Bác sỹ giỏi cần là luật sư cho chính mình

Lớp Y 2012 chúng em vừa được học hai module rất lí thú và bổ ích đó là module Quản lý bệnh viện và module Kinh tế y tế. Qua đó chúng em nhận thấy có rất nhiều vấn đề được đặt ra, hầu hết đều là những vấn đề nổi bật, trọng yếu trong ngành y tế. Tuy nhiên với những hiểu biết hạn chế và sự thích thú ở bài giảng về những bọ luật liên quan đến ngành y, trong bài thu hoạch cuối module em xin được trình bày về vấn đề Luật trong ngành y với chủ đề “Bác sĩ giỏi cần la luật sư cho chính mình”. Một vấn đề em khá tâm đắc và quan tâm chú ý, bởi lẽ dường như đang bị lãng quên và xao nhãng, người trong nghề y không nhận thức được pháp luật quan trọng đến thế nào. Trong giới hạn của bài viết em sẽ cố gắng nêu bật lên những vấn đề nổi cộm trong nội dung khái quát về Luật, mối quan hệ của Luật đối với ngành y tế, những câu chuyện lịch sử của những người thầy thuốc tài ba, đã thấy được người thầy thuốc cần có luật trong hành nghề. Tiếp theo với thực trạng Luật pháp còn chưa được đưa vào ngành y tế, dẫn đến nhiều hạu quả đáng tiếc, người nhân viên y tế chưa được luật pháp bảo vệ. Sau đó với sự vào cuộc của các lãnh đạo ngành y tế và cơ quan lập pháp – Quốc hội, Luật để bảo vệ y bác sĩ là cần thiết. Cuối cung em cũng xin có một số giải pháp để y bác sĩ có cơ hội học tập Luật ột cách bài bản, có được hành lang pháp lý để hành nghề thật đúng và bảo vệ được bản thân.

BÀI THU HOẠCH MODULE QUẢN LÝ BỆNH VIỆN

VÀ MODULE KINH TẾ Y TẾ

BÁC SĨ GIỎI CẦN LÀ LUẬT SƯ CHO CHÍNH MÌNH

TRẦN THANH MINH MSSV: 125272063

Tp HCM, 08/2017

LỜI CÁM ƠN

Lời đầu tiên em xin được nhấn mạnh rằng đây là hai trong những Module bản thân

em và nhiều sinh viên khác của lớp cảm thấy thú vị và để lại nhiều bài học sâu sắc nhất

Do đó để mở đầu cho bài thu hoạch này, em xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất đếncác thầy cô trong bộ môn Quản lý bệnh viện và bộ môn Kinh tế y tế của Khoa Y - Đại họcquốc gia TP.Hồ Chí Minh trong thời gian qua đã tận tình hướng dẫn chúng em trong mônhọc

Đây là những module cuối năm thứ năm của chúng em, trước vào năm cuối nhiềuthử thách chờ đợi phía trước, không chỉ về việc trang bị đủ kiến thức về chuyên môn màcần thiết không kém đó là kỹ năng sống và làm việc trong môi trường nghề y sau này.Việc được học những bài học bổ ích trong module đã làm chúng em mở rộng tầm nhìncho bản thân, để từ đó biết ước mơ và biến chúng trở thành hiện thực Ngày nhận đượcthời khóa biểu của liên module, chúng em biết được tên các bài học, có lẽ không chỉ bảnthân em mà nhiều bạn khác đều tự hỏi rằng chúng em có thể lĩnh hội được những kiếnthức có vẻ hàn lâm và xa lạ như thế không – những kiến thức về lĩnh vực quản trị, kinh tế

- tài chính, bảo hiểm, và tất nhiên cả luật nữa Nhưng xóa đi những ngờ vực và tự ti banđầu, qua sự hướng dẫn tận tình và tâm huyết của các thầy, các cô, chúng em đã dần làmquen, học hỏi thêm để hiểu sâu hơn về các lĩnh vực này Bài thu hoạch này không những

để đánh giá kiến thức sau ba tuần học tập mà đối với em, nó còn là cơ hội để nói lên suynghĩ, tâm tư, cách nhìn nhận của mình đối với cái nghề đang theo đuổi ở góc nhìn khácmới hơn, khác với những kiến thức lý thuyết về y học hay thực tập lâm sàng mà em đãtừng trải qua trước đó

Em xin chân thành cảm ơn Thầy Nguyễn Thế Dũng – người Thầy đã trực tiếp xâydựng một cách tâm huyết khi đã thiết kế nội dung chương trình giảng dạy một cách tốtnhất cho chúng em, mời những thầy cô có chuyên môn kiến thức sâu trong các bài học vàthầy cũng là người bỏ ra nhiều thời gian, công sức để trực tiếp giảng dạy và truyền đạtnhững kinh nghiệm, những câu chuyện thú vị nhưng cũng đầy bổ ích trong cuộc ời làmnghề y của mình Xin gửi lời cám ơn chân thành nhất đến Thầy Nguyễn Tuấn Kiệt, ngườigiảng viên, cũng là người luôn theo sát chúng em trong từng bài giảng và cùng toàn thểcán bộ giảng của module, Ban giám đốc và phòng quản trị thiết bị Bệnh viện Bệnh nhiệtđới

Vì kiến thức còn hạn hẹp, trong quá trình làm bài sẽ không tránh khỏi những thiếusót, em mong nhận được những góp ý từ thầy để không những rút kinh nghiệm cho bàithu hoạch này mà còn để tích lũy thêm kiến thức trên con đường hành nghề y của mình.Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn và kính chúc quý thầy, cô dồi dào sức khoẻ,thành đạt trong sự nghiệp và cuộc sống

Tp Hồ Chí Minh, ngày 7 tháng 8 năm 2017

Sinh viên

Trần Thanh Minh

Trong giới hạn của bài viết em sẽ cố gắng nêu bật lên những vấn đề nổi cộm trongnội dung khái quát về Luật, mối quan hệ của Luật đối với ngành y tế, những câu chuyệnlịch sử của những người thầy thuốc tài ba, đã thấy được người thầy thuốc cần có luậttrong hành nghề Tiếp theo với thực trạng Luật pháp còn chưa được đưa vào ngành y tế,dẫn đến nhiều hạu quả đáng tiếc, người nhân viên y tế chưa được luật pháp bảo vệ Sau đóvới sự vào cuộc của các lãnh đạo ngành y tế và cơ quan lập pháp – Quốc hội, Luật để bảo

vệ y bác sĩ là cần thiết Cuối cung em cũng xin có một số giải pháp để y bác sĩ có cơ hộihọc tập Luật ột cách bài bản, có được hành lang pháp lý để hành nghề thật đúng và bảo vệđược bản thân

3.2 Lãnh đạo ngành y tế và cơ quan lập pháp nghĩ gì ? 14

CHƯƠNG 4 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 17

DANH SÁCH HÌNH

DANH SÁCH CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

CHƯƠNG I GIỚI THIỆU

Người thầy thuốc trong con mắt của mọi người từ trước tới nay luôn ở một vị thếcao trong xã hội Sở dĩ như thế vì khác với mọi ngành nghề khác, công việc của ngườithầy thuốc làm mỗi ngày là tiếp xúc với bệnh nhân, đối mặt với nguyện vọng được chữabệnh và chịu trách nhiệm trước sức khỏe và sinh mệnh của họ Mọi người luôn tâm niệmrằng người thầy thuốc là những người uyên bác nhất, về chuyên môn của họ Các thế hệhọc sinh và sinh viên sau này, khi lựa chọn ngành y, đều đưa chuyên môn làm hàng đầutrong những điều cần học ở trường y, một phần lớn trong đó ngay lập tức gạt bỏ ra trongsuy nghĩ của họ những lĩnh vực khác để học tập như kinh tế - tài chính, quản trị, ngoạigiao, truyền thông, luật, … đâu biết được rằng những lĩnh vực tưởng chừng như khôngliên quan đó lại là những yếu tố quan trọng đến tương lai và sự nghiệp của họ Họ sau khi

ra trường khi công tác bộc lộ những điểm yếu khi gặp phải các vấn đề mà để giải quyếtchúng cần những kiến thức ở các lĩnh vực xa lạ kia

Những sự việc xảy ra liên quan đến các nhân viên y tế trong thời gian gần đây cóthể gán cho nhiều nguyên nhân khách quan ở người bệnh, người thân hay những ngườihiếu kỳ bên cạnh nhưng không thể bỏ qua nguyên nhân chủ quan ở bản thân người cán

bộ, nhân viên y tế không được trang bị cách giải quyết vấn đề một cách hợp lý mà cộinguồn do thiếu hiểu biết về những lĩnh vực nói trên Ở đây em xin muốn nhấn mạnh đếnvấn đề sử dụng luật trong lĩnh vực y tế, lĩnh vực có vẻ khô khan và xa vời nhất đối với cácthầy thuốc Qua sự hiểu biết ban đầu của bản thân và hướng dẫn của các thầy trongmodule này, đặc biệt là Thầy Lê Trúc Phương, em nhận thấy luật pháp là vấn đề mà mỗingười bác sĩ cần học tập một cách nghiêm túc, học để hiểu biết, học để vận dụng, biếnluật pháp trở thành phương tiện đơn giản trong thực hành hằng ngày cũng như là lá chắnbảo vệ bản thân và danh dự của chính mình Do đó em xin trình bày những ý tưởng trêntrong bài thu hoạch cuối module này, với chủ đề : Bác sĩ giỏi cần là một luật sư cho chínhmình

Trong giới hạn của bai thu hoạch này, em xin tập trung đến văn bản pháp luật liênquan đến ngành y tế nhiều nhất và thường được nhắc đến nhất trong những năm gần đây

đó là luật khám bệnh, chữa bệnh

CHƯƠNG II TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

Để hiểu hơn về luật pháp nói chung và luật khám bệnh, chữa bệnh nói riêng, chúng

ta sẽ cùng tìm hiểu những khái niệm về luật, được thấy mối liên quan mật thiết giữa hailĩnh vực mà chúng ra những tưởng xa lạ đó là luật và nghề y, được kiểm chứng bởi nhữngcâu chuyện có thật trong lịch sử của nghề y Việt Nam và thế giới Qua đó thấy được sự rađời của Luật khám bệnh, chữa bệnh là một tiến trình tất yếu, cần thiết để học tập và thựchành trong sự nghiệp hành nghề thầy thuốc của mình

2.1 Đại cương về Luật

2.1.1 Khái niệm cơ bản về Luật

Theo bách khoa toàn thư mở Wikipedia, Luật pháp dưới góc độ luật học được hiểunhư là tổng thể các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước đặt ra hoặc thừanhận, thể hiện ý chí chung của một quốc gia, khu vực, được Nhà nước đảm bảo thực hiệnbằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, và cưỡng chế

Luật pháp thông thường được thực thi thông qua một hệ thống các cơ quan thựcthi, bao gồm các cơ quan như công an (cảnh sát), tòa án, viện kiểm sát, cơ quan thi hànhán Trong đó quan tòa sẽ nghe tranh tụng từ các bên và áp dụng các quy định để đưa raphán quyết công bằng và hợp lý Cách thức mà luật pháp được thực thi được biết đến như

là hệ thống pháp lý, thông thường phát triển trên cơ sở tập quán tại mỗi quốc gia Tuynhiên, cũng cần hiểu rằng, chỉ những hành vi vi phạm pháp luật gây hậu quả xấu cho xãhội và đến một mức độ cần thiết mới có thể bị đưa ra toà án Hiện nay, hầu hết các nướctrên thế giới đều có hai "nhánh" là thực thi luật pháp theo con đường hành chính và thựcthi theo con đường hình sự Hành chính và hình sự là hai cấp độ khác nhau và không thểđồng thời áp dụng lên một hành vi vi phạm

Về cơ bản, luật pháp được thực thi thông qua các biện pháp hành chính là nhiềuhơn cả, ví dụ như: cảnh sát giao thông xử phạt người vi phạm, thanh tra xây dựng thanhtra và xử phạt vi phạm

Trong xã hội dân sự, mặc dù toà án vừa đóng vai trò là cơ quan thực thi nhưngcũng vừa là một người trọng tài để đưa ra các phán xét của mình về tính hợp pháp củahành vi Tuy vậy, ở Việt Nam và đại đa số các nước châu Á nói chung, việc đưa vụ việcđến toà án chưa trở thành một thói quen và văn hoá pháp luật

Phần lớn các quốc gia dựa vào cảnh sát pháp lý để thi hành luật pháp Cảnh sátpháp lý nói chung phải được đào tạo chuyên nghiệp về các kiến thức, kỹ năng thực thiluật pháp trước khi được cho phép có các hành vi nhân danh pháp luật, chẳng hạn nhưđưa ra các cảnh báo và trát đòi hầu tòa, thực thi việc tìm kiếm hay ra các lệnh khác cũngnhư thực hiện việc tạm giam, tạm giữ Những người hành nghề pháp lý nói chung phải

được đào tạo chuyên nghiệp về các kiến thức pháp lý trước khi được phép biện hộ cho cácbên tại tòa án, dự thảo các văn bản pháp lý hay đưa ra các tư vấn pháp lý.

Cùng phân biệt rõ hơn một số khái niệm Pháp Luật, Pháp chế, Luật và Bộ luật

* PHÁP LUẬT : Là hệ thống các quy tắc xử sự, là công cụ điều chỉnh các quan hệ

xã hội do Nhà nước ban hành, thể hiện ý chí của giai cấp cầm quyền và được thực hiệnbằng các biện pháp cưỡng chế của Nhà nước Pháp luật hoàn toàn không phải là sản phẩmthuần túy của lý tính hay bản tính tự nhiên phi giai cấp của con người như học thuyếtpháp luật tự nhiên quan niệm Pháp luật cũng mang tính xã hội, bởi vì ở mức độ nhấtđịnh, nó phải thể hiện và bảo đảm những yêu cầu chung của xã hội về văn hóa, phúc lợi,môi trường sống… Nếu pháp luật phản ánh đúng đắn các quy luật vận động và phát triểncủa xã hội, nhất là các quy luật kinh tế thì pháp luật sẽ có tác động tích cực đối với pháttriển kinh tế - xã hội Ngược lại, pháp luật sẽ kìm hãm sự phát triển đó Những thuộc tính

cơ bản của pháp luật là tính quy phạm, tính cưỡng chế, tính khách quan, tính Nhà nước,tính hệ thống và tương đối ổn định

* PHÁP CHẾ : Là một chế độ và trật tự pháp luật trong đó tất cả các cơ quan Nhànước, các tổ chức xã hội và mọi công dân đều phải tôn trọng và thực hiện pháp luật mộtcách nghiêm chỉnh, triệt để và chính xác Pháp chế và pháp luật có quan hệ mật thiết vớinhau, nhưng không đồng nhất Các tổ chức, chính trị, xã hội cũng có nghĩa vụ tuân thủpháp luật của Nhà nước Thực hiện tốt nguyên tắc pháp chế là cơ sở bảo đảm cho bộ máyNhà nước hoạt động nhịp nhàng, đồng bộ, phát huy đầy đủ hiệu lực của mình và bảo đảmcông bằng xã hội Điều 12 Hiến pháp 1992 của nước ta quy định “Nhà nước quản lý xãhội theo pháp luật và không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa” Tính thốngnhất của pháp chế xã hội chủ nghĩa đòi hỏi bộ máy Nhà nước, các địa phương và mọicông dân trong cả nước phải nhận thức và thực hiện giống nhau đối với toàn bộ hệ thốngpháp luật đã ban hành Nó không cho phép mỗi nơi có luật lệ riêng, duy trì tình trạng

“phép vua thua lệ làng”, thực hiện pháp luật của nhà nước theo cách “vận dụng” riêng củamình Nó chống lại thói cục bộ, địa phương Bảo đảm tính thống nhất của pháp chế làđiều kiện không thể thiếu để thực hiện dân chủ đối với mọi công dân và quyền lực củanhà nước

* BỘ LUẬT và LUẬT : Đều là văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội ban hành

để cụ thể hóa Hiến pháp nhằm điều chỉnh các loại quan hệ xã hội trong các lĩnh vực hoạtđộng của xã hội Các Bộ luật và luật này có giá trị pháp lý cao (chỉ sau Hiến pháp) và cóphạm vi tác động rộng lớn đến đông đảo các tầng lớp nhân dân Các Bộ luật và luậtthường được ban hành theo một trình tự hết sức chặt chẽ, gồm 4 giai đoạn : soạn thảo dự

án luật, thảo luận dự án luật, thông qua luật, và công bố luật Tuy nhiên cần phân biệt giữa

Bộ luật và luật Bộ luật là một văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội ban hành nhằmđiều chỉnh và tác động rộng rãi đến các quan hệ xã hội trong một lĩnh vực hoạt động nào

đó của xã hội (ví dụ : Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự, Bộ luật lao động, Bộ luật

tự ban hành và hiệu lực giống Bộ luật, song phạm vi các quan hệ xã hội cần điều chỉnhhẹp hơn, chỉ trong một lĩnh vực hoạt động, một ngành hoặc một giới (ví dụ: Luật công ty,Luật đất đai, Luật thuế, Luật đầu tư nước ngoài, Luật xây dựng, Luật nhà ở…).

2.1.2 Lịch sử của Luật

Pháp luật ra đời cùng với sự xuất hiện của nhà nước, đó là một điều tất yếu kháchquan Xét về phương diện chủ quan, pháp luật do nhà nước đề ra và đảm bảo thực hiệnbằng sức mạnh của mình, trở thành một công cụ có hiệu quả nhất để bảo vệ lợi ích củagiai cấp thống trị trong xã hội, nó quản lý xã hội theo mục đích của nhà nước cũng tức làmục đích của giai cấp thống trị

Pháp luật được hình thành bằng nhiều cách với những hình thức khác nhau

- Con đường thứ nhất là “luật pháp hoá”, “nhà nước hoá” Nhà nước thừa nhận và

nâng lên những tập quán có lợi cho mình Đó là “tập quán pháp” Có tập quán được nhànước chính thức thừa nhận và đưa vào bộ luật, nhưng cũng cõ những tập quán được nhànước mặc niên thừa nhận Như vậy có tập quán pháp thành văn và tập quán pháp khôngthành văn Điển hình là ở các nước phương Đông như ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam

- Con đường thứ hai là do nhà nước ban hành mới Do nhu cầu điều chỉnh những

quan hệ ngày càng phức tạp, phong phú, sâu và rộng mà tập quán pháp không thể điềuchỉnh được hết Pháp luật được tồn tại dưới dạng thành văn và bất thành văn Pháp luậtthành văn ra đời ngay từ khi xuất hiện chữ viết.VD như luật 12 bảng của La Mã cổ đại,bột luật Hammurabi của Lưỡng Hà cổ đại

2.1.3 Bản chất và thuộc tính của Luật

Bản chất của luật pháp phản ánh bản chất của Nhà nước đặt ra nó Nhà nước kiểunào thì pháp luật kiểu đó Chính vì vậy, luật pháp có tính chất giai cấp Luật pháp còn cótính xã hội vì nó chứa đựng những chuẩn mực chung được số đông trong xã hội ủng hộ.Nếu không luật pháp sẽ bi chống đối Luật pháp có tính dân tộc, nghĩa là phù hợp vớitruyền thống, tập quán, giá trị đạo đức của các dân tộc trong đất nước Bản chất này chophép luật pháp gần gũi với dân chúng, được dân chúng ủng hộ, do đó mà có hiệu quả điềuchỉnh lên các quan hệ xã hội Luật pháp có tính thời đại, nghĩa là phù hợp với trình

độ phát triển kinh tế của đất nước, có khả năng hội nhập với luật pháp quốc tế

Về mặt nội dung, luật pháp có tính quy phạm phổ biến Luật pháp là do Nhà nướcđặt ra, nên đối tượng điều chỉnh của nó phổ biến hơn các quy phạm xã hội khác

Về mặt hình thức, luật pháp có tính chặt chẽ Để dân chúng biết được và phải biết

ý chí của Nhà nước, thì ý chí này phải được thể hiện dưới các hình thức chặt chẽ Có 3hình thức luật pháp cơ bản, đó là tập quán pháp, tiền lệ pháp, và văn bản quy phạm pháp

luật Luật pháp được đảm bảo bằng Nhà nước Sau khi đặt ra luật pháp, Nhà nước đưaluật pháp vào đời sống thông qua các cơ quan Nhà nước, các thiết chế chính trị, các cán

bộ, nguồn lực tài chính, các phương pháp quản lý đặc biệt là phương pháp cưỡng chế

2.1.4 Các hệ thống pháp luật

Nói chung có 4 hệ thống pháp luật đang được thực thi ngày nay trên thế giới

a) Dân luật/Luật châu Âu lục địa

Hệ thống luật châu Âu lục địa hay dân luật là sự pháp điển hóa đặt thành một hệthống bao hàm toàn diện các quy tắc được áp dụng và làm sáng tỏ bởi các quan tòa Đây

là hệ thống luật được thực thi lớn nhất trên thế giới, với khoảng 60% dân số thế giới sốngtại các quốc gia được điều hành bởi hệ thống luật này Hệ thống luật châu Âu lục địa cónguồn gốc từ Luật La Mã, đã được các học giả và các tòa án kế tục và sử dụng từcuối thời kỳ Trung cổ trở đi Phần lớn các hệ thống pháp lý ngày nay có nguồn gốc từ xuhướng pháp điển hóa trong thế kỷ 19 Luật dân sự của nhiều quốc gia, cụ thể là tại cácthuộc địa cũ của Pháp và Tây Ban Nha có các vết tích từ bộ luật Napoleon trong nhiềukhía cạnh

b) Thông luật/luật Anh-Mỹ :

Thông luật hay luật Anh-Mỹ là một

hệ thống pháp luật với hình thứcpháp lý đặc thù là tiền lệ pháp Đó làpháp luật dựa trên các phán quyết tạo

ra tiền lệ (stare decisis) từ các vụ án

trước đó Hệ thống thông luật hiệnnay được áp dụng tại Ireland, Anh,

Úc, New Zealand, Nam Phi, Canada

(ngoại trừ Québec) và Hoa Kỳ (bangLouisiana sử dụng cả thông luật vàdân luật Napoleon) Ngoài ra, một sốquốc gia khác cũng áp dụng thôngluật trong một hệ thống hỗn hợp,như Pakistan, Ấn Độ và Nigeria chủyếu áp dụng hệ thống thông luật,nhưng kết hợp cả luật tôn giáo và tậpquán pháp

c) Luật tôn giáo :

Hình 2 1 : Hình trên bia mộ vua Hammurabi mô

tả thần Shamash đang tiết lộ luật cho vua Hiện

vật bảo tàng Louvre.

Nhiều quốc gia xây dựng hệ thống pháp luật của mình trên cơ sở các nguyên lý tôngiáo Hệ thống có ảnh hưởng lớn nhất trong dạng này là Sharia, hay luật Hồi giáo Luật

Do Thái (Halakha), được tuân thủ bởi những người Do Thái Chính thống và Bảothủ (trong các dạng khác nhau đáng kể) đề cập cả các quan hệ có tính chất tôn giáo cũngnhư dân luật Tuy nhiên, không giống như Sharia, hiện nay không có quốc gia nào có luậtpháp tuân theo Halakha một cách đầy đủ Luật giáo hội Kitô ngày nay gần như chỉ đểphân xử các quan hệ tôn giáo chứ không giống như Sharia, trong đó nó liên quan tới cảdân luật (như các quyền về tài sản, hợp đồng, công ty, hiệp hội và đền bù tổn thất) cũngnhư luật hành chính

2.1.5 Các bộ phận của Luật

Trong nghĩa rộng, các bộ phận của luật pháp có thể phân chia trên cơ sở bên nào làbên có tố quyền Một điều rất phổ biến là các lĩnh vực thực tế của áp dụng luật pháp cóthể bao trùm nhiều bộ phận của luật pháp

a) Luật tư

Lĩnh vực của luật tư (luật dân sự) là hệ thống pháp lý liên quan đến các bộ luật điềuchỉnh các quan hệ giữa các cá nhân hay pháp nhân (không nhà nước) Luật tư có thể coinhư là luật dân sự mở rộng, nó không chỉ là hệ thống dân luật thịnh hành ở nhiều quốc gia

mà còn bao gồm cả những gì có trong dời sống pháp luật của một cá nhân mà không có sựchi phối mạnh mẽ của Nhà nước như hôn nhân gia đình, thừa kế, thương mại (nói chung

là các lĩnh vực mà các bên liên quan thiết lập theo thỏa thuận là chính)

c) Luật tố tụng

Luật tố tụng là lĩnh vực của luật pháp điều chỉnh quy trình tiến hành vụ việc pháp lý

Nó bao gồm các quy trình như ai có thể có quyền đệ đơn tới tòa, đệ đơn ra tòa như thếnào, cũng như quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia tranh tụng Luật tố tụng thườngđược coi như là luật "bổ trợ" do nó là các bộ luật liên quan đến việc các bộ luật khác được

áp dụng như thế nào

d) Luật hình sự

Khái niệm luật hình sự nói về những luật có chung tính chất là đề ra những hình phạtriêng biệt và nặng nề hơn bình thường nếu phạm vào Tùy theo loại tội và thẩm quyền, sựtrừng phạt (về mặt) hình sự bao gồm tử hình, giam giữ, bị quản thúc hoặc bị phạt vạ.Những tội cổ xưa như sát nhân (giết người), phản quốc.v.v luật hình sự nơi nào cũng có.Nhưng cũng có nhiều tội ở nước này đưa vào luật hình sự mà nước khác thì không Ngay

cả trong các bộ luật đôi khi cũng không rõ ràng về ranh giới giữa dân sự và hình sự Luậthình sự thường được tiến hành khởi tố bởi chính quyền, không giống như luật dân sựthường được tiến hành khởi tố bởi người dân hay các pháp nhân khác

e) Luật quốc tế:

Luật này điều chỉnh các quan hệ giữa các quốc gia, các thực thể quốc tế chưa đầy đủ,lãnh thổ hoặc vùng lãnh thổ Hay giữa các công dân của các quốc gia khác nhau cũng nhưgiữa các tổ chức quốc tế Hai nguồn cơ bản của luật là các luật tập quán và các điều ướcquốc tế

2.2 Nghề y từ xưa đã gắn liền với Luật

2.2.1 Lời thề Hippocrates

Hippocrates (460-370 TCN) là thầy thuốc

Hi Lạp, được xem là ông tổ của ngành y,

và tất nhiên để minh họa cho sự gắn kếtvới luật của ngành y từ thuở ban đầu.Khác với y học xưa với tri thức dựa vàokinh nghiệm quan sát, trường pháiHippocrates, hay trường phái Cos hìnhthành xung quanh ông đã đóng vai tròcực kỳ quan trọng trong việc tách y học

ra khỏi những suy luận mê tín và triếthọc, đưa y học thành phạm trù khoa họcchính xác dựa trên quan sát khách quan

và lập luận suy diễn chặt chẽ Có lẽ cũngbởi vì tính khoa học, lập luận chặt chẽ đó mà

ổng đã để lại cho hậu thế Lời thề Hippocrates

nổi tiếng, đây được xem như “tập quán pháp”

trong pháp luật, kim chỉ nam cho mọi hành động của người thầy thuốc sau này Vẫn chiphối việc thực hành y đức của các bác sỹ ngày nay, lời thề Hippocrates thường vang lêntại lễ tốt nghiệp của các trường y Lời thề qui định chi tiết quyền được giữ bí mật của bệnhnhân, yêu cầu người thầy thuốc phải có cuộc sống riêng tư và nghề nghiệp đáng kính

Hình 2 2 : Một bản của Lời thề Hippocrates

2.2.2 Lê Hữu Trác - “Tám tội cần tránh”

Lê Hữu Trác (1720 - 1791) hiệu là Hải Thượng Lãng Ông, quê ở làng Liêu Xá,huyện Đường Hào (nay là huyện Mỹ Văn, tỉnh Hải Hưng ) Cái qúy nhất trong việc đàotạo lớp lương y mới, Lãn Ông chú trọng xây dựng y

đức người thày thuốc, ông thường nói "Đạo làm thuốc

là một nhân thuật chuyên bảo vệ sinh mạng con người,

phải lo cái lo của người, vui cái vui của người, chỉ lấy

việc cứu sống mạng người làm nhiệm vụ của mình

không nên cầu lợi kể công" Dưới đây là tám tội người

thầy thuốc cần tránh:

- Có bệnh xem xét đã rồi mới cho thuốc, vì ngại đêm

mưa vất vả không chịu thăm mà đã cho phương, đó là

lội lười

- Có bệnh cần dùng thứ thuốc nào đó mới cứu được

nhưng sợ con bệnh nghèo túng không trả được vốn nên

chỉ cho thuốc rẻ tiền, đó là tội bủn xỉn

- Khi thấy bệnh chết đã rõ, không bảo thực lại nói lơ

mơ để làm tiền, đó là tội tham lam

- Thấy bệnh dễ chữa nói dối là khó chữa, dọa người ta sợ để lấy nhiều tiền, là lội lừa dối

- Thấy bệnh khó đáng lẽ nói thực rồi hết lòng cứu chữa nhưng lại sợ mang tiếng khôngbiết thuốc, vả lại chưa chắc chắn đã thành công, không được hậu lời nên không chịu chữađến nỗi người ta bó tay chịu chết, đó là tội bất nhân

- Có trường hợp người bệnh ngày thường có bất bình với mình khi mắc bệnh phải nhờđến mình liền nghĩ ra ý nghĩ oán thù không chịu chữa hết lòng, đó là tội hẹp hòi

- Thấy kẻ mồ côi goá bụa, người hiền, con hiếm mà nghèo đói ốm đau cho là chữa mấtcông vô ích không chịu hết lòng, đó là tội thất đức

- Lại như xét bệnh còn lơ mơ, sức học còn non đã cho thuốc chữa bệnh, đó là tội dốt nát.2.3 Luật khám bệnh, chữa bệnh

Ngày 23 tháng 11 năm 2009, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt

Nam khóa XII, kỳ họp thứ 6 đã chính thức thông qua Luật khám bệnh, chữa bệnh và ngày

04 tháng 12 năm 2009, Chủ tịch nước đã ký Lệnh công bố Luật này số 17/2009/L-CTN.Đây là đạo luật đầu tiên về khám bệnh, chữa bệnh - một vấn đề then chốt trong hoạt động

y tế

2.3.1.Bố cục và nội dung cơ bản

Luật gồm 9 chương với 91 điều, bao gồm các nội dung cơ bản sau:

Hình 2 3 : Hải Thượng Lãn Ông

(1720-1791)

1 Chương I - Những quy định chung gồm 6 điều (từ Điều 1 đến Điều 6) quy định

về phạm vi điều chỉnh; giải thích từ ngữ; nguyên tắc trong hành nghề khám bệnh, chữabệnh; chính sách của nhà nước về khám bệnh, chữa bệnh; trách nhiệm quản lý nhà nước

về khám bệnh, chữa bệnh và những hành vi bị nghiêm cấm

2 Chương II - Quyền và nghĩa vụ của người bệnh gồm 10 điều (từ Điều 7 đến

Điều 16) được chia thành 2 mục:

a) Mục 1 Quyền của người bệnh (từ Điều 7 đến Điều 13) bao gồm các quy

định về quyền được khám bệnh, chữa bệnh có chất lượng phù hợp với điều kiện thực tế;

quyền được tôn trọng bí mật riêng tư; quyền được tôn trọng danh dự, bảo vệ sức khỏetrong khám bệnh, chữa bệnh,…

b) Mục 2 Nghĩa vụ của người bệnh (từ Điều 14 đến Điều 16) bao gồm các quy

định về nghĩa vụ tôn trọng người hành nghề; nghĩa vụ chấp hành các quy định trong khámbệnh, chữa bệnh và nghĩa vụ chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh

3 Chương III - Người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh gồm 24 điều (từ Điều

17 đến Điều 40) được chia thành 4 mục:

a) Mục 1 Điều kiện đối với người hành nghề (từ Điều 17 đến Điều 25) quy định về

người xin cấp chứng chỉ hành nghề; điều kiện để cấp chứng chỉ hành nghề đối với ngườiViệt Nam,

b) Mục 2 Thẩm quyền, hồ sơ, thủ tục cấp, cấp lại và thu hồi chứng chỉ hành nghề (từ Điều 26 đến Điều 30) quy định về thẩm quyền cấp, cấp lại và thu hồi chứng chỉ hành

nghề; hồ sơ cấp, cấp lại chứng chỉ hành nghề; thủ tục cấp, cấp lại chứng chỉ hành nghề,…

c) Mục 3 Quyền của người hành nghề (từ Điều 31 đến Điều 35) quy định về quyền

được hành nghề; quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh; quyền được nâng cao năng lựcchuyên môn; quyền được bảo vệ khi xảy ra tai biến đối với người bệnh và quyền đượcbảo đảm an toàn khi hành nghề

d) Mục 4 Nghĩa vụ của người hành nghề (từ Điều 36 đến Điều 40) quy định về

nghĩa vụ đối với người bệnh; nghĩa vụ đối với nghề nghiệp; nghĩa vụ đối với đồng nghiệp

và nghĩa vụ đối với xã hội và nghĩa vụ thực hiện đạo đức nghề nghiệp

4 Chương IV - Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh gồm 13 điều (từ Điều 41 đến Điều

thẩm quyền cấp, cấp lại, điều chỉnh và thu hồi giấy phép hoạt động đối với các cơ

sở khám bệnh, chữa bệnh;

c) Mục 3 Chứng nhận nâng cao chất lượng đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (Điều 50 và Điều 51) quy định về chứng nhận chất lượng đối với cơ sở khám bệnh,

chữa bệnh; các tổ chức chứng nhận chất lượng đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

d) Mục 4 Quyền và trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (Điều 52 và Điều 53) quy định về quyền, trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

5 Chương V - Các quy định về chuyên môn kỹ thuật trong khám bệnh, chữa

bệnh gồm 15 điều (từ Điều 54 đến Điều 68) bao gồm các quy định về cấp cứu; chẩn đoán

bệnh, chỉ định phương pháp điều trị và kê đơn thuốc; hội chẩn; điều trị ngoại trú; điều trịnội trú; hồ sơ bệnh án,…

6 Chương VI - Áp dụng kỹ thuật, phương pháp mới trong khám bệnh, chữa

bệnhgồm 4 Điều (từ Điều 69 đến Điều 72) quy định về kỹ thuật, phương pháp mới

trong khám bệnh, chữa bệnh; điều kiện áp dụng kỹ thuật, phương pháp mới trong khámbệnh, chữa bệnh tại Việt Nam; thẩm quyền cho phép áp dụng kỹ thuật, phương pháp mới và

hồ sơ, thủ tục cho phép cơ sở khám bệnh, chữa bệnh áp dụng kỹ thuật, phương pháp mớitrong khám bệnh, chữa bệnh

7 Chương VII - Sai sót chuyên môn kỹ thuật, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp trong khám bệnh, chữa bệnh gồm 8 Điều (từ Điều 73 đến Điều 80) được

chia thành 2 mục:

a) Mục 1 Sai sót chuyên môn kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh (từ Điều 73 đếnĐiều 78) quy định về xác định người hành nghề có sai sót hoặc không có sai sót

chuyên môn kỹ thuật

b) Mục 2 Khiếu nại, tố cáo và giải quyết tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh (Điều 79 và Điều 80) quy định về khiếu nại, tố cáo về khám bệnh, chữa bệnh và

tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh

8 Chương VIII- Các điều kiện bảo đảm công tác khám bệnh, chữa bệnh gồm

9 điều (từ Điều 81 đến Điều 89) quy định về hệ thống tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa

bệnh; quy hoạch hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; đào tạo, bồi dưỡng người hànhnghề

9 Chương IX - Điều khoản thi hành gồm 2 Điều (Điều 90 và Điều 91) quy định

về hiệu lực thi hành và quy định chi tiết thi hành Theo đó, Luật khám bệnh, chữa bệnh cóhiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2011; Pháp lệnh hành nghề y, dược tư nhânnăm 2003 hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực

2.3.2 Sự cần thiết phải ban hành luật

 Thể chế hóa quan điểm của Đảng và Nhà nước về khám bệnh, chữa bệnh

 Đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác khám bệnh, chữa bệnh hiện nay

 Đáp ứng yêu cầu phát triển và hoàn thiện hệ thống pháp luật về khám bệnh, chữabệnh.

 Đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh

2.3.3 Quan điểm chỉ đạo việc xây dựng luật

1 Thể chế hoá quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển sự nghiệpbảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân nói chung và trong lĩnh vực khám bệnh,chữa bệnh nói riêng

2 Tổng kết kinh nghiệm, kế thừa có chọn lọc các quy định của pháp luật về khámbệnh, chữa bệnh trong thời gian qua

3 Chứng chỉ hành nghề sẽ được cấp cho mọi người hành nghề khám bệnh, chữabệnh, giấy phép hoạt động sẽ được cấp cho mọi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, kể cả trongkhu vực Nhà nước và khu vực tư nhân, bảo đảm các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh nàyđều hoạt động trong một mặt bằng pháp luật bình đẳng, không có sự phân biệt đối xử giữahai khu vực Nhà nước và tư nhân

4 Xã hội hóa hoạt động khám bệnh, chữa bệnh thông qua việc đa dạng hóa cácloại hình dịch vụ y tế

5 Quản lý các hoạt động khám bệnh, chữa bệnh trên cơ sở tăng cường vai trò quản

lý của Nhà nước và có sự tham gia tích cực của các hội nghề nghiệp, của người hànhnghề, của người bệnh để phù hợp với chuẩn mực của pháp luật quốc tế về khám bệnh,chữa bệnh và đáp ứng với yêu cầu hội nhập

6 Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ, tính khả thi trongthực tế, bảo đảm yếu tố về bình đẳng giới

2.3.4 Nội dung cụ thể của Luật

Hiện nội dung cụ thể của Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 gồm 91 điều được đăng tải tại trang web :

98714.aspx

3.1 Ngành y đang cần pháp luật hơn bào giờ hết

Nhắc đến bệnh viện thường người ta nghĩ đến là những nơi yên bình nhất, dễ chịunhất vì đây là nơi chăm sóc và điều trị bệnh nhân, sụ thoải mái và yên tĩnh cho bệnh nhânphải được đặt lên hàng đầu Bệnh viện là nơi các bác sĩ được tôn trọng, vì thực hiện côngviệc luôn được đánh giá cao là chăm sóc sức khỏe và tính mạng cho người bệnh Nhữngthực trạng ngày nay đã làm nhiều người phải suy nghĩ lại quan niệm cổ điển đó Những

vụ việc dưới đây là minh chứng:

Hình 3 1 : Một vụ hành hung bác sỹ tại Bệnh viện Việt - Tiệp (Hải Phòng).

Theo thống kê, tính từ năm 2016 đến nay, tại bệnh viện Bạch Mai đã có 23

vụ phạm pháp, bắt quả tang Bệnh viện Thanh Nhàn, trong năm 2016 có 8 nhân viên y tế

bị hành hung, ngoài ra còn một số vụ hành hung nhân viên y tế ở Bệnh viện Hữu nghịViệt - Tiệp, Hải Phòng…Những con số đấy thực ra rất nhỏ so với thực tế, hiện nay có rấtnhiều nhân viên y tế bị hành hung gây thương tích và không được báo cáo thống kê Đã

có nhân viên y tế bị hành hung, gây thương tích nghiêm trọng, có những côn đồ manhđộng vào tận bệnh viện truy sát, cắt cổ, giết người…

Người bị tấn công chiếm 70% là bác sĩ và 15% là điều dưỡng Đặc biệt, tới 60% vụviệc xảy ra trong khi thầy thuốc đang cấp cứu người bệnh

Trong khi đó nhận thức của người dân về thực hiện nghĩa vụ trong khám chữabệnh (KCB) chưa đầy đủ Một số đối tượng lợi dụng các sự cố để đe dọa, tống tiền nhằmtrục lợi Công tác KCB có tính rủi ro cao mà nhiều BV lại quá tải, nhân viên y tế làm việcquá sức nên chưa đáp ứng nhu cầu, làm người nhà bệnh nhân dễ xung đột với nhân viên ytế

Hình 3 2 : Số lượng vụ việc bác sĩ bị đánh “lại” tăng và phức tạp hơn

3.2 Lãnh đạo ngành y tế và cơ quan lập pháp nghĩ gì ?

Không thể nghĩ rằng cơ quan y tế không có lỗi trong mọi sự việc, mà một phầnnhững nguyên nhân cũng suất phát từ một bộ phận không lớn, không nhỏ nhân viên y tế,nhiều bệnh viện chưa chủ động phối hợp với các lực lượng Công an để thực hiện tốt cácphương án phòng chống khủng bố, phòng chống trộm cắp trong bệnh viện, lãnh đạonhiều BV chưa coi trọng vấn đề an ninh nên việc vào ra phòng cấp cứu còn khá dễ dàng,lợi dụng điều đó, đối tượng vào khu vực nhân viên y tế đang chăm sóc người bệnh đểhành hung họ Thái độ ứng xử với bệnh nhân, người nhà của một số bác sĩ chưa chuẩnmực, nhũng nhiễu, gây bức xúc cho người nhà bệnh nhân

Sự thiếu hiểu biết về tâm lý người nhà bệnh nhân của các bác sĩ trong giai đoạnnguy hiểm đến tính mạng người bệnh cũng khiến họ phẫn nộ, dẫn đến các hành vi quákhích, thậm chí hành hung y bác sĩ… Đứng trước một số nguyên nhân trên, bộ y tế nóichung và từng bệnh viện nói riêng đã có những cố gắng khắc phục, để củng cố an ninhtrong bệnh viện Ví dụ như cắt cử các chiến sỹ công an, tức trực 24/24h giờ Bệnh việnlớn nhanh chóng truy bắt các đối tượng manh động, tập huấn các bộ phận chức năng trongviệc phòng, chống, bạo hành y tế Tuy nhiên, tính chất răn đe luật pháp còn chưa cao dẫnđến bạo hành nhân viên y tế ngày càng gia tăng

Đại diện Bộ Y tế cho rằng, nguyên nhân cơ bản của mất ANTT BV là do chưa cóquy định bảo vệ trực tiếp quyền lợi của nhân viên y tế Ở các nước phát triển, các hành vixâm phạm nhân viên y tế, dù chỉ là lời nói, đều bị trừng phạt nặng Các BV ở Anh đều ghi

rõ “Các hành vi xâm phạm nhân viên y tế bằng vũ lực hay lời nói sẽ bị pháp luật xử lý”.PGS.TS Lương Ngọc Khuê cho biết, giải pháp của ngành y tế thời gian tới là chỉ đạo các

Hình 3 3 : Bác sĩ ở BVĐK Thạch Thất – Hà Nội bị đánh

chấn thương sọ não

cơ sở KCB và nhân viên y tế tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng sự hài lòngcủa người bệnh, như nâng cao trình độ chuyên môn, giảm quá tải BV

Yêu cầu thầy thuốc phải có kiến thức, kỹ năng xã hội, hiểu biết tâm lý người bệnh,gia đình người bệnh để ứng xử phù hợp; có kỹ năng giải quyết các mâu thuẫn, xung đột

Bổ sung Luật nghiêm cấm hành vi xâm phạm, đe dọa thầy thuốc khi thi hành nhiệm vụ

Hình 3 4 : Lãnh dạo Bộ Y tế trong Hội nghị ANTT BV bảo vệ NVYT.

Hình 3 5 : Cảnh sát Trung Quốc có thể sử dụng biện pháp mạnh để bảo vê bác sĩ

Chia sẻ của một bác sĩ trẻ tại khoa cấp cứu – BV Bạch Mai : “Làm nhân viên y tế,mình không cần có chế độ đãi ngộ đặc biệt, chỉ cần công bằng Nếu anh làm sai anh hãychịu trách nhiệm trược pháp luật, và nhân viên y tế cần phải có môi trường làm việc an

toàn Không phải vì 1 vài vụ sai sót về chuyên môn cùng sự câu view của dư luận mà ảnhhưởng đến toàn ngành y tế được”

Sau cùng, em xin kết lại phần này với một ý kiến mà em rất đồng tình, của ThầyNguyễn Lân Hiếu, là Đại biểu Quốc hội đã đưa ra nhiều giải pháp mới và ích lợi cho sựphát triển của ngành y tế: “Đừng thoả hiệp để tạo tiền lệ xấu, không thể mãi điệp khúc xinlỗi, hoà giải, thông cảm mà hậu quả là các vụ tấn công nhân viên y tế ngày càng gia tăng”

Hình 3 6 : Đại biểu Quốc hội - PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu

CHƯƠNG IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 4.1 Kết luận:

Qua phần thực trạng kể trên, chúng ta đã thấy được sự cần thiết phải có luật bảo vệcho nhân viên y tế trước sự mất an ninh trật tự trong bệnh viện Hiện nay, các bệnh việnluôn trong tình trạng quá tải, phải chịu sức ép rất lớn nên ảnh hưởng phần nào đến thái độ,tâm lý các y bác sĩ Trong thời gian gần đây, tình hình mất an ninh trật tự tại các cơ sở y tếdiễn ra hết sức phức tạp, đặc biệt là nhân viên y tế bị bạo hành trong bệnh viện đang có xuhướng gia tăng với mức độ bạo hành ngày càng có khuynh hướng táo tợn và nguy hiểmhơn, gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần cán bộ y tế

Qua đó chúng ta thấy cần có sự phối hợp các cơ quan pháp luật để phát hiện, điềutra, xử lý đúng người đúng việc Các phương tiện thông tin đại chúng thông tin rộng rãi,như một công cụ cảnh báo với người dân, giúp người dân hiểu không được có những hànhđộng bạo hành và làm như vậy sẽ bị xử lý theo pháp luật

Đối với cơ chế để bảo vệ nhân viên: các bác sĩ, nhân viên cần được đào tạo kỹ hơn

về pháp lý y khoa; nâng cao kỹ năng giao tiếp, ứng xử với người bệnh và người nhà bệnhnhân Có kỹ năng giải quyết các mâu thuẫn, xung đột trong bệnh viện, hạn chế các vụviệc căng thẳng hơn Sớm có cơ chế bảo hiểm cho cán bộ y tế, có luật sư để chẳng may cósai sót y khoa xảy ra có thể đàm phán, giải quyết với người nhà bệnh nhân

4.2 Kiến nghị:

1 Trong chương trình đào tạo bác sĩ cũng như điều dưỡng, cần có học phần phápluật về khám bệnh, chưa bệnh, chăm sóc bệnh nhân cho sinh viên, cho họ có được kháiniệm về luật, sự cần thiết có luật trong khi hành nghề

2 Có sự đào tạo liên tục về luật pháp cho CBYT sau đại học, hay liên thông với cácĐại học chuyên về luật sau khi bác sĩ ra trường Ví dụ trong mô hình của Đại học Quốcgia là một hệ thống hoàn thiện, sinh viên tốt nghiệp Khoa Y có thể học thêm văn bằng 2

về luật tại Đại học Kinh tế - Luật

3 Tuy nhiên ngành Y có những “luật” lệ đã đi vào bất hủ, hay luật bất thành văn, đó

là trách nhiệm cao cả đối với sức khỏe và sinh mạng bệnh nhân Cũng còn những bệnhnhân và người nhà luôn tin tưởng và tôn trọng CBYT Vì thế trước khi sử dụng luật pháp

để bảo vệ cho bản thân, mỗi CBYT luôn phải tâm niệm và đặt bệnh nhân lên hàng đầu,hãy cố gắng quan tâm hết khả năng của mình đến bệnh nhân, tạo sự gắn kết và từ đó tănghiệu quả điều trị

4 Mỗi CBYT phải thay đổi nhận thức của mình về Luật, phấn đấu với mục tiêu

“Bác sĩ giỏi phải là luật sư cho chính mình”

“Law is one of the healing professions.

While medicine heals the body and the clergy heal the soul,the law heals societal rifts”

-Steven Keeva-

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Lê Trúc Phương (2017), Những điều luật cơ bản liên quan đến ngành y, Bài giảng

Module Quản lý Bệnh viện, Khoa Y – ĐHQG Tp.HCM

[2] Vi.Wikipedia (2017), Luật pháp Truy cập ngày 31-7-2017 từ

http://cand.com.vn/Phong-su-tu-lieu/Se-co-dieu-luat-nghiem-cam-hanh-vi-de-doa-xam-[8] Khánh Hòa – Thảo Nguyên (2014), Tọa đàm “Bảo vệ người lao động ngành y, chống bạo hành trong bệnh viện”, Báo Lao động Truy cập ngày 6-8-2017 từ

hanh-trong-benh-vien-276287.bld

http://laodong.com.vn/xa-hoi/toa-dam-bao-ve-nguoi-lao-dong-nganh-y-chong-bao-[9] Dương Hải (2017), “PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu: Luật sửa đổi cần bảo vệ toàn bộ nhân viên y tế trước nạn hành hung ”, Báo Sức khỏe và Đời sống Truy cập ngày 7-8-2017 từ

vien-y-te-truoc-nan-hanh-hung-n133057.html

http://suckhoedoisong.vn/pgsts-nguyen-lan-hieu-luat-sua-doi-can-bao-ve-toan-bo-nhan-[10] Thái Bình (2015), “Cần chung tay chống bạo hành nhân viên y tế”, Báo Sức khỏe và

Đời sống Truy cập ngày 6-8-2017 từ

http://suckhoedoisong.vn/can-chung-tay-chong-bao-hanh-nhan-vien-y-te-n25149.html

[11] Vi.Wikipedia (2016) Lời thề Hippocrates.

Truy cập ngày 01-08-2016 từ https://vi.wikipedia.org/wiki/Lời_thề_Hippocrates

PHỤ LỤC A : LỜI THỀ HIPPOCRATES

Nguyên văn như sau : “Tôi xin thề trước Apollon thần chữa bệnh, trước Es-culapethần y học, trước thần Hygie và panacée, và trước sự chứng giám của tất cả các nam nữthiên thần, là tôi sẽ đem hết sức lực và khả nǎng để làm trọn lời thề và lời cam kết sauđây:

 Tôi sẽ coi các thầy học của tôi ngang hàng với các bậc thân sinh ra tôi

 Tôi sẽ chia sẻ với các vị đó của cải của tôi, và khi cần tôi sẽ đáp ứng những nhu cầucủa các vị đó

 Tôi sẽ coi con của thầy như anh em ruột thịt của tôi, và nếu họ muộn học nghề y thìtôi sẽ dạy cho họ không lấy tiền công mà cũng không giấu nghề Tôi sẽ truyền đạtcho họ những nguyên lý, những bài học truyền miệng và tất cả vốn hiểu biết của tôicho các con tôi, các con của các thầy dạy tôi và cho tất cả các môn đệ cùng gắn bóbời một lời cam kết và một lời thề đúng với Y luật mà không truyền cho một ai khác

 Tôi sẽ chỉ dẫn mọi chế độ có lợi cho người bệnh tùy theo khả năng và sự phán đoáncủa tôi, tôi sẽ tránh mọi điều xấu và bất công

 Tôi sẽ không trao thuốc độc cho bất kỳ ai, kể cả khi họ yêu cầu và cũng không tựmình gợi ý cho họ; cũng như vậy, tôi cũng sẽ không trao cho bất cứ người phụ nữ nàonhững thuốc gây sẩy thai

 Tôi suốt đời hành nghề trong sự vô tư và thân thiết

 Tôi sẽ không thực hiện những phẫu thuật mở bàng quang (1) mà dành công việc đócho nhưng người chuyên

 Dù vào bất cứ nhà nào, tôi cũng chỉ vì lợi ích của người bệnh, tránh mọi hành vi xấu

xa, cố ý và đồi bại nhất là tránh cám dỗ phụ nữ và thiếu niên tự do hay nô lệ

 Dù tôi có nhìn hoặc nghe thấy gì trong xã hội, trong và cả ngoài lúc hành nghề củatôi, tôi sẽ xin im lặng trước những điều không bao giờ cần để lộ ra và coi sự kín đáotrong trường hợp đó như một nghĩa vụ

 Nếu tôi làm trọn lời thề này và không có gì vi phạm tôi sẽ được hưởng một cuộc sốngsung sướng và sẽ được hành nghề trong sự qúy trọng mãi mãi của mọi người Nếu tôi

vi phạm lời thề này hay tôi tự phản bội, thì tôi sẽ phải chịu một số phận khổ sở ngượclại!

PHỤ LỤC B : LUẬT KHÁM BỆNH, CHỮA BỆNH

Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã được sửa đổi,

bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 51/2001/QH10; Quốc hội ban hành Luật khám

Điều 2 Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1 Khám bệnh là việc hỏi bệnh, khai thác tiền sử bệnh, thăm khám thực thể, khi cần thiết thì

chỉ định làm xét nghiệm cận lâm sàng, thăm dò chức năng để chẩn đoán và chỉ địnhphương pháp điều trị phù hợp đã được công nhận

2 Chữa bệnh là việc sử dụng phương pháp chuyên môn kỹ thuật đã được công nhận và

thuốc đã được phép lưu hành để cấp cứu, điều trị, chăm sóc, phục hồi chức năng chongười bệnh

3 Người bệnh là người sử dụng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh

4 Chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm

quyền cấp cho người có đủ điều kiện hành nghề theo quy định của Luật này (sau đây gọichung là chứng chỉ hành nghề)

5 Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm

quyền cấp cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có đủ điều kiện hoạt động theo quy định củaLuật này (sau đây gọi chung là giấy phép hoạt động)

6 Người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là người đã được cấp chứng chỉ hành nghề và

thực hiện khám bệnh, chữa bệnh (sau đây gọi chung là người hành nghề)

7 Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là cơ sở cố định hoặc lưu động đã được cấp giấy phép hoạt

động và cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh

8 Lương y là người có hiểu biết về lý luận y dược học cổ truyền, có kinh nghiệm khám

bệnh, chữa bệnh bằng phương pháp y dược học cổ truyền có dùng thuốc hoặc không dùngthuốc được Bộ Y tế hoặc Sở Y tế công nhận sau khi có ý kiến của Hội đông y trung ươnghoặc Hội đông y cấp tỉnh

9 Người có bài thuốc gia truyền hoặc có phương pháp chữa bệnh gia truyền là người sở

hữu bài thuốc hoặc phương pháp chữa bệnh theo kinh nghiệm lâu đời do dòng tộc, giađình truyền lại, điều trị có hiệu quả đối với một hoặc vài bệnh, chứng nhất định được Sở

Y tế công nhận sau khi có ý kiến của Hội đông y cấp tỉnh

10.Cập nhật kiến thức y khoa liên tục là việc người hành nghề tham gia các khóa đào tạo, bồi

dưỡng ngắn hạn, hội nghị, hội thảo về y khoa thuộc lĩnh vực hành nghề theo chương trình

do Bộ Y tế phê duyệt hoặc công nhận và được cấp giấy chứng nhận theo quy định của Bộtrưởng Bộ Y tế

11.Người bệnh không có người nhận là người bệnh đang ở trong tình trạng cấp cứu, bị bệnh

tâm thần hoặc bị bỏ rơi, bao gồm cả trẻ sơ sinh bị bỏ rơi tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

mà không có giấy tờ tùy thân, không xác định được địa chỉ cư trú

12.Hội chuẩn là hình thức thảo luận giữa những người hành nghề về tình trạng bệnh của

người bệnh để chẩn đoán và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, kịp thời

13.Tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh là hậu quả gây tổn hại đến sức khỏe, tính mạng của

người bệnh do sai sót chuyên môn kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh hoặc rủi ro xảy rangoài ý muốn trong khám bệnh, chữa bệnh mặc dù người hành nghề đã tuân thủ các quyđịnh chuyên môn kỹ thuật

Điều 3 Nguyên tắc trong hành nghề khám bệnh, chữa bệnh

1 Bình đẳng, công bằng và không kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người bệnh

2 Tôn trọng quyền của người bệnh; giữ bí mật thông tin về tình trạng sức khỏe và đời

tư được ghi trong hồ sơ bệnh án, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 8, khoản

1 Điều 11 và khoản 4 Điều 59 của Luật này

3 Kịp thời và tuân thủ đúng quy định chuyên môn kỹ thuật

4 Ưu tiên khám bệnh, chữa bệnh đối với trường hợp cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi,người khuyết tật nặng, người từ đủ 80 tuổi trở lên, người có công với cách mạng,phụ nữ có thai

5 Bảo đảm đạo đức nghề nghiệp của người hành nghề

6 Tôn trọng, hợp tác và bảo vệ người hành nghề khi làm nhiệm vụ

Điều 4 Chính sách của Nhà nước về khám bệnh, chữa bệnh

1 Ưu tiên bố trí ngân sách nhằm đáp ứng nhu cầu khám bệnh, chữa bệnh cơ bản của nhândân Quan tâm dành ngân sách cho việc chăm sóc sức khỏe đối với người có công vớicách mạng, trẻ em, người nghèo, nông dân, đồng bào dân tộc thiểu số, nhân dân ở vùng cóđiều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khókhăn

2 Tăng cường phát triển nguồn nhân lực y tế, đặc biệt là nguồn nhân lực y tế ở vùng có điềukiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

chữa bệnh từ tuyến trên xuống tuyến dưới, từ vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khôngkhó khăn đến vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế -

xã hội đặc biệt khó khăn

3 Đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; khuyến khích tổ chức, cánhân đầu tư phát triển dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh

4 Khuyến khích việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ trong khám bệnh, chữabệnh

5 Kết hợp y học hiện đại với y học cổ truyền trong khám bệnh, chữa bệnh

Điều 5 Trách nhiệm quản lý nhà nước về khám bệnh, chữa bệnh

1 Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về khám bệnh, chữa bệnh

2 Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về khámbệnh, chữa bệnh và có các nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

a) Xây dựng và ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành vănbản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật về khám bệnh, chữa bệnh; chiến lược pháttriển, quy hoạch hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;

b) Chỉ đạo hướng dẫn, tuyên truyền và tổ chức triển khai thực hiện văn bản quy phạm phápluật về khám bệnh, chữa bệnh; chiến lược phát triển, quy hoạch hệ thống cơ sở khámbệnh, chữa bệnh;

c) Quản lý thống nhất việc cấp, cấp lại, thu hồi chứng chỉ hành nghề và giấy

g) Thực hiện hợp tác quốc tế về khám bệnh, chữa bệnh; thừa nhận chứng chỉ hành nghề giữa các nước; hướng dẫn khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo; hợp tác chuyên gia, chuyển giao kỹ thuật và phương pháp chữa bệnh mới

3 Bộ Quốc phòng trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình tổ chức thực hiện và hướngdẫn việc khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản

lý theo quy định của Luật này và phù hợp với điều kiện thực tế của quân đội

4 Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệmphối hợp với Bộ Y tế thực hiện quản lý nhà nước về khám bệnh, chữa bệnh

5 Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh)trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về khám bệnh,chữa bệnh trong phạm vi địa phương

Điều 6 Các hành vi bị cấm

1 Từ chối hoặc cố ý chậm cấp cứu người bệnh

2 Khám bệnh, chữa bệnh không có chứng chỉ hành nghề hoặc đang trong thời gian bị đìnhchỉ hành nghề, cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hoạt độnghoặc đang trong thời gian bị đình chỉ hoạt động

3 Hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh vượt quáphạm vi hoạt động chuyên môn được ghi trong chứng chỉ hành nghề, giấy phép hoạtđộng, trừ trường hợp cấp cứu

4 Thuê, mượn, cho thuê, cho mượn chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hoạt động

5 Người hành nghề bán thuốc cho người bệnh dưới mọi hình thức, trừ bác sỹ đông y, y sỹđông y, lương y và người có bài thuốc gia truyền

6 Áp dụng phương pháp chuyên môn kỹ thuật y tế chưa được công nhận, sử dụng thuốcchưa được phép lưu hành trong khám bệnh, chữa bệnh

7 Quảng cáo không đúng với khả năng, trình độ chuyên môn hoặc quá phạm vi hoạt độngchuyên môn được ghi trong chứng chỉ hành nghề, giấy phép hoạt động; lợi dụng kiến thức

y học cổ truyền hoặc kiến thức y khoa khác để quảng cáo gian dối về phương pháp chữabệnh, thuốc chữa bệnh

8 Sử dụng hình thức mê tín trong khám bệnh, chữa bệnh

9 Người hành nghề sử dụng rượu, bia, thuốc lá hoặc có nồng độ cồn trong máu, hơi thở khikhám bệnh, chữa bệnh

10.Vi phạm quyền của người bệnh; không tuân thủ các quy định chuyên môn kỹ thuật trongkhám bệnh, chữa bệnh; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong quá trình khám bệnh, chữabệnh; lạm dụng nghề nghiệp để xâm phạm danh dự, nhân phẩm, thân thể người bệnh; tẩyxóa, sửa chữa hồ sơ bệnh án nhằm làm sai lệch thông tin về khám bệnh, chữa bệnh

11.Gây tổn hại đến sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm của người hành nghề

12.Ngăn cản người bệnh thuộc diện chữa bệnh bắt buộc vào cơ sở khám bệnh, chữa bệnhhoặc cố ý thực hiện chữa bệnh bắt buộc đối với người không thuộc diện chữa bệnh bắtbuộc

13.Cán bộ, công chức, viên chức y tế thành lập, tham gia thành lập hoặc tham gia quản lý,điều hành bệnh viện tư nhân hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được thành lập và hoạtđộng theo Luật doanh nghiệp và Luật hợp tác xã, trừ trường hợp được cơ quan nhà nước

có thẩm quyền cử tham gia quản lý, điều hành tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có phầnvốn của Nhà nước