boi duong học sinh gioi

boi duong học sinh gioi tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh...

Trang 3

Tập làm văn:

Tập làm văn: Hướng dẫn các dạng đề cảm thụ văn học Hướng dẫn các dạng đề cảm thụ văn học

Nhận ra cái hay (ý nghĩa) , cái đẹp

(nghệ thuật )của thơ, văn.

1/Cảm thụ văn học là gì?

Trang 4

Tập làm văn:Hướng dẫn các dạng đề cảm thụ văn học

+Thuộc các bài thơ,đoạn văn hay trong chương trình Tập đọc lớp 5.

+Nắm vững ý nghĩa.

2/ Các yêu cầu:

+Rèn kĩ năng phát hiện phép tu từ , từ ngữ , hình ảnh đặc sắc.

Trang 5

3/Các dạng đề

a/Tìm và nêu tác dụng của các phép tu từ.

VD:Dòng sông mới điệu làm sao Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha

-Biện pháp tu từ:Phép nhân hóa:điệu làm sao, mặc áo lụa đào

-Tác dụng: Làm đoạn thơ sinh động , gợi hình ảnh,gợi cảm xúc Dòng sông như đẹp hơn, có thể thay từng sắc áo theo màu nắng trời, làm cho dòng sông trở nên gần gũi, thân thiện với con

Trang 6

3/Các dạng đề

b/Tìm và nhận xét từ ngữ, hình ảnh đặc sắc có

trong đoạn thơ, đoạn văn

VD:Gió thơm.Cây cỏ thơm Đất trời thơm Người đi từ rừng thảo quả về , hương thơm ấp ủ trong từng , nếp áo, nếp khăn

-Nghệ thuật:Điệp từ.Đoạn văn trên, tác giả dùng từ

đặt câu rất đặc sắc Đoạn văn có 3 câu ngắn và một

câu dài Từ “thơm” được lặp lại 4 lần

-Tác dụng: Cách dùng từ và đặt câu này đã tô đậm mùi hương của thảo quả.Mùi hương ấy ngan ngát , ngào

ngạt và theo gió lan tỏa khắp đất trời

Trang 7

Thứ tư ngày 17 tháng 6 năm 2009

Tập làm văn : Hướng dẫn các dạng đề cảm thụ văn học : Hướng dẫn các dạng đề cảm thụ văn học

Trang 8

VD: Nêu cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

Rừng cọ ơi !Rừng cọ

Lá đẹp lá ngời ngời

Tôi yêu thường vẫn gọi

Mặt trời xanh của tôi

( Mặt trời xanh của tôi- tác giả “ Nguyễn Viết Bình)

Trang 9

Trong bài thơ “Mặt trời xanh của tôi”,nhà thơ Nguyễn Viết Bình đã viết :

Rừng cọ ơi !Rừng cọ

Lá đẹp lá ngời ngời

Tôi yêu thường vẫn gọi

Mặt trời xanh của tôi

Trang 10

+Đoạn thơ thật đặc sắc , thể hiện tình

cảm của nhà thơ dành cho rừng cọ quê

hương.

+Trong câu thơ mở đầu, nhà thơ tha thiết gọi tên “Rừng cọ ơi !Rừng cọ” Rừng cọ với nhà thơ là đôi bạn thân Nhà thơ còn

so sánh “Lá cọ” như “mặt trời xanh” của mình Rừng cọ là sự sống của nhà thơ

Đọc đoạn thơ, em càng yêu mến thiên

nhiên tươi đẹp quanh ta.

Trang 11

Trang 12

4/Một só biện pháp tu từ thường gặp

Là một dạng của ẩn dụ ,dùng những từ

ngữ biểu thị thuộc tính ,dấu hiệu của con người

để biểu thị thuộc tính của đối tượng không phải con người , nhằm làm cho đối tượng được miêu

tả trở nên gần gũi , dễ hiểu hơn ,đồng thời làm choi người nói có khả năng bày tỏ kín đáo tâm

tư, thái độ của mình.

*Nhân hóa:

Trang 13

Là cách đối chiếu hai đối tượng khác loại trong thực tế khách quan, không đồng nhất với nhau hoàn toàn mà chỉ có một nét giống nhau nào đó , nhằm diễn tả bằng

hình ảnh một lối cảm nhận mới mẻ về đối tượng.

*So sánh:

Trang 14

Trang 15

Là cách sử dụng có chủ định một trật tự ngược của các thành phần câu , nhằm mục đích tách ra một nội dung ,

ý nghĩa-cảm xúc nào đó

*Đảo ngữ:

Trang 16

Là cách đặt trong một chuỗi đoạn câu , những khái niệm, hình ảnh đối

lập nhau nhằm nêu bản chất của đối

tượng được miêu tả

*Đối chọi:

Trang 17

Luyện tập

Trang 18

* Luyện tập về cảm thụ văn học

Trang 19

Câu 5: “…Lời ru có gió mùa thu

Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về

Những ngôi sao thức ngoài kia

Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

(Mẹ - Trần quốc Minh)

Theo em, hình ảnh nào góp phần nhiều nhất làm nên cái hay của đoạn thơ trên ? Vì sao?

Trang 20

Theo em, hình ảnh “ngọn gió”trong câu “Mẹ là

ngọn gió của con suốt đời”đã góp phần nhiều nhất làm nên cái hay của đoạn thơ trên Hình ảnh đó cho

ta thấy người mẹ giống như ngọn gió thổi cho con mát , ru cho con ngủ và đi vào giấc mơ Ngọn gió

ấy thổi cho con mát suốt cả một đời như là mẹ đã luôn làm việc cực nhọc để nuôi con khôn lớn,

mong con sung sướng và hạnh phúc Sự so sánh

đẹp đẽ và sâu sắc đó cho ta thấy thấm thía hơn về tình mẹ con , làm cho đoạn thơ hay hơn

Trang 21

Câu 6: Tả cảnh đẹp ở Sa Pa, nhà văn Nguyễn Phan Hách đã viết: “ Thoắt cái, lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu Thoắt cái, trắng long lanh một cơn mưa tuyết trên cành đào , lê , mận Thoắt cái, gió xuân hây hẩy nồng nàn với những bông hoa lay ơn màu đen nhung hiếm quý ”

Em có nhận xét gì về cách dùng từ , đặt câu ở

đoạn văn trên Nêu tác dụng của cách dùng từ , đặt câu đó

Trang 22

Câu6: +Điệp ngữ :“ Thoắt cái” tác giả đã sử dụng 3 lần; nghệ thuật đảo ngữ : “trắng long lanh một cơn mưa tuyết”

+Tác dụng : Điệp ngữ :“ Thoắt cái” gợi cảm xúc đột ngột, ngỡ ngàng , nhấn mạnh sự thay đổi rất nhanh chóng của thời gian , đến mức gây bất ngờ

,dùng đảo ngữ để nhấn mạnh , làm nổi bật vẻ đẹp

nên thơ của sự biến đổi về cảnh sắc thiên nhiên ở

Sa Pa.

Trang 23

Câu 6: Trong bài “ Về ngôi nhà đang xây” ( Tiếng Việt 5 ,tập I) nhà thơ Đồng Xuân Lan có viết:

-“ Ngôi nhà tựa vào nền trời sẫm biếc

Thở ra mùi vôi vữa nồng hăng”

- “Bầy chim đi ăn về

Rót vào ô cửa chưa sơn vài nốt nhạc”

Em hãy cho biết: Những dòng thơ trên đã sử dụng biện pháp nghệ thuật ( Phép liên tưởng)gì nổi bật? Biện pháp nghệ thuật đó giúp em thấy được điều gì đẹp đẽ ở ngôi

Trang 24

Câu 6:+Tác gỉa đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nổi bật: Nhân hóa “tựa vào”, “thở ra”, “rót vào”

+Tác dụng:Hình ảnh nhân hóa rất hóm hỉnh và gợi cảm làm cho ngôi nhà đang xây còn ngổn

ngang vật liệu mà đáng yêu lạ, thật sống động , gần gũi Cái ô cửa tuy chưa sơn thế mà đã trở

nên bến đậu của đàn chim chiều Tiếng hót của đàn chim như như “ Vài nốt nhạc ” làm cho

ngôi nhà đang xây trở nên vui tươi như lời ca chào mừng ngôi nhà mới sắp ra đời

Trang 25

Câu 7: Bài thơ “ Hạt gạo làng ta ” ( Tiếng Việt

5 ,tập I) của nhà thơ Trần Đăng Khoa đã để lại

trong tâm hồn em những cảm xúc , suy nghĩ gì?

Trang 26

Câu7: Bài thơ “ Hạt gạo làng ta ”là một trong những bài

thơ hay nhất của nhà thơ Trần Đăng Khoa viết thời thơ ấu

Bài thơ viết theo thể thơ 4 chữ, gồm 5 khổ thơ, có nhạc

điệu thiết tha , ngọt ngào vang lên như một khúc đồng dao

Trong bài thơ,tác giả đã sử dụng điệp từ ngữ “Hạt gạo

làng ta”điệp lại ở đầu mỗi khổ thơ có tác dụng to lớn trong việc khắc sâu chủ đề , đề tài của bài thơ Đặc biệt là đến lần điệp cuối cùng trong câu thơ kết thúc lại có sự biến đổi về hình thức : “hạt gạo” thành “hạt vàng” đã nói lên giá trị to lớn của của hạt gạo làng quê , về chất “đắng cay”đã luyện vào hạt gạo quê hương: Có bão , có mưa, có nắng hạn, có

mồ hôi của bà con và của mẹ ,…

Trang 27

Câu7:Điệp ngữ “có”,hình ảnh so sánh“nước như ai nấu”

và hình ảnh đối lập “cua ngoi lên bờ, mẹ em xuống cấy”đãdiễn tả đầy ấn tượng về nỗi vất vả của người thân , người nông dân để làm nên hạt gạo trắng thơm nơi quê nhà

Hạt gạo đã trở thành “hạt vàng”với tất cả niềm tự hào Hạt gạo gửi ra tiền tuyến để góp phần làm nên chiến thắng, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước

Bài thơ “ Hạt gạo làng ta ”là một bài thơ đặc sắc ca ngợi

quê hương với bao ân nghĩa ,ân tình và lòng tự hào tha

thiết

Trang 28

Xin nhiệt liệt chào mừng

các thầy cô giáo!

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	1,87 MB