2 phan 2 lao phoi

Lao sơ nhiễm•Trẻ nhỏ, tổn thương phổi thường kèm theo tổn thương hạch trung thất đó là lao sơ nhiễm Primary Tuberculosis 2.. Định nghĩa• Lần đầu tiên vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể, có biể

1 Lao sơ nhiễm

•Trẻ nhỏ, tổn thương phổi thường kèm theo tổn thương hạch trung thất đó là lao sơ nhiễm (Primary Tuberculosis)

2 Lao sau sơ nhiễm

•Trẻ lớn, tổn thương lao phổi giống người lớn, gọi là lao sau sơ nhiễm (Post – Primary Tuberculosis)

3

1 Định nghĩa

• Lần đầu tiên vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể, có biểu hiện triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng.

2 Phân biệt lao sơ nhiễm và nhiễm lao

5

3 Triệu chứng lâm sàng

Triệu chứng toàn thân:

• Trẻ có hội chứng nhiễm khuẩn, nhiễm độc mạn tính: sốt nhẹ về chiều và đêm, ra mồ hôi khi ngủ, sút cân, ăn uống kém, quấy khóc…

• Bệnh cũng có thể bắt đầu cấp tính: Trẻ sốt cao, mạch nhanh, kèm theo có ban nút đỏ ở mặt trước cẳng chân.

Triệu chứng cơ năng:

• Ho khan, ho kéo dài, sau có đờm là triệu chứng hay gặp

• Khó thở: hay gặp ở trẻ nhỏ

Triệu chứng thực thể:

• Thường nghèo nàn: Có thể có ran phế quản (khi hạch trung thất đè ép vào phế quản), gõ đục, rì rào phế nang giảm ở một vị trí

của phổi

• Trong một số trường hợp có thể có viêm kết mạc bọng nước hoặc có ban đỏ ở cẳng chân.

• Soi phế quản: Cho biết tổn thương phế quản kèm theo, vị trí, mức độ phế quản bị hạch trung thất chén ép và hút dịch phế quản

xét nghiệm tìm vi khuẩn lao

7

4 Triệu chứng cận lâm sàng

Tìm vi khuẩn lao: Đối với lao sơ nhiễm, tỷ lệ tìm thấy vi khuẩn trong các bệnh phẩm thấp

• Có thể tìm vi khuẩn trong đờm (trẻ lớn), trong dịch rửa dạ dày (trẻ nhỏ) Kết quả xét nghiệm bằng kỹ thuật nhuộm soi kính, nuôi

cấy từ 7% đến 25%

• Áp dụng kỹ thuật sinh học phân tử (PCR) cho kết quả cao hơn (20 – 40%).

XQuang phổi chuẩn:

• Phức hợp sơ nhiễm (10 – 20% hình ảnh xquang của lao sơ nhiễm) còn gọi là phức hợp Ghon

• Tổn thương gồm ổ loét sơ nhiễm (săng sơ nhiễm) và hạch trung thất to, nối với nhau bởi một đường mờ nhạt (đường bạch huyết bị viêm)

• Ổ loét sơ nhiễm hay gặp ở thùy trên hoặc thùy dưới phổi phải, hình mờ nhạt đường kính dưới 1cm Hình hạch trung thất to là các bóng mờ đều ở

vùng rốn phổi hoặc dưới Carina.

9

• Hình ảnh hay gặp hơn (50 – 60%) của lao sơ nhiễm là hạch trung thất to Các nhóm hạch gặp nhiều là hạch dưới Carina, hạch cạnh khí quản, phế quản gốc phải, hạch cạnh khí quản, phế quản gốc trái

• Khi hạch to chèn ép phế quản có thể thấy hình xẹp phổi (mờ đồng đều) ở phân thùy, thùy phổi tương ứng

• Hình viêm rãnh liên thùy

Cắt lớp vi tính lồng ngực:

•Phát hiện rõ vị trí tổn thương, số lượng hạch nhiều hơn và chi tiết các tổn thương ở nhu mô phổi, màng phổi, trung thất…

11

Phản ứng da với Tuberculin:

•Nếu có sự chuyển phản ứng thì có giá trị chẩn đoán

•Đường kính “cục sẩn” > 10mm là phản ứng dương tính với hầu hết trẻ em

•Đường kính “cục sẩn” > 5mm là phản ứng dương tính với trẻ em nhiễm HIV hoặc suy dinh dưỡng nặng (Marasmus hoặc Kwashiorkor)

Xét nghiệm máu:

•Số lượng hồng cầu bình thường hoặc giảm nhẹ, bạch cầu không tăng tỷ lệ bạch cầu lympho tăng Tốc độ máu lắng tăng

•Các xét nghiệm miễn dịch: phát hiện kháng nguyên của vi khuẩn lao, kháng thể hoặc cytokin (Interferon γ) khi cơ thể tiếp xúc với kháng nguyên của vi khuẩn lao

13

• Lao phổi sau sơ nhiễm thường gặp ở trẻ lớn

• Các triệu chứng lâm sàng giống triệu chứng lâm sàng bệnh lao phổi ở người lớn (sốt nhẹ, ho khạc đờm, đau ngực…)

• Tổn thương ở phổi cũng gồm các tổn thương cơ bản của bệnh lao: thâm nhiễm, nốt, xơ, hang

• Trẻ ở tuổi dậy thì có thể gặp thể lao đặc biệt là “viêm phổi bã đậu”

• Triệu chứng lâm sàng rầm rộ: sốt cao, rét run, ho khạc nhiều đờm, đờm lẫn máu, mủ

15

• Tổn thương trên xquang phổi: Giống người lớn, thâm nhiễm,nhiều nốt, kèm theo nhiều hang

• XN đờm tìm AFB trực tiếp, nuôi cấy (+)

• XN máu có bạch cầu tăng, trong đó tăng bạch cầu đa nhân trung tính (có thể có bạch cầu non trong máu ngoại vi), giảm tỷ lệ bạch cầu lympho

17

Triệu chứng lâm sàng

Triệu chứng toàn thân, cơ năng nghi lao:

•Ho dai dẳng, khò khè, có thể sốt nhẹ không cải thiện/ hoặc hay tái diễn khi đã điều trị kháng sinh phổ rộng 7- 10 ngày

•Sút cân hoặc không tăng cân, suy dinh dưỡng (đã loại trừ các nguyên nhân khác)

Triệu chứng thực thể:

•Nghe phổi thường không phát hiện bất thường

•Một số trường hợp nghe thấy tiếng khò khè hoặc tiếng ran rít, ngáy ở 1 bên phổi, nguyên nhân là do hạch to chèn ép vào khí quản, dùng thuốc giãn phế quản không có tác dụng

19

a) Trên lâm sàng:

• Viêm đường hô hấp trên

• Viêm phế quản, viêm phổi, hen PQ …

b) Trên X quang:

• Viêm hạch trung thất do nhiễm vi khuẩn khác ( tụ cầu, liên cầu, phế cầu…)

• Hạch to trong các bệnh khác (lymphosarcom, Hodgkin…) bệnh nhân còn có triệu chứng ở tạng khác, thay đổi huyết học …

• Điều trị nguyên nhân

• Điều trị triệu chứng

• Điều trị chống bội nhiễm

• Điều trị nâng cao thể trạng

• Tiên lượng: Tốt, xấu dựa vào:

Chẩn đoán sớm hay muộn

1. Chia 3 nhóm: Mỗi nhóm thảo luận 1 bệnh án

2. Thời gian thảo luận nhóm: 20 phút

3. Trình bày tóm tắt: mỗi nhóm 10 phút

4. Giảng viên kết luận

Nội dung thảo luận:

•. Chẩn đoán sơ bộ lâm sàng ca bệnh

•. Chẩn đoán phân biệt

•. Các xét nghiệm cận lâm sàng cần làm

•. Chẩn đoán xác định

•. Điều trị

25