chuong1 tu tuong Ho Chi Minh

dân Pháp xâm lược * Bối cảnh lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Triều đình nhà Nguyễn từng bước đầu hàng và chấp nhận sự “bảo hộ” của Pháp Các phong trào yêu nước chống Pháp

KẾT CẤU CHƯƠNG I

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TT HỒ CHÍ MINH

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

III GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

10/24/17 3

1.Cơ sở khách quan 2.Nhân tố chủ quan

- Xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

Thi hành chính sách đối nội và đối ngoại phản động, bảo thủ

a Bối cảnh lịch sử hình thành TT Hồ Chí Minh

10/24/17 5

T dân Pháp xâm lược

* Bối cảnh lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

Triều đình nhà Nguyễn từng bước đầu hàng và chấp nhận sự “bảo hộ” của Pháp

Các phong trào yêu

nước chống Pháp của

nhân dân Việt Nam

 Dựa trên ý thức hệ phong kiến:

phát triển mạnh mẽ trong cả nước nhưng đều bị thất bại

Từ cuối TK19

 Theo khuynh hướng dân chủ

tư sản nhưng chỉ được một thời gian thì bị dập tắt

Đầu thế kỷ 20

Khủng hoảng đường lối cứu nước

Khủng hoảng đường lối cứu nước

Xuất hiện nhu cầu tìm con đường mới để cứu dân cứu nước

Xuất hiện nhu cầu tìm con đường mới để cứu dân cứu nước

Nguyễn Tất Thành

ra đi tìm đường cứu nước

Sông Lam– Núi Hồng

Quê hương và gia đình

10/24/17 7

10/24/17 9

Ngôi nhà gỗ 5 gian lợp tranh là của dân làng Kim Liên xuất quĩ công mua và dựng mừng quan đại khoa Nguyễn Sinh Sắc vừa thi đậu

Phó bảng khoa thi Hội năm Tân Sửu 1901 Người anh của Cụ là

Nguyễn Sinh Trợ cùng bỏ tiền dựng 3 gian nhà nhỏ dùng làm nhà

ngang, mừng người em sắp vinh qui bái tổ

Lăng mộ cụ Nguyễn Sinh Sắc Thị xã Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

10/24/17 11

Lăng mộ cụ Hoàng Thị Loan

10/24/17 13

(1888 – 1950)

cái nôi nuôi dưỡng tư tưởng yêu nước và chí hướng cách mạng của

Hồ Chí Minh

Quê hương Gia đ Gia đ ình ình

CM Tháng Mười Nga thắng lợi

Mở ra thời đại mới:

mà nội dung chủ yếu là quá độ

từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn TG

Mở ra thời đại mới:

mà nội dung chủ yếu là quá độ

từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn TG

Cách mạng giải phóng dân tộc

Cách mạng giải phóng dân tộc

Cách mạng

vô sản thế giới

Cách mạng

vô sản thế giới

b Những tiền đề tư tưởng – lý luận

* Giá trị truyền thống dân tộc:

1 Chủ nghĩa yêu nước, ý chí kiên cường trong đấu tranh dựng nước và giữ nước

2.Truyền thống nhân nghĩa, đoàn kết, gắn bó cộng đồng

3.Truyền thống lạc quan, yêu đời

4 Truyền thống

cần cù, dũng cảm,

thông minh sáng

tạo trong sản xuất

và trong chiến đấu

Hồ Chí Minh

kế thừa những giá trị truyền thống của dân tộc

+ Chủ nghĩa yêu nước, ý chí kiên cường trong đấu tranh

dựng nước, giữ nước:

10/24/17 21

Tinh thần yêu nước, ý chí kiên

cường được hình thành rất sớm

Trong lịch sử dân tộc và được

kế thừa, phát huy qua nhiều

thế hệ trở thành truyền thống

thiêng liêng nhất của dân tộc Việt Nam

• Chính lòng yêu nước đã thôi thúc

Người đi tìm đường cứu nước và ý chí kiên cường đã giúp Người vượt qua mọi khó khăn gian khổ để thực

hiện mục đích của mình

10/24/17 23

+ Tinh thần nhân nghĩa, đoàn kết, tương thân tương

ái: Truyền thống này được hình thành từ thực tiễn đấu tranh quyết liệt với thiên nhiên và chống giặc ngoại xâm của dân tộc.

+ Tinh thần lạc quan, yêu đời: giúp người Việt có niềm tin vào sức mạnh của bản thân mình, tin vào thắng lợi của chính nghĩa.

• Xưa nay tạo hóa xoay vần

Hết bần lại phú, chẳng cần chi đâu

• Hết mưa là nắng hửng lên thôi!

• Xưa nay không ai giàu ba họ, không ai

khó ba đời

• Còn nước, còn tát

+ Tinh thần cần cù, dũng cảm, thông minh,

sáng tạo trong sản xuất và chiến đấu:

Thành Cổ Loa

Cọc trên sông Bạch Đằng

Với tinh thần hiếu học, cầu tiến,

người Việt luôn tiếp thu chọn lọc

tinh hoa văn hoá nhân loại trên

cơ sở giữ vững bản sắc văn hoá

của mình .

10/24/17 27

Tất cả những truyền thống tốt đẹp của dân tộc đều được quy tụ ở Hồ Chí Minh, góp phần quan trọng vào việc hình

thành nhân cách và tư tưởng của

Người.

“Hồ Chí Minh là hiện thân của

dân tộc Việt Nam Mỗi một người Việt Nam tìm thấy một phần của mình

trong con người Hồ Chí Minh”

(Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng)

- Tư tưởng và văn hoá phương Đông

10/24/17 29

Nho giáo:

Là sự tổng hợp những tư tưởng,

triết lý, đạo đức và thể chế cai trị

của người Trung Hoa, do Khổng

Tử sáng lập ra.

Được đưa vào Việt Nam

từ rất sớm (thời kỳ Bắc thuộc)

Có những yếu tố lạc hậu: Tư

tưởng phân biệt đẳng cấp, trọng

nam khinh nữ, coi thường lao

tưởng “hành đạo giúp đời”

Đề cao văn hoá, lễ nghĩa,

tinh thần hiếu học

Nhờ những yếu tố tiến bộ trên mà Nho giáo có sức sống mãnh liệt hàng ngàn năm ở nhiều

nước phương Đông

Hồ Chí Minh kế thừa những yếu tố tích cực của Nho giáo và

đưa vào đó nội dung và ý nghĩa mới cho phù hợp với

thực tiễn CM Việt Nam.

Khổng Tử (551-479TCN)

Phật giáo:

Là một tôn giáo có nguồn gốc từ Ấn độ;

được du nhập vào VN từ rất sớm

(khoảng đầu công nguyên)

Vào VN gặp chủ nghĩa yêu nước

và tinh thần đấu tranh bất khuất chống

ngoại xâm của dân tộc đã hình thành

nên Thiền phái Trúc lâm, chủ trương

sống gắn bó với ND với đất nước, tham gia vào cuộc đấu tranh của

Có ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm con người VN nói chung và Hồ Chí Minh nói riêng, trong tư tưởng của Người có nhiều

(563-483 TCN)

10/24/17 31

Tôn Trung Sơn - Người lãnh

đạo cuộc Cách mạng Tân Hợi

củaTrung Quốc 1911

Hồ Chí Minh tìm hiểu, tiếp thu “chủ nghĩa Tam dân” của Tôn Trung Sơn, tìm thấy nhiều điểm phù

hợp với CMVN:

- Dân tộc độc lập

- Dân quyền tự do

- Dân sinh hạnh phúc

* Tư tưởng và văn hoá phương Tây

Lòng nhân ái của Thiên Chúa giáo

Hồ Chí Minh đã tiếp thu những yếu tố tiến bộ của văn hoá phươngT â y

- Chủ nghĩa Mác-Lênin: là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh

Vai trò của CN MLN đối với việc hình thành TTHCM

Thế giới quan và phương pháp luận khoa học

Nhiều lý luận cách mạng và khoa học

Nhiều lý luận cách mạng và khoa học

Tư tưởng

Hồ Chí Minh phát triển

về chất

Tư tưởng

Hồ Chí Minh thuộc hệ tư tưởng

Mác - Lênin

Tư tưởng

Hồ Chí Minh thuộc hệ tư tưởng

Tính cách mạng triệt để

VD: Lý luận về cách mạng vô

sản, CNXH, Đảng cộng sản, Nhà nước,…) Tuy nhiên, Hồ Chí

Minh tiếp thu CN MLN với tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo.

VD: Lý luận về cách mạng vô

sản, CNXH, Đảng cộng sản, Nhà nước,…) Tuy nhiên, Hồ Chí

Minh tiếp thu CN MLN với tư duy

 nhờ đó mà Người có thể

tiếp cận, chọn lọc, chuyển hoá và phát triển tinh hoa văn hoá dân tộc, tinh hoa văn hoá nhân loại thành tư tưởng cách mạng mang dấu ấn của riêng

mình.

10/24/17 35

“ Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin”

(Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG 2000, T2, Trg.257)

“Chủ nghĩa Mác-Lênin đối với chúng ta, những

người CM và ND Việt Nam không những là cái cẩm nang thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam mà còn là mặt trời soi sáng cho chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới CNXH và CNCS”

( Hồ Chí Minh toàn tập -tập10 tr 128)

hoạt động thực tiễn của Người

Sống có hoài bão, có lý tưởng

ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học

Tập 4 trg 161)

Tư duy độc lập, tự chủ, sự

phê phán tinh tường cho nên

khi tìm hiểu các cuộc CM tư

sản, Người đã không bị vẻ

hào nhoáng bên ngoài của

các cuộc CM đó đánh lừa :

Tư duy độc lập, tự chủ, sự

phê phán tinh tường cho nên

khi tìm hiểu các cuộc CM tư

sản, Người đã không bị vẻ

hào nhoáng bên ngoài của

các cuộc CM đó đánh lừa :

“Ở nước Pháp cũng có nhiều người nghèo”

‘’ Ở đời và làm người là phải biết thương nước, thương dân, thương nhân lọai bị khổ đau áp bức”

Khám phá nhiều vấn

đề để khái quát thành lý luận CM

Khám phá nhiều vấn

đề để khái quát thành lý luận CM

Tư tưởng, lý luận

Thời kỳ tư tưởng tiếp tục phát triển và hoàn thiện

Giai đoạn vượt qua khó khăn thử thách,

kiên trì giữ vững lập trường CM

Giai đoạn hình thành cơ

bản tư tưởng về CMVN

Giai đoạn tìm thấy

con đường cứu

nước, GPDT

Hình thành tư

tưởng yêu nước

1945 - 1969

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TT Hồ Chí Minh

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư

tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước

+ Tiếp thu truyền thống yêu nước, thương dân qua sự giáo dục của gia đình và thầy học.

+ Trang bị những kiến thức cơ bản (ở trường làng, trường tiểu học, trường Quốc học ở Huế).

+ Hình thành chí hướng cách mạng và khát vọng cứu dân, cứu nước.

 Nhờ trang bị những phẩm chất và kiến thức trên Hồ Chí Minh đã có sự lựa chọn đúng

Tiếp thu truyền thống yêu nước, thương dân,… của quê

hương và gia đình Tiếp thu truyền thống yêu nước, thương dân,… của quê

hương và gia đình

Nguyễn Sinh Cung lúc còn nhỏ thường được nghe cha và các bạn của ông bàn

về thế sự

Nguyễn Tất Thành khi học tại trường Quốc học Huế

Nguyễn Tất Thành tham gia phong trào chống thuế

Trung Kỳ (1908)

2 Thời kỳ từ 1911-1920: Tìm thấy con đường

cứu nước, giải phóng dân tộc

Ngày 5/6/1911,

Ngày 5/6/1911,

10/24/17 43

5/6/1911 6/7/1911

Con đường Nguyễn Ái Quốc đi tìm đường cứu nước Năm 1911

INĐÔNÊXIA MALAYXIA CÔLÔMBÔ

GBUTI AICẬP

BỒ ĐÀO NHA ANGIÊRI

TUYNIDI

AI CẬP

GBUTI

CÔNG GÔ CAMƠRUN

XÊNÊGAN

TÂYBANHA

10/24/17 45

1912

1913 1913

Tượng thần tự do

10/24/17 47

10/24/17 49

Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội Tua

Tháng 12 năm 1920

Mức độ

Đây là thời kỳ tiến hành những hoạt động thực tiễn sôi nổi

và những hoạt động lý luận phong phú của Nguyễn Ái Quốc

3 Thời kỳ từ 1921 - 1930: Hình thành cơ bản tư

tưởng về cách mạng Việt Nam

Báo Người cùng khổ (1922) Bìa cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp (1925)

10/24/17 53

4 Thời kỳ từ 1930-1945: Vượt qua thử thách,

kiên trì giữ vững lập trường cách mạng

- Giữ vững lập trường quan điểm trước khuynh hướng "tả" của Quốc tế Cộng sản.

- Theo sát tình hình để chỉ đạo cách mạng trong nước

- Xây dựng và hoàn thiện chiến lược giải phóng dân tộc, xác lập tư tưởng độc lập, tự

do dẫn tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám

10/24/17 55

Nhà ngục Victoria – nơi Người bị giam (1931 – 1933) và

hình ảnh Người vừa ra khỏi nhà tù

28.1.1941, Nguyễn Ái Quốc đặt chân lên biên giới nước ta, cột mốc 108 tại

Hà Quảng, (Cao Bằng) sau 30 năm xa cách

10/24/17 57

“Nhật ký trong tù” Bác viết trong nhà tù Tưởng Giới Thạch

(134 bài)

HỒ CHÍ MINH BỊ BẮT Ở TRUNG QUỐC 8 - 1942

5 Thời kỳ từ 1945-1969: Tư tưởng Hồ Chí

Minh tiếp tục phát triển, hoàn thiện

- TT kết hợp kháng chiến với kiến quốc

- TT về chiến tranh ND, toàn dân, toàn diện, kháng chiến lâu dài, dựa vào sức mình là chính

- TT về CNXH và con đường quá độ lên CNXH

- Xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân.

- Tư tưởng và chiến lược về con người

- Xây dựng Đảng Cộng sản với tư cách là một đảng cầm quyền

Hồ Chí Minh năm 1951

10/24/17 63

III GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Soi sáng con đường giải phóng và phát triển dân tộc

a) Tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam

- Là sản phẩm của dân tộc và thời đại, nó trường tồn, bất diệt, là tài sản vô giá của DT ta.

- Nét đặc sắc nhất là những vấn đề xung quanh việc giải phóng dân tộc và định hướng cho sự

phát triển của dân tộc TT Hồ Chí Minh gắn liền với CNMLN và thực tiễn CMVN.

b) Nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của CMVN

- Soi đường cho Đảng ta và nhân dân ta trên con đường thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

VN và thế giới đặt ra.

Những vấn đề về CMGPDT, về CNXH và những vấn đề cơ bản của mỗi quốc gia dân

tộc được Hồ Chí Minh đặt ra và giải quyết một cách hết sức sáng tạo, phù hợp với thực tiễn đất nước.

b) Tìm ra các giải pháp đấu tranh giải

phóng loài người

- Xác định đúng đắn con đường CMVN.

- Vạch ra hướng đi phù hợp cho các dân tộc

thuộc địa và phụ thuộc trên thế giới.

- Nắm bắt đúng xu thế của thời đại.

“… trong thời đại đế quốc chủ nghĩa, ở một nước thuộc địa nhỏ, với sự lãnh đạo của giai cấp vô sản và đảng của nó, dựa vào quần chúng ND rộng rãi trước hết là nông dân và đoàn kết được rộng rãi các tầng lớp

ND yêu nước trong mặt trận thống nhất, với sự đồng tình ủng hộ của phong trào cách mạng thế giới, trước hết là của phe XHCN hùng mạnh ND nước đó nhất định

- TT và sự nghiệp CM của Việt Nam là tấm

gương cổ vũ các dân tộc trên thế giới đấu

tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ XH