Bài 7. Quan hệ từ

và ăn uống điều độ làm việc có chừng mực mà thường nhân lúc con ngủ làm vài việc của riêng mình VÍ DỤ SGK: Xác định các quan hệ từ trong câu sau:... .Ghi nhớ •Ghi nhớ 1: Quan hệ từ dùng

Lớp 5

a, Đồ chơi của chúng tôi cũng chẳng có nhiều.Đồ chơi củachúng tôi

b, Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịuđẹp nhưhoa

c, Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi

chóng lớn lắm

Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi

d,Mẹ thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc của riêng mình

chóng lớn lắm

d,Mẹ thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc của riêng mình

Nhưng hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả

Nhưng hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả

và

ăn uống điều độ làm việc có chừng mực

mà

thường nhân lúc con ngủ làm vài việc của riêng mình

VÍ DỤ (SGK): Xác định các quan hệ từ trong câu sau:

.Ghi nhớ

•Ghi nhớ 1:

Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ nh sở hữu, so sánh, nhân quả, giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong

đoạn văn.

VÍ DỤ: 1.Trường hợp nào trong các câu sau cần dùng quan hệ từ?

a, Khuôn mặt của cô gái

b, Lòng tin của nhân dân

c, Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới mua

d, Nó đến trường bằng xe đạp

e, Giỏi về toán

g, Viết một bài văn về phong cảnh Hồ Tây

h, Làm việc ở nhà

i, Quyển sách đặt ở trên bàn

TIẾT 27 – TiÕng ViÖt QUAN HỆ TỪ

Bắt buộc phải có quan hệ từ Không bắt buộc phải có quan

hệ từ

b, Lòng tin của nhân dân

g, Viết một bài văn về phong

cảnh Hồ Tây

h, Làm việc ở nhà

a, Khuôn mặt của cô gái

c, Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới mua

e, Giỏi về toán

i, Quyển sách đặt ở trên bàn

d, Nó đến trường bằng xe đạp

VÍ DỤ: 1.Trường hợp nào trong các câu sau cần dùng quan hệ từ?

TIẾT 27 – TiÕng ViÖt QUAN HỆ TỪ

Hễ…

VÍ DỤ2: Tìm quan hệ từ tương ứng.Đặt câu với các cặp quan hệ từ đó?

thì

Sở dĩ… là vì

nên Vì…

nhưng Tuy…

Các cặp quan hệ từ

Đặt câu

Nếu em chăm chỉ học tập thì em

sẽ đạt được kết quả cao

Vì trời mưa nên đường trơn

Tuy học giỏi nhưng Hoa không

kiêu ngạo

Hễ được nghỉ học thì chúng tôi đi thả diều

Sở dĩ nó bị ốm là vì nó không biết vâng lời

TIẾT 27 – TiÕng ViÖt QUAN HỆ TỪMỘT SỐ CẶP QUAN HỆ TỪ THƯỜNG GẶP

Không những …mà,

không chỉ …mà còn

Vì….nên,do…nên,

nhờ…mà

Tuy….nhưng, mặc

dù…nhưng

Các cặp quan hệ từ

Nếu….thì, hễ…thì, giá

như…thì

Biểu thị quan hệ

Nguyên nhân – kết quả

Tương phản Giả thiết-kết quả, điều kiện-kết quả

Tăng tiến

* Khi nói hoặc viết ,có những trư ờng hợp bắt buộc phải dùng quan hệ từ Đó là những trư ờng hợp nếu không có quan hệ từ thì câu văn sẽ đổi nghĩa hoặc không rõ nghĩa Bên cạnh đó ,cũng có tr ường hợp không bắt

buộc dùng quan hệ từ (dùng cũng đư ợc ,không dùng

cũng đ ược)

*Có một số quan hệ từ đư ợc dùng thành cặp.

.Ghi nhớ

( 1 )Vào đêm trư ớc ngày khai trư ờng của con, mẹ không ngủ được.( 2 )Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ đư ợc.( 3 ) Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa,ăn một cái kẹo.( 4 ) G ương mặt thanh thoát của con tựa

nghiêng trên gối mềm,đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo.

Bài tập 1: Tỡm cỏc quan hệ từ trong đoạn đầu văn bản “ Cổng

trường mở ra”.

Lâu lắm rồi nó mới cởi mở … tôi như vậy Thực ra tôi … nó

ít khi gặp nhau Tôi đi làm, nó đi học Buổi chiều thỉnh thoảng tôi ăn cơm … nó Buổi tối tôi thường vắng nhà Nó có khuôn mặt đợi chờ

Nó hay nhìn tôi …………cái vẻ mặt chờ đợi đó …… tôi lạnh lùng

… nó lảng đi Tôi vui vẻ … tỏ ý muốn gần nó, cái vẻ mặt ấy thoắt biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề hạnh phúc.

với

Bài tập 2: Điền các quan hệ từ thích hợp vào chỗ trống:

THẢO LUÂN NHÓM

Bài tập 3:

Trong những câu sau, câu nào đúng, câu nào sai?

a Nó rất thân ái bạn bè

b Nó rất thân ái với bạn bè

c Bố mẹ rất lo lắng con

d Bố mẹ rất lo lắng cho con

e Mẹ thương yêu không nuông chiều con

Đ

g Mẹ thương yêu nhưng không nuông chiều con

Đ

Đ

S

S

S

Bài tập 5 Phân biệt ý nghĩa hai câu có quan hệ từ nhưng sau:

- Nó gầy nhưng khỏe

- Nó khỏe nhưng gầy

Nhấn mạnh tới tình trạng sức khỏe mang tính tích cực (khen)

Nhấn mạnh tới tình trạng hình thể (gầy) và mang tính tiêu cực (chê)

IV Củng cố

V Dặn dò

- Học bài, thuộc ghi nhớ, làm bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài:Chữa lỗi về quan hệ từ.

Bài tập nhanh: Có mấy cách hiểu đối với cụm từ sau:

Thơ thiếu nhi

Thơ của thiếu nhi

Thơ do thiếu nhi sáng tác Thơ dành cho thiếu nhi đọc Thơ viết về thiếu nhi

BÀI TẬP NHANH

Điền các quan hệ từ thích hợp vào chỗ trống:

1 Làm việc……nhà.

2 ……… nhà xa……Bắc luôn đi học đúng giờ.

3……….gió thổi mạnh…… diều bay cao

4………nó thi trượt…….nó chủ quan.

Đáp án:

1 ở

2 Tuy….nhưng

3 Hễ……thì, nếu …thì

4 Sở dĩ… là vì