Bài 28. Lăng kính

A.Là hiện tượng tia sáng bị đổi phương đột ngột khi truyền qua mặt phân cách của hai môi trường trong suốt.. I-CẤU TẠO LĂNGI- CẤU TẠO LĂNG KÍNH Định nghĩa : Lăng kính là một khối chất tr

10/10/17 01:54 AM Trần Đăng Chiến 1

KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ

Câu 1: Phát biểu nào sau đây là sai về hiện tượng khúc xạ ?

A.Là hiện tượng tia sáng bị đổi phương đột ngột khi truyền qua mặt phân cách của hai môi trường trong suốt.

B Góc khúc xạ và góc tới tỉ lệ với nhau.

C Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới và bên kia pháp tuyến so với tia tới.

D Tia khúc xạ và tia tới ở trong hai môi trường khác nhau.

Câu 2: Chọn câu trả lời đúng

Một tia sáng truyền từ môi trường A (chiết suất n A ) đến môi trường B (chiết suất n B ) thì:

A i > r nếu n A > n B

B i< r nếu n A < n B C.i > r nếu n A < n B D.i < r nếu n A = n B

KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ

10 11

Câu 3: Chiếu một tia sáng từ môi trường trong

suốt có chiết suất n 1 đến môi trường có chiết suất n 2 Góc tới là i 1 , góc giới hạn phản xạ toàn phần i gh Điều kiện để có hiện tượng phản xạ toàn phần:

Câu 4 Hãy chọn hình vẽ đúng theo định luật khúc xạ ánh sáng?

CHƯƠNG VII MẮT CÁC DỤNG CỤ QUANG

Chúng ta đang quan sát hiện tượng g ì ?

10/10/17 01:54 AM Trần Đăng Chiến 8

I CẤU TẠO LĂNG KÍNH

II ĐƯỜNG ĐI CỦA TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH III CÁC CÔNG THỨC LĂNG KÍNH

IV CÔNG DỤNG CỦA LĂNG KÍNH

CHƯƠNG VII: MẮT VÀ CÁC DỤNG CỤ

QUANG HỌC

Bài

28 :

I-CẤU TẠO LĂNG

I- CẤU TẠO LĂNG KÍNH

Định nghĩa : Lăng kính là một khối chất trong suốt, đồng chất (thủy tinh, nhựa…),được giới hạn bởi

2 mặt phẳng không song song(thường có dạng lăng trụ tam giác.)

Bài 28 :

I- CẤU TẠO LĂNG

KÍNH

A

Mặt bên

Mặt bên Đáy

n

I- CẤU TẠO LĂNG KÍNH

Về phương diện quang học, lăng kính được đặc trưng bởi :

Cạnh

I-CẤU TẠO LĂNG

A P

Nguồn sáng trắng

Tấm chắn khe sáng

Lăng kính

Lăng kính

có tác dụng

gì đối với ánh sáng trắng ?

Chỉ xét những tia sáng khi đi qua lăng kính nằm trong cùng một tiết diện thẳng.

 Khảo sát lăng kính đặt trong môi trường không khí.

Chiếu chùm tia tới mặt bên của lăng kính hướng từ đáy lên

Bài 28 :

I- CẤU TẠO LĂNG

SI: tia tới; JR: tia ló i: góc tới; i’: góc ló

Như vậy, khi có tia ló ra khỏi lăng kính thì tia ló bao giờ cũng lệch về phía đáy hơn so với tia t ới

n

r’

Bài 28 :

Hãy vẽ tiếp đường đi của tia sáng (giả sử rằng tại

AC xảy ra hiện tượng khúc xạ)

I- CẤU TẠO LĂNG

và tia ló

Bài 28 :

2 Đường đi của tia sáng qua lăng kính

I- CẤU TẠO LĂNG

sin i1 = nsin r1sin i2 = nsin r2

A = r1 + r2

D = i1 + i2 - A

I- CẤU TẠO LĂNG

A = r + r’

D = (n - 1)A

Ghi nhí

Bài 28 :

Khi A, i nhỏ

Nhóm 1: CM công thức sin i = nsin r, A = r + r’ Nhóm 2: CM công thức sin i’ = nsin r’, D = i + i’ – A

Nhóm 3: CM công thức i = nr, A = r + r’

Nhóm 4: CM công thức i = nr’, D = (n - 1)A

I- CẤU TẠO LĂNG

=> sin i = nsin r

n1sin i = n2sin r (Với n1 = 1; n2 = n)

Tương tự :

=> sin i’ = nsin r’

n1sin r’ = n2sin i’

(Với n1 = n; n2 = 1)

Bài 28 :

 Có: A = M (góc có cạnh tương ứng

vuông góc) Mà: M = r+ r’ (góc ngoài tam giác IJM)

10/10/17 01:54 AM Trần Đăng Chiến 20

Khi A<100; i<100 thì theo công thức gần đúng trong toán học thì

sini ~i; sinr ~ r vậy sini = nsinr thì i = n r tương tự i’ = n r’

I-CẤU TẠO LĂNG

BIẾN THIÊN CỦA GÓC LỆCH THEO GÓC TỚI

Thí nghiệm: Cho 1 chùm sáng hẹp song song đi qua đỉnh của Lăng kính như trên hình vẽ phần chùm tia không đi qua lăng kính cho vệt sáng Ko trên màn E.Phần chùm đi qua Lăng kính bị lệch đi một góc là D cho trên màn E 1 vệt sáng K

BIẾN THIÊN CỦA GÓC LỆCH THEO GÓC TỚI

 Nhận xét:Khi góc tới thay đổi thì góc lệch D cũng thay đổi và qua 1 giá trị cực tiểu(gọi là góc lệch cực tiểu)kí hiệu là Dm.

 Khi tia sáng qua lăng kính có góc lệch cực tiểu qua nhiều thí nghiệm người ta thấy rằngtia sáng sẽ đối xứng qua mặt phân giác góc A

Bài 28 :

I-CẤU TẠO LĂNG

BIẾN THIÊN CỦA GÓC LỆCH THEO GÓC TỚI

Khi D=Dm thì i=im=i’

Khi đó r=r’=A/2 Suy ra Dm=2im-A Hay

Bài 28 :

I-CẤU TẠO LĂNG

I-CẤU TẠO LĂNG

là lăng kính.

Máy quang phổ

là thiết bị phân tích chùm sáng thành các thành phần đơn sắc.

Bài 28 :

Bài 28 :

I-CẤU TẠO LĂNG

2 Lăng kính phản xạ toàn phần

I-CẤU TẠO LĂNG

n

Cho n = 1,5 Hãy giải thích sự phản xạ toàn phần ở hai mặt bên của lăng kính ?

0

1 2 sini i 42

1,5 3

Chùm tia tới song song đi vào lăng kính vuông góc mặt đáy

BC nên đi thẳng tới gặp mặt bên AB với góc tới

tia sáng bị phản xạ toàn phần lần 1 rồi tới gặp mặt bên AC với góc tới

tia sáng bị phản xạ toàn phần lần 2 rồi đi vuông góc với mặt đáy BC ra ngoài.

I-CẤU TẠO LĂNG

10/10/17 01:54 AM Trần Đăng Chiến 28

410

-Tác dụng tán

sắc ánh sáng trắng

-Đường đi của

tia sáng đơn sắc qua lăng kính

III Công thức

về lăng kính:

IV Công dụng của lăng kính

-Máy quang phổ

- Lăng kính phản xạ toàn phần

sin i1 = nsin r1 sin i2 = nsin r2

A = r1 + r2

D = i1 + i2 - A

Bài tập 2: Cho tia sáng đến cạnh bên AB của lăng kính phản xạ toàn phần Tia ló truyền sát mặt BC Góc lệch tạo bởi lăng kính có giá trị nào sau đây ?

A 0 0

B 22,5 0 C.45 0 D.90 0

B

C A

1 2

BÀI TẬP VẬN DỤNG

Bài tập 3: Cho các trường hợp tia sáng truyền

qua lăng kính, trường hợp nào lăng kính không

làm lệch tia ló về phía đáy ?

1 Trả lời các câu hỏi và bài tập SGK

VỀ NHÀ

3 Tại sao ánh sáng trắng đi qua lăng kính lại

bị tách thành một chùm tia ?

2 Tìm hiểu kĩ hơn về cầu vòng

4 Đọc và tìm hiểu trước Bài 29 thấu kính

CÁC THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN ĐỒNG NGHIỆP ĐÃ GIÚP TÔI HOÀN THÀNH BÀI

DẠY NÀY.

XIN TRÂN THÀNH CẢM ƠN !!!

CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC

SINH ĐÃ THAM GIA HỘI GIẢNG.

Bài 28 :

HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG

A P

Lăng kính

Màn

Tấm lọc đỏ

HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG

A P

Lăng kính

Màn

Tấm lọc xanh

HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG

A P

Lăng kính

Màn

Tấm lọc màu vàng

Lăng kính

10/10/17 01:54 AM Trần Đăng Chiến 40

10/10/17 01:54 AM Trần Đăng Chiến 41

Lăng kính

Quang phổ của nguồn J Buồng ảnh

Lăng kính

10/10/17 01:54 AM Trần Đăng Chiến 44

J

K S

10/10/17 01:54 AM Trần Đăng Chiến 47

so với tia tới trong các trường hợp

trên?