho việc giới thiệu

- Vai trò của danh lam trong đời sống tinh thần của con người

4 Củng cố: Gọi Hs đọc phần ghi nhớ.

5 Dặn dò: Dựa vào bài Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn, dàn bài đã xây dựng về nhà hình thành một

bài văn danh lam ở quê hương em Học thuộc phần ghi nhớ, ôn tập phương pháp cách làm thể loại, soạn bài ôn tập

Tiết 84

Ngày soạn:…/… …/2010 Ngày dạy:…./… …/2010

ÔN TẬP VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Ôn lại khái niệm về văn bản thuyết minh và cách làm các thể loại thuyết minh, nắm được dàn bài của từng đoạn

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

? Để làm bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh cần có những điều kiện gì? Ta làm gì để có được những kiến thức đó?

? Nêu dàn bài của một bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh?

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy: Hoạt động của trò: Nội dung:

Hoạt động 1: nhắc lại kiến thức

về lý thuyết

? Thế nào là văn bản thuyết

minh?

? Kiểu văn bản này có vai trò và

tác dụng gì đối với đời sống của

đối tượng nào?

? Nêu các bước tiến hành 1 văn

- Yêu cầu Hs chia làm 4 nhóm -

- Loại văn bản thuyết minh có tác dụng cung cấp tri thức, đặc điểm, tích chất, nguyên nhân của các sự vật, hiện tượmg bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích

4 Phương pháp thuyết minh.

5 Các bước xây dựng văn bản:

- Học tập nghiên cứu tích luỹ tri thức

- Tìm hiểu đề(đối tượng)

- Sửa hoàn chỉnh các bài, yêu

cầu Hs ghi vào vở

- Yêu cầu 4 tổ viết đoạn mở bài

cho dàn bài của tổ mình hoặc kết

4 Củng cố: Nhắc lại các phương pháp thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh

5 Dặn dò: Về nhà viết đoạn cho các đề bài hôn nay, lập dàn bài chi tiết, chuẩn bị tốt cho bài viết số 5

Soạn bài Ngắm trăng và Đi đường

D RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày soạn: 19/02/2011 Ngày dạy: 21/02/2011

Tuần 24

Tiết 85 NGẮM TRĂNG.

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Hiểu biết bước đầu về tác phẩm thơ chữ Hán của Hồ Chí Minh

- Tâm hồn giàu cảm xúc trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh ngục tù

- Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ

2 Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm bản dịch tác phẩm

- Phân tích được một số chi tiết NT tiêu biểu trong bài thơ

3 Thái độ:

- Hiểu và thêm kính yêu Bác Hồ

II Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

? Đọc một bài thơ cùng thể thơ với

bài thơ này?

- HS đọc

- HS trả lời

- HS làm việc cá nhân

? Cảm nhận của em khi đọc bài thơ?

- Bài thơ 4 câu thật tự nhiên, bình dị,

giọng điệu thoải mái, pha chút đùa

vui hóm hĩnh

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu

văn bản

? Niềm vui thú được sống với rừng,

với suối của Bác được thể hiện như

thế nào?

? Giọng điệu của 3 dòng thơ đầu?

- Thoải mái, phơi phới

? Cuộc sống thực tế và tâm trạng của

Bác có đơi lập nhau không?

- Có Thực tế hoàn cảnh sinh hoạt

của Bác lúc đó rất gian khổ, nhưng

với niền vui thích sống núi rừng sông

suối đã biến thành cuộc sống giàu

sang, dư thừa sang trọng

? Vì sao Bác cảm thấy cuộc sống

gian khổ đó thật là “sang”?

? Nghệ thuật được sử dụng trong bài

thơ?

- Tình cảm nào trong em được bồi

đắp khi đọc bài thơ này?

? Ý nghĩa của văn bản?

Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà.

- Học thuộc lòng bài thơ dịch

- Đọc bản phiên âm, bản dịch nghĩa

để nhận xét về một vài điểm khác

nhau giữa nguyên tác và bản dịch

của bài thơ

- Chuẩn bị “Đi đường”

- HS làm việc cá nhân

2 Những hình ảnh đẹp:

- Vầng trăng soi qua song cửa nhà tù làm rung động tâm hồn nhà thơ

- Người tù Hồ Chí Minh với tâm hồn của một nhà thơ luôn hướng về cái đẹp

B Nghệ thuật:

- Sự đối sánh, tương phản (Nhà tù và cái đẹp, ánh sáng

và bóng tối nhà tù, vầng trăng

và người nghệ sĩ lớn, TG bên trong và ngoài nhà tù) thể hiện sức hút của những vẻ đẹp khác nhau của bài thơ, vừa thể hiện sự hô ứng, cân đối thường thấy trong thơ truyền thống

- Tài năng trong việc lựa chọn ngôn ngữ thơ

C Ý nghĩa văn bản:

Tác phẩm thể hiện sự tôn vinh cái đẹp của tự nhiên, của tâm hồn con người bất chấp hoàn cảnh tù ngục

* Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 19/02/2011 Ngày dạy: 21/02/2011 Tuần 24

Tiết 86 ĐI ĐƯỜNG.

- Vẻ đẹp của Hồ Chí Minh ung dung, tự tại, chủ động trước mọi hoàn cảnh

- Sự khác nhau giữa văn bản chữ Hán và văn bản dịch bài thơ

2 Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm bản dịch tác phẩm

- Phân tích được một số chi tiết NT tiêu biểu trong bài thơ

3 Thái độ:

- Hiểu và thêm kính yêu Bác Hồ

II Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

? Đọc một bài thơ cùng thể thơ với

bài thơ này?

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu

? Em hiểu bài thơ muốn nói gì?

- Có đi đường mới biết đường đi khó

? Qua việc đi đường núi, Bác muốn

nói đến một chân lí trong cuộc sống,

2 Ý nghĩa triết lí:

- Con đường CM nhiều thử thách chông gai những chắc chắn sẽ có kết quả tốt đẹp

? Nghệ thuật được sử dụng trong bài

thơ?

? Tình cảm nào trong em được bồi

đắp khi đọc bài thơ này?

? Ý nghĩa của văn bản?

Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà.

- Học thuộc lòng bài thơ dịch

- Tìm đọc một bài thơ chữ Hán của

Bác viết về việc rèn luyện đạo đức

CM trong tập “Nhật kí trong tù”.

- Chuẩn bị “Câu cảm thán”

- Người CM phải rèn luyện ý chí kiên định, phẩm chất kiên cường

C Ý nghĩa văn bản:

Từ việc đi đường gian lao, từ

đó nêu lên triết lí về bài học đường đời, đường CM: vượt qua gian lao sẽ tới thắng lợi

vẻ vang

* Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 22/02/2011 Ngày dạy: 24/02/2011

- Nhận biết câu cảm thán trong văn bản

- Sử dụng câu cảm thán phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng phù hợp câu cảm thán trong giao tiếp

II Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu

? Vậy thế nào là câu cảm thán?

? Chức năng chính của câu cảm thán

là gì?

- HS đọc ghi nhớ

? Đặt năm câu cảm thán về chủ đề

Hồ Chí Minh, và bảo vệ môi trường?

Hoạt động 2: Hướng dẫn làm bài

tập

- HS nêu (cá nhân)

- HS trả lời cá nhân

- HS làm việc theo nhóm

I Tìm hiểu chung:

* Ví dụ:

- Hỡi ơi Lão Hạc!

- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn

đâu?

1 Chức năng chính: bộc lộ trực

tiếp cảm xúc của người nói, người viết, xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hằng ngày hay ngôn ngữ văn chương

- Than ôi! Lo thay! Nguy thay!

- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi

- Chao ôi, ….mình thôi

Bài tập 2: Phân tích đặc điểm hình thức và tác dụng của câu cảm thán trong đoạn văn cụ thể:

GV cung cấp cho HS đoạn văn:

- Yêu cầu HS xác định câu cảm thán, chỉ ra đặc điểm hình thức và tác dụng của câu cảm thán đó

Bài tập 3: Viết đoạn văn ngắn có sử dụng câu cảm thán:

- GV yêu cầu HS thực hành cá nhân, đọc trước lớp, HS khác nhận xét, GV sửa

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học

- Tìm và chỉ rõ tác dụng của câu cảm thán trong một vài văn bản đã học

- Chuẩn bị “Viết bài TLV số 5”

* Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 24/02/2011

Ngày dạy:26/02/2011 Tuần 24

Tiết 88 VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5

- Có ý thức sử dụng kiểu bài thuyết minh trong bài viết

II Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

- GV chép đề lên bảng:

“Hãy giới thiệu về một giống vật nuôi có ích trong gia đình em.”

- HS làm bài, GV quan sát, thu bài

Mèo là một loài vật từ lâu đã gắn bó thân thiết với cuộc sống của con người

II Thân bài:

- Hình dáng:

+ Con mèo lớn cở nào? Hình dáng nó ra sao? Lông màu gì?

+ Đầu, tai, mắt, mũi, miệng có đặc điểm gì?

- Đặc tính;

+ Mèo thích leo trèo, chạy nhảy, thích phơi nắng, thích được gần người, được vuốt ve, âu yếm

+ Mèo bắt chuột rất giỏi, nhất là vào ban đêm

III Kết bài:

Mèo là một loài vật rất có ích và gắn bó thân thiết với cuộc sống của con người.

Ngày soạn: 22/01/2011 Ngày dạy: 24/01/2011 Tuần 22

- Đọc – hiểu thơ tứ tuyệt của Hồ Chí Minh

- Phân tích được một số chi tiết NT tiêu biểu trong bài thơ

3 Thái độ:

- Hiểu và thêm kính yêu Bác Hồ

II Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

? Đọc một bài thơ cùng thể thơ với

bài thơ này?

? Cảm nhận của em khi đọc bài thơ?

- HS đọc

- HS trả lời

- HS làm việc cá nhân