kham pha khoa hoc 4 tuoi tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kin...
Trang 1BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến : “Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm
giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non ”
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Điện thoại: 01638585963 Email: thuyanducanh1982@gmail.com
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến : 100%
4 Đơn vị áp dụng sáng kiến
Tên đơn vị: Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Địa chỉ: Thị trấn Hưng Nhân, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
5 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Tháng 9 năm 2017
Trang 2CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- tự do- hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi:- Hội đồng xét duyệt TĐKT Phòng GDĐT Hưng Hà
- Hội đồng xét duyệt TĐKT Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Tôi ghi tên dưới đây:
Họ và tên: Đỗ Thu Hà
Ngày tháng năm sinh: 18/06/2017
Tỷ lệ % đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến: 100%
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến : “Một số biện pháp tổ chức tốt các
trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non”
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển nhận thức
Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Tháng 5 năm 2017
Mô tả bản chất của sáng kiến
Trang 3trong trẻ chứ không phải là những kiến thúc khoa học mà trẻ thu lượm được Đồngthời thông qua các hoạt động khám phá khoa học sẽ giúp cho trẻ dần hình thành vàphát triển các kỹ năng quan sát, kỹ năng tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát vànhững đam mê được tìm hiểu khoa học
* Nội dung giải pháp
Đáp ứng yêu cầu xã hội việc đổi mới hình thức phương pháp dạy học hiệnnay là cấp thiết trong đó “học bằng chơi” “chơi mà học” là hoạt động chủ đạo.Việc đưa chương trình giáo dục Mầm Non mới hiện nay đang thực hiện đại trà làđiều kiện tạo nhiều thuận lợi cho giáo viên linh hoạt trong việc lựa chọn nội dungdạy học nhằm tích cực hóa đưa trẻ, đòi hỏi sự tích cực nâng cao kiến thức ở giáoviên
Trang 4Có thể nắm bắt các khái niệm trừu tượng nhưng trẻ vẫn cần các sự việc cóthực để giải thích các khái niệm đó Chính vì vậy, được trực tiếp thí nghiệm vớicác vật mà mình đang học quả là một điều thích thú đối với trẻ
1. Khảo sát khả năng khám phá khoa học của trẻ
2 Xây dựng kế hoạch thực hiện các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phákhoa học theo chủ đề
3 Xây dựng môi trường lớp học gây hứng thú cho trẻ tham gia thực hiện
4 Sưu tầm, sáng tạo cho trẻ thực nghiệm và tổ chức có hiệu quả
5 Phối kết hợp với phụ huynh để cùng giúp các con thực hành thí nghiệmkhám phá khoa học đạt kết quả cao
*Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
+ Giáo viên nhiệt tình tâm huyết với nghề, chuẩn bị tốt bài dạy phù hợp vớicác đối tượng trẻ Khi trẻ thực hiện phải có sự giám sát của giáo viên
+Đồ dùng phải tuyệt đối an toàn, thu hút trẻ tham gia vào hoạt động
*Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sángkiến theo ý của tác giả
Tạo điều kiện cho trẻ hoạt động ở mọi lúc mọi nơi, động viên khích lệ trẻtích cực tham gia vào các hoạt động
Giáo viên phải khen gợi kịp thời những sản phẩm trẻ tạo ra và tôn trọng ýtưởng của trẻ, lấy trẻ làm trung tâm là gợi thêm để trẻ tư duy, trí tưởng tượng tạo rasản phẩm sáng tạo mà trẻ thích
Trong quá trình giảng dạy cô luôn quan tâm đến khả năng từng trẻ để cóbiện pháp bồi dưỡng phù hợp để đưa chất lượng đồng đều
Trang 5Cần nâng cao trình độ tin học để có thể ứng dụng công nghệ thông tin vàocác hoạt động giáo dục một cách linh hoạt, sáng tạo.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực đúng sự thật vàhoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật
Hưng Nhân, ngày 10 tháng 10 năm 2016
Người nộp đơn
Đỗ Thu Hà
II BÁO CÁO MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non
Trang 6cho trẻ em không phải là kiến thức khoa học mà qua đó trẻ học cách tìm hiểu vềkhoa học, biết suy đoán, phân tích và nêu kết quả theo suy nghĩ thì chúng ta sẽnhận thấy khoa học không phải là cái gì đó quá khó và xa vời với trẻ.
Ở trường mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc mà còn được thực hiệnnhiều hoạt động khác nhau trong ngày Trong đó hoạt động “khám phá khoa học”
có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nhận thức cho trẻ Hoạt động này nhằmthể hiện sự thích thú và đam mê khám phá sẽ nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiêntrong trẻ chứ không phải là những kiến thúc khoa học mà trẻ thu lượm được Đồngthời thông qua các hoạt động khám phá khoa học sẽ giúp cho trẻ dần hình thành vàphát triển các kỹ năng quan sát, kỹ năng tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát vànhững đam mê được tìm hiểu khoa học
Để làm được như vậy thì các trò chơi thực nghiệm là không thể thiếu để trẻđược trải nghiệm và giải quyết tình huống một cách rất sáng tạo bằng tính tò mòbẩm sinh vốn luôn xuất hiện không ngừng trong cuộc sống hàng ngày, nhận ranhững quy luật trong quá trình sinh hoạt của con người Việc vừa mang lại niềmvui và sự quan tâm về khoa học một cách tự nhiên, vừa chuẩn bị một nền tảng suynghĩ khoa học đang trở thành một mục tiêu lớn trong ngành giáo dục khoa họcmầm non Hơn nữa, điều đó cũng giúp ích cho trẻ hình thành thái độ sống khoahọc và tự mình tìm được phương pháp giải quyết vấn đề một cách sáng tạo
Tuy nhiên ở các trường mầm non hiện nay, việc tổ chức các hoạt động thửnghiệm giúp trẻ khám phá khoa học còn rất hạn chế Một mặt do quá trình thựchiện các thí nghiệm khám phá khoa học rất phức tạp mất nhiều thời gian, bên cạnh
đó việc tìm tài liệu, sách báo hướng dẫn các trò chơi thực nghiệm đơn giản và gầngũi với trẻ chưa phong phú
1 Thuận lợi:
Trang 7- Trường mầm non tôi đang công tác luôn đạt danh hiệu “ Trường tiên tiến”của huyện và liên tục có giáo viên giỏi cấp tỉnh, cấp huyện, có nhiều sáng kiến đạtgiải các cấp
- Bản thân tôi là giáo viên dạy giỏi cấp huyện trong nhiều năm và có tâm huyết vớinghề, ham học hỏi, luôn cố gắng tìm tòi, sáng tạo trong giảng dạy để tìm ra cácbiện pháp gây hứng thú cho trẻ trong các hoạt động
- Ban giám hiệu và tổ chuyên môn nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên vềmọi mặt và xây dựng mối quan hệ đoàn kết, thân ái trong tập thể giáo viên, nhânviên và đặc biệt là sự quan tâm thường xuyên tới cô và trẻ
- Trẻ ở cùng độ tuổi, thông minh, nhanh nhẹn, có nề nếp
- Phụ huynh nhiệt tình ủng hộ lớp nguyên vật liệu theo thông báo của giáo viên
- Về cơ sở vật chất nhà trường khang trang, đẹp đẽ, đầy đủ điều kiện để tổ chứchoạt động khám phá khoa học
2 Khó khăn:
- Phương pháp mà giáo viên sử dụng để tổ chức cho trẻ khám phá khoa học chủyếu là các phương pháp trực quan và dùng lời nên việc truyền thụ những kiến thứckhoa học trừu tượng cho trẻ gặp nhiều khó khăn
Tài liệu, sách báo về các thí nghiệm khám phá khoa học cho trẻ còn hạn chế
Số trẻ nam đông hơn số trẻ nữ nên rất hiếu động trong các giờ hoạt động
Trẻ mẫu giáo dễ tiếp thu nhưng thường dễ quên những kiến thức vừa học
Từ những lý do trên, tôi đã trăn trở, suy nghĩ, tìm tòi, nghiên cứu và lựa chọn đềtài:“Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi
học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non ”
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến
*Mục đích của giải pháp
Giúp trẻ khám phá khoa học thông qua các trò chơi thực nghiệm Trẻ được
và khám phá bằng các giác quan
Trang 8Bắt đầu hiểu thí nghiệm là gì và trở nên có chủ định cũng như sáng tạo hơntrong việc khám phá.
Thường dành nhiều thời gian và chú ý hơn vào các hoạt động mà trẻ thích.Thích chơi theo nhóm 5 – 6 trẻ và thích trao đổi trong nhóm nhỏ
Có thể làm một số thí nghiệm do cô hướng dẫn và có thể giải thích theonhiều cách khác nhau
Bắt đầu đưa ra những dự đoán dựa trên những gì trẻ được trải nghiệm Thíchnghĩ ra các lời giải thích về những gì quan sát được, thường thêm các chi tiết tưởngtượng vào các sự sự việc
*Nội dung của giải pháp
Có thể nắm bắt các khái niệm trừu tượng nhưng trẻ vẫn cần các sự việc cóthực để giải thích các khái niệm đó
Trẻ bắt đầu suy nghĩ lập kế hoạch cho một hoạt động, chẳng hạn như nghĩ vềviệc gieo hạt trước khi trẻ thực hiện hành động thực tế Chính vì vậy, được trựctiếp thí nghiệm với các vật mà mình đang học quả là một điều thích thú đối vớitrẻ
Từ đó tôi đã tiến hành một số biện pháp như sau :
1 Khảo sát khả năng khám phá khoa học của trẻ
Để giúp cho việc xây dựng các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phákhoa học hiệu quả, thực sự có chất lượng, đáp ứng được tình hình thực tế của lớp,phù hợp với khả năng của học sinh lớp mình thì đây là việc làm vô cùng quantrọng Việc đánh giá chính xác thực trạng sự phát triển của trẻ về nhận thức sẽ giúpgiáo viên hiểu rõ hơn về kiến thức, kỹ năng , thái độ của học sinh lớp mình về hoạtđộng khám phá khoa học Rồi từ đó cô giáo sẽ biên soạn, hệ thống hóa và sáng tạocác trò chơi thử nghiệm để tổ chức khám phá khoa học cho trẻ phù hợp, các côkhông cần quá coi trọng kiến thức thu được mà cần chú ý tới cảm nhận của trẻ tớicách khám phá như thế nào?
Trang 9Bắt đầu từ tháng 9, tôi đã lên kế hoạch khảo sát trẻ ( Qua việc theo dõi các hoạtđộng trong ngày của trẻ, cùng với việc tổ chức cho trẻ tham gia một số hoạt độngtrải nghiệm khám phá khoa học để đánh giá trẻ ) bao gồm các tiêu chí: Khả năngquan sát, khả năng so sánh, khả năng phân loại, khả năng giao tiếp, thao tác thựcnghiệm, khả năng phán đoán, khả năng suy luận.
2 Xây dựng kế hoạch thực hiện các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học theo chủ đề
Trong nhiều năm công tác giảng dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tôi luôn tìm tòicác tài liệu về khám phá khoa học để tìm hiểu và nghiên cứu thật kỹ những nộidung khám phá khoa học của mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi Nhằm giúp trẻ mẫu giáo yêuthích và khám phá khoa học một cách hiệu quả nhất Để làm được như vậy tôi cầnphải xác định chính xác hơn mục đích, yêu cầu, cách thực hiện từng nội dungkhám phá khoa học từ đó, tôi sưu tầm, biên soạn và sáng tạo các trò chơi thựcnghiệm thiết thực nhất, hiệu quả nhất đối với trẻ Các trò chơi thực nghiệm mà côxây dựng, biên soạn cần cung cấp cho trẻ những kiến thức khoa học đơn giản, dễhiểu, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, đồng thời nó cũng kích thích tínhham hiểu biết và tìm tòi của trẻ Từ sự hứng thú của trẻ, kết hợp với các hiện tượngxảy ra trong các trò chơi thử nghiệm, trẻ cảm nhận về vẻ đẹp về thế giới xungquanh Từ đó, trẻ nảy sinh tình yêu thiên nhiên, có hành động tốt để bảo vệ vậtnuôi, cây trồng
Để phát triển niềm đam mê khoa học của trẻ, tôi nên khuyến khích các trẻquan sát các sự vật( hiện tượng) ở xung quanh, hay để trẻ tự đặt câu hỏi và gợi mởgiúp trẻ tìm tòi những câu trả lời
Dựa vào đặc điểm và khả năng nhận thức của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi và kết quảkhảo sát đầu đầu năm Tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu các tài liệu về khám phá khoahọc của nhà xuất bản giáo dục và nhà xuất bản Hà Nội bao gồm:
Trang 10+ Trẻ mầm non khám phá khoa học ( Viện nghiên cứu sư phạm – TS Hồ LamHồng )
+ Các hoạt động khám phá khoa học của trẻ mầm non ( Trần Thị Ngọc Trâm –Nguyễn Thị Nga )
Bên cạnh đó, tôi cũng tìm hiểu thêm các thông tin , các tài liệu trên Internet,trong sách báo , đặc biệt là các sách báo của ngành liên quan đến vấn đề khám phákhoa học ( Đặc biệt là các nội dung khám phá khoa học của chương trình giáo dụcmầm non mới ) rồi trao đổi với các bạn đồng nghiệp
Qua quá trình nghiên cứu tài liệu, tôi đã có thể nắm được chính xác, đầy đủcác nội dung, yêu cầu, cách tiến hành các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổikhám phá khoa học Và tôi đó thực hiện theo bảng kế hoạch xây dựng các trò chơi thực nghiệm theo chủ đề như sau:
stt Chủ đề Nội dung thực hiện Các trò chơi thử nghiệm
1 Bản thân
( 3 thử nghiệm)
- Khám phá về một sốgiác quan của cơ thểcon người
- Sờ ,ngửi ,nếm và đoán tên
- Cái nào nóng hơn
- Vật chìm – vật nổi
- Cái nào nặng hơn
- Tại sao các đồ vật lại nónglên
3 - Cái nào nóng hơn
Trang 11- Mầm và rễ
- Cây cần gì để lớn lên và pháttriển
- Vui cùng trái cây
- Hoa đổi màu
- Quan sát chồi non
- Sờ, Ngửi đoán tên
6 Giao thông
( 1 thử nghiệm)
Cho trẻ khám phá vềnguyên lý chìm nổi,nguyên lý chuyểnđộng
Đồ chơi chìm và nổi ( thả thuyền.)
Sủi bóng nước như thế nào?
- Hút và bắn nước
- Thổi không khí vào nước
- Nước dâng lên như thế nào?
- Làm thế nào có thể đi dưới trời nắng
- Gió có từ đâu
- Những đồ vật bay và không bay
- Những chiếc chong chóng
- Ánh sáng đi như thế nào
- Các đám mây
Việc nắm bắt được nội dung, yêu cầu, cách tiến hành trò chơi thực nghiệm
sẽ giúp tôi biên soạn và sáng tạo thêm các trò chơi thử nghiệm khám phá khoa họccho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi lớp tôi phù hợp với nội dung giáo dục, linh hoạt trongviệc lồng ghép vào trong chủ đề tương ứng giúp trẻ đạt được yêu cầu của quá trìnhhọc bộ môn khoa học
3 Xây dựng môi trường lớp học gây hứng thú cho trẻ tham gia thực hiện
Môi trường lớp học đẹp và sáng tạo là người giáo viên thứ 2 tổ chức và hướngdẫn trẻ chơi, trẻ hoạt động Bởi môi trường hoạt động vừa để thoả mãn nhu cầu vuichơi, giao tiếp, nhận thức, nhu cầu hoạt động cùng nhau của trẻ, vừa tạo cơ hội cho
Trang 12trẻ được chơi và hoạt động theo sở thích tích cực, độc lập, sáng tạo vận dụngnhững kỹ năng đó học vào các hoạt động khác, các tình huống trong quá trình hoạtđộng Việc xây dựng môi trường học và vui chơi cho trẻ sẽ là phương tiện, là điềukiện giúp trẻ hình thành các kỹ năng quan sát, phân tích, và những đam mê tìmhiểu khám phá Chính vì vậy, khi vào đầu năm học mới tôi đó rất chú ý đến việcxây dựng môi trường lớp học, đặc biệt là góc khám phá “Bé với thiên nhiên” nhằmgiúp trẻ khơi dậy tính tò mò, óc sáng tạo, những hiểu biết về các sự vật, hiện tượngxung quanh và giáo dục trẻ thái độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên, với xã hội Đối với góc chơi “Bé với thiên nhiên”, tôi đó thiết kế những hình ảnh có màu sắcbắt mắt, nội dung sáng tạo, phù hợp, chứa đựng những nội dung học tập, giúp trẻhoạt động khám phá một cách tích cực và hiệu quả
Góc chơi “Bé với thiên nhiên”
Góc chơi có rất nhiều hình ảnh kích thích tính tư duy tìm hiểu khám phá chotrẻ như quá trình về sự phát triển của cây giúp trẻ hình thành những hiểu biết về sựsinh trưởng và phát triển của cây xanh Bảng pha màu giúp trẻ hiểu biết về cáchpha trộn màu sắc từ hai màu hay ba màu có thể tạo ra màu mà trẻ yêu thích Haynhững hình ảnh mang tính chất giáo dục giúp trẻ có những thái độ đúng đắn vớithiên nhiên và sự vật xung quanh Để phát triển toàn diện nhận thức cho trẻ thôngqua góc chơi thì ngoài những hình ảnh mang tính lý thuyết, giáo viên cần cho trẻđược thực hành để trẻ được trải nghiệm và giải quyết tình huống một cách sángtạo Trong những giờ hoạt động góc tôi thường xuyên chuẩn bị chu đáo các đồdùng để trẻ được chơi và tham gia hoạt động thực tế nhằm đem lại niềm vui chotrẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, óc sáng tạo và quan tâm hơn đến khoa học một cách
tự nhiên
Trò chơi : Trẻ chơi pha màu nước - Trẻ phối màu trên giấy
Kết quả, môi trường lớp học được xây dựng sáng tạo và hấp dẫn trẻ học sinhlớp tôi đã rất tích cực tham gia vào các hoạt đọng khám phá, qua đó vốn hiểu biết
Trang 13cho trẻ về thế giới xung quanh, phát huy khả năng tư duy sáng tạo Trẻ lớp tôi luôn
tò mò, tự đặt câu hởi về những sự vật, hiện tượng xung quanh với bạn, cô và ngườilớn Các cháu còn biết tự tìm hiểu những điều trẻ chưa biết
4 Sưu tầm, sáng tạo cho trẻ thực nghiệm và tổ chức có hiệu quả.
Thiên nhiên bao la rộng lớn là một hành tinh đầy ắp những bí mật khơi dậytrí tưởng tượng của trẻ thơ, chính vì vậy để khơi dậy cho trẻ niềm đam mê khámphá khoa học giáo viên cần chú ý tới cảm nhận của trẻ và cách trẻ khám phá thếnào để nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên trong trẻ chứ không phải là những kiếnthức trẻ thu lượm được Bản thân tôi là người yêu thích bộ môn khám phá nên tôi
và đồng nghiệp sưu tầm, sáng tạo trò chơi thực nghiệm, đặc biệt là các trò chơithực nghiệm giúp trẻ phát triển lành mạnh hơn cả về thể chất và tình yêu, sự hiểubiết về sự vật hiện tượng, lòng nhân ái và khả năng tìm hiểu môi trường xungquanh Khi sáng tạo các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học, tôi luônlưu ý đến các yêu cầu đối với các trò chơi thử nghiệm như: những thử nghiệm tiếnhành phải có sự thay đổi rõ ràng để giúp trẻ dễ nhận biết Thử nghiệm không đòihỏi điều kiện đặc biệt, dễ thực hiện, là những hiện tượng diễn ra trong cuộc sống.Những thử nghiệm không được gây thiệt hại cho vật làm thử nghiệm ( Ví dụ : Làmchết cây, chết con vật) Không chọn thử nghiệm có thời gian quá lâu vì trẻ dễ quênmất những gì xảy ra ban đầu Phải đảm bảo an toàn cho trẻ trong quá trình thửnghiệm ( an toàn về dụng cụ, vật liệu)
Kết quả, tôi cùng đồng nghiệp, tổ chuyên môn khối nhỡ đã họp bàn và tổchức một số trò chơi thực nghiệm dựa theo bảng xây dựng kế hoạch các chủ đề từđầu năm học, giúp giáo viên dễ dàng lựa chọn đề tài, chuẩn bị đồ dùng và tổ chứchoạt động có hiệu quả Cụ thể tôi đã sáng tạo và tổ chức một số trò chơi thựcnghiệm giúp trẻ khám phá khoa học theo chủ đề như sau:
4.1.Chủ đề : Bản thân
VD : Trò chơi thử nghiệm : Truyền tin