Bài 21: Nguyên lý làm việc của DCDT

Chu trình làm việc của động cơ có thể hiểu là: Khi động cơ làm việc, bên trong xilanh diễn ra các quá trình: nạp, nén, cháy-giãn nở và thải, tổng hợp cả bốn quá trình ấy được gọi là

Trang 1

Câu 1: Hãy nêu 1 số khái niệm sau:

Điểm chết của pittong, hành trình của pittong, tỉ số nén và chu trình làm việc của động cơ

Câu 2: Tại sao tỉ số nén của động cơ điezen cao

hơn so với động cơ xăng?

Trang 2

1- Điểm chết của pittông

Trang 3

Điểm chết là vị trí của pittông

mà tại đó pittông đổi chiều

chuyển động Có hai loại

Trang 5

Thể tích buồng cháy là thể

tích xilanh (thể tích không

gian giới hạn bởi nắp máy,

xilanh và đỉnh pittông) khi

pittông ở ĐCT.

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

3- Thể tích buồng cháy (Vbc)

[cm3 hoặc lít]

Trang 6

Thể tích công tác Vct là

phần thể tích xilanh giới hạn

bởi hai điểm chết.

Nếu gọi D là đường kính

xilanh thì:

4- Thể tích công tác (Vct)

[cm3 hoặc lít]

Trang 8

nén cao hơn so với động cơ

xăng (thông thường động cơ

xăng có ε = 6÷10, còn động

cơ đieden có ε = 15÷21)

6- Tỉ số nén (ε)

Trang 9

Chu trình làm việc của

động cơ có thể hiểu là:

Khi động cơ làm việc, bên

trong xilanh diễn ra các quá

trình: nạp, nén, cháy-giãn nở

và thải, tổng hợp cả bốn quá

trình ấy được gọi là chu trình

làm việc của động cơ.

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

7- Chu trình làm việc

Trang 10

Là một phần của chu trình

diễn ra trong thời gian một

hành trình của piston hay nửa

vòng quay trục khuỷu.

Đối với động cơ 4 kỳ chu

trình làm việc được thực hiện

trong bốn hành trình của

piston Còn của động cơ hai

kỳ là trong hai hành trình của

piston

8- Kỳ:

Trang 12

Piston đi t CT ừ Đ đến

ĐCD, xupap nạp mở ra

Do sự chênh lệch áp

suất, không khí bên

ngoài đi vào xilanh động

cơ Khi pittông đến ĐCD,

supap nạp đóng lại Trục

khuỷu quay được ½

Trang 13

Pittông đi từ ĐCD đến

ĐCT, vì 2 xupap đóng

kín nên không khí bị nén

lại Khi pittông đến ĐCT

thì không khí bị nén

nhiều nhất Cuối kì nén,

vòi phun sẽ phun nhiên

II NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA ĐỘNG CƠ 4 KỲ

Trang 14

- Cuối kì nén nhiên liệu

được phun vào buồng cháy

của động cơ dưới dạng hạt

nhỏ li ti như sương mù nhờ có

bơm cao áp và vòi phun

.Những hạt dầu đó tiếp xúc

với không khí nén ở nhiệt độ

cao sẽ bốc cháy sinh ra áp lực

lớn đẩy pitông đi từ ĐCT đến

ĐCD làm trục khuỷu quay

của động cơ điêden 4

kỳ

c) Kỳ 3- Cháy – giãn nở

Trang 15

Sự cháy nhiên liệu ở

quá trình trên để lại trong

xi lanh nhiều hơi nước và

1 số khí khác cần thải ra

ngoài Pittông đi từ ĐCD

đến ĐCT, supap thải mở

dần, khí thải ra ngoài Khi

pitông đến ĐCT là kết

thúc quá trình thải khí và

Trang 16

1- Nguyên lý làm việc động cơ điêden 4 kỳ

Trang 17

2- Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4 kỳ

Sơ đồ nguyên lý cấu tạo như sau:

Trang 18

động cơ xăng 4 kỳ

Nguyên lý làm việc của động

cơ xăng 4 kỳ cũng tương tự như

động cơ điêden 4 kỳ, chỉ khác ở

hai điểm sau:

- Trong kỳ nạp: khí nạp vào

xilanh của động cơ điêden là

không khí còn động cơ xăng là

hoà khí (hỗn hợp xăng và không

khí)

- Cuối kỳ nén, ở động cơ điêden thì diễn ra sự phun nhiên liệu còn

ở động cơ xăng thì bugi bật tia lửa điện để châm cháy hoà khí

Trang 19

3- Nhận xét về chu trình làm việc của động cơ 4 kỳ

- Trong một chu trình chỉ có một kỳ sinh công là kỳ 3 (cháy - giãn nở), các kỳ còn lại đều tiêu tốn công của động

cơ Công tiêu tốn này được cấp bởi công của kỳ 3 được tích lũy trong bánh đà Với động cơ nhiều xilanh thì công tiêu tốn được lấy từ công của kỳ 3 ở các xilanh khác và bánh đà.

- Thời điểm đóng mở các xupap và thời điểm vòi phun phun nhiên liệu hoặc bugi bật tia lửa điện không trùng với các điểm chết của pittông

Trang 20

1 Sự cần thiết của động cơ nhiều xilanh

Ở động cơ 4 kỳ, trong một chu trình làm việc chỉ có một kỳ sinh công, do vậy trục khuỷu quay không đều và công suất động cơ khó tăng cao Để khắc phục nhược điểm này, biện pháp tốt nhất là chế tạo động cơ nhiều xilanh.

2 Bố trí các xilanh

Các xilanh trên động cơ có thể được bố trí thành một hoặc nhiều hàng Nhìn dọc đường tâm trục khuỷu, các hàng xialnh được bố trí theo các hình: "hình chữ V", "hình chữ H", hình sao" và động cơ cũng được gọi theo thuật ngữ

đó Ví dụ động cơ hình chữ V, động cơ hình sao

Trang 21

Một số hình ảnh về các dạng động cơ nhiều xilanh

Trang 22

Cấu tạo động cơ 2 kỳ đơn giản hơn động cơ 4 kỳ (Hình bên) giới thiệu sơ đồ cấu tạo động cơ xăng 2 kỳ đơn giản nhất với 3 của khí (nạp, quét, thải) động cơ không dùng xupap, pittông làm thêm nhiệm

vụ của van trượt để đóng, mở các cửa Do hoà khí đưa vào xilanh

Trang 25

2- Nguyên lý làm việc

III NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA ĐỘNG CƠ 2 KỲ

a) Kỳ 1: Pittông đi ĐCT xuống ĐCD, trong xilanh diễn ra các quá trình

cháy - giãn nở, thải tự do và quét -thải khí Diễn biến như sau:

- Quá trình cháy giãn nở: Đầu kỳ 1, pittông ở ĐCT Khí cháy có áp suất cao giãn nở đẩy pittông 2 đi xuống làm quay trục khuỷu 6 sinh công Quá trình cháy giãn nở kết thúc khi pittông bắt đầu mở cửa thải 3

- Quá tình thải tự do: Từ khi pittông mở cửa thải cho tới khi bắt đầu mở cửa quét 9, khí thải trong xilạnh có áp suất cao sẽ qua cửa thải ra ngoài

- Quá trình quét - thải khí: Từ khí pittông mở cửa quét (cửa thải vẫn đang mở) cho tới khi đến ĐCD, hoà khí có áp suất cao (được gọi là khí quét) từ cácte 7, qua đường thông 8 và cửa quét 9 đi vào xilanh đẩy khí thải trong xilanh qua cửa thải ra ngoài Đồng thời, từ lúc pittông đóng

Trang 26

b) Kỳ 2: Pittông được trục khuỷu dẫn động đi từ ĐCD lên ĐCT, trong

xilanh diễn ra các quá trình quét – thải khí, lọt khí, nén và cháy

- Quá trình quét - thải khí (tiếp tục): Lúc đầu cửa quét và cửa thải vẫn

mở, hoà khí có áp suất cao từ cácte qua đường thông 8 và cửa quét 9 tiếp tục đi vào xilanh đẩy khí thải trong xilanh qua cửa thải 3 ra ngoài Quá trình quét - thải khí kết thúc khi pittông đóng kín cửa quét

- Quá trình lọt khí: Từ khi pittông đóng cửa quét cho tới khi đóng cửa thải, một phần hoà khí trong xilanh bị lọt qua cửa thải ra ngoài

- Quá trình nén và cháy: Từ khi pittông đóng cửa thải cho đến khi tới ĐCT, quá trình nén mới thực sự diễn ra Cuối kỳ 2 bugi bật tia lửa điện châm cháy hoà khi, quá trình cháy bắt đầu

Đồng thời thời, khi pittông đi lên sẽ làm áp suất trong cácte 7 giảm Khi pittông mở cửa nạp 4, hoà khí trên đường ống nạp sẽ qua cửa nạp

Trang 27