Bài 11. Quy luật phân li

Các bước trong phương pháp lai và phân tích cơ thể lai - Tạo các dòng thuẩn chủng về từng tính trạng bằng cách cho cây tự thụ phấn qua nhiều thế hệ - Lai các dòng thuần chủng khác biệt

THÍ NGHIỆM LAI 1 TÍNH CỦA MENDEL Ở ĐẬU HÀ LAN

Đậu Hà Lan

ĐẬU HÀ LAN

GREGOR MENDEL

I PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI

TRUYỀN HỌC CỦA MENDE[L]

1 Các bước trong phương pháp lai và phân tích cơ

thể lai

- Tạo các dòng thuẩn chủng về từng tính trạng bằng cách cho cây tự thụ phấn qua nhiều thế hệ

- Lai các dòng thuần chủng khác biệt nhau bởi một hoặc hai tính trạng rồi phân tích kết quả lai ở đời

Kiểm định giả

thuyết ?

F2 Cho từng cây F2 tự thụ phấn tạo ra F3

- Bước 3:Sử dụng toán xác xuất thống kê để phân tích kết quả lai

- Bước 4: Tiến hành chứng minh giả thiết của mình

Kết quả

thí

nghiệm

- F1: 100% cây hoa đỏ

- F2: cho ¾ cây hoa đỏ:1/4 cây hoa trắng

- F3: - 1/3 cây hoa đỏ F2 cho F3 toàn cây hoa đỏ.

- 2/3 cây hoa đỏ F2 cho F3 tỉ lệ 3 đỏ:1 trắng;

- 100% cây hoa trắng F2 cho F3 toàn cây hoa trắng

P tc : cây mọc từ hạt vàng x cây mọc từ hạt xanh

F 1 : 100% hạt vàng

F 1 tự thụ phấn

F 2 : 75% hạt vàng : 25% hạt xanh

2 Thí nghiệm lai một tính trạng

P tc : cây mọc từ hạt trơn x cây mọc từ hạt nhăn

F 1 : 100% hạt trơn

F1 tự thụ phấn

F 2 : 75% hạt trơn : 25% hạt nhăn

Tỷ lệ phân ly kiểu hình ở

đời F2

Tỷ lệ phân ly kiểu hình 3 trơn : 1 nhăn trên một quả đậu Hà Lan

1/3 cây hoa đỏ 2/3 cây hoa đỏ 100% c hoa trắng

Cho các cây F2 tự thụ phấn để tạo F3

• F 2 hoa trắng tự thụ phấn  F 3 toàn cây hoa

trắng

• 2/3 số cây F 2 hoa đỏ tự thụ phấn  F 3 có cây

hoa đỏ lẫn cây hoa trắng theo tỉ lệ xấp xỉ 3 : 1 (giống như cây hoa đỏ F 1 )

• 1/3 số cây hoa đỏ F 2 tự thụ phấn F 3 toàn cây

hoa đỏ.

KẾT LUẬN: Đằng sau tỷ lệ 3 : 1 là tỷ lệ 1 : 2 : 1

II HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC

1 Giả thuyết của Mendel:

* Mỗi tính trạng đều do 1 cặp nhân tố di truyền quy

định

* Trong tế bào, các nhân tố di truyền không hòa

trộn vào nhau

* Bố (mẹ) chỉ truyền cho con 1 trong 2 thành viên

của cặp nhân tố di truyền

* Khi thụ tinh, các giao tử kết hợp với nhau một

cách ngẫu nhiên tạo nên các hợp tử

2 Lai phân tích (kiểm định giả thuyết)

• Mục đích của phép lai phân tích: kiểm tra kiểu

gen của cơ thể mang kiểu hình trội

• Tiến hành: lai cơ thể cần kiểm tra kiểu gen với cơ

thể mang kiểu hình lặn

- Nếu đời con thu được 100% kiểu hình trội  cơ thể cần kiểm tra có kiểu gen đồng hợp

- Nếu đời con thu được tỷ lệ 1 trội : 1lặn  cơ thể

cần kiểm tra có kiểu gen dị hợp

• Ví dụ: lai cây hoa đỏ với cây hoa trắng

- Nếu đời con thu được 100% cây hoa đỏ  cây hoa

đỏ cần kiểm tra kiểu gen có kiểu gen đồng hợp

- Nếu đời con thu được tỷ lệ 1 cây hoa đỏ : 1 cây

hoa trắng  cây hoa đỏ cần kiểm tra kiểu gen có kiểu gen dị hợp

PHÁT BIỂU QUY LUẬT PHÂN LY

• Mỗi tính trạng do một cặp alen quy định, một

có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ

mẹ

• Các alen của bố và mẹ tồn tại ở cơ thể con

một cách riêng rẽ không hòa trộn vào nhau

• Khi hình thành giao tử, các thành viên của

một cặp alen phân ly đồng đều về các giao tử nên 50% số giao tử chứa alen này, 50% số

giao tử chứa alen kia.

III CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUY LUẬT PHÂN LY.

Vị trí của alen A so với alen a

trên NST?

Quan sát hình 8.2 SGK, Hình này thể hiện điều gì?

III CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA

QUY LUẬT PHÂN LY

• Trong tế bào sinh dưỡng, các gen và các

NST luôn tồn tại thành từng cặp.

• Khi giảm phân tạo giao tử, mỗi NST trong

từng cặp NST tương đồng phân ly đồng đều về các giao tử các thành viên của cặp alen cũng phân ly đồng đều về các giao tử,

- Gen : một đơn vị của vật chất di truyền.

- Locut gen: chỉ một vị trí nhất định của gen trên NST.

- Alen: một trạng thái nhất định của một locut gen Đây là sản phẩm của đột biến gen.

Giao tử được hình thành nhờ quá trình nào?

• Trong tế bào sinh

GP: B , B b , b

GP

F1: Bb , Bb , Bb , Bb (100% hoa đỏ)

TT

Giao tử

F 1

nhiên tạo nên các hợp tử

Aa aa

Điều kiện nghiệm đúng định luật

• Sự phân ly của các NST trong quá trình

IV Ý NGHĨA CỦA QUY LUẬT PHÂN LY

• Kiểm tra kiểu gen của cơ thể mang kiểu hình

trội bằng phương pháp lai phân tích.

• Không dùng F 1 (thể dị hợp) làm giống vì

năng suất thu hoạch ở đời con sẽ giảm.

Tính trội không hoàn toàn