Bài 26. Ứng dụng của nam châm

aNếu ngắt dòng điện thì nam châm không còn tác dụng từ bLõi của nam châm phải là sắt non, không được là thép, vì khi lõi sắt non nhiễm từ thì từ tính của nam cham bị mất ngay khi ngắt

VẬT LÍ LỚP 9 – BÀI 26

KIỂM TRA BÀI CŨ

KIỂM TRA BÀI CŨ

quanh một lõi sắt non có dòng điện chạy

qua

còn tác dụng từ nữa không ?

 b) Lõi của nam cham điện phải là sắt non , không được là thép? Tại sao ?

a)Nếu ngắt dòng điện thì nam châm không

còn tác dụng từ

b)Lõi của nam châm phải là sắt non, không

được là thép, vì khi lõi sắt non nhiễm từ thì

từ tính của nam cham bị mất ngay khi ngắt dòng điện.Nếu là m bằng thép thì sau khi

ngắt dòng điện, nam châm vẫn còn từ tính

và như vậy không còn là “nam châm điện” nữa

BÀI 26

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

I LOA ĐIỆN

1 Nguyờn tắc hoạt động của loa điện

- Hóy quan sỏt sự hoạt động của loa điện và cho nhõn xột ?

Vì màng loa đ ợc gắn chặt với ống dây nên khi ống dây dao động, màng loa dao động theo và phát ra âm thanh mà nó nhận đ ợc từ micro

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

a)Thí nghiệm :

S

N

0

Hình 26.1

Đóng khoá K Điều chỉnh

biến trở

b) Kết luận

 -Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng từ của nam châm lên Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng từ của nam châm lên ống dây có dòng điện chạy qua

-Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng từ của nam châm lên Khi có dòng điện chạy qua thì ống dây chuyển động

 -Khi cường độ dòng điện thay đổi thì ống dây dịch chuyển dọc theo khe hở giữa hai cực của nam châm

Em hãy giải thích hiện tượng trên ?

Khi có dòng điện chạy qua ống dây thì từ trường của ống dây chịu tác dụng từ của nam châm vĩnh cửu, nên ống dây chuyển động

- Khi cường độ dòng điện thay đổi làm cho từ trường trong

ống dây thay đổi làm cho lực từ của nam châm vĩnh cửu tác dụng lên ống dây thay đổi theo

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

a Cấu tạo của loa điện

2) Cấu tạo của loa điện

1

1

1

3

3 4

4

 Màng loa M  Ống dây L  Nam châm E  Lõi sắt

Hoạt động của loa điện

 Vì màng loa được gắn chặt với ống dây nên khi ống dây dao động , màng loa dao động theo và âm thanh phát ra đúng như âm thanh mà nó nhận được từ mirô

 Loa điện biến dao động điện thành âm thanh

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

Bài tập 1

Bộ phận chính của loa điện là :

A ống dây và màng loa

B ống dây gắn vào màng loa và nam châm điện

C ống dây và nam châm vĩnh cửu

D nam châm vĩnh cửu và ống dây gắn vào màng loa

D

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

Bài tập 2

Ống dây của loa chuyển động khi :

A màng loa chuyển động

B nam châm chuyển động

C có dòng điện thay đổi chạy qua cuộn dây

D có dòng điện không đổi chạy qua cuộn dây

C

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

Bài tập 3

Khi loa điện hoạt động , bộ phận phát ra âm là :

A màng loa

B ống dây

C nam châm

D cả A,B,C

A

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

II) RƠ LE ĐIỆN TỪ

1) Cấu tạo và hoạt động của rơle điện từ

M

Mạch điện 2 Mạch

điện 1

Thanh sắt

Hình 26.3

RƠ LE ĐIỆN TỪ

C1: Tại sao khi đóng công tắc K để dòng điện chạy trong mạch điện 1 thì động cơ M ở mạch 2 làm việc ?

Đóng khóa K , nam châm điện ở mạch 1 hút thanh sắt làm cho mạch điện 2 được đóng lại , nên động cơ M làm việc

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

Bài tập 4

Bộ phận chủ yếu của rơle điện từ là

A nguồn điện

B nam châm điện và miếng sắt non

C thanh sắt non và công tắc điện

D công tắc điện và nam châm điện

B

 -Rơle điện từ là một thiết bị tự động đóng, ngắt mạch điện, bảo vệ và điều

khiển sự làm việc của mạch điện.

 -Bộ phận chủ yếu của rơle điện từ là một nam châm điện và một thanh sắt non.

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

III) VẬN DỤNG

C3 : Trong bệnh viện,làm thế nào mà các bác sĩ có thể lấy mạt sắt nhỏ li ti ra khỏi mắt của bệnh nhân khi không thể dùng panh hoặc kim ? Bác sĩ có thể dùng nam châm dược không ? Vì sao ?

Trả lời C3 : Có thể dùng nam châm điện đặt sát mắt của bệnh nhân Vì nam châm điện hút sắt, nam châm điện có thể điều chỉnh được lực hút mạt sắt tốt hơn nam châm vĩnh cửu

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

III) VẬN DỤNG

M

0 5 10

A

N

S

L

N : nam châm điện

S : Thanh sắt

L : Lò xo

M : Động cơ

cơ M Khi dòng điện qua động cơ M quá mức cho phép làm cho nam châm điện xuất hiện lực hút lớn và hút thanh sắt làm ngắt dòng điện chay qua động cơ Như vậy động cơ điện M được bảo vệ

C4

Em có thể chưa biết ?: Dùng từ trường để nâng các đoàn tàu điện chạy trên đệm từ

Các đoàn tàu điện chạy trên nguyên tắc này gọi là tàu cao tốc

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

-Học các ứng dụng của nam châm điện

-Làm các bài tập trong Sách bài tập vật lý -Xem trước bài lực điện từ