Bài 26. Ứng dụng của nam châm

So sánh sự nhiễm từ của sắt và thép trong từ tr ờng của ống dây có dòng điện chạy qua?. Nguyên tắc hoạt động của loa điện Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng từ của nam châm lên ống dây

Chµo mõng c¸c thµy c« gi¸o, cïng toµn thÓ c¸c em häc sinh

Líp 9A

Kiểm tra bài cũ

1 So sánh sự nhiễm từ của sắt và thép trong từ tr ờng của ống dây có dòng điện chạy qua?

2 Có thể làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật bằng những cách nào?

1.

Giống nhau: Sắt, thép đặt trong từ tr ờng

đều bị nhiễm từ trở thành nam châm

Khác nhau: Sau khi đã bị nhiễm từ, sắt non không giữ đ ợc từ tính lâu dài, còn thép thì giữ đ ợc từ tính lâu dài.

2 Có thể làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật bằng những cách nào?

-Tăng c ờng độ dòng điện chạy qua các vòng dây.

-Tăng số vòng của ống dây.

Bài 26: ứng dụng cuả nam châm

I Loa điện:

1 Nguyên tắc hoạt động của loa điện

Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng từ của nam châm lên ống dây có dòng điện chạy qua

- Đóng công tắc K cho dòng điện

chạy qua ống dây

a Thí nghiệm: Sơ đồ m ch i n H26.1 ạch điện H26.1 điện H26.1 ện H26.1

Quan sát và cho biết, có hiện t ợng gì xảy ra

với ống dây trong các tr ờng hợp sau

- Đóng công tắc K, di chuyển con

chạy của biến trở để tăng, giảm c ờng

độ dòng điện qua ống dây

b Kết luận:

-Khi có dòng điện chạy qua, ống dây chuyển động.

- Khi c ờng độ dòng điện thay đổi, ống dây dịch chuyển dọc theo khe hở giữa hai cực của nam châm

N S

K

2 Cấu tạo của loa điện

theo khe nhỏ giữa hai từ cực của

nam châm

E(Nam châm)

M(Màng loa)

L( ống dây )

* Trong loa điện khi dòng điện có c ờng độ thay đổi (theo biên độ và tần số của âm thanh), đ ợc truyền từ micrô qua bộ phận tăng âm đến ống dây thì ống dây dao động Vì màng loa đ ợc gắn chặt với ống dây nên khi ống dây dao động, màng loa dao động theo và phát ra âm

thanh đúng nh âm thanh mà nó nhận đ ợc từ micrô ( Tần số dao động của loa bằng tần số của tín hiệu điện đ a vào ) Loa điện biến dao động

điện thành âm thanh

1

2

3

- Em hãy cho biết quá trình

biến đổi dao động điện thành

âm thanh trong loa điện diễn

ra nh thế nào?

II Rơ le điện từ:

1 Cấu tạo và hoạt động của rơ le điện từ

Quan sát mạch điện và cho bi t tại sao khi đóng công ết tại sao khi đóng công tắc K để dòng điện chạy trong mạch điện 1 thì động cơ M

ở mạch điện 2 làm việc?

Rơ le điện từ là một thiết bị

tự động đóng ngắt mạch

điện, bảo vệ và điều khiển

sự làm việc của mạch điện

Bộ phận chủ yếu gồm một

nam châm điện và một

thanh sắt non.

Mạch

điện1

Mạch

điện2

* Vì khi đóng công tắc K, có dòng điện trong mạch 1

thì nam châm điện hút thanh sắt và đóng mạch điện 2

Động cơ làm việc

K

2 Ví dụ về ứng dụng của

rơle điện từ : Chuông báo

động

S K(đóng)

P P

Cửa đóng

Mạch điện 1

N

C Mạch điện 2

Quan sát và cho biết các bộ

phận chính trên hình vẽ:

K:

P:

N:

S:

C:

Hình bên là sơ đồ minh hoạ

một hệ thống chuông báo

động sử dụng nam châm.

Công tắc

Nguồn

Nam châm

Lõi sắt non

Chuông

Cửa mở

Mạch điện 1

S

N K(Ngắt)

P

P

Mạch điện 1

Mạch điện 2 C

K(đóng-cửa đóng)

N

P

Nghiên cứu sơ đồ minh hoạ

để trả lời câu h i : ỏi :

- Khi đóng cửa, chuông

không kêu vì mạch điện

2 hở

-Tại sao chuông lại kêu

khi cửa bị hé mở ?

- Khi cửa bị hé mở, đã làm hở mạch điện 1, nam châm điện mất hết từ tính, miếng sắt rơi xuống và tự động đóng mạch điện 2,

do đó chuông kêu.

- Khi đóng cửa, chuông có

kêu không Tại sao?

III Vận dụng:

Câu 3: ( SGK – T 72)

Bác sĩ có thể sử dụng nam châm đ ợc Vì khi đ a nam

châm lại gần vị trí có mạt sắt, nam châm sẽ tự động hút mạt sắt ra khỏi mắt.

Trong bệnh viện, làm thế nào mà bác sĩ có thể lấy mạt sắt nhỏ li ti ra khỏi mắt của bệnh nhân khi không thể dùng panh hoặc kìm? Bác sĩ có thể sử dụng nam

châm đ ợc không? vì sao?

Đáp án:

Nguồn điện

Mất

điện

Câu 4 – (SGK-T72): Hình sau mô tả cấu tạo của một rơ le

dòng là loại rơ le mắc nối tiếp với thiết bị cần bảo vệ Bình

th ờng, khi dòng điện qua động cơ điện ở mức cho phép thì

thanh sắt S bị lò xo L kéo sang phải làm đóng các tiếp điểm 1,2 Động cơ làm việc bình th ờng Giải thích vì sao khi dòng

điện qua động cơ tăng quá mức cho phép thì mạch điện tự

động ngắt và động cơ ngừng làm việc

S

N

L M

2 1

Nguồn điện

Mất

N

L M

2 1

Đáp án: Khi dòng điện qua động cơ v ợt quá mức cho

phép, tác dụng từ của nam châm điện mạnh lên, thắng lực

đàn hồi của lò xo và hút chặt lấy thanh sắt S làm cho

mạch điện tự động ngắt điện Động cơ ngừng làm việc

Ghi nhớ

- Nam châm điện có nhiều ứng dụng quan trọng:

Là bộ phận chủ yếu của các cần cẩu điện để cẩu các vật bằng sắt, thép Nó cũng là bộ phận chủ yếu trong loa điện, máy điện báo, rơ le điện từ, các thiết bị ghi âm bằng từ, các

động cơ điện, máy phát điện có công suất lớn…

- Nam châm vĩnh cửu dùng trong chế tạo các máy phát

điện, máy điện thoại,các la bàn…

h ớng dẫn học ở nhà

- Mô tả lại cấu tạo và hoạt động của loa điện, rơ le điện từ.

- Làm các bài tập 26.1 đến 26.4 SBT

Bµi häc kÕt thóc t¹i ®©y.

C¶m ¬n c¸c thµy c« gi¸o cïng

tËp thÓ líp

BÀI HỌC KẾT THÚC TẠI ĐÂY, CẢM ƠM CÁC THÀY CÔ GIÁO

CÙNG TẬP THỂ LỚP