Thông tin thời luận về kỳ họp thứ 8 quốc hội khóa XIII trên báo điện tử (khảo sát báo vnexpress, nhân dân điện tử, tuổi trẻ online từ tháng 10 2014 đến tháng 12 2014)

LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận văn thạc sĩ báo chí với đề tài “Thông tin thời luận về Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII” tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tìn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

HOÀNG THỊ HOÀI

THÔNG TIN THỜI LUẬN VỀ KỲ HỌP THỨ 8 QUỐC

HỘI KHÓA XIII TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ

(Khảo sát trên báo Vnexpress, Nhân Dân điện tử, Tuổi trẻ online từ

tháng 10/2014 đến tháng 12/2014)

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Báo chí học

Hà Nội – 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HÀ NỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi Các kết quả nghiên cứu, khảo sát, số liệu công bố trong Luận văn là hoàn toàn chính xác và trung thực, không trùng lặp với bất kỳ công trình khoa học nào đã công

bố trong và ngoài nước, nếu sai phạm, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Hà Nội, ngày 17 tháng 03 năm 2016

Tác giả luận văn

Hoàng Thị Hoài

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện luận văn thạc sĩ báo chí với đề tài “Thông tin thời luận về Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII” tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Sĩ Đại đã tận tình dìu dắt và có những ý kiến đóng góp chân thành cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Báo chí và Truyền thông trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQGHN đã chỉ bảo

và tạo điều kiện cho tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu Đồng thời, tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn đến các anh chị đồng nghiệp, phóng viên, biên tập viên của các tòa soạn báo, các sinh viên báo chí đã cung cấp cho tôi những thông tin thiết thực phục vụ trong quá trình thực hiện luận văn

Cuối cùng, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến gia đình, bạn bè, những người luôn ủng hộ, động viên tôi nỗ lực để hoàn thành tốt luận văn này

Mặc dù có nhiều cố gắng song luận văn vẫn còn nhiều thiếu sót, tác giả rất mong nhận được sự đóng góp, giúp đỡ của thầy cô, bạn bè… để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!!!

Hà Nội, ngày 17 tháng 03 năm 2016

Tác giả luận văn

Hoàng Thị Hoài

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: BÁO CHÍ VÀ VAI TRÕ CỦA BÁO CHÍ TRONG THÔNG TIN THỜI LUẬN VỀ KỲ HỌP QUỐC HỘI 10

1.1 Một số khái niệm cơ bản 10

1.1.1 Kỳ họp Quốc hội 10

1.1.2 Khái niệm thông tin và thông tin trong báo chí 11

1.1.3 Thông tin thời luận 15

1.1.4 Các văn bản quy định về việc thông tin của báo chí đối với Quốc hội 17

1.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng thông tin thời luận về kỳ họp Quốc hội 21

CHƯƠNG 2 THÔNG TIN THỜI LUẬN VỀ KỲ HỌP THỨ 8 QUỐC HỘI KHÓA XIII TRÊN CÁC BÁO NHÂN DÂN ĐIỆN TỬ, VNEXPRESS VÀ TUỔI TRẺ ONLINE 25

2.1 Vài nét về các báo Nhân Dân điện tử, VnExpress và Tuổi trẻ online 25

2.2 Thời gian, tần suất tin, bài phản ánh về Kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XIII 28

2.3 Nội dung thông tin thời luận Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII 30

2.3.1 Chủ đề về Kinh tế - Xã hội 32

2.3.2 Chủ đề Lập pháp 36

2.3.3 Chủ đề về Nâng cao chất lượng hoạt động Quốc hội 42

2.3.4 Chủ đề tham nhũng và đấu tranh chống tham nhũng 44

2.4 Hình thức thể hiện của thông tin thời luận Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII 46

2.4.1 Các thể loại 47

2.4.2 Cách đặt tít, sapo 52

2.4.3 Các yếu tố phi văn tự 54

2.5 Phản hồi của độc giả về thông tin thời luận Kỳ họp thứ 8 Quốc hội Khóa XIII 56

2.6 Đánh giá về thông tin thời luận của 3 tờ báo khảo sát tại Kỳ họp Quốc hội thứ

8 khóa XIII 59

2.6.1 Những thành công đạt được 59

2.6.2 Hạn chế 60

2.6.3 Nguyên nhân thành công và nguyên nhân hạn chế 60

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ KHOA HỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THÔNG TIN THỜI LUẬN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VỀ CÁC KỲ HỌP QUỐC HỘI 64

3.1 Đối với cơ quan báo chí 64

3.1.1 Tăng cường các bài chính luận 64

3.1.2 Tăng cường khai thác những vấn đề "nóng" được đưa ra trong kỳ họp 65

3.1.3 Đa dạng hóa các hình thức thể hiện 65

3.1.4 Tăng cường sự tương tác với bạn đọc 66

3.1.5 Phát huy tính tích cực, tính chủ động trong thông tin 68

3.1.6 Trang bị thêm kiến thức về pháp luật và Quốc hội cho phóng viên nghị trường 68

3.2 Một số kiến nghị với Văn phòng Quốc hội 70

3.2.1 Trung tâm báo chí cần hoạt động tích cực hơn 70

3.2.2 Cải tiến điều kiện làm việc của báo chí tại Quốc hội 72

3.2.3 Hoạt động của các Ủy ban Quốc hội cần phải cởi mở hơn với báo chí 72

3.2.4 Tổ chức các khóa tập huấn trang bị kiến thức về nghị trường cho báo giới 73 3.2.5 Tăng cường trao đổi kinh nghiệm hoạt động thông tin báo chí của Quốc hội các nước 74

KẾT LUẬN 76

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 79 PHỤ LỤC

DANH MỤC HÌNH ẢNH - BIỂU ĐỒ

Danh mục hình ảnh

Hình 2.1 Giao diện trang chủ báo Nhân Dân điện tử 25

Hình 2.2 Giao diện trang chủ báo điện tử VnExpress 26

Hình 2.3 Tỷ lệ độc giả của VnExpress năm 2015 từ Google Analytics 26

Hình 2.4 Giao diện trang chủ báo Tuổi trẻ online 27

Hình 2.5 Hình ảnh phóng viên ngồi tác nghiệp dưới nền nhà trong một cuộc họp tổ 62

Danh mục biểu đồ Biểu đồ 2.1 Chủ đề chính của các tin, bài trên 3 tờ báo được khảo sát 30

Biểu đồ 2.2 Số lượng tin, bài của mỗi tờ báo về nội dung lập pháp 37

Biểu đồ 2.3 Tỷ lệ phần trăm số lượng tin, bài của mỗi thể loại báo chí 46

Biểu đồ 2.4 Số lượng ảnh được sử dụng trong mỗi tin, bài trên 3 tờ báo khảo sát 55

Biểu đồ 2.5 Tỷ lệ phản hồi của độc giả theo chủ đề 57

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Quốc hội đại diện cho quyền làm chủ của nhân dân; là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất Kỳ họp QH mỗi năm hai lần là sự kiện chính trị quan trọng nhất, nơi biểu đạt, ý chí, nguyện vọng của nhân dân; nơi bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trên ba lĩnh vực: Lập pháp, giám sát việc tuân thủ luật pháp và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước

Để đáp ứng yêu cầu là một cơ quan dân cử cao nhất, một trong những nội dung quan trọng đảm bảo tính dân chủ công khai và hiệu quả là cần thông tin cho công chúng biết về nội dung của kỳ họp QH Mục đích của hoạt động này là để công chúng biết về QH, về các nội dung hoạt động của QH, qua đó

tự hiểu và tự giác thực hiện các quyết sách của QH; đồng thời, thực hiện quyền làm chủ đất nước thông qua giám sát các hoạt động của QH Báo chí chính là công cụ, phương tiện giúp QH thực hiện yêu cầu đó

Báo chí đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc phản ánh về QH nói chung và kỳ họp QH nói riêng Có thể thấy rằng, hoạt động của QH tại các kỳ họp trong thời gian qua đã và đang ngày càng được công chúng quan tâm, theo dõi Điều này, trước hết là do QH đã có nhiều đổi mới trong tổ chức và hoạt động, thể hiện QH thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất Những nội dung mà QH thảo luận và thông qua tại các kỳ họp đã thể hiện tinh thần dân chủ, thẳng thắn và thực chất hơn Cùng với đó, hình ảnh QH trở lên gần gũi hơn với công chúng nhờ có công tác thông tin, tuyên truyền về QH với sự tham gia của đông đảo các phương tiện thông tin đại chúng

Tuy nhiên, việc đưa tin về kỳ họp QH mới chỉ dừng ở đưa tin phản ánh chứ chưa thực sự có những phân tích đánh giá và chuyền tải sâu sắc Công tác thông tin báo chí về kỳ họp QH vẫn còn nhiều vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu, cải tiến để đạt được kết quả tốt hơn Sự đổi mới về các mặt hoạt động của QH đã tạo điều kiện thuận lợi cho công tác báo chí nhưng cũng là

những thách thức không nhỏ với báo chí trong việc nâng cao công tác thông tin tuyên truyền về hoạt động của QH thông qua các kỳ họp QH

Đặc biệt, thông tin về kỳ họp QH là thông tin thời sự mang tính thời luận cao nhưng lại chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này một cách độc lập

Đề tài báo chí tuyên truyền kỳ họp QH của tác giả có ý nghĩa lý luận và thực tiễn; góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của QH để bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân; rút kinh nghiệm để hạn chế những thiếu sót, phát huy tính tích cực của báo chí trong tuyên truyền hoạt động QH nói riêng, tuyên truyền chính trị nói chung, tìm tiếng nói thống nhất giữa Nhà nước và Nhân dân, tạo ra sự đồng thuận trong xã hội

Chọn Kỳ họp thứ 8, QH Khóa XIII làm đối tượng khảo sát vì đây là kỳ họp sau Hiến pháp được sửa đổi (Hiến pháp 2013), kỳ họp cuối năm mà Thủ tướng trực tiếp báo cáo về tình hình KT-XH Kỳ họp này diễn ra từ ngày 20/10/2014 đến ngày 28/11/2014 là kỳ họp thông qua 18 bộ luật, 11 nghị quyết, cho ý kiến về 12 dự luật, có số lượng luật được thảo luận và thông qua lớn nhất từ trước tới nay Kỳ họp diễn ra trong bối cảnh đất nước có nhiều điểm nóng, buộc QH phải bày tỏ chính kiến, đó là chủ quyền Biển Đông, vấn

đề nợ xấu, nợ công tăng cao, tình trạng thất nghiệp trầm trọng, cải cách giáo dục, cải tiến sách giáo khoa; chất lượng và hiệu quả của các công trình trọng điểm; những yếu kém trong tái cơ cấu nền kinh tế được bộc lộ sâu sắc; tham nhũng chưa được đẩy lùi; mất công bằng xã hội trở nên nghiêm trọng; tệ nạn

xã hội vẫn giữ chiều hướng gia tăng…

Với tất cả những lý do trên, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Thông tin thời

luận về Kỳ họp thứ 8 Quốc hội Khóa XIII trên báo điện tử”(Khảo sát trên

báo Nhân Dân điện tử, Tuổi trẻ Online và VnExpress từ tháng 10/2014 – 12/2014) làm đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành báo chí học Luận văn sẽ

trong công tác tuyên truyền, thông tin Đồng thời, phân tích về các ý kiến, bình luận, phản hồi của công chúng đối với các vấn đề được thông tin tại Kỳ họp thứ 8, QH Khóa XIII Từ đó, tác giả đề xuất và kiến nghị các giải pháp hiệu nhằm nâng cao hiệu quả thông tin, tuyên truyền tại các kỳ họp QH Đồng thời, gián tiếp góp phần xây dựng đội ngũ nhà báo chính luận

Khoảng thời gian tác giả tiến hành khảo sát từ tháng 10/2014 – 12/2014 Kỳ họp thứ 8 QH khóa XIII chính thức khai mạc ngày 20/10/2014

và bế mạc ngày 28/11/2014 Trước và sau khi diễn ra kỳ họp, báo chí vẫn đưa tin về sự kiện này nên khoảng thời gian khảo sát suốt 2 tháng sẽ đưa ra được các đánh giá mang tính tổng quát cho đề tài

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong những năm qua, vấn đề tuyên truyền chính sách của Đảng, Nhà nước; vai trò của báo chí trong công tác xây dựng Đảng, tác động của báo chí đến công chúng, vai trò của báo chí đến định hướng dư luận xã hội đã có nhiều công trình khoa học có giá trị, ít nhiều có liên quan đến đề tài Tuy nhiên, có rất ít công trình nghiên cứu tiệm cận với vấn đề liên quan đến tính thời luận, cũng chưa có công trình nào lấy một kỳ họp cụ thể để nghiên cứu

Đầu tiên, phải nói đến một số hội thảo do Văn phòng Quốc hội tổ chức như: “Kinh nghiệm và phương thức hiệu quả của báo chí trong việc đưa tin về Quốc hội”, “Đại biểu Quốc hội với thông tin công chúng và quan hệ với báo chí”, “Thông tin công chúng phục vụ các hoạt động của Quốc hội: Kinh nghiệm và kỹ năng”…

Nhiều cuốn sách, tư liệu viết về lý luận báo chí và truyền thông xuất bản ở trong và ngoài nước ít nhiều cũng đề cập đến vai trò, tác động của báo

chí đối với công tác thông tin, tuyên truyền như: “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông” do tác giả Tạ Ngọc Tấn chủ biên; “Cơ sở lý luận báo chí và truyền thông” do nhóm tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang chủ biên; “Báo chí và dư luận xã hội” của Tác giả Nguyễn Văn Dững; “Tác

nghiệp báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại” của tác giả Nguyễn Thành Lợi; “Quản lý nhà nước và pháp luật về báo chí” của tác giả Lê Thanh Bình và Phí Thanh Tâm; “Ngoại giao văn hóa - cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc

tế và ứng dụng” của tác giả Phạm Thái Việt và Lý Thị Hải Yến; “Báo chí thế giới và xu hướng phát triển” của tác giả Đinh Thị Thúy Hằng; “Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiễn” gồm 8 tập, Nxb Giáo dục, Hà Nội; Dương Văn

Thắng, 2011…

Một số các bài viết được đăng tải trên các tạp chí Người làm báo, Xã hội học… có liên quan đến tác động của báo chí đối với công chúng nói

chung như là: “Nghiên cứu dư luận xã hội về hoạt động Quốc hội” của tác giả

Mai Quỳnh Nam đăng tải trên Tạp chí Xã hội học, số 3, năm 2005, trang 16

Các bài viết của tác giả Nguyễn Văn Dững như “Đối tượng tác động của báo chí và ý nghĩa của nó đối với hoạt động của nhà báo” đăng trên Tạp chí Xã hội học, số 4, 2002 hay “Báo chí và dư luận xã hội: Một số hình thức của mối quan hệ tác động” gồm 4 kỳ đăng trên Tạp chí Người làm báo, Số 53, 54, 55,

56, năm 2012 Một số suy nghĩ về tính chuyên nghiệp của báo chí hiện đại,

vấn đề đặt ra và giải pháp, Kỷ yếu Hội thảo khoa học Quốc gia “Tính chuyên nghiệp của báo chí hiện đại – Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, Hội Nhà

báo Việt Nam, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Bài viết của tác giả Văn

Tiến đăng tải trên Vietbao.vn ngày 14/2/2004, “Báo chí là cầu nối giữa Quốc hội với nhân dân cả nước”; “Mong đợi của báo chí với Quốc hội và Đại biểu Quốc hội” của tác giả Tô Nam đăng trên website của trung tâm bồi dưỡng đại biểu dân cử 22/9/2008; “Cởi mở với báo chí, Quốc hội đã đến gần dân hơn”

của tác giả Hồng Loan đăng trên báo Đại biểu Nhân Dân online 21/6/2008 …

Bên cạnh đó, một số luận văn, luận án, khóa luận đã từng công bố cũng có

phần liên quan đến đề tài như: Luận văn “Thông tin hai chiều giữa Quốc hội với

cử tri trên báo Đại biểu Nhân Dân” của tác giả Đặng Thị Mai, 2013, Học viện

“Tuyên truyền các hoạt động của Quốc hội trên báo in hiện nay”, Học viện Báo

chí và Tuyên truyền; “Báo chí với vấn đề cải cách thể chế hành chính nhà nước Việt Nam hiện nay (Khảo sát Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Quản lý nhà nước, Tạp chí Tổ chức nhà nước từ tháng 1/2006 đến tháng 1/2010”, của tác giả Nguyễn Thùy Vân Anh, Học viện Báo chí Tuyên truyền; “Chương trình Việt Nam Online với công tác thông tin tuyên truyền về hoạt động của Chính phủ (Khảo sát chương trình Việt Nam Online từ tháng 5/2008 đến tháng 5/2010” của tác giả

Nguyễn Hồng Sơn, tại Khoa Báo chí và Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội

và Nhân văn Hà Nội; “Nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội, hiệu quả hoạt động giám sát của các cơ quan của Quốc hội”, của tác giả Nguyễn Hữu Lộc, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội; Luận án “Vai trò của Báo chí trong định hướng dư luận xã hội” của tác giả Đỗ Chí Nghĩ, 2010, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; luận văn “Phản biện xã hội của báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay (khảo sát các sự kiện tiêu biểu của báo VietnamNet, Dân Trí, Tuổi Trẻ Online)” của Trần Quý Thuân, 2014, Học viện

Báo chí và Tuyên truyền

Các công trình nghiên cứu nêu trên chủ yếu tập trung vào đối tượng công chúng và các hoạt động của công chúng với báo điện tử ở phạm trù rộng; tác động, khả năng định hướng dư luận của báo chí; công tác xử lý thông tin tại tòa soạn Trong khi đó, luận văn của tác giả đi sâu tập trung vào một sự kiện lớn, quan trọng của đất nước, được đông đảo người dân cả nước quan tâm theo dõi

Thông tin thời luận về hoạt động của QH tại Kỳ họp thứ 8, QH Khóa XIII là một đề tài mới, do đó chắc chắn tác giả không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Thành tựu nếu có được, cũng chỉ có được ở mức mở đường

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của việc nghiên cứu của luận văn là tìm hiểu về thông tin thời luận của Kỳ họp thứ 8, QH khóa XIII Đó chính là nghiên cứu nội dung và

hình thức thông tin thời luận trên 3 tờ báo Nhân Dân điện tử, Tuổi trẻ online

và Vnexpress để từ đó rút ra kinh nghiệm về vấn đề này

Cao hơn nữa, luận văn cố gắng đưa ra những khuyến nghị và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nội dung và đổi mới phương thức truyền tải thông tin về kỳ họp QH, mà ở đây cụ thể là trên báo điện tử

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích nghiên cứu trên, tác giả luận văn xác định các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau:

- Thống kê, nghiên cứu tài liệu nhằm hệ thống hóa các lý thuyết liên quan

- Phân tích nội dung và hình thức trên 3 tờ báo được lựa chọn khảo sát

ở trên

- Đánh giá ưu điểm và hạn chế về việc thông tin tại kỳ họp

- Khảo sát, đánh giá phản hồi của độc giả với các tin bài, tính tương tác giữa tòa soạn báo điện tử và độc giả

- Đề xuất những giải pháp và khuyến nghị phù hợp, có tính khả thi để nâng cao chất lượng của các tin, bài về tuyên truyền kỳ họp QH

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là nội dung và hình thức của các tin, bài được đăng tải về Kỳ họp thứ 8, QH Khóa XIII trên 3 tờ báo điện tử được lựa chọn, trong khoảng thời gian từ tháng 10/2014 – 12/2014

Tác giả lựa chọn 3 tờ báo để khảo sát vì các lý do sau đây Báo Nhân Dân điện tử là cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng và Nhà nước VnExpress là tờ báo điện tử có số lượng người đọc nhiều nhất, tính tương tác của người dùng đối với tờ báo này rất cao Báo Tuổi trẻ Online tờ báo có uy tín ở phía nam và trong

cả nước, cũng là một trong những tờ báo có lượng công chúng đông đảo, nội

dung các bài viết rất phong phú, thông tin đa chiều, mang nhiều tinh thần đổi mới, thể hiện rõ nét tiếng nói của các tầng lớp nhân dân

Nghiên cứu thông tin trên ba tờ báo này sẽ đem đến nhiều góc độ khác nhau và hợp lại, có tính đại diện cho các báo điện tử nói riêng, báo chí nói chung trong việc thông tin về kỳ họp của QH cũng như báo chí với các vấn đề chính trị

Trong quá trình khảo sát, nghiên cứu, tác giả cũng tham khảo thêm những tài liệu có liên quan đến luận văn trên một số, sách, báo, các hội thảo khoa học để có những ví dụ trích dẫn phù hợp với nội dung nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở hệ thống lý luận và quan điểm nền tảng của Chủ nghĩa Mác – Lê-nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước,

về báo chí và những phương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể nhằm giải quyết các nhiệm vụ để từ đó, kết hợp với các phương pháp nghiên cứu cụ thể, đưa ra những đánh giá khách quan nhất thực trạng thông tin báo chí về Kỳ họp thứ 8, QH khóa XIII, cũng như giải pháp để nâng cao hơn nữa công tác thông tin tại các kỳ họp tiếp sau

Phương pháp luận: Phương pháp nghiên cứu của luận văn dựa trên

nền tảng khoa học lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chính Minh, các quan điểm đường lối chính sách của Đảng về báo chí và công tác tư

tưởng Đề tài thực hiện trên các nguyên lý, phạm trù cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc của chủ nghĩa duy vật lịch sử để xem xét, đánh giá vấn đề

Phương pháp nghiên cứu cụ thể: Tác giả sử dụng nhiều phương pháp

nghiên cứu:

- Phương pháp thống kê phân loại: Các tin, bài phản ánh và bình luận

về hoạt động của QH và số lượng các ý kiến bình luận của độc giả

- Phương pháp phân tích nội dung: Dùng để khảo sát thực trạng thông

tin về Kỳ họp thứ 8, QH Khóa XIII trên 3 tờ báo điện tử Nhân Dân điện tử, Tuổi trẻ Online và VnExpress để đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ ưu khuyết điểm và nguyên nhân

Phỏng vấn sâu các nhà quản lý và chuyên gia: Từ đó, làm tăng dữ liệu,

tăng sự xác tín của những kết luận khoa học; mở rộng các khả năng tìm tòi giải pháp

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu về vấn đề thông tin thời luận tại một kỳ họp QH, cụ thể là Kỳ họp thứ 8, QH Khóa XIII, cho nên có ý nghĩa cả

lý luận lẫn thực tiễn về một vấn đề khá chuyên biệt

Về nhận thức và lý luận, luận văn làm sáng tỏ hơn vai trò của báo chí trong tuyên truyền chính trị qua một sự kiện cụ thể, diễn ra dài ngày (đây là

kỳ họp QH); làm sáng tỏ hơn sức mạnh, tính ưu việt của báo điện tử Đồng thời, nâng cao hiểu biết của nhà báo và bạn đọc nói chung về Nhà nước, QH

và hệ thống chính trị ở nước ta

Về thực tiễn, luận văn giúp cho các nhà báo, tòa soạn báo nhìn lại và đánh giá đúng hiệu quả tuyên truyền về kỳ họp QH của mình để rút ra những bài học bổ ích Đồng thời, giúp cho Văn phòng Quốc hội phối hợp tốt hơn nữa với các tòa soạn để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các phóng viên nghị

ngày càng nâng cao chất lượng, hiệu quả của thông tin báo chí về hoạt động của QH nói chung, kỳ họp QH nói riêng

Với những ý nghĩa đó, hy vọng luận văn sẽ góp thêm tài liệu tham khảo phục vụ cho sinh viên báo chí, những người đang hoạt động trong lĩnh vực báo chí, cho Văn phòng QH và các nhà quản lý

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm

3 chương

Chương 1: Báo chí và vai trò của báo chí trong thông tin thời luận về

kỳ họp của Quốc hội

Chương 2: Thông tin thời luận về Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII trên các báo Nhân Dân điện tử, Vnexpress và Tuổi trẻ online

Chương 3: Một số khuyến nghị khoa học nhằm nâng cao chất lượng thông tin thời luận trên báo điện tử về các kỳ họp Quốc hội

CHƯƠNG 1: BÁO CHÍ VÀ VAI TRÕ CỦA BÁO CHÍ TRONG THÔNG

TIN THỜI LUẬN VỀ KỲ HỌP QUỐC HỘI

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Kỳ họp Quốc hội

Kỳ họp QH là hình thức hoạt động chủ yếu quan trọng nhất của QH Tại kỳ họp, QH thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật

Ðiều 4 Luật Tổ chức Quốc hội quy định:

"Quốc hội tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ; làm việc theo chế độ hội nghị và quyết định theo đa số

Hiệu quả hoạt động của Quốc hội được bảo đảm bằng hiệu quả của các kỳ họp của Quốc hội, hoạt động của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội."

Theo Nghị quyết số 102/2015/QH13 – Nghị quyết ban hành Nội quy

Kỳ họp Quốc hội: QH họp thường lệ mỗi năm hai kỳ Kỳ họp giữa năm khai mạc vào ngày 20/5; kỳ họp cuối năm khai mạc vào ngày 20/10 Trường hợp ngày 20/5 và ngày 20/10 trùng vào ngày thứ sáu của tuần hoặc ngày nghỉ theo quy định của pháp luật thì ngày khai mạc kỳ họp là ngày làm việc kế tiếp Trường hợp bất khả kháng không thể tổ chức kỳ họp vào các thời điểm trên

do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định

Các kỳ họp của QH do Uỷ ban Thường vụ QH triệu tập Kỳ họp thứ nhất của mỗi khoá QH do Uỷ ban Thường vụ QH khoá trước triệu tập, chậm nhất là hai tháng sau khi tuyển cử

Nhiệm kỳ mỗi khóa QH là 5 năm Nhiệm kỳ được tính từ kỳ họp thứ nhất QH khóa đó đến kỳ họp thứ nhất của QH khóa sau

Kỳ họp QH là hoạt động quan trọng nhất của QH bởi vì nội dung lập pháp và các vấn đề trọng đại của đất nước đều được quyết định ở đây Đây cũng là nơi thử thách tài năng, bản lĩnh, sự trung thành, trung thực của các đại biểu nhân dân; của các chính khách Đặc biệt, các phiên chất vấn tại kỳ họp

QH luôn nhận được sự quan tâm và theo dõi của đông đảo cử tri cả nước và quốc tế

1.1.2 Khái niệm thông tin và thông tin trong báo chí

1.1.2.1 Khái niệm thông tin

Có rất nhiều cách hiểu về thông tin Thậm chí, ngay các từ điển cũng không thể có một định nghĩ thống nhất Ví dụ từ điển Oxford English Dictionary thì cho rằng thông tin là điều mà người ta đánh giá hoặc nói đến;

là tri thức, tin tức Một số từ điểm thì đơn giản đồng nhất thông tin với kiến thức – Thông tin là điều mà người ta biết, hoặc thông tin là sự chuyển giao tri thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con người,…

Trong cuốn sách “Bùng nổ truyền thông” (NXB Văn hóa – Thông tin,

H, 1996), hai tác giả Philippe Breton và Serge Proulx giải thích từ thông tin (infomation) có nguồn gốc từ tiếng Latinh “informetio” Đây là một từ ghép

có hai hướng định nghĩa: Thứ nhất là, nói về một hành động cụ thể để tạo ra một hình dạng (forme), thứ hai là, nói về sự truyền đạt một ý tưởng, một khái niệm hay biểu tượng (metio)

“Thông tin” theo nghĩa gốc từ Hán Việt vừa là động từ, vừa là danh từ Động từ là truyền đạt tin tức thông suốt đến mọi người Danh từ được hiểu là bản thân nội dung, hình thức – tức là xét về mặt hàm lượng, chất lượng, hình thức của tin tức, của thông báo Từ điển Tiếng Việt (sdd) cũng định nghĩa thông tin trên hai phương diện, là động từ “truyền tin cho nhau để biết”; là danh từ “điều được truyền đi cho biết, tin truyền đi”

Theo nghĩa thông thường, thông tin là tất cả các sự kiện, sự việc, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người Thông tin hình thành trong

quá trình giao tiếp: một người có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, từ các ngân hàng dữ liệu hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh

Theo quan điểm triết học, thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xã hội (thế giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh…hay nói rộng hơn bằng tất cả các phương tiện tác động lên giác quan của con người

Khi khoa học công nghệ phát triển đến trình độ cao, trong các lĩnh vực khoa học khác nhau, thuật ngữ thông tin cũng có những cách hiểu khác nhau khi sử dụng đến nó:

“Trong lĩnh vực viễn thông, thông tin là toàn bộ hoạt động nhằm mục đích vận chuyển, đảm bảo tính chính xác của các thông điệp

Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, thông tin hoạt động chủ yếu dựa trên nội dung của các thông điệp, nhất là khi tiếp xúc với công chúng

Trong lĩnh vực báo chí, thông tin được dùng để nói đến chất liệu ngôn ngữ sống, sự miêu tả câu chuyện, bằng chúng, chỉ cần nó thể hiện một nhân tố của thực tại Ví dụ khi ta sử dụng thông tin để nói về câu chuyện do nhà báo

kể lại bao gồm một hoặc một số sự kiện liên kết thành

Những người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông đại chúng như: phóng viên, biên tập viên, nhà báo…là những người được đào tạo chủ yếu về lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn Những vấn đề liên quan đến con người luôn là nguồn cảm hứng chính trong các hoạt động thông tin của họ Với họ, thông tin là mục tiêu để họ sáng tạo không ngừng” (E.P Prôkhôrốp, “Cơ sở

lý luận báo chí”, Nxb Thông tấn, 2004)

Như vậy, cùng sử dụng thuật ngữ thông tin, nhưng khái niệm thông tin

mà các nhà báo sử dụng hoàn toàn khác với những khái niệm thông tin mà các nhà kỹ thuật viễn thông xử lý hoặc thông tin mà các nhà tin học chế tạo Để

có cái nhìn phù hợp với định hướng, trong nghiên cứu này, chúng ta đi sâu

1.1.2.2 Thông tin báo chí

Báo chí là một hiện tượng lịch sử, một hoạt động xã hội có chủ đích Thông tin báo chí do đó là loại thông tin mang tính xã hội và có định hướng Thông tin báo chí là thông tin từ các tác phẩm báo chí do nhà báo sáng tạo ra bắt nguồn từ hiện thực đời sống, mang tính xác thực cao; truyền đạt tới công chúng, nhằm mục đích cải biến xã hội theo hướng tích cực

Trong cuốn Nhà báo hiện đại (NXB Trẻ, 2017), các giáo sư báo chí của

ĐH Missouri (Hoa Kỳ) cho rằng, tin, thông tin báo chí có ba phẩm chất, hay

ba tiêu chí cơ bản, đó là có liên quan, hữu ích, gây được sự quan tâm

Vì luận văn không nghiên cứu thông tin báo chí nói chung, mà nghiên cứu thông tin chí ở Việt Nam, nên chúng tôi bám vào các khái niệm được

Nhà nước Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định

Luật Báo chí hiện hành quy định về mục đích, tính chất thông tin báo

đ) Góp phần giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, tiếng các dân tộc thiểu số Việt Nam;

e) Mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nước và các dân tộc, tham gia vào sự nghiệp của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ

và tiến bộ xã hội

“Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010” ban hành kèm theo Quyết định số 219/2005/QĐ-TTg ngày 9/9/2005 của Thủ tướng Chính phủ khẳng định: “Thông tin được coi là một nhu cầu thiết yếu trong đời sống xã hội, là công cụ để điều hành, quản lý, chỉ đạo của mỗi quốc gia, là phương tiện hữu hiệu để mở rộng giao lưu hiểu biết giữa các quốc gia, dân tộc, là nguồn cung cấp tri thức mọi mặt cho công chúng và là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội”

Trong thực tiễn báo chí và đời sống, thuật ngữ “thông tin” “thông tin báo chí” có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau Có trường hợp để biểu thị một sự kiện, một hiện tượng mới hoặc cũ nhưng mới phát hiện trong một

tin, một tác phẩm báo chí cụ thể trên một tờ báo cụ thể Có trường hợp để chỉ chung toàn bộ thông tin và ảnh hưởng của cả một nền báo chí Có trường hợp

được dùng trong thời điểm nhất định, có trường hợp được dùng cho cả một giai đoạn dài… Có trường hợp có tác phẩm báo chí nhưng lại được coi là không có thông tin Trên báo chí, có thông tin sự kiện, có thông tin tuyên truyền, giải thích, lại có cả thông tin nghệ thuật…

Ở dạng hoàn chỉnh, khái niệm thông tin chứa đựng nội dung phong phú, nó có quan hệ trực tiếp đến chức năng và hiệu quả của công tác báo chí, đến “nguyên tắc” cung cấp thông tin, đến những yêu cầu nghiệp vụ báo chí và những nguyên tắc tác động lẫn nhau của các mặt nói trên “Thông tin” là nền tảng, có thể nói là tất cả của báo chí

Trên cơ sở của Luật Báo chí, của lý thuyết về báo chí và thông tin; tác

sau: Thông tin báo chí là thông tin do nhà báo sáng tạo nên trong việc phản

ánh kịp thời, chính xác, trung thực và sáng tạo những gì đã, đang và sẽ diễn ra trong tự nhiên và đặc biệt là trong xã hội, nhằm đem đến những hiểu biết thiết thân cho đời sống con người, tạo ra dư luận xã hội, phong trào xã hội nhằm thúc đẩy sự tiến bộ xã hội; đặc biệt để bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích của đa số Báo chí và Thông tin báo chí ở Việt Nam còn đảm nhận công tác tư tưởng, đóng vai trò là cầu nối của các tổ chức của Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội với nhân dân; phụng sự sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước của nhân dân dưới sự lãnh đạo của ĐCS Việt Nam Mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nước và các dân tộc, tham gia vào sự nghiệp của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội

1.1.3 Thông tin thời luận

Thời luận đồng nghĩa với thời đàm Thời luận là từ gốc Hán, nghĩa đen

có thể hiểu là “bàn bạc, tranh luận, bày tỏ ý kiến về những vấn đề thời sự, thời thế” “Luận”, theo nhà báo Hoàng Tùng là “hướng dẫn tư tưởng, hướng dẫn suy nghĩ, phân tích tình hình, sự kiện trên một dòng biến đổi, phát triển không

ngừng” ( Hà Minh Đức, Thời gian và nhân chứng, NXB Chính trị quốc gia,

1997, tr 453)

Trong kiến văn của mình, chúng tôi chưa thấy có một định nghĩa nào

về “thông tin thời luận” Song cụm từ này vẫn được dùng trong thực tế

“Thông tin thời luận” là một bộ phận của thông tin báo chí, trong đó, cùng với tin được đưa, có thêm phân tích, bình luận của nhà báo; thể hiện rõ quan điểm của tờ báo về một vấn đề thời sự được đông đảo bạn đọc quan tâm

Thể loại chủ yếu của Thông tin thời luận là chính luận Về “Chính luận”, PGS.TS Dương Xuân Sơn xác định: “Các thể loại báo chí chính luận (nghị luận) gồm xã luận, bình luận, chuyên luận, bài phê bình Đặc điểm của nhóm chính luận là trên cơ sở các tư liệu, sự kiện, hiện tượng, quá trình có hệ

thống để phân tích, đánh giá, bình luận một vấn đề nào đó theo ý đồ và mục đích nhất định” (Các thể loại báo chí chính luận, nghệ thuật – NXB ĐHQG

Hà Nội, 2004; tr.19) Còn trong cuốn “Tác phẩm chính luận báo chí”, PGS.TS Trần Thế Phiệt chia ra bốn thể loại báo chí là Thông tấn báo chí, Chính luận báo chí, Thông tấn nghệ thuật (ký báo chí) và Văn nghệ trên báo

Về các tác phẩm báo chí chính luận, PGS.TS Trần Thế Phiệt viết:

“Đối tượng phản ánh là các sự kiện, hiện tượng, vấn đề mà xã hội quan tâmmuốn nhận thức về mối quan hệ phức tạp, tính chất, quy luật, nguyên nhân cũng như xu hướng vận động của chúng Chất lượng thông tin ở loại thể này chủ yếu là những phán đoán khái quát dựa trên cơ sở phân tích, lý giải toàn diện các mối quan hệ bên trong và bên ngoài của sự kiện, hiện tượng, vấn đề mà bài viết đề cập

Mục đích thông tin là giúp cho công chúng nhận thức một cách hợp lý

về tính chất, bản chất sự kiện, hiện tượng, vấn đề thời sự Trên cơ sở đó, nó tạo điều kiện hình thành trong công chúng một phương pháp ứng xử đúng đắn, chỉ đạo cho những hành động thực tiễn phù hợp với sự vận động, phát triển của xã hội

Ngôn ngữ ở loại tác phẩm chính luận mang đậm tính logic Kết cấu tác phẩm thường được hình thành theo các quy luật của tư duy, liên kết chặt chẽ, giàu sức thuyết phục” (PGS.PTS Trần Thế Phiệt, Tác phẩm báo chí tập III, NXB Giáo Dục, 1997)

Trên cơ sở những ý kiến trên, chúng tôi xác định “Thông tin thời luận” như sau:

“Thông tin thời luận là một dạng của thông tin báo chí đề cập đến những vấn đề thời sự được đông đảo công chúng quan tâm, gồm các thể loại chính luận và thông tấn, thông tấn nghệ thuật; dựa trên những phán đoán logic, được thể hiện một cách nghệ thuật, đưa đến nhận thức toàn

mục đích hướng dẫn tư tưởng, định hướng dư luận, tạo ra sự đồng thuận

xã hội vì mục tiêu dân chủ, tiến bộ xã hội”

Trong luận văn, “Thông tin thời luận về Kỳ họp thứ 8 Quốc hội Khóa XIII” được hiểu với nghĩa rộng là thông tin báo chí thể hiện bằng các bài xã luận, bình luận, phân tích; cả các tin, ảnh, clip, ý kiến đại biểu, comment của bạn đọc, bình luận của các chuyên gia… nhưng chú trọng, đi sâu hơn những bài phản ánh các vấn đề nóng bỏng của cuộc sống, được đa số người dân quan tâm; những vấn đề còn gây tranh cãi Thông tin về các chủ trương, quyết sách đúng đắn, có đồng thuận cao cũng được coi là thông tin thời luận,vì nó tác động đến nhiều người, nó thực hiện vai trò tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể, tổ chức tập thể để tạo ra phong trào thi đua yêu nước, thực hiện sự nghiệp cách mạng

1.1.4 Các văn bản quy định về việc thông tin của báo chí đối với Quốc hội

 Quy định chung của nhà nước về công tác báo chí đối với Quốc hội

Trên phương diện các quy định pháp luật, công tác thông tin trên báo chí của QH cho đến thời điểm hiện tại chưa được thể hiện tập trung thống nhất dưới dạng một văn bản quy phạm pháp luật hay một nghị quyết về các chủ trương mang tính tổng thể về công tác thông tin công chúng về QH Mặc

dù vậy, các nội dung liên quan đến công tác này đã được thể hiện dưới các hình thức khác nhau từ văn bản luật cho đến các văn bản hướng dẫn thi hành

Hiến Pháp năm 1992 đã có những quy định mang tính nguyên tắc, tạo

cơ sở pháp lý đầu tiên cho công tác thông tin công chúng của QH Theo đó, Hiến pháp khẳng định nhân dân có quyền được thông tin (Điều 60); công dân

có quyền tham gia thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa phương (Điều 53)

Đồng thời, với các quy định về quyền được cung cấp thông tin của nhân dân, tinh thần của các quy định của Hiến pháp năm 1992 cũng khẳng định trách nhiệm của QH, Ủy ban thường vụ QH, ĐBQH trong việc cung cấp thông tin đến công chúng Theo đó, công dân có quyền biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu dân ý QH có nhiệm vụ và quyền hạn tổ chức trưng cầu dân ý theo quyết định của QH (Điều 53, Điều 84, Điều 91); ĐBQH chịu trách nhiệm trước nhân dân, có nhiệm vụ liên hệ chặt chẽ với cử tri; thực hiện chế độ tiếp xúc, báo cáo với cử tri về hoạt động của mình và của QH; có trách nhiệm phổ biến và vận động nhân dân thực hiện Hiến pháp, luật và nghị quyết của QH (Điều 6, Điều 97)

Cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp năm 1992, các văn bản pháp luật khác có những quy định về một số khía cạnh trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến công tác thông tin công chúng của QH

Luật tổ chức Quốc hội năm 2001 quy định, ĐBQH phải liên hệ chặt chẽ

với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri; mỗi năm ít nhất một lần phải báo cáo trước cử tri về việc thực hiện nhiệm vụ ĐB của mình (Điều 51)

Luật hoạt động giám sát năm 2003 quy định, QH báo cáo về hoạt động

giám sát của mình trước cử tri cả nước ĐBQH chịu trách nhiệm và báo cáo

về việc thực hiện nhiệm vụ giám sát của mình trước cử tri tại địa phương (Điều 4)

Quy chế hoạt động của Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc Hội

quy định, Hội đồng dân tộc, Ủy ban của QH có quyền đề nghị QH, Ủy ban thường vụ QH về việc lấy ý kiến nhân dân về dự án luật, dự án pháp lệnh, dự thảo nghị quyết hoặc các vấn đề quan trọng khác (Điều 37)

Nội quy kỳ họp Quốc hội quy định: Quốc hội họp công khai Trong

trường hợp cần họp kín, Ủy ban thường vụ QH tự mình hoặc theo đề nghị của Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ hoặc của ít nhất một phần ba tổng số

ĐBQH, trình QH xem xét quyết định (Điều 14); các phiên họp chất vấn được phát thanh, truyền hình trực tiếp (Điều 43)

Cùng với các quy định trên, Luật báo chí, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản quy phạm pháp luật khác cũng có các quy định liên quan đến quyền được thông tin của công dân; các quy định cung cấp thông tin về các dự án luật, về các vấn đề quan trọng để huy động sự tham gia

ý kiến của công chúng vào quá trình ban hành các quy định, chính sách pháp luật… Một số văn bản quy phạm pháp luật cũng đã và đang được xem xét tiến hành sửa đổi, bổ sung như Luật báo chí, Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996, được sửa đổi, bổ sung năm 2002 và được ban hành năm

2008 vừa qua… trong đó các nội dung liên quan đến công tác thông tin công chúng của Quốc hội cũng được hoàn thiện từng bước

Mặc dù vậy, có thể thấy rằng cho đến thời điểm này, quy định pháp luật

về thông tin công chúng của QH nước ta vẫn mang tính hệ thống, nằm rải rác trong nhiều văn bản pháp luật nên áp dụng trong thực tế còn khó khăn, đồng thời các văn bản đó cũng chưa điều chỉnh cụ thể, trực tiếp nhiều nội dung thuộc lĩnh vực thông tin công chúng của QH như mục đích, nguyên tắc, các hình thức thông tin, tổ chức và quy trình cung cấp thông tin… Yêu cầu đặt ra

là phải xây dựng một văn bản pháp luật riêng biệt, có hiệu lực cao để điều chỉnh lĩnh vực hoạt động quan trọng này của QH

 Một số quy định của Văn phòng Quốc hội đối với công tác báo chí

Để đảm bảo yêu cầu của công tác thông tin, tuyên truyền về kỳ họp

QH, trên cơ sở trao đổi và thống nhất ý kiến với các cơ quan về quản lý báo chí tại kỳ họp QH và đại diện một số cơ quan thông tấn báo chí, Văn phòng Quốc hội Văn phòng Quốc hội có Thông báo ngày 21/10/2011, quy định đối với phóng viên trong nước tham gia đưa tin, tuyên truyền về kỳ họp Quốc hội: Phóng viên ra vào, làm việc trong khu vực Hội trường Bộ Quốc phòng, Trung tâm báo chí kỳ họp (D5 – 37 Hùng Vương) phải đeo thẻ do Ban tổ chức kỳ

họp cấp; trang phục lịch sử, phù hợp Việc sử dụng thẻ tác nghiệp cần tuân theo nguyên tắc: Không cho mượn thẻ, khi bị mất thẻ đề nghị báo ngay cho Trung tâm báo chí kỳ họp

Chỉ các cơ quan thông tấn báo chí có thẻ sự kiện (số 1 và số 2) mới được tác nghiệp trong hội trường Bộ Quốc phòng, nơi QH họp phiên toàn thể Khi tác nghiệp trong hội trường, Phóng viên cần giữ gìn trật tự, không làm ảnh hưởng đến cuộc họp của các ĐBQH và cần tuân theo sự chỉ dẫn của bộ phận bảo vệ kỳ họp

Các phóng viên tham gia tác nghiệp tại trung tâm báo chí nhận tài liệu tại Bàn Thông tin (đối với văn bản in giấy) Đồng thời, Phóng viên được khai thác tài liệu về kỳ họp trên mạng nội bộ của Văn phòng Quốc hội

Phóng viên không tự ý đi lại trong khu vực làm việc của các cơ quan của QH, Văn phòng QH

Việc phóng viên phỏng vấn ĐBQH tại kỳ họp được thực hiện theo Quy chế phỏng vấn trên báo chí (được ban hành kèm theo quyết định số 26/2002/QĐ – BVHTT ngày 26/9/2002) của Bộ Văn Hóa; Quy chế hoạt động nghiệp vụ của Phóng viên trong các đại hội, hội nghị và các buổi lễ (được ban hành kèm theo quyết định số 10/2004/QĐ-BVTTT ngày 27/2/2004 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thông tin)

Để thực hiện phỏng vấn, cơ quan báo chí, người phỏng vấn liên hệ trước với ĐBQH qua chuyên viên phục vụ Đoàn ĐBQH Chuyên viên sẽ báo lại kết quả với phóng viên

Người được phỏng vấn có quyền yêu cầu xem xét lại nội dung được dàn dựng thành bài, thành phim trước khi đăng tải Cơ quan báo chí, người phỏng vấn chịu trách nhiệm về nội dung đăng

Tại khu vực hội trường Bộ Quốc phòng có phòng phỏng vấn để thực hiện các cuộc phỏng vấn và bàn làm việc dành cho phóng viên báo chí

Phóng viên có thể liên hệ qua các bộ của Trung tâm báo chí trực tại phòng phỏng vấn để đề nghị thực hiện phỏng vấn

Phóng viên tham gia đưa tin về các cuộc họp tại Tổ hoặc Đoàn ĐBQH theo thẻ tác nghiệp đã được cấp

Khi có nội dung Quốc hội họp kín, Trung tâm báo chí sẽ đưa ta thông cáo báo chí thông báo đến các cơ quan thông tấn báo chí và hướng dẫn đưa tin

Thẻ sự kiện theo ngày sẽ được cấp với số lượng nhất định tùy theo nội dung chương trình làm việc của QH trên cơ sở phê duyệt của lãnh đạo Văn phòng QH, phóng viên nhận thẻ sự kiện theo ngày tại trung tâm báo chí kỳ họp (D5, 37 Hùng Vương)

Quyết định của Văn phòng QH về ban hành quy định cấp phát thẻ cho các cơ quan thông tấn, báo chí tham dự kỳ họp QH, số 1038/QĐ-VPQH ngày 21/10/2011

Điều 3 quy định trách nhiệm của các cơ quan thông tấn báo chí đối với các hoạt động QH:

Các cơ quan thông tấn báo chí có trách nhiệm cử phóng viên có đủ tiêu chuẩn chính trị và nghiệp vụ báo chí, có thẻ nhà báo do Bộ TT&TT cấp, để tham gia hoạt động tại kỳ họp QH

Các cơ quan thông tấn báo chí có trách nhiệm phối hợp thực hiện các quy định của các cơ quan có liên quan về quản lý báo chí tại các kỳ họp QH

1.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng thông tin thời luận về kỳ họp Quốc hội

Một vấn đề không thể không bàn đến đó là chất lượng của thông tin báo chí, thông tin thời luận Trên cơ sở lý luận và thực tiễn báo chí, học viên đưa ra hệ thống tiêu chí về chất lượng như một công cụ đo đếm để làm khuôn thước khảo sát, đánh giá, làm căn cứ để khuyến nghị Các tiêu chí đó gồm:

- Tiêu chí cao nhất, đó là mục đích phục vụ Bản chất của báo chí cách mạng, của nghề báo được gói gọn trong lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí

Minh:“Trước khi cầm bút, mỗi người cần trả lời ba câu hỏi: Ta viết cho ai? Viết để làm gì? Viết như thế nào?” Đối tượng phục vụ của nhà báo, của thông tin báo chí là nhân dân, là sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN dưới sự lãnh đạo của ĐCS Việt Nam Trái với mục tiêu này, không còn là báo chí

- Tính khoa học: Trong tính khoa học có tính chính xác Nhưng như thế chưa đủ Báo chí không chỉ phản ánh hiện thực như nó vốn có, mà từ hiện tượng còn làm cho bạn đọc nhìn thấy bản chất của hiện thực, xu hướng vận động của nó Muốn cho thông tin báo chí, đặc biệt đối với thông tin thời luận

có tính khoa học, có sức sống lâu bền thì trước hết nhà báo phải trung thực, phản ánh chính xác sự kiện và có trình độ hiểu biết vấn đề một cách sâu sắc, nghệ thuật thể hiện hấp dẫn

- Tính đại chúng: Tính đại chúng không chỉ là thể hiện một cách dễ hiểu, hiểu nhanh và chính xác, bảo đảm không có cách hiểu nước đôi, suy diễn trong thông tin báo chí; mà còn ở mục đích phục vụ đại chúng, vì lợi ích của đại chúng

- Tính dân tộc: Thông tin báo chí phải thể hiện rõ tinh thần dân tộc trong toàn bộ tác phẩm báo chí từ đề tài, tư tưởng đến hình thức thể hiện Tính dân tộc thể hiện ở bản sắc mỗi dân tộc vả toàn dân tộc (54 dân tộc anh em) Theo chúng tôi, tính dân tộc trước hết phải thể hiện được khát vọng dân tộc, trước đây là giải phóng dân tộc khỏi ngoại xâm, ngày nay là độc lập dân tộc, toàn vẹn chủ quyền, là phát triển đất nước văn minh, hiện đại, sánh vai với cường quốc năm châu Tính dân tộc Việt Nam là thể hiện hình ảnh con người Việt Nam cao đẹp mà yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, đại đoàn kết dân tộc… là những phảm chất nổi trội Tính dân tộc còn được thể hiện trong tình yêu tiếng Việt, trong việc học tập lời ăn tiếng nói của nhân dân, trong cách thức tư duy,

hệ thống hình ảnh…

- Tính tư tưởng, tính chiến đấu: Báo chí ở Việt Nam là người mang tư tưởng, lý tưởng của Đảng; cổ vũ cho sự nghiệp vì lý tưởng cao đẹp ấy; chiến đấu cho sự chiến thắng của lý tưởng ấy Báo chí, nhất là thông tin thời luận phải kiên quyết đấu tranh chống mọi luận điệu thù địch Đồng thời, mỗi cá nhân, mỗi tập thể, dù đó là Đảng, đều có những giới hạn về nhận thức, do đó không tránh khỏi có những sai lầm Cho nên, báo chí cần tăng cường tính phản biện xã hội, phát hiện sai lầm, góp phần chỉnh sửa và xây dựng chính sách Báo chí còn là vú khí sắc bén, hữu hiệu trong cuộc chiến đấu bảo vệ lẽ phải, bảo vệ quyền con người; chống lại các loại tội phạm, chống lại các nhóm lợi ích Chất lượng thông tin, nhất là thông tin thời luận cao đồng nghĩa với tính chiến đấu cao

- Tính nhanh nhạy, hợp thời: Sự sống còn của báo chí là thời điểm Cùng một nguồn thông tin, một lượng thông tin, một cách viết, đưa ra thời điểm này sẽ là thông tin có giá trị, vào thời điểm khác là vô giá trị Khoảng cách thời điểm trong cạnh tranh báo chí hiện nay chỉ tính bằng giây Báo chí không chỉ cạnh tranh với nhau mà còn cạnh tranh với mạng xã hội, nên càng phải tăng cường tính nhanh nhạy Để nâng cao chất lượng thông tin, ngoài nhanh nhạy, kịp thời; cần được bổ khuyết bằng thông tin phân tích, chính luận

- Tính phát hiện hay tính độc đáo, độc quyền: Chúng ta thường nghe

cụm từ tin bản báo, đó là cụm từ thể hiện tính phát hiện riêng, sự xác lập bản

quyền của thông tin Tin được hiểu là cái mới xảy ra hoặc cái cũ nhưng chưa

ai biết Tờ báo nào có nhiều tin chưa ai biết, không ai có tức là tờ báo có chất lượng thông tin cao Đây là hướng phấn đấu của mọi tờ báo, mọi nhà báo

Trên tính chát này, có thể định nghĩa nhà báo là người phát hiện

Tiểu kết

Trong chương 1, luận văn đã tập trung xây dựng khung lý thuyết và các niệm cơ bản làm thước đo và công cụ để giải quyết các nhiệm vụ và mục tiêu

mà luận văn đã đề ra

Cụ thể, tác giả đã trình bày một cách cơ bản về sự hình thành, tổ chức, hoạt động của QH, về chế độ chính trị, quyền làm chủ của nhân dân ta dưới chế độ XHCN từ năm 1945 đến nay; làm rõ tầm quan trọng của các kỳ họp

QH, trong đó có Kỳ họp thứ 8 QH khóa XIII Tác giả đã hệ thống hóa những

lý luận cơ bản về báo chí, truyền thông; đặc biệt nhấn mạnh sự gắn bó trực tiếp giữa báo chí và chính trị; vai trò của báo chí cách mạng trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước dưới sự lãnh đạo của ĐCS Việt Nam

Tuyên truyền về QH, đặc biệt là kỳ họp của QH không chỉ thực hiện chức năng, nhiệm vụ của báo chí là thông tin những gì mà QH thảo luận, quyết định; mà còn thông tin ý chí, nguyện vọng của cử tri và các phản ứng trong nước cũng như quốc tế về những vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự của nghị trường cũng như các vấn đề nóng bỏng, hệ trọng khác của cuộc sống

Báo chí đang ngày càng tham gia trực tiếp vào hoạt động của QH, làm nóng lên nghị trường và dư luận; qua đó, góp phần đánh giá năng lực đại biểu, nâng cao chất lượng kỳ họp QH, góp phần xây dựng QH, bảo vệ chế độ, bảo

vệ quyền làm chủ của nhân dân Trong các loại hình báo chí, truyền hình và báo điện tử càng ngày càng tỏ rõ thế mạnh của mình trong việc thông tin trực tiếp, liên tục, không giới hạn và có tính tương tác cao, hiệu ứng lớn

Chương 1 làm cơ sở cho sự phát triển ở các chương sau mà thêm một lần khẳng định vai trò to lớn của báo chí trong đời sống chính trị nói riêng, đời sống xã hội nói chung, khẳng định sự đúng đắn của việc lựa chọn đề tài nghiên cứu

CHƯƠNG 2 THÔNG TIN THỜI LUẬN VỀ KỲ HỌP THỨ 8 QUỐC HỘI KHÓA XIII TRÊN CÁC BÁO NHÂN DÂN ĐIỆN TỬ,

VNEXPRESS VÀ TUỔI TRẺ ONLINE 2.1 Vài nét về các báo Nhân Dân điện tử, VnExpress và Tuổi trẻ online

 Nhân dân điện tử

Hình 2.1 Giao diện trang chủ báo Nhân Dân điện tử

Báo Nhân Dân điện tử là một bộ phận của báo Nhân Dân Báo Nhân Dân là "Cơ quan trung ương, tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam" Báo Nhân Dân điện tử chính thức ra đời ngày 21/6/1998 ở địa chỉ www.nhandan.org.vn và hiện phát hành đồng thời cả ở hai địa chỉ www.nhandan.org.vn và www.nhandan.com.vn Báo Nhân Dân điện tử phiên bản tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung Quốc và tiếng Pháp hiện mỗi ngày có khoảng 1,5 triệu lượt người truy cập

 VnExpress

Hình 2.2 Giao diện trang chủ báo điện tử VnExpress

VnExpress.net (VnExpress): Báo Tin nhanh Việt Nam được thành lập bởi Tập đoàn FPT vào ngày 26/2/2001 và được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch cấp Giấy phép số 511/GP – BVHTT ngày 25/11/2002 Đây là tờ báo điện tử đầu tiên tại Việt Nam không có phiên bản báo giấy Theo bảng xếp hạng của trang Alexa.com, VnExpress luôn nằm trong số 10 trang báo điện tử

có số người truy cập lớn nhất Việt Nam và cũng theo bảng xếp hạng này, VnExpress hiện nằm trong top 300 website được truy cập nhiều nhất thế giới

Theo thống kê dẫn từ Google Analytics vào tháng 1/2015, VnExpress hiện có hơn 17 triệu độc giả thường xuyên (unique visitors), với khoảng 34 triệu lượt truy cập (pageviews) mỗi ngày (độc giả trong nước chiếm hơn 80%, 7% ở

Mỹ, 13% từ các nơi khác) Trung bình mỗi ngày VnExpress cập nhật khoảng

170 đầu mục tin bài, trong đó phần nhiều là sản phẩm do phóng viên, biên tập viên thực hiện Trong hai năm 2005 và 2006, Vnexpress liên tục đoạt Cúp vàng Công nghệ thông tin và truyền thông do Hội Tin học Việt Nam tổ chức

 Tuổi trẻ online

Hình 2.4 Giao diện trang chủ báo Tuổi trẻ online

Sáng ngày 1/12/2003 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Báo Tuổi Trẻ đã chính thức công bố website Tuổi Trẻ điện tử với địa chỉ: http://www.tuoitre.com.vn sau 3 tháng thử nghiệm

Tại đây, độc giả có thể cập nhật những thông tin mới nhất về tình hình kinh tế, xã hội, đời sống… trong nước và thế giới Chưa đầy hai năm sau, Tuổi trẻ online đã vươn lên vị trí thứ ba về số lượt truy cập trong bảng xếp hạng tất cả các website tiếng Việt trên thế giới Ngày 20/3/2010, Tuổi trẻ online đổi tên miền thành tuoitre.vn và thay giao diện mới

Ngoài những thông tin được cập nhật liên tục từ ba ấn phẩm Tuổi Trẻ ngày, Tuổi trẻ Chủ nhật và Tuổi trẻ Cười, sản phẩm phẩm thứ tư của Tuổi trẻ cũng cung cấp nhiều thông tin riêng để tận dụng lợi thế cập nhật 24/24 của môi trường Internet Website này không chỉ đưa tin dưới dưới dạng văn bản, hình ảnh truyền thống, mà còn bằng cả nội dung đa phương tiện: Hình ảnh động, âm thanh…Đặc biệt, Tuổi Trẻ online cũng đưa toàn bộ các phụ trương quảng cáo của báo ngày, bạn đọc có thể truy cập tới một kho dữ liệu phong phú được cập nhật hằng ngày về thị trường nhà đất, cơ hội việc làm, học hành thi cử…Cũng như nhiều trang báo điện tử khác, Tuổi Trẻ online nắm bắt những thông tin nóng hổi, tình hình chính trị trong và ngoài nước một cách nhanh nhạy, linh hoạt Kết hợp với những ấn bản trên báo Tuổi trẻ mà Tuổi trẻ online đã trở nên thân thuộc đối với bạn đọc internet

2.2 Thời gian, tần suất tin, bài phản ánh về Kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XIII

Kỳ họp thứ 8, QH Khóa XIII có nội dung hoạt động phong phú với nhiều vấn đề tranh luận sôi nổi trên nghị trường cũng như dư luận Ví dụ như vấn đề nợ công, vấn đề xây dựng sân bay Long Thành, vấn đề cải cách giáo dục, thẻ căn cước công dân… Đây là một hệ thống các thông tin quý giá đòi hỏi các tin, bài khi được đăng tải cần mang đến cho bạn đọc những nội dung thông tin thời luận chính xác, cập nhật nhanh chóng, đầy đủ, đi sâu vào các vấn đề đang là mối quan tâm của dư luận xã hội

Theo số liệu thống kê của tác giả, tại Kỳ họp thứ 7, QH Khóa XIII có tổng số tin, bài trên 3 tờ báo được khảo sát là 213 Tại Kỳ họp thứ 8 diễn ra trong 33 ngày, số lượng tin, bài viết trên 3 tờ báo khảo sát là 247, tăng 32 tin, bài Báo Vnexprees có số lượng tin, bài thấp nhất với 51 tin, bài (Kỳ họp thứ

7 có 43 tin bài), báo Nhân Dân điện tử có 73 tin, bài (Kỳ họp thứ 7 có 60 tin, bài) – trung bình có khoảng hơn 2 tin, bài/ 1 ngày Trong khi đó, báo Tuổi trẻ

Trong tổng số 73 tin, bài của báo Nhân Dân điện tử có 29 thông cáo báo chí – Đây là thông tin được đăng tải nguyên văn theo thông cáo báo chí được Văn phòng Quốc hội đưa ra vào cuối mỗi ngày làm việc Do đó, 29 thông cáo này không nằm trong phạm vi nghiên cứu của đề tài Vì vậy, tổng

số tin, bài tác giả khảo sát để phân tích là 218 tin, bài

Xét về thời gian đăng tải, Tuổi trẻ online và Vnexpress đăng tải tin, bài không vào bất cứ khung thời gian cố định nào trong ngày Các tin, bài tùy thuộc vào nội dung của mỗi phiên họp nên có thời gian đăng tải khác nhau Ngay khi phiên họp đang diễn ra, trên cả 2 tờ báo này đã có tin, bài cập nhật về nội dung phiên họp Đối với các bài phỏng vấn bên hành lang QH, với các cử tri, lãnh đạo các bộ ngành liên quan; bài phản ánh, phân tích bình luận… được đăng tải vào khung giờ muộn hơn, sau khi phiên họp toàn

thể đã kết thúc Ví dụ như bài phỏng vấn “Phó chủ tịch Quốc hội buồn vì sân bay Việt Nam thuộc top tệ nhất châu Á” (Vnexpress, ngày 4/11/2014) đăng tải lúc 20:06 phút; bài phỏng vấn PGS.TS Bùi Thị An “Có thể giảm một nửa gánh nặng cho học trò” (Tuổi trẻ Online, ngày 11/11/2014) đăng

tải lúc 18:27 phút

Riêng báo Tuổi trẻ online, thông tin được cập nhật theo từng giờ trong thời gian diễn ra nội dung chương trình chất vấn Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và các Bộ trưởng từ thời điểm chuẩn bị bắt đầu diễn ra cho đến khi kết thúc Quá trình chất vấn được Tuổi trẻ online cập nhật tin, bài liên tục, nhiều nội dung chất vấn được quay video và đăng tải ngay lập tức Điều này giúp các thông tin thời luận nhanh chóng đến được với công chúng

Ví dụ loạt bài được đăng tải về phiên chất vấn Bộ trưởng Đinh La

Thăng: “Bộ trưởng Đinh La Thăng bắt đầu trả lời chất vấn”, “Bộ trưởng Thăng cam kết không đội vốn công trình”, “Bộ trưởng Thăng mong đại biểu thông cảm về cầu đường hư”, “Có thể vừa đi cao tốc Nội Bài - Lào Cai vừa làm thơ”…

Với báo Nhân Dân điện tử, tờ báo này đăng tải đầy đủ, nguyên văn nội dung 29 thông cáo báo chí về các phiên họp Nhân Dân điện tử đăng tải thông cáo báo chí trong khoảng thời gian từ 21h cùng ngày diễn ra phiên họp – 1h sáng hôm sau Đối với các tin, bài không phải thông cáo báo chí, báo Nhân Dân điện tử thường đăng tải buổi sáng lúc 9h30 – 11h; cuối giờ chiều (từ 14h30 – 20h) hoặc sáng sớm ngày hôm sau (1h – 2h) Ví dụ như các tin bài:

“Sẽ lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi)” (Nhân Dân điện

tử, ngày 27/10/2014) đăng tải lúc 14:23 phút; “Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng: Chống buôn lậu chưa hiệu quả” (Nhân Dân điện tử, ngày 17/11/2014) đăng tải lúc 19:57 phút; “Thông cáo số 27 Kỳ họp thứ tám, Quốc hội khóa XIII” (Nhân Dân điện tử, ngày 26/11/2014) đăng tải lúc 21:57

phút… Thông tin cập nhật của báo Nhân Dân điện tử tuy nhiều hơn nhưng lại chậm hơn so với báo Vnexpress

2.3 Nội dung thông tin thời luận Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII

Là sự kiện chính trị quan trọng, Kỳ họp thứ 8, QH Khóa XIII được người dân cả nước và quốc tế quan tâm theo dõi sát sao Cả 3 tờ báo điện tử được khảo sát đều rất chú trọng và đưa tin, bài đầy đủ trong từng ngày diễn ra sự kiện

Qua kết quả khảo sát 218 tin, bài cho thấy, chủ đề chính được phản ánh trong 218 tin, bài thuộc về chủ đề về tình hình KT - XH Đây là một trong những nội quan trọng nhất được thảo luận tại mỗi kỳ họp QH Tổng số tin, bài được đăng tải trên 3 tờ báo khảo sát về chủ đề này là 76 tin, bài – chiếm 33.7

% Đây là nhóm các tin, bài, phân tích, bình luận về các vấn đề KT-XH như tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, phương hướng và giải pháp;

nợ công, cải cách giáo dục, vấn đề sân bay Long Thành, vay vốn sản xuất kinh doanh…Các vấn đề liên quan đến KT-XH luôn nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận cũng như có tỷ lệ tin, bài nhiều do đây đều là những vấn đề nổi cộm được dư luận quan tâm từ trước khi kỳ họp diễn ra

Chủ đề về lập pháp chiếm 28.8% (bao gồm 56 tin, bài) Kỳ họp thứ 8, Quốc hội tiếp tục tập trung triển khai Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, dành 2/3 thời gian cho công tác xây dựng pháp luật để xem xét sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các luật nhằm khẩn trương đưa Hiến pháp vào cuộc sống, tạo sự chuyển biến sâu rộng và tích cực trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Những ý kiến phát biểu, đóng góp của ĐBQH được báo chí đăng tải đã góp phần tích cực giúp cử tri cả nước thực hiện quyền giám sát hoạt động của QH cũng như kịp thời phản hồi, đóng góp ý kiến cho việc bổ sung, sửa đổi luật

Cùng đó, các tin, bài liên quan đến ý kiến của cử tri phản ánh lên QH, các hoạt động, ý kiến để nâng cao chất lượng hoạt động của QH và ĐBQH cũng là nội dung quan trọng được các tờ báo đăng tải với 54 tin, bài, tương đương 23.8% Cần phải khẳng định rằng những tin, bài này đóng góp rất quan trọng vào công tác giám sát hoạt động QH của cử tri cũng như hiệu quả hoạt động của QH Đa số ý kiến của cử tri liên quan đến các Dự thảo luật đang được QH xem xét, thảo luận tại nghị trường cũng như mong muốn nguyện vọng về một số vấn đề bất cập đang diễn ra cần được xử lý

Trong các phiên thảo luận tại hội trường về tình hình KT-XH năm 2014

và nhiệm vụ năm 2015, một trong những vấn đề gây nhiều tranh luận sôi nổi,

đó là vấn đề tham nhũng và chống tham nhũng Chủ đề này chiếm tỉ lệ nhỏ về

số lượng, khoảng gần 6% với 13 tin, bài, nhưng lại nhận được sự quan tâm lớn của đông đảo bạn đọc

Ngoài những nội dung chính nêu trên, xoay quanh chủ đề cụ thể của từng phiên họp, các thông tin bên lề liên quan đến kỳ họp như: Lễ khai mạc,

bế mạc, bài phát biểu của Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng tại phiên khai mạc, nguyên văn tờ trình của các vị Bộ trưởng, của Thủ tưởng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, thông báo về nội dung chương trình kỳ họp, thông cáo vắn tắt nội dung phiên họp đã diễn ra và chương trình ngày tiếp theo, giới thiệu về toà nhà mới của QH… cũng được đăng tải Những nội dung chung về phiên họp như này chiếm khoảng 7.7%, với khoảng 19 tin, bài Trong đó, chủ yếu tin, bài thuộc về báo Nhân Dân điện tử với 9 tin, bài; Tuổi trẻ online 8 tin, bài và Vnexpress chỉ có 2 tin bài nói về sự kiện khai mạc và bế mạc của Kỳ họp

2.3.1 Chủ đề về Kinh tế - Xã hội

Tại Kỳ họp thứ 8, QH khóa XIII, vấn đề liên quan đến KT-XH được 3

tờ báo điện tử đặc biệt chú trọng khi có tới 33.7% các bài viết thuộc chủ đề này (Vnexpress có 20, tin bài; Tuổi trẻ online có 44 tin, bài và Nhân Dân điện

tử có 12 tin, bài) Những vấn đề được tập trung khai thác nhiều nhất là: Nợ công, dự án xây dựng sân bay quốc tế Long Thành, cải cách giáo dục, hạn chế trong các doanh nghiệp, vấn nạn người nghiện ma túy tại Hồ Chí Minh Mỗi

đề tài đều được các tờ báo tập trung khai thác ở một vài khía cạnh có tính vấn

đề được dư luận theo dõi

Thông tin thời luận được cả 3 tờ báo tập trung nhiều nhất trong những ngày đầu khai mạc Kỳ họp thứ 8 chính là nội dung liên quan đến: Dự án sân bay Long Thành và chất lượng sân bay Việt Nam bị xếp hạng thấp Nhiều bài

viết hay nổi bật như: Sân bay Long Thành và giấc mơ trạm trung chuyển quốc

“Sân bay Long Thành lỡ nhịp vì nỗi lo nợ công”, Phó chủ tịch Quốc hội buồn

vì sân bay VN thuộc top tệ nhất châu Á, Bộ trưởng Thăng: “Dịch vụ ở Nội Bài và Tân Sơn Nhất là kém” (Vnexpress); Anh hùng Phạm Tuân mong Quốc hội bàn kỹ sân bay Long Thành, Cần làm rõ số liệu thực tế xây sân bay Long Thành, Chưa tính đến tính cạnh tranh của sân bay Long Thành, Tiêu điểm: Còn nhiều câu hỏi cho sân bay Long Thành, Sân bay Long Thành có phải là chiếc áo “quá rộng”?, Tổng mức đầu tư sân bay Long Thành là 18,7 tỷ USD (Tuổi trẻ online)…

Đối với Dự án xây dựng sân bay Long Thành, ĐBQH cũng như người dân tập trung quan tâm nhiều nhất đến tổng số tiền đầu tư cho sân bay lên tới 18,7 tỷ USD – Một nguồn vốn đầu tư vô cùng lớn trước thực tế đất nước đang phải đối mặt với vấn đề nợ công Một loạt các câu hỏi được đặt ra về tính khả thi, khả năng cạnh tranh và hiệu quả phát triển kinh tế của sân bay này Những tin, bài trên báo Tuổi trẻ Online có tính phản biện rất cao khi đặt ra những câu hỏi ngược lại với Tờ trình về chủ trương đầu tư xây dựng dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành do Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày

Điển hình như bài viết “Chưa tính đến tính cạnh tranh của sân bay Long Thành” (Tuổi trẻ online 30/10/2014), tác giả đã trích dẫn ý kiến của vị

ĐBQH để chỉ rõ 2 vấn đề gây nhiều băn khoăn và tranh cãi đó là: Tính chính xác chưa cao khi nhiều hạng mục đầu tư ở dạng ước tính và lợi ích lâu dài của

dự án chưa nhìn thấy Trích dẫn ý kiến của ĐB Nguyễn Văn Giàu, bài báo thẳng thắn chỉ ra thực trạng yếu kém hiện nay trong khâu quản lý và nhân lực

của Việt Nam: “Việt Nam có đủ năng lực quản lý, vận hành một cảng hàng không như Long Thành khi mà các sân bay khác trong nước nhỏ hơn, hành khách ít hơn nhưng vận hành còn có những hạn chế? Do đó, phải đánh giá về năng lực quản lý vận hành, kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực khi cảng Hàng không Quốc tế Long Thành đi vào hoạt động” Phải nhấn mạnh thêm