- Hình ảnh Hà Nội được nhà văn Thạch Lam thể hiện hai lần và lần nào cũng tồn tại trong tâm tưởng của Liên: thể hiện nỗi nhớ, niềm mong.. - Hình ảnh Hà Nội góp phần thể hiện chủ đề, tư t
Trang 1II Môn Ngữ văn:
A Yêu cầu chung.
- Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh xác định luận điểm (ý) chính xác, xác định được ý chính, ý phụ, trình bày ý rõ ràng, mạch lạc Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng phải đảm bảo được các yêu cầu của đề, làm nổi bật trọng tâm.
- Yêu cầu về phương pháp: Bài viết có bố cục hợp lí Câu viết đúng ngữ pháp, chữ viết cẩn thận, dễ đọc Thí sinh có sự phân phối thời gian hợp lí cho từng câu, kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp làm bài.
- Yêu cầu về sự sáng tạo: Giám khảo lưu ý khuyến khích chiết điểm cho những bài viết sáng tạo, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác đáng, có chất văn.
B Yêu cầu cụ thể
1 - Hình ảnh Hà Nội được nhà văn Thạch Lam thể hiện hai lần và lần nào cũng tồn tại trong tâm tưởng của
Liên: thể hiện nỗi nhớ, niềm mong
- Thế giới Hà Nội là quá khứ tuổi thơ đẹp đẽ đã mất, đối lập với hiện tại phố huyện tối tăm và nghèo
khổ => tiếc nuối về quá khứ, khao khát hướng tới tương lai, một cuộc sống khác của chị em Liên và
An Ngòi bút đan xen giữa hiện thực và lãng mạn của nhà văn Thạch Lam
- Hình ảnh Hà Nội góp phần thể hiện chủ đề, tư tưởng của tác phẩm:
+ Liên và An chưa đến tuổi trưởng thành nhưng tâm lí từng trải, sống trong hiện tại nhớ về quá
khứ =>thương xót, cảm thông đối với những đứa trẻ, những kiếp người cơ cực, quẩn quanh nơi phố
huyện nghèo, tiêu điều
+ Tác giả trân trọng, nâng niu những ước mơ, khát vọng đổi đời dù nhỏ bé của những người dân nơi phố
huyện Đó là chiều sâu trong tư tưởng, nhân đạo mới mẻ của tác phẩm
0,5 0,5
0,5 0,5
2 * Giới thiệu quan niệm sống qua câu nói của người Nga.
*.Giải thích
- Bánh mì là một cách diễn đạt nhằm chỉ những giá trị vật chất thiết yếu đến sự sống của mỗi con người,
đó là cái ăn, nơi ở, cái mặc những tiện nghi phục vụ cho nhu cầu đời sống mỗi người trong những hoàn
cảnh cụ thể cho phép
- Hoa hồng là những giá trị tinh thần, là nhu cầu tinh thần, tình cảm của con người trong cuộc sống, là
những sáng tạo mang giá trị tinh thần của con người trong sự sống đúng với ý nghĩa cao cả của nó
- Ý cả câu: Vật chất và tinh thần cần được cân bằng, hài hòa trong cuộc sống
* Phân tích
- Câu nói trên nên hiểu một cách linh hoạt; “Nếu có hai cái ” mới có quyết định “sẽ bán một cái ”
nghĩa là nhu cầu vật chất cần và đủ, tùy thuộc vào hoàn cảnh, thì nhu cầu tinh thần cũng cần nên được
chú ý song hành với nhu cầu vật chất
- Tinh thần của câu nói nên nhấn mạnh ở vế sau: “Cả tâm hồn cũng cần được ăn uống” Vì:
+ Tâm hồn có một vị trí rất quan trọng trong đời sống của con người Tâm hồn cũng cần được nuôi
dưỡng để ngày càng giàu có hơn, phong phú hơn Thật đáng sợ nếu tâm hồn con người nghèo nàn, cằn
cỗi
+ Tâm hồn sẽ làm nên những nét đẹp nhân văn văn trong mỗi con người Thế giới tình cảm của con
người với thiên nhiên, môi trường sống, và nhất là với cộng đồng sẽ làm nên giá trị đích thực của cuộc
sống, ý nghĩa của cuộc đời
* Dẫn chứng: HS lấy ví dụ để làm sáng tỏ
* Bàn bạc, mở rộng vấn đề
- Cần kết hợp hài hòa giữa giá tri vật chất và giá trị tinh thần để tạo nên “chất lượng sống”
- Phê phán một số biểu hiện của một bộ phận nhỏ trong xã hội hiện nay, những người có cái nhìn mang
tính thực dụng khi đánh giá về con người, về tài năng và phẩm hạnh, về vẻ đẹp tâm hồn, khi đưa ra tiêu
chí chỉ mang giá trị về vật chất để xếp loại đẳng cấp
* Liên hệ bản thân
Cần bộc lộ quan điểm cá nhân, hoặc bài học rút ra cho bản thân, nhận diện đầy đủ về lẽ sống, tầm quan
trọng của việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, tự làm giàu có thế giới tâm hồn, đặc biệt là trong hoàn cảnh
hiện nay
0,25 0,75
1,0
0,75
0,25
3a Cảm nhận về đoạn thơ trong bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca
* Giới thiệu tác giả, tác phẩm, trích dẫn đoạn trích để cảm nhận
- Thanh Thảo là nhà thơ thuộc thế hệ nhà thơ trẻ thời chống Mĩ Thơ Thanh Thảo là tiếng nói của người
trí thức nhiều suy tư trăn trở về các vấn đề xã hội và thời đại Tiếng thơ ông hướng vào cái tôi sâu sắc,
nội cảm tìm kiếm các hình thức diễn đạt mới
- Đàn ghi ta của Lor-ca được rút ra từ tập Khối vuông ru-bích (1985), là sáng tác tiêu biểu của Thanh
Thảo: giàu chất suy tư, mãnh liệt trong cảm xúc và ảnh hưởng từ Lor-ca: ít nhiều nhuốm màu sắc tượng
trưng, siêu thực
0,5
Trang 2- Trích dẫn đoạn thơ.
* Cảm nhận cụ thể về đoạn thơ:
- Hình tượng Lor-ca:
+ Một công dân ưu tú Tây Ban Nha luôn khao khát tự do, đấu tranh cho lẽ phải, cho nền dân chủ, cho lợi ích nhân dân Tây Ban Nha, chống lại chế độ độc tài thân phát xít Tây Ban Nha Một nghệ sĩ luôn trăn trở suy nghĩ, muốn cống hiến đời mình cho nghệ thuật, có khát vọng cách tân, đổi mới nền nghệ thuật già
nua, lạc hậu Tây Ban Nha Hành trình của Lor-ca “đơn độc”, “mỏi mòn”, “chếnh choáng”
+ Cái chết bất ngờ của Lor-ca: Hình ảnh “áo choàng bê bết đỏ” tượng trưng cho cái chết của nhà thơ
Giữa lúc đang hát “nghêu ngao” trên đường phố, người nghệ sĩ bị “điệu về bãi bắn” trong nỗi kinh
hoàng Dường như không tin được sự kết thúc đẫm máu này chàng nghệ sĩ đã “đi như người mộng du”
Tiếng đàn đứt đoạn khiến Lor-ca thẫn thờ, đau xót kết thúc hành trình nghệ thuật còn dang dở của đời
mình
- Hình tượng tiếng đàn:
Hình tượng tiếng đàn ghi ta được miêu tả có màu sắc “tiếng ghi ta nâu”, “tiếng ghi ta lá xanh”, hình khối
“tiếng ghi ta tròn”, sinh mệnh “tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy”, là một hình tượng có tính chất song
trùng biểu trưng cho tâm hồn, tình cảm, khát vọng, số phận của Lor - ca đồng thời cũng chính là vẻ đẹp
và thân phận của nghệ thuật Lor – ca trong một thực tại mà cái ác ngự trị
- Cảm xúc của tác giả: ngưỡng mộ, đồng điệu, tiếc thương
- Các biện pháp về nghệ thuật: so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, bút pháp nghệ thuật mang đậm màu sắc tượng trưng, siêu thực: thủ pháp đồng hiện, gián đoạn, chuyển đổi cảm giác, ngôn ngữ hình ảnh đa tầng, đa
nghĩa, giàu ám gợi, liên tưởng
- Đánh giá lại giá trị đoạn thơ
0,75
0,75
1,0
0,75 0,75
0,5 3b 1.Giới thiệu: tác giả, tác phẩm, diễn biến tâm trạng và hành động của Mị khi cởi trói cho A Phủ.
2 Hoàn cảnh gặp gỡ: Mị gặp A Phủ trong một nhà nhưng xa lạ, cả hai đều là nạn nhân của nhà Pá Tra.
Mị trở thành món hàng gạt nợ cho nhà thống lí Pá Tra, chịu bao tủi nhục, đắng cay nhưng khát vọng tuổi trẻ, tình yêu vẫn tiềm tàng, mãnh liệt, chỉ có cơ hội là bùng lên mạnh mẽ A Phủ một thanh niên chất phác, yêu tự do, bộc trực Vì đánh A Sử nên anh bị phạt vạ và cũng trở thành con nợ suốt đời cho nhà thống lí A Phủ bị trói vì mải bẫy nhím để hổ bắt mất con bò, có nguy cơ bị chết đói, chết khát
3 Tâm trạng và hành động của Mị khi cởi trói cho A Phủ
- Lúc đầu Mị dửng dưng, gần như rơi vào sự vô cảm trước việc A Phủ bị trói “Mị vẫn thản nhiên thổi
lửa, hơ tay Nếu A Phủ là cái xác đứng đấy cũng thế thôi” Bởi cô đã quen với cảnh bị trói, bị
đánh trong nhà Pá Tra
- Nhưng đêm sau, nhờ có ánh lửa, Mị nhận thấy: “một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại”, Mị rung cảm, xúc động:
+ Thương mình, xót xa, cay đắng về nỗi nhục nhã về thân phận con người
+ Thương A Phủ vì anh vô tội
+ Căm thù trước tội ác của cha con thống lí Pá Tra: “Chúng nó thật độc ác”
Mị muốn cứu A Phủ nhưng lại sợ vì A Phủ trốn được, “bố con Pá Tra sẽ bảo là Mị đã cởi trói cho nó, Mị liền phải trói thay vào đấy, Mị phải chết trên cái cọc ấy”
- Tình thương càng lớn và đã chiến thắng sợ hãi nên Mị lặng lẽ cắt dây cởi trói cho A Phủ
- Mị chạy theo A Phủ, tìm đến vùng du kích Phiềng Sa nên vợ thành chồng, trở thành những đội viên du kích, có cuộc sống tự do
- Nhận xét:
+ Tâm lí và hành động của Mị được tác giả thể hiện thành công trong những hoàn cảnh cụ thể bất ngờ
nhưng hợp lí Tạo tình huống đầy kịch tính, nhà văn thể hiện tính cách nổi bật của nhân vật: vừa cam
chịu nhẫn nhục vừa tiềm ẩn sức mạnh phản kháng, dữ dội
+ Nhà văn sử dụng biện pháp trần thuật kết hợp với biện pháp miêu tả, thâm nhập đời sống bên trong
của nhân vật với giọng điệu đa thanh một cách tự nhiên để thể hiện thế giới nội tâm phức tạp của nhân
vật
-Thí sinh khái quát lại tài năng, tấm lòng của Tô Hoài qua đoạn trích Mị cởi trói cho A Phủ
0,25 0,5
0,5 1,5
0,5 0,25 1,0
0,5