1 phan 1 epidemiology of childhood TB updated feb 2017

Tập huấn về chẩn đoán, điều trị và dự phòng lao trẻ emVũ Ngọc Bảo, MD, MA PATH DỊCH TỄ HỌC BỆNH LAO TRẺ EM... Cách tiếp cận • Xác định và điều trị thích hợp các ca lao lây nhiễm sẽ giúp

Tập huấn về chẩn đoán, điều trị và dự phòng lao trẻ em

Vũ Ngọc Bảo, MD, MA

PATH

DỊCH TỄ HỌC BỆNH LAO TRẺ EM

Gánh nặng bệnh lao trẻ em

 Toàn cầu (WHO 2015):

• Hằng năm ước tính 1 triệu trẻ <15 tuổi mắc lao, nhưng chỉ có 1/3 (36%) được chẩn đoán, và 136.000 trẻ chết vì lao;

• Gần ½ (44%) trẻ <5 tuổi và 1/5 (22%) trẻ <15 tuổi mắc lao sẽ bị tử vong nếu không được điều trị, nhưng nếu được điều trị thì 99% trẻ mắc lao sẽ sống

 Việt Nam (2014)

• Uớc tính 13.000 trẻ mắc lao

• Phát hiện 1.300 trẻ mắc lao (10%)

• Thể lao: lao phổi AFB (+) 9%; lao phổi AFB (-) 29%; lao ngoài phổi (lao hạch ngoại biên) 62%

→ Tầm quan trọng của việc phát hiện và điều trị lao trẻ em

Cách tiếp cận

• Xác định và điều trị thích hợp các ca lao lây nhiễm sẽ giúp dự phòng lao trẻ em

• Lý do lao trẻ em ít được ưu tiên trong CTCLQG:

 Khó chẩn đoán

 Thường không lây nhiễm

 Nguồn lực hạn chế

 Thiếu ghi chép và báo cáo

• Nhưng …

 Điều này tác động đến tỉ lệ mắc và tử vong do lao ở trẻ em

 Lao trẻ em phản ánh hiệu quả của việc kiểm soát lao

 Trẻ nhiễm lao sẽ trở thành người lớn mắc lao sau này

Các yếu tố nguy cơ lây nhiễm lao

• Tiếp xúc với nguồn lây

 Mức độ gần gũi của tiếp xúc

 Thời gian tiếp xúc

• Nguồn lây

 Xét nghiệm đờm dương tính

 Hình ảnh X-quang phổi có hang

• Nguy cơ phơi nhiễm tăng

 Trẻ sống ở nơi có bệnh lao lưu hành cao

 Trẻ em của gia đình có HIV

Các yếu tố nguy cơ mắc bệnh lao

• Nhỏ tuổi

 Đặc biệt trẻ 0-2 tuổi

• Nhiễm HIV

 Nguy cơ nhiễm và mắc lao

• Suy giảm miễn dịch khác

 Suy dinh dưỡng

 Sau khi mắc sởi

• Không tiêm phòng BCG

 Nguy cơ mắc các thể lao lan tỏa (lao kê, lao màng não)

Bệnh lao ở trẻ em

• Đa số các ca lao xảy ra ở trẻ nhỏ (<5 tuổi) chiếm 1/2

• Đa số các ca mắc lao xảy ra trong vòng 2 năm sau khi phơi nhiễm/bị nhiễm lao

 Hầu hết là trong vòng 1 năm (90%)

• Đa số các ca lao trẻ em là lao phổi (70-80%)

 Hầu hết là lao phổi AFB (-) hoặc không làm được

 Lao ngoài phổi cũng thường gặp, và thể lao ngoài phổi phụ thuộc vào tuổi

 Lao phổi AFB (+) thường gặp ở trẻ lớn

Thực trạng số liệu lao trẻ em

• Gánh nặng lao trẻ em ở cấp quốc gia và toàn cầu không biết rõ

• Gánh nặng lao trẻ em là một chỉ báo quan trọng của lây nhiễm đang tiếp diễn trong cộng đồng

• Lao trẻ em thường không được đăng ký hay báo cáo trong CTCLQG

• Các thông tin quan trọng bao gồm: tuổi, thể bệnh lao, tình trạng nhiễm HIV và kết quả điều trị

Số liệu lao trẻ em trong CTCLQG

• Trẻ em chẩn đoán và điều trị lao nên được đăng ký, ghi chép và báo cáo thường quy

• Các thông tin quan trọng bao gồm: tuổi, thể bệnh lao, tình trạng nhiễm HIV và kết quả điều trị

• Số liệu này là quan trọng cho việc theo dõi và đánh giá chương trình, cũng như tập huấn, mua sắm thuốc và lập kế hoạch chiến lược

• CTCLQG nên thành lập Nhóm làm việc về lao trẻ em để giúp giám sát và hỗ trợ các hoạt động

Không một trẻ em nào đáng bị chết vì bệnh lao! Trân trọng cảm ơn!