Với nội dung thông tin phong phú, đa dạng, nhiều chiều, báo điện tử có khả năng tác động mạnh mẽ vào dư luận xã hội, ít nhiều sẽ dẫn đến sự thay đổi trong nhận thức, thái độ và hành vi c
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Hà Nội-2016
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
HOÀNG THỊ LIỄU
VẤN ĐỀ TÌNH DỤC TRƯỚC HÔN NHÂN
TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học
Mã số: 60 32 01 01
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Dương Xuân Sơn
Hà Nội - 2016
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan toàn bộ nội dung của luận văn Vấn đề tình dục trước hôn nhân trên báo điện tử là những kiến thức do tôi thu nhận, phân tích và tổng hợp trong quá trình nghiên cứu đề tài của mình
Trong luận văn của mình, tôi có sử dụng một số trích dẫn từ các nguồn tài liệu tham khảo Các tài liệu trích dẫn đều được dẫn nguồn đầy đủ
Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về những lời cam đoan của mình
Hà Nội, ngày 16 tháng 3 năm 2016 Học viên
Hoàng Thị Liễu
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến các thầy, cô giáo trong khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình truyền dạy cho tôi những kiến thức trong quá trình theo học bậc Cao học
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và chân thành tới PGS.TS Dương Xuân Sơn, người đã tận tình hướng dẫn và góp ý cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này
Xin cảm ơn người thân, bạn bè đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và viết luận văn
Luận văn tất yếu còn nhiều thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô giáo cũng như các bạn độc giả quan tâm
Hà Nội, 16 tháng 3 năm 2016
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: VĂN HÓA HÔN NHÂN - TÌNH DỤC CỦA NGƯỜI VIỆT VÀ BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG 19
1.1 Một số khái niệm công cụ 19
1.1.1 Báo chí 19
1.1.2 Báo điện tử 19
1.1.3 Vị thành niên 19
1.1.4 Sống thử 19
1.1.5 Hôn nhân 20
1.1.6 Tình dục 20
1.1.7 Tình dục trước hôn nhân 20
1.1.8 Tình dục không tình yêu 20
1.2 Đặc trưng của báo điện tử 20
1.2.1 Cập nhật thông tin tức thời, thường xuyên và liên tục 20
1.2.2 Tính đa phương tiện 21
1.2.3 Tính tương tác cao 21
1.2.4 Khả năng liên kết lớn 22
1.2.5 Khả năng lưu trữ và tìm kiếm dễ dàng 22
1.2.6 Tính xã hội hóa cao, khả năng cá thể hoá tốt 22
1.3 Quan niệm của người Việt về hôn nhân và tình dục từ xã hội truyền thống đến hiện đại 23
1.3.1 Quan niệm của người Việt về hôn nhân và tình dục trong xã hội truyền thống 24
1.3.2 Quan niệm của người Việt về hôn nhân và tình dục trong xã hội hiện đại 27
1.4 Vai trò của báo chí trong việc thông tin về vấn đề tình dục trước hôn nhân 32
Tiểu kết chương 1 36
Trang 6CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TÌNH DỤC TRƯỚC HÔN
NHÂN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ HIỆN NAY 38
2.1 Vài nét về các tờ báo được lựa chọn khảo sát 38
2.1.1 VnExpress.net 38
2.1.2 Tuoitre.vn 39
2.1.3 Thanhnien.vn 40
2.2 Cơ sở lựa chọn các bài viết về vấn đề TDTHN 41
2.2.1 Bộ từ khóa để lựa chọn các bài viết khảo sát 41
2.2.2 Về nội dung 41
2.2.3 Về hình thức 42
2.3 Phân tích thực trạng vấn đề tình dục trước hôn nhân trên báo VnExpress.net, Tuoitre.vn, Thanh nien.vn 43
2.3.1 Nội dung thông tin 43
2.3.2 Hình thức chuyển tải thông tin 60
Tiểu kết chương 2 77
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP THÔNG TIN VỀ VẤN ĐỀ TÌNH DỤC TRƯỚC HÔN NHÂN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ 79
3.1 Đánh giá chung 79
3.1.1 Thành công của ba tờ báo trong việc thông tin về vấn đề TDTHN 79
3.1.2 Hạn chế của ba tờ báo trong việc thông tin về vấn đề TDTHN 83
3.1.3 Nguyên nhân hạn chế của ba tờ báo trong việc thông tin về vấn đề TDTHN 86
3.2 Định hướng thông tin về vấn đề tình dục trước hôn nhân trên báo điện tử 88
3.2.1 Quan điểm truyền thông về vấn đề tình dục trước hôn nhân 88
3.2.2 Đối với nguồn nhân lực 90
3.2.3 Giải pháp về nội dung và hình thức bài viết 97
Tiểu kết chương 3 102
KẾT LUẬN 104
TÀI LIỆU THAM KHẢO 106
Trang 7DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
HN: Hôn nhân
TD: Tình dục
TDTHN: Tình dục trước hôn nhân
TNO: Báo Thanhnien.vn
TTO: Báo Tuoitre.vn
VNE: Báo Vnexpress.net
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Biểu đồ 2.1: Tỷ lệ bài viết về vấn đề TDTHN trên ba tờ báo
Bảng 2.2: Tỷ lệ nội dung thông tin về vấn đề TDTHN trên ba tờ báo Bảng 2.3: Số lượng thể loại được sử dụng để viết về vấn đề TDTHN Biểu đồ 2.4: Tỷ lệ phản hồi của độc giả về vấn đề TDTHN trên ba tờ báo
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, quá trình hội nhập quốc tế và mở cửa hợp tác hữu nghị với các nước trên thế giới đã đem lại sự thay đổi đáng mừng cho đất nước ta Tuy nhiên, sự du nhập của tư tưởng, lối sống phương Tây hiện đại với nhiều mặt hạn chế đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến hệ thống giá trị, chuẩn mực và hành vi lối sống của các nhóm xã hội, trong đó có giới trẻ
Quá trình hiện đại hóa đã dẫn đến những thay đổi đáng kể trong quan niệm và hành vi về tình yêu, TD, HN và gia đình Đã có nhiều tranh luận tại Việt Nam và trên thế giới về tác động của hiện đại hóa đến việc định hình phong cách sống của thế hệ trẻ Điều này đặc biệt đúng ở Việt Nam trong bối cảnh gia tăng hội nhập về kinh tế, xã hội, văn hóa trong khu vực và với thế giới Nhiều người cho rằng hiện đại hóa thúc đẩy tự do cá nhân nhiều hơn, cải thiện việc tiếp cận thông tin qua nhiều nguồn khác nhau, khiến cho các mối quan hệ gia đình thêm dân chủ Kết quả là thanh thiếu niên ngày nay có nhiều
tự do trong hẹn hò, yêu đương, TD và lựa chọn hôn nhân hơn các thế hệ cũ Như một xu hướng tất yếu của xã hội hiện đại, cần có thái độ và cách nhìn khác đối với vấn đề mà từ trước đến nay vẫn được xem là tế nhị và ngại đề cập đến
Ở một xã hội hiện đại, những quan điểm, thái độ của giới trẻ về cuộc sống đã thay đổi nhiều so với quan niệm trong xã hội truyền thống của người
Á Đông Hiện nay, giới trẻ nước ta đang hướng đến những quan niệm và hành
vi mới về cuộc sống, tình bạn, tình yêu và hôn nhân Họ thể hiện tình yêu một cách tự do, cởi mở hơn so với các thế hệ trước đây, đi ngược lại với các giá trị sống đẹp đẽ của truyền thống Trong đó, hiện tượng tham gia chung sống trước hôn nhân và TDTHN được coi là “tân tiến” trong quan niệm về tình yêu của giới trẻ Việt Nam ngày nay
Không phải ngẫu nhiên khi trên công cụ tìm kiếm Google, số thống kê bài viết liên quan đến từ khóa “Tình dục trước hôn nhân - TDTHN” lại có khoảng 870.000 kết quả trong vòng 0,55 giây; hay số bài viết liên quan đến
Trang 10từ khóa “Sống thử” là 3.900.000 kết quả trong vòng 0,30 giây Điều này cho thấy đây là vấn đề được nhiều người quan tâm, đặc biệt là khi Việt Nam đang
ở trong bối cảnh gia tăng hội nhập về kinh tế, xã hội và văn hóa với thế giới Hơn nữa, những số liệu thống kê về tình trạng nạo phá thai, trong đó nguyên nhân chủ yếu là do giải quyết hậu quả của vấn đề TDTHN đã trở thành vấn nạn của xã hội Theo bà Tô Thị Kim Hoa, Phó Giám đốc sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: hiện nay, tỉ lệ nạo phá thai ở Việt Nam là khoảng 300.000 ca mỗi năm Trong đó có khoảng 20% ở độ tuổi vị thành niên Con số lạnh lùng này cho thấy chúng ta đang là nước đứng thứ 5 trên thế giới và đứng đầu khu vực Đông Nam Á về tình trạng nạo phá thai
Cuộc sống TDTHN là vấn đề khá tế nhị khiến nhiều người ngại đề cập
Từ trước đến nay chưa được sự đồng tình của dư luận xã hội, nhưng trên thực
tế hiện tượng này vẫn đang diễn ra một cách phổ biến Kết quả của cuộc Điều tra Quốc gia về Vị thành niên và Thanh niên Việt Nam lần thứ hai (SAVY2) được công bố năm 2010 cho thấy: “Có 9,5% thanh niên Việt Nam đã từng có quan hệ TDTHN (tỉ lệ này ở SAVY 1 là 7,5%) Tuổi quan hệ TD lần đầu trung bình của thanh niên có xu hướng giảm từ 19,6 tuổi ở SAVY 1 xuống còn 18,1 tuổi ở SAVY 2 Đáng chú ý, nam thanh niên đã từng có quan hệ TD trước HN (kể cả những người hiện đã kết hôn) là 13,6%, cao gấp hơn 2 lần so với nữ (5,2%)” SAVY2 là cuộc điều tra có quy mô lớn và toàn diện nhất về thanh thiếu niên, được tiến hành với 10.044 vị thành niên, thanh niên trong độ tuổi từ 14-25, hiện đang sống cùng gia đình ở khắp 63 tỉnh, thành trên toàn quốc về rất nhiều góc cạnh cuộc sống như giáo dục, việc làm, tình trạng sức khoẻ sinh sản, sức khỏe TD Ngoài ra, theo số liệu khảo sát của Bộ Y tế công bố vào cuối tháng 3/2013 cho thấy, có 44% thanh niên và vị thành niên ở Việt Nam chấp nhận quan hệ TDTHN, tỷ lệ chấp nhận ở nam giới cao hơn nữ giới
Những hậu quả do TDTHN không an toàn gây nên đã khiến cho thực trạng này trở thành một vấn nạn trong xã hội ở nước ta hiện nay Để cổ xúy
Trang 11đúng đắn những hành vi hợp lý và loại bỏ những hành vi bất hợp lý, hơn bao giờ hết thực tiễn cuộc sống đặt ra yêu cầu phải có những tìm hiểu thấu đáo về TDTHN của giới trẻ từ quan điểm, nhận thức, đến thái độ và hành vi
Trước thực trạng đó, việc phổ biến vấn đề giáo dục giới tính, giáo dục
TD là vô cùng cần thiết để giúp cho mọi công dân nói chung và giới trẻ nói riêng có được cái nhìn đúng đắn về TD và có cuộc sống lành mạnh, ý nghĩa hơn Tuy nhiên, để làm được điều này không phải là điều dễ dàng Các chương trình tuyên truyền về TD an toàn và giáo dục giới tính vẫn chưa đạt hiệu quả cao Nguyên nhân là do, với đặc điểm văn hóa con người Việt Nam khép kín, e ngại khi đề cập đến vấn đề TD nhất là TDTHN, muốn tìm hiểu nhưng không dám tìm hiểu công khai Việc tự tìm hiểu thông tin qua sách báo, internet không có sự chỉ dẫn hay chỉ dẫn sơ sài đã không định hướng được cho các bạn trẻ những quan điểm đúng đắn về TDTHN Sự sai lệch trong nhận thức tất yếu dẫn đến những sai lầm trong hành vi Hậu quả đó là tình trạng sống thử và quan hệ TDTHN tràn lan trong giới trẻ hiện nay
Có thể nhận thấy rằng, TDTHN đã trở thành một mảng đề tài nóng bỏng của báo chí trong những năm gần đây Chúng ta có thể thấy rằng, vấn đề này đã và đang được đề cập thường xuyên trên các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt là trên báo điện tử Nhìn chung, hầu hết các bài báo đều nhận định rằng, vấn đề TDTHN tồn tại khá phổ biến trong giới trẻ và có tác động đến nhiều khía cạnh của đời sống gia đình, xã hội Việt Nam hiện đại Mặt khác, nó cũng ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sức khỏe thể lực, sức khỏe tinh thần và đặc biệt là sức khỏe sinh sản đối với nam nữ thanh niên để xảy ra tình trạng TDTHN Mặc dù được báo chí truyền thông đề cập nhiều đến mặt tiêu cực và những hệ lụy khôn lường từ việc có quan hệ TDTHN nhưng hiện tượng này vẫn diễn ra với sự gia tăng đáng lo ngại Thực tế cho thấy, TDTHN của giới trẻ hiện nay cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng, phải có những phương pháp cụ thể để quan hệ TD an toàn nhằm đảm bảo có một sức khỏe tốt, một tinh thần và trạng thái thoải mái phục vụ cho công việc, học tập
Trang 12So với các loại hình báo chí khác, báo điện tử có lợi thế hơn hẳn trong việc thu hút các độc giả trẻ tuổi Cùng với sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin, báo điện tử đã ngày càng khẳng định được vị trí của mình trong đời sống xã hội Với nội dung thông tin phong phú, đa dạng, nhiều chiều, báo điện tử có khả năng tác động mạnh mẽ vào dư luận xã hội, ít nhiều
sẽ dẫn đến sự thay đổi trong nhận thức, thái độ và hành vi của giới trẻ về mọi vấn đề của cuộc sống, trong đó có vấn đề TDTHN Đặc biệt, việc truyền đạt nội dung thông tin qua hình thức tổ chức các bài viết theo nhiều cửa thường gây được ấn tượng mạnh mẽ với các bạn trẻ hơn các loại hình báo chí khác
Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, không phải lúc nào các tờ báo điện tử cũng phát huy được năng lực và hiệu quả tác động đến vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống cho giới trẻ Thậm chí, có một số tờ báo điện tử đưa thông tin chộp giật,
rẻ tiền, câu khách, đem lại một quan niệm về TD, tình yêu không còn thuần khiết như truyền thống Đặc biệt, với sự phát triển của nền kinh tế thị trường
và sự du nhập mạnh mẽ của lối sống phương Tây hiện đại thì báo chí nói chung và báo điện tử nói riêng cần phải tham gia tích cực hơn nữa trong việc giáo dục nhận thức cho giới trẻ về vấn đề TDTHN
Trong số những báo điện tử hiện nay, 3 tờ báo VnExpress.net, Tuoitre.vn và Thanhnien.vn có nhiều bài viết chất lượng về vấn đề TDTHN được đông đảo bạn đọc đón nhận Uy tín và hiệu quả xã hội từ các tác phẩm báo chí của ba tờ báo trên là không thể phủ nhận Nhưng, bên cạnh đó, khi thông tin về vấn đề TDTHN, 3 tờ báo trên cũng còn tồn tại nhiều hạn chế cần phải được nhìn nhận khách quan và đưa ra giải pháp kịp thời
Chính vì vậy, việc nghiên cứu vấn đề này trên báo điện tử để tìm ra giải pháp thông tin hiệu quả nhất là một việc làm cần thiết trong thời đại bùng nổ
thông tin hiện nay Đó cũng chính là lý do tác giả lựa chọn “Vấn đề tình dục trước hôn nhân trên báo điện tử” (Khảo sát trên ba tờ báo VnExpress.net,
Tuoitre.vn và Thanhnien.vn từ năm 2012 đến năm 2015) làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình
Trang 132 Lịch sử nghiên cứu liên quan đến đề tài
Hiện nay, vấn đề sức khỏe sinh sản cho giới trẻ đang là một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của nhiều nước trên thế giới Bởi vì, chăm sóc toàn diện cho lớp trẻ hôm nay chính là tạo bước khởi đầu tốt đẹp cho tương lai Hơn thế nữa, giới trẻ ngày nay đang phải đối diện với nhiều thách thức như: lối sống thay đổi, giá trị sống cũng có nhiều biến đổi Vì thế, nếu không được trang bị kiến thức một cách đầy đủ sẽ khiến cho những thế hệ thanh niên, sinh viên gặp nhiều lúng túng, khó khăn trong trong cuộc sống, đặc biệt là trong việc giải quyết mối quan hệ giữa nam và nữ
Trong những năm gần đây, ở nước ta nghiên cứu về vấn đề TDTHN của giới trẻ nói chung và sinh viên nói riêng khá phong phú Tuy nhiên, phần lớn đều được thực hiện dưới góc độ tâm lý học hoặc xã hội học Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau:
Năm 1996, Khuất Thu Hồng đã thực hiện công trình “Nghiên cứu tình
dục ở Việt Nam” với nội dung về vấn đề TD và phá thai trước hôn nhân của
nữ thanh niên trên địa bàn Hà Nội Nghiên cứu thực hiện trên 259 khách thể
là phụ nữ phá thai trước HN, trong đó có hơn 90% các cô gái ở độ tuổi từ
15-24, số người từ 18 tuổi trở xuống chiếm 14% Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, có gần tới 50% tổng số ý kiến được hỏi trả lời rằng không có ai trao đổi với họ về TD Trong số 50% còn lại, 2/3 tiếp nhận thông tin từ bạn gái, tiếp
đó là từ người yêu và gia đình
Năm 1999, Nhà xuất bản Thanh niên, Hà Nội cũng đã ban hành hai
cuốn sách “Tình yêu của chúng em không giới hạn” của TS Tine
Gammeltofft và TS Nguyễn Minh Thắng và đến năm 2001, nhà xuất bản này
cũng lại cho ra cuốn “Trò chuyện về tình yêu, giới tính, sức khỏe” Hai cuốn
sách này là bộ tập hợp những câu hỏi, những tình huống mà trẻ vị thành niên gặp phải thuộc nội dung sức khỏe sinh sản do các chuyên gia tâm lý, các bác
sĩ tư vấn về tình bạn, tình yêu biên soạn Trong số rất nhiều tình huống ấy có rất nhiều những câu hỏi, băn khoăn của các em thể hiện một sự thiếu có bản
về những kiến thức tình yêu, TD an toàn
Trang 14Dưới góc độ báo chí học, số lượng công trình nghiên cứu về vấn đề này còn khá mờ nhạt Có thể kể đến một số nghiên cứu liên quan đến nội dung đề cập trong luận văn này như sau:
“Một số vấn đề về giới và tình dục trên báo chí ở Việt Nam đầu thế kỷ XXI (Qua nghiên cứu một số báo in, báo điện tử)” (PGS.TS Hoàng Bá Thịnh,
2014, Kỷ yếu hội thảo: Văn hóa truyền thông trong thời kỳ hội nhập, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐH Quốc gia Hà Nội) Bằng phương pháp phân tích tài liệu, báo cáo đã bàn về vấn đề giới và TD qua khảo sát những bài viết, quảng cáo trên một số báo in và điện tử Từ đó, chỉ ra tác động của các thông điệp tình dục trên báo chí đối với xã hội
“Vấn đề thanh niên sống thử trước hôn nhân trên báo chí hiện nay”
(Nguyễn Thị Hà Giang, 2013, Luận văn thạc sĩ Báo chí, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội) Tác giả đã nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan như quan niệm HN của người Việt từ xã hội nông nghiệp truyền thống đến hiện đại Khảo sát các tác phẩm báo chí viết về vấn đề sống thử trước HN trên ba tờ báo in Tiền Phong, Thanh niên, Tuổi trẻ TP.HCM Từ việc phân tích thông tin và tổng hợp các kết quả khảo sát, tác giả đã đưa ra những giải pháp thông tin về vấn đề sống thử trước hôn nhân trên báo in hiện nay
“Giáo dục giới tính vị thành niên: Thực trạng và giải pháp từ góc độ báo chí” (Nguyễn Văn Bắc, 2008, Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Báo
chí, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội) Từ việc khảo sát trên hai trang báo điện tử http://suckhoedoisong.vn và http://tuoitre.vn, tác giả đã chỉ
ra những thành công và hạn chế của báo chí trong việc giáo dục giới tính cho lứa tuổi vị thành niên Qua đó, đề xuất một số giải pháp để quá trình truyền thông về vấn đề trên đạt hiệu quả hơn
“Báo chí với việc tuyên truyền, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên”,
(Trần Thanh Huyền, 2005, Luận văn thạc sĩ Báo chí, Đại học Khoa học Xã hội
và Nhân văn Hà Nội) Trong luận văn, tác giả đã nghiên cứu cơ sở lý luận của sức khỏe sinh sản và chăm sóc sức khỏe sinh sản; thu thập tài liệu gồm các bài
Trang 15viết trên các báo Sức khỏe và đời sống, Gia đình và xã hội, Phụ nữ Việt Nam Từ
đó sẽ đi vào phân tích, và tìm ra nguyên nhân, giải pháp đóng góp cho việc tuyên truyền giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên trên báo chí
“Khả năng tác động của các phương tiện truyền thông đại chúng đối với việc hình thành lối sống của thanh niên sinh viên hiện nay” (Hoàng Thị
Xuân Quý, 1999, Luận văn thạc sĩ Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) Trong luận văn, tác giả đã phân tích khả năng tác động ở nhiều mặt của các phương tiện truyền thông đại chúng đối với việc hình thành lối sống của thanh niên, sinh viên hiện nay Từ đó, đề xuất một số giải pháp cơ bản để các phương tiện truyền thông đại chúng có thể góp phần xây dựng lối sống chuẩn mực cho thanh niên
Ngoài những công trình nghiên cứu trên, còn có các báo cáo khoa học
và một số tham luận tại các diễn đàn báo chí với chủ đề xoay quanh vấn đề sức khỏe sinh sản cho thanh niên hiện nay
Qua các công trình của các nhà nghiên cứu, đã cho thấy sự quan tâm của mọi người trong xã hội đối với vấn đề giáo dục sức khỏe sinh sản và giới tính cho giới trẻ Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nghiên cứu toàn diện, hệ thống và riêng biệt về vấn đề TDTHN được phản ánh trên báo điện tử Chính vì vậy, tác giả mạnh dạn nghiên cứu đề tài này với mục đích đi sâu khảo sát, tìm hiểu cơ sở lý luận, qua đó đưa ra những nhận xét, đánh giá và giải pháp thông tin về vấn đề TDTHN trên báo mạng điện tử Đề tài của luận văn là một công trình khoa học có góc tiếp cận mới mẻ, độc lập; mang tính thời sự; có ý nghĩa thực tiễn cao; có kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học trước đó cũng như nhiều sách, báo, tạp chí… có liên quan
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu, tìm hiểu và đánh giá các bài viết được khảo sát trong ba tờ báo điện tử: VnExpress.net, Tuoitre.vn và Thanhnien.vn, luận văn nêu bật lên thực trạng TDTHN trong xã hội hiện nay Từ việc chỉ ra những
Trang 16thành công và hạn chế trong việc thông tin về vấn đề TDTHN, luận văn rút ra những bài học kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp nhằm giúp nâng cao hiệu quả tuyên truyền về vấn đề này trên báo điện tử Việt Nam
• Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, luận văn cần giải quyết những nhiệm vụ sau: Nghiên cứu vấn đề lý luận liên quan như: mối quan hệ giữa TD và HN theo văn hóa của người Việt từ xã hội truyền thống đến hiện đại Đây là cơ sở
lý luận có ý nghĩa tiền đề để xác định đúng hướng cho quá trình khảo sát
Phân tích vai trò của báo chí truyền thông, đặc biệt là báo điện tử đối với việc thông tin về vấn đề TDTHN
Khảo sát các tin bài viết về vấn đề TDTHN trên 3 tờ báo điện tử: VnExpress.net, Tuoitre.vn và Thanhnien.vn. Thông qua việc phân tích nội dung và hình thức các bài báo được khảo sát, luận văn đưa ra sự so sánh giữa
ba tờ báo trong việc thông tin về vấn đề TDTHN
Đánh giá tổng hợp và chỉ ra những thành công, hạn chế của ba tờ báo trong việc thông tin về vấn đề TDTHN, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp giúp nâng cao hiệu quả tuyên truyền của báo mạng điện tử
4 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là vấn đề TDTHN trên báo điện tử
Cụ thể là nghiên cứu về nội dung và hình thức thể hiện của những tác phẩm báo chí viết về vấn đề TDTHN trong diện được khảo sát
Trang 17Hơn nữa, đối tượng bạn đọc của các tờ báo trên đều hướng đến giới trẻ và có nhiều bài viết rất chất lượng về đề tài TDTHN
Thời gian khảo sát: từ năm 2012 đến 2015 Đây là thời gian mà thực trạng TDTHN trở thành một vấn đề xã hội đáng quan tâm và được báo chí ưu tiên phản ánh với nhiều tác phẩm chất lượng
5 Phương pháp nghiên cứu
• Phương pháp lý luận
Tìm hiểu các quan điểm, lý luận liên quan đến vấn đề TDTHN từ các văn bản tài liệu sẵn có Sử dụng các kết quả nghiên cứu của xã hội học để so sánh, đối chiếu với kết quả khảo sát của luận văn Bên cạnh đó là dựa vào hệ thống lý luận về báo chí nói chung, báo điện tử nói riêng và vai trò của nó trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội
• Phương pháp công cụ
Từ sự vận dụng các hướng tiếp cận xã hội học, các phương pháp nghiên cứu chung của khoa học xã hội-nhân văn, luận văn chú trọng các phương pháp thực tiễn sau đây:
* Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi (an-két): dùng để lấy ý kiến
nhóm đối tượng là sinh viên tại các trường Đại học trên địa bàn TP.Hà Nội về vấn đề TDTHN và việc tiếp nhận thông tin của sinh viên trên báo điện tử VnExpress.net, Tuoitre.vn và Thanhnien.vn Để phục vụ cho việc nghiên cứu
đề tài luận văn, tác giả đã sử dụng 300 phiếu khảo sát tại trường Đại học Hòa Bình và Học viên Nông nghiệp Hà Nội
* Phương pháp so sánh: được sử dụng để chỉ ra những điểm giống
nhau, khác nhau và những điểm khác biệt trong cách phản ánh thông tin về vấn đề TDTHN trên 3 tờ báo VnExpress.net, Tuoitre.vn, Thanhnien.vn
* Phương pháp phân tích nội dung: được thực hiện nhằm mục đích tìm
hiểu, phân tích nội dung thông tin của các bài viết được khảo sát Từ đó, tổng hợp thành các nhóm nội dung để có cái nhìn khái quát nhất về vấn đề được nghiên cứu
Trang 18* Phương pháp thống kê: sử dụng phép thống kê trong toán học để
phân tích kết quả, số liệu thu thập được từ các phiếu khảo sát Bên cạnh đó, là việc xử lý các thông tin định lượng dưới dạng bảng biểu, biểu đồ
* Phương pháp phỏng vấn sâu: thực hiện phỏng vấn sâu đối với chuyên
gia, biên tập viên, phóng viên phụ trách mảng đời sống và giới trẻ để có sự hiểu biết hơn về quá trình thông tin đối với vấn đề TDTHN trên tờ báo
* Phương pháp đánh giá, tổng kết: từ việc phân tích các bài báo được
khảo sát, tác giả sẽ có những đánh giá và tổng hợp về thành công, hạn chế của
ba tờ báo trong việc thông tin về vấn đề TDTHN
6 Ý nghĩa của đề tài
• Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận văn là một nguồn tư liệu tập trung, cụ thể,
bổ ích đối với các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý báo chí, các nhà báo và những ai quan tâm đến vấn đề này
• Ý nghĩa thực tiễn
Việc ứng dụng kết quả đề tài là một cơ hội để những nhà báo tổng kết, đúc rút kinh nghiệm nhằm thực hiện tốt hơn nhiệm vụ của mình trong quá trình tác nghiệp đưa thông tin về vấn đề TDTHN Qua đó, giúp cơ quan báo chí xác lập kế hoạch tuyên truyền một cách đúng đắn về vấn đề TDTHN
7 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, mục lục và phụ lục, luận văn gồm ba chương:
- Chương 1: Văn hóa hôn nhân - tình dục của người Việt và báo chí truyền thông
- Chương 2: Phân tích thực trạng vấn đề tình dục trước hôn nhân trên báo điện tử hiện nay
- Chương 3: Giải pháp thông tin về vấn đề tình dục trước hôn nhân trên báo điện tử
Trang 19Theo từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên), nói một cách khái quát:
“Báo chí là báo và tạp chí xuất bản định kỳ, xuất bản ấn phẩm định kỳ”
PGS.TS Dương Xuân Sơn trong cuốn “Các loại hình báo chí truyền thông” đã đưa ra khái niệm như sau: “Báo chí là phương tiện truyền thông đại chúng truyền tải thông tin các sự kiện, sự việc, hiện tượng đang diễn ra trong hiện thực khách quan một cách nhanh chóng, chính xác và trung thực đến đông đao công chúng, nhằm tích cự hóa đời sống thực tiễn”
1.1.2 Báo điện tử
Tại điều 3, luật Báo chí năm 1989 được sửa đổi, bổ sung tại kỳ họp thứ
5 Quốc hội khóa X quy định: “Báo điện tử là loại hình báo chí được thực hiện trên mạng thông tin máy tính”
Theo cách hiểu khác: “Báo điện tử là hình thức báo chí mới được hình thành từ sự kết họp những ưu thế của báo in, báo nói, báo hình, sử dụng yếu tố công nghệ cao như một nhân tố quyết định quy trình sản xuất và truyền tải thông tin dựa trên nền tảng Internet”
1.1.3 Vị thành niên
Theo từ điển Tiếng Việt 2011 (NXB Đà Nẵng): “Vị thành niên là người chưa đến tuổi được pháp luật công nhận là công dân với đầy đủ quyền và nghĩa vụ”
Theo luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Luật số 25/2004/QHH ngày 15/6/2004 của Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam: “Vị thành niên là lứa tuổi từ 10-19 tuổi Trẻ em được luật pháp bảo vệ, chăm sóc, giáo dục là trẻ dưới 16 tuổi, nhưng về mặt luật pháp vị thành niên là dưới 18 tuổi”
Trang 201.1.4 Sống thử
Sống thử hay sống thử trước hôn nhân là một cụm từ thường được báo chí Việt Nam dùng để chỉ một hiện tượng xã hội, theo đó các cặp nam nữ về sống chung với nhau như vợ chồng mà không cần đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật, không chịu bất kỳ sự chi phối nào của pháp luật trong mối quan hệ của mình
1.1.6 Tình dục
Quan hệ tình dục, còn gọi là giao hợp hay giao cấu, thường chỉ hành vi đưa bộ phận sinh dục nam/đực vào trong bộ phận sinh dục nữ/cái Quan hệ tình dục cũng có thể là giữa những thực thể khác hoặc cùng giới tính hoặc lưỡng tính
1.1.7 Tình dục trước hôn nhân
Tình dục trước hôn nhân được hiểu là quan hệ tình dục của những cặp
tình nhân trước khi kết hôn
1.1.8 Tình dục không tình yêu
Tình dục không tình yêu là quan hệ tình dục của những cặp đôi không xuất phát từ tình yêu, tình cảm dành cho nhau, mà chủ yếu chỉ là sự ham muốn, giải quyết nhu cầu
1.2 Đặc trƣng của báo điện tử
1.2.1 Cập nhật thông tin tức thời, thường xuyên và liên tục
Nhờ vào sự phát triển của công nghệ, máy vi tính và đặc biệt là vai trò của mạng toàn cầu Internet, các nhà báo có thể dễ dàng xâm nhập sự kiện,
Trang 21nhanh chóng viết bài và gửi về toà soạn thông qua hệ thống thư điện tử Không chỉ tức thời, báo mạng điện tử còn cho phép nhà báo thường xuyên update thông tin bất cứ lúc nào mà không phải chờ đến giờ lên khuôn hay sắp xếp chương trình Chính vì thế mà người ta còn cho báo mạng điện tử một đặc trưng là tính phi định kì
Đặc điểm này giúp cho báo mạng dễ dàng vượt trội hơn so với các loại hình báo chí khác về tốc độ thông tin, lượng thông tin, đảm bảo tính thời sự
và tạo ra sự thuận tiện cho độc giả
1.2.2 Tính đa phương tiện
Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí tổng hợp, tích hợp nhiều công nghệ (multimedia) Trên một tờ báo mạng, thậm chí ngay trong một tác phẩm báo mạng có thể tích hợp gồm ít nhất từ hai trong những thành phần sau trở lên Đó là:văn bản (text), hình ảnh tĩnh và đồ họa (still image & graphic),
âm thanh (audio), hình ảnh động (video & animation) và gần đây nhất là các chương trình tương tác (interactive program)
Khi đọc báo mạng độc giả có thể chủ động xem những tác phẩm mình quan tâm ở bất kì trang nào giống như báo in Đồng thời cũng được trực quan những hình ảnh, video clip, lắng nghe những âm thanh mà không hề bị phụ thuộc vào các yếu tố thời gian, không gian Sự tích hợp này giúp cho báo mạng điện tử trở nên sinh động hơn, hấp dẫn hơn
1.2.3 Tính tương tác cao
Tính tương tác là một trong những đặc trưng quan trọng của báo chí Đối với báo mạng, nhờ có những đặc trưng nổi trội về công nghệ mà dường như tính tương tác có vẻ cao hơn so với các loại hình còn lại Không dừng lại
ở sự tương tác giữa độc giả với toà soạn, ở báo mạng điện tử, chúng ta còn có thể thấy sự tương tác nhiều chiều giữa độc giả với nhà báo, độc giả với độc giả, hay độc giả với nhân vật trong tác phẩm báo chí
Quá trình tương tác trên báo mạng điện tử nhanh chóng và thuận tiện hơn nhiều so với các loại hình báo chí khác Ngay sau mỗi tác phẩm báo chí
Trang 22đăng trên trang báo mạng điện tử đều có mục phản hồi, ngoài ra còn có rất nhiều kênh tương tác khác như feedback, vote, email, forum… tiện cho độc giả dễ dàng đóng góp ý kiến của mình Điều này khó thấy trên báo hình, phát thanh hay báo giấy
1.2.5 Khả năng lưu trữ và tìm kiếm dễ dàng
Báo mạng điện tử cho phép lưu trữ bài viết theo hệ thống khoa học, với một lượng khổng lồ thông tin lưu trữ Đồng thời với đó là khả năng tìm kiếm
dễ dàng nhờ vào các mục tìm kiếm với các từ khoá được đính kèm trên mỗi trang báo mạng điện tử Có thể xem theo ngày, theo bài, hoặc chủ đề… Nếu không có điều kiện đọc ngay lúc online, độc giả báo mạng có thể lưu bài viết lại để đọc sau hoặc là độc giả cũng có thể đọc lại nhiều lần tùy thích, mà thao tác hoàn toàn đơn giản
1.2.6 Tính xã hội hóa cao, khả năng cá thể hoá tốt
Nhờ vào sự phủ sóng của mạng toàn cầu Internet, báo mạng điện tử không có giới hạn về khoảng cách, thêm vào đó là tính tương tác cao, do đó
dễ dàng có thể thấy tính xã hội hóa rất cao ở loại hình báo chí mới mẻ này Đồng thời báo mạng điện tử cũng có khả năng cá thể hóa tốt Tính cá thể hóa được thể hiện ở chỗ người đọc được chủ động lựa chọn tờ báo, trang báo, bài báo theo nhu cầu, đọc bao lâu tùy thích
Ngoài ra, báo mạng điện tử có độ lan toả cao, dễ dàng đính chính, chi phí thấp do chỉ phải post bài một lần duy nhất, đồng thời thông tin lại có giá trị sử dụng cao hơn do được đọc theo nhu cầu của độc giả
Trang 231.3 Quan niệm của người Việt về hôn nhân và tình dục từ xã hội truyền thống đến hiện đại
Trong văn hóa thời xa xưa, để duy trì và phát triển sự sống, ở những vùng sinh sống bằng nghề nông cần phải có mùa màng tươi tốt, con người
được sinh sôi nảy nở GS.Trần Ngọc Thêm cho rằng: “Để duy trì cuộc sống,
cần cho mùa màng tươi tốt Để cho phát triển cuộc sống cần cho con người sinh sôi Trí tuệ của người bình dân nhìn thấy thực tiễn đó ở một sức mạnh siêu nhiên, bởi vậy mà sùng bái nó như thần thánh và kết quả là xuất hiện tín ngưỡng phồn thực - tín ngưỡng cầu mong sự sinh sôi nảy nở của tự nhiên và con người (phồn = nhiều, thực = nảy nở)” [33, tr.234]
Trong hôn nhân, có một việc khá tế nhị mà nhắc đến nhiều người ái ngại, đó là TD Nói một cách khách quan, bản thân của TD là không xấu, nó cũng được xếp vào nhóm “nhu cầu cơ bản” của con người, chung với ăn, uống, ngủ nghỉ Thế nhưng, người đời thường ngại ngùng, khắt khe khi nhắc tới nó, đặc biệt là ở một nước phương Đông như nước ta Ông bà ta ngày xưa
tế nhị, nhắc đến TD thường gọi bằng cụm từ “quan hệ vợ chồng”, hiểu đơn giản là sau khi hai người đã là vợ chồng rồi thì mới có TD
Từ đó, chúng ta có thể hiểu rằng, TDTHN là quan hệ TD của những cặp tình nhân trước khi kết hôn Mỗi dân tộc luôn có một nền văn hóa khác biệt và một hệ thống những quan niệm khác biệt về văn hoá TD Tại nhiều nước phát triển ở phương Tây thì vấn đề TDTHN ngày nay là một chuyện bình thường, không còn là phạm pháp hay là một điều cấm kỵ Ở Việt Nam, phần lớn do ảnh hưởng nặng nề của Nho giáo, nhiều người vẫn chưa có thiện cảm hay còn e
dè khi nhắc đến hai chữ TD, vì theo họ đó chính là chuyện riêng của hai người trong phòng ngủ, lôi ra trước bàn dân thiên hạ để bàn tán là việc không nên Lại
có người quan niệm những ham muốn, những ý nghĩ về TD là „tội lỗi‟
Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại ngày này, chúng ta phải thoát ra khỏi lối suy nghĩ khắt khe theo quan niệm đạo đức thời phong kiến để có một cái nhìn thoáng hơn và mang tính đột phá khi chạm đến cái cốt lõi của vấn đề TD
Trang 241.3.1 Quan niệm của người Việt về hôn nhân và tình dục trong xã hội truyền thống
Văn hóa Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Phật giáo và Nho giáo Chính vì vậy, lối suy nghĩ và nếp sống của giới trẻ ngày nay có sự giằng
xé, vật lộn giữa cái cũ và cái mới, giữa những niềm tin, giá trị truyền thống với phong cách hiện đại du nhập từ các nước phát triển trên thế giới Xã hội truyền thống đặt ra luật bất thành văn quy định đôi lứa yêu nhau không được phép quan hệ TD trước khi kết hôn Về quan niệm đạo đức, việc đôi trai gái giữ gìn cho nhau thể hiện sự trong trắng trong tâm hồn, đức hạnh trong tình yêu, ý thức tiết chế dục vọng để giữ gìn thể xác thuần khiết trong HN, thể hiện sự tôn trọng và chung thủy với người bạn đời
Ngày xưa, nam nữ dù yêu nhau đến mấy cũng không dám chạm vào nhau, dù chỉ là một cái nắm tay Khi một người phụ nữ quan kệ TDTHN khi chưa lấy chồng mà có con thì sẽ bị cả gia đình, xã hội tẩy chay bằng cách cạo đầu, bôi vôi, rêu rao và cho lên bè chuối trả trôi sông Hoặc nếu không còn trinh trước khi lấy chồng mà bị chồng phát hiện ra, cô gái đó có thể bị nhà chồng trả về hoặc sống cả đời trong sự hắt hủi của người chồng Trường hợp
cô gái bị thất trinh là nỗi ô nhục lớn của cha mẹ Kết cục là cô gái và gia đình
cô ta sẽ bị dân làng dè bỉu, cười chê, trong rất nhiều trường hợp họ không còn cách nào khác là phải bỏ làng đi biệt xứ
Chuấn mực văn hóa của người Việt Nam ta rất coi trọng trinh tiết của người con gái và dựa vào đó người ta biết được người con gái được giáo dục như thế nào, có biết giữ mình hay không Thông thường, khi nghiên cứu về đề tài TDTHN thì trinh tiết cũng là một yếu tố được các nhà nghiên cứu đề cập đến Bởi vì khái niệm trinh tiết chính là khái niệm mang tính nền tảng, quyết định đến việc có nên quan hệ trước HN hay không
Xã hội truyền thống quy định con gái phải giữ được chữ trinh trước khi
về nhà chồng, vì ba lý do: Một là, bảo vệ sức khỏe cho người chồng và tránh việc người con gái chửa hoang Hai là, việc giữ gìn cho chồng thể hiện sự
Trang 25trong trắng trong tâm hồn, đức hạnh trong tình yêu, ý thức tiết chế dục vọng
để giữ gìn thể xác thuần khiết trong HN, thể hiện sự tôn trọng và chung thủy với bạn đời của người phụ nữ Ba là, ngày xưa xã hội trọng nam khinh nữ, người con gái phải giữ gìn để dâng hiến trọn vẹn cho người con trai chứ không có chuyện ngược lại
Ngoài ra, ca dao, tục ngữ cũng có những câu đề cao giá trị của chữ
trinh như: “Gái khôn tránh khỏi đò đưa Trai khôn tránh khỏi vợ thừa người
ta” Hoặc nhân vật Lục Vân Tiên của cụ Nguyễn Đình Chiểu, vốn tiêu biểu
cho những bậc nam nhi trọng lễ nghĩa cũng có câu nói với nàng Kiều Nguyệt
Nga như sau: “Trai thời trung hiếu làm đầu Gái thời tiết hạnh làm câu trau
mình” Hầu hết các tác phẩm được viết trong các triều đại phong kiến ở Việt
Nam đều xây dựng hình ảnh người phụ nữ e lệ, khép nép trong khuê phòng Nếu có yêu thì cũng hết sức rụt rè và chấp nhận sự sắp đặt của cha mẹ Mặc
dù các tác phẩm văn học chính thống chỉ phản ánh quan niệm và lối sống của một bộ phận rất nhỏ dân cư thuộc tầng lớp trên và hầu như không đả động đến đại bộ phận dân chúng thuộc tầng lớp dưới nhưng chúng đã phản ánh hệ tư tưởng chính thống của các triều đại phong kiến Việt Nam trong nhiều thế hệ
Ngược lại dòng lịch sử, tiêu biểu nhất cho chế độ HN và gia đình phong kiến Việt Nam là hai bộ luật: Quốc triều hình luật (thường gọi là bộ luật Hồng Đức) ban hành dưới thời Lê (thế kỷ XV) và Hoàng Việt luật lệ (thường gọi là Bộ luật Gia Long) ban hành dưới thời Nguyễn (1815) Quan hệ HN trong thời kỳ này được thực hiện theo nguyên tắc “không tự nguyện, một chồng nhiều vợ Vợ chồng không bình đẳng” và việc kết hôn phải có sự cho phép của cha mẹ Các bộ
Quốc triều Hình luật và Hoàng Việt luật lệ đều quy định: “Việc kết hôn phải
thực hiện dưới sự đứng đầu sắp đặt của cha mẹ hoặc người trưởng họ hoặc trưởng làng Trường hợp đôi nam nữ tự ý sống chung với nhau như vợ chồng mà không qua nghi lễ luật định gọi là “cấu hợp”, thì bị phạt rất nặng nề “người con trai phải nộp tiền tạ cho cha mẹ người con gái, đồng thời người con gái bị phạt
50 roi Sau đó giá thú mới được gọi là hợp pháp Còn trường hợp “tiền dâm hậu
Trang 26thú”, trước thông dâm với nhau rồi sau mới cưới thì con trai bị đánh 80 trượng, luận tội đồ; con gái bị đánh 50 roi” [40, Điều 314] Như vậy, trong xã hội
phong kiếnViệt Nam cũng có những quy định hết sức nghiêm ngặt về việc nam
nữ sống chung như vợ chồng mà không theo nghi lễ
Chuyện TD của người Việt trong xã hôi xưa vốn rất khắt khe và kín đáo Mục đích của quan hệ TD là để sinh con và duy trì nòi giống Vì vậy, việc quan hệ TD luôn luôn gắn liền với hôn nhân và chỉ xảy ra khi hai bên nam nữ đã nên vợ thành chồng Hành vi quan hệ trước HN luôn được xem là trái với đạo đức xã hội, không thể chấp nhận được Trong đó, người phụ nữ chịu nhiều sức ép, điều tiếng, luôn bị lên án là hư hỏng và khó được tha thứ hơn đàn ông Quan niệm về giá trị của sự trinh tiết, về cái “ngàn vàng” đã buộc người phụ nữ phải giữ gìn và kìm hãm việc quan hệ TDTHN Tuy vậy,
có thể nói rằng, tình trạng này vẫn xảy ra, nhưng nói chung là rất ít
Từ khi đất nước thống nhất, đặc biệt là sau năm 1986 đến nay, Việt Nam bắt đầu mở cửa, kết nối về mọi mặt với các nước trên toàn thế giới Việc giao lưu về kinh tế đã dẫn đến sự tiếp xúc mạnh mẽ về văn hóa Qua các phương tiện truyền thông, báo, đài, internet… giới trẻ ngày càng hiểu nhiều hơn về lối sống của người phương Tây vốn nhìn nhận chuyện TD dưới con mắt khá cởi mở và thoải mái Trong đời sống xã hội phương Tây hiện đại ấy, thanh niên quan hệ TDTHN không bị xem là vi phạm đạo đức xã hội và chữ trinh không được đánh đồng với giá trị của người phụ nữ như trong xã hội phương Đông Những quan niệm khắt khe về đạo đức xã hội theo quan niệm phong kiến đã có những bất cập và không còn phù hợp xã hội hiện đại
Như vậy, có thế thấy rằng, quan hệ TDTHN trong xã hội truyền thống của người Việt là điều không thể chấp nhận được Vì xã hội quá khắt khe với chuyện trinh tiết nên buộc người phụ nữ phải gìn giữ sự trong trắng đến sau khi xuất giá Đây cũng được coi là một nét đẹp truyền thống trong tâm hồn người Việt Đến ngày nay, với nhiều sự thay đổi về quan điểm, lối sống, thì quan niệm đó vẫn được rất nhiều người coi trọng và giữ gìn
Trang 271.3.2 Quan niệm của người Việt về hôn nhân và tình dục trong xã hội hiện đại
Khi chính sách mở cửa được áp dụng, đất nước chuyển mình với những thay đổi mạnh mẽ thì cuộc sống TD của nam nữ thanh niên cũng có những thay đổi đến ngỡ ngàng Nguyên nhân khiến nhận thức của giới trẻ thay đổi
có thể vì tác động của môi trường sống hiện đại, không còn bị ràng buộc quá nhiều bởi các giá trị truyền thống và đặc biệt là sự tiếp thu luồng văn hóa khổng lồ trên mạng internet Theo thống kê trên Google Trends, năm 2012, Việt Nam là nước xếp thứ 4 về lượng người tìm kiếm từ “sex” và các từ khóa liên quan
Một trong những bằng chứng cho thấy sự biến đổi trong quan hệ giới tính và TD là số lượng ngày càng tăng của các bài báo, ấn phẩm viết về chủ
đề này Rất nhiều vấn đề xoay quanh tình yêu, TD được đưa ra, từ chuyện quan hệ TDTHN đến việc làm thế nào để giữ gìn hạnh phúc trong đời sống tình ái của vợ chồng Có nhiều quan điểm cho rằng, sự tràn ngập của các chủ
đề này trên các phương tiện thông tin đại chúng có tác dụng “vẽ đường cho hươu chạy”, kích thích TD và khuyến khích lớp trẻ sống thoải mái, bất chấp hậu quả Bởi vì trên thực tế, giới trẻ Việt Nam ngày càng sống thoáng như các nước phương Tây nhưng không có sự thông minh và tỉnh táo để phòng tránh hậu quả, bảo vệ bản thân
Có thể khẳng định rằng, TDTHN đi ngược với giá trị truyền thống dân tộc Mặc dù chuẩn mực văn hóa không cho phép, nhưng trên thực tế điều này vẫn đang diễn ra ngày càng phổ biến Có những bạn trẻ đều hiểu rõ nền văn hóa Á Đông đã ăn sâu vào tâm thức của mỗi con người Tuy nhiên, dường như với sự hấp dẫn của một nền văn hóa mới mẻ và thoáng về TD như ở phương Tây đã ảnh hưởng đến suy nghĩ của nhóm đối tượng này Sự đấu tranh giữa cái mới và cái cũ diễn ra hết sức mạnh mẽ Trong đó, một bộ phận thanh niên đã xem hành vi quan hệ TDTHN là sự lựa chọn lối sống của cá nhân, không phải là tiêu chuẩn để đánh giá về nhân cách hay đạo đức như
Trang 28quan niệm truyền thống Họ cho rằng, khi hai người đến với nhau, đủ yêu nhau thì việc “đi xa hơn” là điều dễ hiểu Thậm chí, TD còn được coi là chất xúc tác giúp cho tình yêu thêm thăng hoa, hạnh phúc
Ngày nay, việc các cặp đôi đang trong thời kỳ yêu đương có quan hệ
TD không bị đánh giá nặng nề như ngày xưa Nếu họ đi đến HN thì chuyện
“ăn cơm trước kẻng” hoàn toàn được bỏ qua Mọi người cũng ít soi mói hơn,
ít kiểm soát hơn đối với những cặp đang hẹn hò Trong một bài trả lời phỏng vấn trên báo Nghệ An online ngày 27/6/2015, Tiến sĩ Khuất Thu Hồng, Viện
trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội đã bày tỏ quan điểm: “Rõ ràng là
trong thực tế, thái độ xã hội đối với quan hệ TDTHN ngày càng cởi mở hơn Cho dù trinh tiết vẫn được đề cao như một giá trị, nhưng tôi cho rằng chủ yếu
là trong hoài niệm mà thôi Cho dù một số nam giới vẫn bị ám ảnh về trinh tiết nhưng họ cũng thừa hiểu rằng vì việc ăn cơm trước kẻng là phổ biến và bản thân họ cũng ăn cơm trước kẻng nên việc đòi hỏi người vợ còn trinh là một điều bất hợp lý và không công bằng Những phẩm chất khác của người
vợ người chồng tương lai mới là những điều họ quan tâm khi đi đến HN Tôi cho rằng sự nghiêm túc và chân thành trong tình yêu và tình dục mới là điều quan trọng nhất trong mối quan hệ”
Thực tế, có rất nhiều người quan niệm đồng nhất tình yêu với TD Họ cho rằng yêu thì không cần lý trí, phải trao thân cho nhau mà không chút đắn
đo Với những người có tư tưởng sống thoáng, yêu thì phải quan hệ TD, phải
có TD mới giữ được người yêu Có những bạn trẻ nghĩ về sex với thái độ hời hợt, coi đó là chuyện nhỏ giống như ăn uống hàng ngày Họ nghĩ rằng mình là
"người trẻ hiện đại" thì phải thoáng, phải học theo Tây trong những nhu cầu bản năng như thế Tuy nhiên, nếu có một cái nhìn khách quan và sâu sắc, văn hóa phương Tây cũng rất nghiêm túc trong chuyện TD chứ không hề hời hợt,
dễ dãi như họ vẫn nghĩ Sự học đòi, a dua theo "lối sống Tây" một cách thiếu hiểu biết khiến tình yêu đang dần mất đi ý nghĩa cao đẹp đích thực của nó TS
tâm lý Nguyễn Thị Kim Quý cho rằng: "Đây là một hiện tượng xuống cấp về
Trang 29đạo đức của xã hội Khi cái tôi cá nhân được đề cao thái quá thì chuyện TD thoáng sẽ xảy ra Đã là con người thì không thể tách rời khỏi xã hội Khi bản năng không được kiềm chế, con người bản năng thắng thế thì xã hội sẽ suy thoái, sống theo bản năng, phần "con" nhiều hơn phần người"
Sống trong cơn lốc xoáy của nền kinh tế thị trường, giới trẻ mải chạy theo những giá trị vật chất mà không lo tu dưỡng những giá trị tinh thần cao đẹp, thay vào đó họ cứ lao đầu vào cạnh tranh, ganh tị và lối sống ích kỷ Hệ quả tất yếu từ những việc này là tâm hồn họ trở nên chai sạn, chuẩn mực và lý tưởng sống bị lệch lạc Tình trạng này lan rộng hiển nhiên sẽ kéo theo sự thụt lùi của các chuẩn mực xã hội cao đẹp Cuộc sống càng hiện đại bao nhiêu thì con người càng làm nô lệ cho nhiều thứ chán nản, thất vọng Khi đó họ muốn tìm đến với TD dễ dãi, bừa bãi để khỏa lấp cho sự thất vọng đó Tiến sĩ Xã
hội học Trịnh Hòa Bình (Viện Khoa học xã hội Việt Nam) cho rằng: “Trào
lưu sống thoáng "tình dục không tình yêu" trong xã hội hiện nay là kết quả của một quá trình con người được giải phóng những hà khắc, cấm đoán một thời Quá trình này đang ở cao trào, đi từ việc giải phóng nhu cầu chính đáng
bị cấm đoán của con người đến việc giải phóng bằng mọi giá, giải phóng một cách tròn trĩnh để quay về đời sống tự nhiên mang tính bản năng”
Hiện nay, có rất nhiều trào lưu mới về lối sống đang du nhập vào nước
ta, nếu mỗi người, đặc biệt là giới trẻ không biết tiếp thu có chọn lọc tốt - xấu thì sẽ gây ra những hệ lụy khôn lường Quan niệm dễ dãi về TD đang làm tổn hại đến truyền thống tốt đẹp ngàn đời của văn hóa Việt Nam, đó là: tôn trọng
lễ nghĩa Gia phong, nét đẹp trong sáng thùy mị của người con gái Quan hệ TDTHN sẽ khiến chuyện TD mất hết giá trị thiêng liêng, trở thành một “thú chơi” mang tính bản năng Những cuộc chơi đó sẽ chỉ đem lại sự trống trải, ê chề trong lòng mỗi con người, đặc biệt là có ảnh hưởng mạnh mẽ đến tinh thần và thế chất của người con gái
Sự ảnh hưởng của lối sống phương Tây đã khiến truyền thống coi trọng trinh tiết trong giới trẻ Việt Nam bị suy yếu Nhà Việt Nam học nổi
Trang 30tiếng, Tiến sĩ kinh tế Nga Vladimir Mazyrin đã có bài viết “Phương Tây đe dọa sự ổn định của xã hội Việt Nam”, phát biểu tại trường Đại học Tổng hợp
Moskva như sau: "Ảnh hưởng ngày càng tăng của nền văn minh và lối sống
phương Tây đến thanh niên Việt Nam đe dọa phá hủy sự ổn định của xã hội Việt Nam Trong xã hội hình thành rõ xu hướng tổn hại các giá trị gia đình
và các mối quan hệ Đó là tự do TD với kết quả gần 300.000 ca phá thai hàng năm trong số trẻ vị thành niên Việc tiêu xài hoang phí và theo đuổi những lợi ích vật chất là những nét hoàn toàn không đặc trưng cho những người Việt Nam cần kiệm "
Qua thông tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng những năm gần đây có thể thấy rằng, quan niệm và tâm thế của người Việt Nam, đặc biệt
là giới trẻ đối với vấn đề TD, tình yêu và HN đã thay đổi nhiều Nếu như vài chục năm trước, dư luận xã hội sôi nổi đề cập đến vấn đề TDTHN như một biểu hiện của nền đạo đức bị xuống cấp thì cho đến nay, người ta có vẻ như thản nhiên hơn trước thực trạng này Những quan niệm mới về tình yêu, TD
đã bắt đầu tìm được chỗ đứng và cách ứng xử mới đã bắt đầu được hình thành
và phát triển Điều đó không có nghĩa là khuôn mẫu mới này đã được xã hội chấp nhận hoàn toàn và rộng rãi nhưng cũng không thể phủ nhận sự tồn tại của chúng khi có những bằng chứng rõ ràng về những biến đổi hành vi TD trong thực tế
Qua nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy sự mâu thuẫn, sự day dứt, băn khoăn của giới trẻ trước những giá trị cũ và mới về tình yêu, về trinh tiết
và TDTHN Không khó để nhận ra rằng, có một sự giằng xé trong nội tâm của nam nữ thanh niên có quan hệ TDTHN: một bên là muốn tiếp nhận quan niệm cởi mở, phóng khoáng của văn hóa hiện đại, một bên là muốn giữ gìn nét văn hóa truyền thống với những giá trị truyền từ đời này sang đời khác Bên cạnh những quan điểm thoáng, cởi mở hơn về TDTHN thì vẫn còn nhiều người phản đối vì họ cho rằng không phù hợp với phong tục tập quán, sợ ảnh hưởng đến tinh thần và sức khỏe Lý do về đạo đức luôn luôn là lý do hàng đầu
Trang 31Trinh tiết là cái ngàn vàng Con gái biết giữ trinh tiết cho tới ngày lấy chồng
là con nhà gia giáo và đồng thời phản ánh sự thủy chung Thậm chí trong xã hội rất “thoáng” hiện nay, không chỉ có những bậc phụ huynh, những người lớn tuổi có cái nhìn nghiêm khắc trong việc “ăn cơm trước kẻng”, không ít bạn trẻ cũng có những đánh giá cực đoan, lấy việc “thử trái cấm” làm thước
đo để đánh giá một con người Khi trao cái ngàn vàng trước hôn nhân mà không thành vợ thành chồng thì người con gái sẽ bị tổn thương nhất, bị xã hội đánh giá về mặt phẩm hạnh
Bản chất của việc quan hệ TDTHN thật sự là không xấu, xấu hay không là phụ thuộc vào lý do của hành động ấy, là ở hậu quả hay hiệu quả mà
nó mang đến Tuy nhiên, trong một xã hội phương Đông như Việt Nam, việc quan hệ TDTHN không được khuyến khích Dưới góc độ văn hoá, phần lớn người Việt Nam hiện đại gốc gác đều là những người nông dân, vì thế họ khó chấp nhận với lối sống chung trước HN Tuy nhiên, hiện tượng này vẫn đang diễn ra một các khá phổ biến Đó chính là một thực tế “đắng lòng” của xã hội hiện đại nên buộc chúng ta phải chấp nhận Tuy nhiên, các bạn trẻ phải lưu ý một điều vô cùng quan trọng rằng: Nếu các bạn trẻ muốn sống thử theo cách của xã hội phương Tây thì nên nhìn nhận nó từ góc nhìn văn hoá phương Đông để điều chỉnh và chọn lọc cho phù hợp, nên tiếp thu tư tưởng của các nước phương Tây một cách lành mạnh nhất
Không thể căn cứ vào hiện tượng quan hệ TDTHN trong giới trẻ ngày nay mà cho rằng đây là một sự tha hóa về lối sống Vấn đề là quan niệm sống
và hành xử của chính người trong cuộc Việc hai người có đi đến kết hôn hay không không chỉ phụ thuộc vào việc có quan hệ TD trước hay sau HN Vấn
đề là khi quyết định quan hệ TD, người trong cuộc nhận thức như thế nào về tình yêu, trách nhiệm đối với nhau và với chính mình Nhận thức cởi mở với
TD sẽ tốt nếu nó giúp người trẻ chủ động trang bị những hiểu biết cơ bản và cần thiết về giới tính, mối quan hệ khác giới, tình yêu, HN, quan hệ TD an toàn… để tự bảo vệ mình trước những cám dỗ của xã hội, những phút nông
Trang 32nổi của chính bản thân Tuy nhiên, trên thực tế không phải ai cũng nhìn nhận đúng đắn khái niệm “cởi mở” này
Tóm lại, giống như nhiều dân tộc khác trên thế giới, người Việt Nam cũng có những quan niệm nhất định về tình yêu, TD, HN và những điều này biến thiên theo thời gian và theo hoàn cảnh lịch sử của đất nước Những chính sách đổi mới, mở cửa và hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam những thập niên vừa qua đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến quan hệ tình yêu, TD của người Việt Những khuôn mẫu của văn hóa truyền thống không còn can thiệp và kiểm soát quá mạnh quan hệ tình yêu của thế hệ trẻ Tuy nhiên, sống trong một xã hội phương Đông như Việt Nam, việc quan hệ TDTHN không được khuyến khích Nếu có thể, bạn trẻ cũng không nên quan hệ TD sớm, bởi ngoài các lý do nói trên, việc bạn dễ dãi trong chuyện thiêng liêng ấy chính là cách làm giảm giá trị của bản thân mình trong mắt đối phương, trong mắt mọi người và trong mắt chính mình Hãy trang bị cho mình những kiến thức về sức khỏe sinh sản và chịu trách nhiệm trước những việc mình làm khi để xảy
dù tỷ lệ phá thai ở Việt Nam trong 10 năm gần đây giảm, nhưng tỷ lệ nạo phá thai ở trẻ VTN, thanh niên lại có dấu hiệu gia tăng, chiếm hơn 20% các trường hợp nạo phá thai Có lẽ với những con số biết nói đáng báo động như
Trang 33trên, thì thực trạng quan hệ TDTHN đã trở thành vấn đề được bàn luận sôi nổi trong xã hội hiện nay Và như vậy, cũng không hoàn toàn ngẫu nhiên mà vấn
đề này lại trở thành đề tài được báo chí truyền thông quan tâm
Trong khoảng những năm 2007-2010, trên báo chí dày đặc những thông tin về việc sống thử của sinh viên, việc quan hệ TDTHN của giới trẻ Bởi thời điểm đó, sống thử trước HN là một vấn đề “nóng”, nổi cộm, được dư luận xã hội quan tâm và có rất nhiều ý kiến trái chiều xung quanh việc đồng tình hay phản đối thực trạng này Đến những năm gần đây, vấn đề này không còn mới và xa lạ nữa, tuy nhiên nó vẫn đang diễn ra một cách mạnh mẽ Trên các tờ báo, tạp chí, phát thanh, truyền hình, vấn đề sức khỏe sinh sản, giới tính nói chung và vấn đề TDTHN nói riêng vẫn được đề cập đều đặn mặc dù không được phong phú, đa dạng như trước
Khi đề cập đến vai trò của báo chí đối với quá trình phản ánh thông tin
về vấn đề TDTHN trong giới trẻ, Tiến sĩ Khuất Thu Hồng - Viện trưởng Viện
Nghiên cứu Phát triển Xã hội (ISDS) đã chia sẻ: “Báo chí góp phần vào việc
thay đổi quan niệm xã hội theo hướng cởi mở hơn Tuy nhiên, báo chí cũng thường xuyên đưa ra các thông điệp mâu thuẫn Một mặt, việc đưa tin dày đặc về chủ đề TD, tình yêu, dẫn đến sự “bình thường hoá” vấn đề TD vốn ít được nói đến công khai trong văn hoá Việt Nam Mặt khác, một số bài báo lại viết về TD, kể cả TDTHN một cách phê phán Đặc biệt là rất nhiều bài báo có thái độ phân biệt đối xử khi viết về vấn đề TD của phụ nữ, làm củng cố thêm quan niệm giới truyền thống, gắn giá trị của người phụ nữ với trinh tiết Những thông điệp mâu thuẫn từ báo chí như vậy khiến cho xã hội, nhất là
giới trẻ bối rối giữa thực tế cuộc sống và những quan niệm lý tưởng”
Báo chí hiện nay vẫn đang cố gắng nỗ lực đáp ứng nhu cầu thông tin của giới trẻ vể mảng tâm sinh lý ở lứa tuổi vị thành niên, thanh niên Mỗi loại hình báo chí đều khẳng định thế mạnh riêng khi tác động đến nhận thức của công chúng về vấn đề sức khỏe sinh sản và giới tính Báo phát thanh với thế mạnh âm thanh tổng hợp được phát sóng trực tiếp trên radio tạo được sức lan
Trang 34tỏa nên thông tin có ảnh hưởng đến công chúng trên diện rộng Báo truyền hình với thế mạnh là hình ảnh, âm thanh sống động nên đã tạo được sự hấp dẫn cho công chúng khi tiếp nhận thông tin Báo in với những ưu thế riêng của mình cũng đã tham gia vào phản ánh vấn đề TDTHN một cách nhanh chóng và hiệu quả bởi số lượng, chất lượng các bài báo Riêng báo điện tử, với sức mạnh đa phương tiện, loại hình báo chí này đã phản ánh thông tin một cách nhanh chóng và đa chiều đến công chúng
Vai trò của báo mạng điện tử trong việc cung cấp kiến thức TD cho giới trẻ vô cùng quan trọng, đặc biệt là trong thời đại bùng nổ truyền thông hiện nay Thông tin về vấn đề TDTHN trên báo điện tử có vai trò đặc biệt quan trọng đối với công chúng, đặc biệt là khi vấn đề giáo dục giới tính cho giới trẻ còn nhiều hạn chế về nội dung và cách thức truyền tải Báo điện tử góp phần chuyển tải được nội dung thông tin, tuyên truyền, giáo dục về vấn
đề TDTHN đến đúng đối tượng, trong khoảng thời gian nhanh nhất Từ đó, đã tạo nên được sự thay đổi trong nhận thức, thái độ, hành vi, niềm tin và cách hành xử của giới trẻ về tình yêu, TD và HN Tuy nhiên, một số mặt còn tồn tại trong quá trình thông tin của các tờ báo điện tử đòi hỏi các nhà quản lý, các nhà báo phải nghiêm túc nhìn nhận vấn đề và cùng nhau khắc phục để xây dựng tờ báo ngày càng hấp dẫn, đáp ứng được nhu cầu của công chúng, đặc biệt là giới trẻ
Báo điện tử đã tham gia phản ánh vấn đề TDTHN một cách tích cực Điều này được thể hiện qua số lượng và chất lượng bài viết về vấn đề này Trong số các báo điện tử thông tin về vấn đề TDTHN, chúng ta phải kể đến
sự truyền tải thông tin nhanh nhay, mạnh mẽ và hiệu quả của VnExpress.net, Tuoitre.vn, Thanh nien.com.vn Mỗi tờ báo đã chọn một cách khai thác và phản ánh thông tin riêng biệt, tuy nhiên đều có sự tác động không nhỏ đến việc hình thành nhân cách, lối sống trong giới trẻ Qua kết quả khảo sát, chúng ta sẽ thấy được số lượng lớn bài viết cung cấp những bằng chứng sinh động, mô tả hiện tượng TDTHN đang diễn ra tràn lan trong giới trẻ ở nước ta
Trang 35hiện nay Với cách tác động đến công chúng bằng những thông tin có chiều sâu, độ tin cậy, độ chính xác cao, ba tờ báo đã góp phần không nhỏ trong việc định hướng nhận thức đúng đắn cho giới trẻ về vấn đề TDTHN
Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng, những thông tin trên báo điện tử cũng có tác động không nhỏ đến việc hình thành nên quan niệm “thoáng” của giới trẻ về TD và HN Bên cạnh nhưng bài viết có mục đích giáo dục rõ ràng, còn tồn tại nhiều bài viết chỉ mang tính chất hình thức, chiếu lệ, khơi khơi vấn
đề ra rồi để đấy Những bài viết như thế vừa không có tính định hướng, giáo dục mà đôi khi lại cổ xúy cho giới trẻ hành động theo trào lưu TDTHN một cách tràn lan, không được trang bị những kiến thức cần thiết về sức khỏe sinh sản để bảo vệ mình và “đối tác” của mình Nhiều tờ báo điện tử đã mở diễn đàn tập hợp ý kiến của độc giả về vấn đề TDTHN, tuy nhiên, việc định hướng lối sống cho giới trẻ chưa được hiệu quả Những bài viết hầu hết đều nghiêng về việc phản ánh vấn đề một cách chung chung,hời hợt Đã chỉ ra được những hậu quả nhãn tiền và lâu dài đối với sức khỏe, tinh thần của các bạn trẻ, tuy nhiên vẫn chưa đề xuất được những giải pháp thiết thực nhất để hạn chế vấn đề này
Do quan niệm hẹp về giới tính và bản tính hay e ngại của người Việt Nam khi nói về vấn đề tế nhị, nên có nhiều ý kiến cho rằng: thông tin, tuyên truyền về sinh lý, TD là “vẽ đường cho hươu chạy” Nhưng thực tế cho thấy,
vi giới trẻ thiếu hiểu biết và không được giáo dục để có hành vi đúng nên mới dẫn đến những quan hệ thiếu trách nhiệm, thiếu văn hóa và đạo đức trong quan hệ giới tính Đã đến lúc, chúng ta không thể né tránh mà phải chủ động giáo dục và định hướng thông tin về vấn đề TDTHN cho giới trẻ Mặc dù có nhiều tranh cãi về tính thích hợp trong việc giáo dục TD cho giới trẻ thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng Nhưng trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, thì chúng ta không thể ngăn cản việc giới trẻ tiếp xúc với các loại hình báo chí, đặc biệt là báo mạng điện tử Vì vậy, điều quan trọng là các nhà báo phải có định hướng đúng trong việc thông tin về vấn đề TDTHN, cốt làm sao để “vẽ đường cho hươu chạy… đúng”
Trang 36Việc nhận thức được trách nhiệm, cũng như thấy được tính cấp bách của công tác thông tin, tuyên truyền giáo dục về sức khỏe sinh sản và giới tính
là rất quan trọng đối với người làm báo và đối với một tờ báo điện tử Nhưng quan trọng hơn là việc: làm thế nào để chuyển tải được nội dung thông tin đến bạn đọc và được bạn đọc chấp nhận; từ đó góp phần cung cấp kiến thức, nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, tạo dựng mô hình trong cộng đồng về quá trình thông tin, tuyên truyền giáo dục về vấn đề TDTHN Để trả lời được câu hỏi trên, bản thân mỗi nhà báo, tòa soạn báo điện tử cũng như các cơ quan quản lý cần phải có định hướng truyền thông rõ ràng và sáng tạo trong mỗi tác phẩm báo chí
Trong xã hội nông nghiệp truyền thống, TDTHN được xem là hành vi cấm kỵ, không phù hợp với thuần phong mỹ tục Đôi nam nữ có quan hệ thể xác trước khi kết hôn sẽ bị xử phạt rất nghiêm khắc Tuy nhiên, khi đất nước
mở cửa hợp tác toàn diện với quốc tế, thì nền văn hóa phương Tây với nhiều điều “mới-lạ” đã bao trùm lên toàn bộ không gian văn hóa Việt Nam Một quan niệm mới và thoáng về tình yêu, HN, TD đã hình thành trong giới trẻ và dần dần trở thành một trào lưu không thể dập tắt Chuyện sống thử hay TDTHN đã không còn là vấn đề xa lạ với dư luận xã hội ngày nay
Bởi vì TDTHN là một vấn đề nhạy cảm của xã hội nên đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của giới báo chí truyền thông Với sự tác động mạnh mẽ, nguồn thông tin phong phú, đa chiều, báo điện tử đã tích cực tham gia vào việc thông tin về vấn đề TDTHN Điều này được thể hiện qua số lượng và
Trang 37chất lượng bài viết về vấn đề này Trong số các báo điện tử thông tin về vấn
đề TDTHN, chúng ta phải kể đến sự truyền tải thông tin nhanh nhạy, mạnh
mẽ và hiệu quả của VnExpress.net, Tuoitre.vn, Thanh nien.vn Có thể khẳng định rằng, đây là ba tờ báo có sự tác động mạnh mẽ nhất đến đối tượng công chúng là giới trẻ trong xã hội
Ba tờ báo điện tử thuộc diện khảo sát đã phản ánh một cách khá rõ nét
về thực trạng cũng như hậu quả mà vấn đề TDTHN đem lại, từ đó, góp phần cảnh tỉnh giới trẻ có những suy nghĩ, hành động đúng đắn hơn trong lối sống của mình Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn tồn tại nhiều bài viết không có tính định hướng, giáo dục và đôi khi vô tình lại cổ xúy cho giới trẻ hành động theo trào lưu TDTHN
Trang 38CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TÌNH DỤC TRƯỚC HÔN NHÂN
TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ HIỆN NAY
2.1 Vài nét về các tờ báo đƣợc lựa chọn khảo sát
2.1.1 VnExpress.net
VnExpress hay Tin nhanh Việt Nam là tờ báo điện tử đầu tiên tại Việt Nam không có phiên bản báo giấy VnExpress được thành lập bởi tập đoàn FPT vào ngày 26 tháng 2 năm 2001 và được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp giấy phép số 511/GP - BVHTT ngày 25 tháng 11 năm 2002 Cơ quan chủ quản là Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Dựa trên nguyên tắc "độc giả
là trên hết", ngay từ ngày đầu thành lập, VnExpress đã xây dựng và trung thành với đường lối đưa tin khách quan, trung thực và nhanh chóng
Theo bảng xếp hạng của Alexa, VnExpress là tờ báo trực tuyến tiếng Việt có nhiều người xem nhất trên toàn cầu với hơn 20 triệu lượt truy cập mỗi ngày Và cũng theo bảng xếp hạng này, VnExpress hiện nằm trong top 500 website được truy cập nhiều nhất thế giới Lưu lượng truy cập VnExpress tiếp tục tăng mạnh trong những năm qua và đạt nhiều kỷ lục mới Theo Google Analytics, VnExpress hiện có gần 12,7 triệu độc giả thường xuyên (unique visitors), với hơn 20 triệu lượt truy cập (pageviews) mỗi ngày Hiện nay, số độc giả trong nước chiếm hơn 83%, khoảng 7% ở Mỹ, số còn lại từ các nước khác trên khắp châu lục
Có thể khẳng định rằng, VnExpress là tờ báo điện tử uy tín, thông tin nhanh, chính xác, sâu rộng và đa chiều về mọi lĩnh vực trong xã hội Đặc biệt, VnExpress còn là địa chỉ thông tin đáng tin cậy dành cho giới trẻ Đến với tờ báo này, giới trẻ sẽ được thỏa mãn nhu cầu thông tin về mọi mặt trong cuộc sống Ngoài những thông tin về giáo dục, giải trí, văn hóa, thể thao… giới trẻ còn được cung cấp những thông tin về vấn đề sức khỏe giới tính, về chuyện tình yêu và hôn nhân Qua khảo sát, VnExpress.net đã dành khá nhiều „đất‟
Trang 39để đăng tải những thông tin, bài viết chia sẻ của độc giả Trong đó, các bài viết về chủ đề sức khỏe giới tính, tình yêu, hôn nhân được tập trung vào các chuyên mục như: gia đình, tâm sự, sức khỏe và cộng đồng
Với sự phát triển không ngừng của báo Tuổi trẻ, ngày 1/12/2003, báo điện tử Tuổi trẻ online đã ra đời với địa chỉ: http://www.tuoitre.com.vn Chưa đầy 2 năm sau khi ra đời, Tuổi trẻ online đã vươn lên vị trí thứ 3 về số lượt truy cập trong bảng xếp hạng tất cả các website tiếng Việt trên thế giới Ngày 20/3/2010, Tuổi trẻ online đổi tên miền thành http://www.tuoitre.vn và thay giao diện mới Sau đó, nhanh chóng trở thành ấn phẩm có tốc độ phát triển nhanh mạnh nhất với thứ hạng khoảng 740 trên thế giới và trong top 10
ở Việt Nam
Có thể nói, Tuổi trẻ online đã trở thành nơi cung cấp kiến thức bổ ích về mọi lĩnh vực cho các bạn trẻ Tính định hướng luôn được thể hiện qua những thông tin gợi mở, sự hướng dẫn, tư vấn cụ thể, đúng đắn Nhiều chuyên mục trên tờ báo được đầu tư kỹ lưỡng nhằm cung cấp những kiến thức tâm sinh lý dành cho giới trẻ, xây đắp giá trị văn hóa tinh thần một cách lành mạnh, văn minh Đồng thời phản ánh một cách cụ thể, sâu rộng về thực trạng TDTHN và những hậu quả mà vấn đề này để lại trong cuộc sống của các bạn trẻ
Các bài viết về vấn đề TDTHN trên báo Tuoitre.vn luôn luôn được chú trọng về nội dung và hình thức thể hiện Các bài viết được phân bố rải rác trong 0các chuyên mục: nhịp sống trẻ, sống khỏe, giáo dục, chính trị xã hội, bạn đọc, văn hóa-giải trí, pháp luật, thế giới… Điều này chứng tỏ rằng, tờ báo
đã phản ánh vấn đề từ mọi góc độ tiếp cận, trong sự tương quan với nhiều lĩnh
Trang 40vực của đời sống xã hội Đây là sự phản ánh sâu rộng nhằm đem lại hiệu quả truyền thông mạnh mẽ mà không phải tờ báo nào cũng làm được
2.1.3 Thanhnien.vn
Báo Thanh niên là diễn đàn của Hội liên hiệp thanh Niên Việt Nam, ra
số đầu tiên ngày 3/1/1986, đối tượng phục vụ chính là tầng lớp bạn đọc nói chung và thanh niên nói riêng Báo Thanh niên ra đời khi trong tay chỉ có tờ giấy ra báo, nhưng đến nay đã trở thành một trong những tờ báo có số lượng phát hành hàng đầu trên cả nước Sản phẩm cúa báo hiện nay gồm:
Báo in hàng ngày bằng tiếng Việt
Thanh Niên Online tiếng Việt (http://www.thanhnien.vn)
Thanh Niên Online tiếng Anh (http://www.thanhniennews.com)
Thanh Niên Online thể thao (http://thethao.thanhnien.vn)
Tin giải trí - sao Ihay (http://ihay.thanhnien.vn)
Trong đó, Thanh niên online tiếng Việt hàng ngày thu hút từ 1,5 đến 2 triệu lượt độc giả Ở mảng đề tài tuyên truyền về vấn đề TDTHN, báo điện tử Thanhnien.vn là một trong những cơ quan báo chí đi đầu trong việc cung cấp
và định hướng thông tin cho độc giả, đặc biệt là giới trẻ Những thông tin về sức khỏe sinh sản, giới tính được tờ báo chú trọng phản ánh, khai thác, nhằm góp phần xây dựng lối sống lành mạnh, phù hợp với giá trị đạo đức của dân tộc Các bài viết về đề tài này thường được bố trí ở một số chuyên mục cố định, thể hiện sự chuyên nghiệp của tờ báo, đồng thời giúp cho độc giả dễ theo dõi, cập nhật thông tin
Qua kết quả khảo sát, tờ thanhnien.vn có khá nhiều bài viết trực diện hoặc liên quan đến vấn đề TDTHN Các bài viết về vấn đề TDTHN được phân bổ chủ yếu ở các chuyên mục mà đối tượng hướng đến là giới trẻ như: đời sống, giới trẻ, tôi viết, giáo dục Khi phản ánh về vấn đề này, các nhà báo
đã cố gắng khai thác thông tin dưới nhiều góc độ, với cách thể hiện đa dạng, linh hoạt, từ đó cũng có nhiều tác động tích cực đến hành vi, lối sống của các độc giả trẻ tuổi hiện nay